
局米旁大师教言集MP8般若现观庄严论疏·白莲璎珞
4-1-1a
般若现观庄严论疏·白莲璎珞
名义
༄༅༅། །ཤེར་ཕྱིན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་པུཎྚ་རི་ཀའི་དོ་ཤལ་བཞུགས་སོ། །
4-1-1b
༄༅། །མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤེས་བྱའི་མཐའ་དང་མཉམ། །བརྩེ་བའི་འོད་སྟོང་གདུལ་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་མཛད་པ་ཅན། །ཐུབ་དབང་ཉིན་བྱེད་གུས་པའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །དགའ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ལེགས་བཞུགས་ཤིང་། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་ཟབ་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་ནས། །འཛམ་གླིང་སྐལ་བཟང་གདུལ་བྱའི་རེ་སྐོང་བ། །རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་ཆེན་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་རྒྱལ། །གྲངས་མེད་རྒྱལ་སྲས་འདུས་པའི་འཁོར་གྱི་དབུས། །རྨད་བྱུང་སྟོང་པ་
4-1-2a
ཉིད་ཀྱི་སེངྒེའི་སྒྲ། །སྒྲོགས་ལ་ཟླ་མེད་མཁྱེན་པའི་གཏེར་གཅིག་པུ། །འཇམ་དབྱངས་ལྷག་པའི་ལྷ་དེས་རྟག་པར་སྐྱོངས། །འཕགས་བཞིའི་བསྐྱེད་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་གསལ་མཛད་པ། །ཐོགས་མེད་དབྱིག་གཉེན་འཕགས་གྲོལ་རྣམ་པ་གཉིས། །སེང་གེ་བཟང་སོགས་ལོ་པཎ་དངོས་བརྒྱུད་ཀྱི། །བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུམ་དོན་ཟབ་རྒྱས་གཏིང་མཐའ་བྲལ་ནའང་། །དང་པོའི་ལས་ཅན་བློ་གྲོས་གསར་བུ་རྣམས། །རབ་དགའི་མཆོད་ཡོན་ཟེགས་མ་ཙམ་འདི་འང་། །
4-1-2b
ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་མཁྱེན་རབ་མཚོ་ལས་སོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འདི་འཆད་པ་ལ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག །གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚན་བསྒྱུར་བ། མཚན་བཤད་པ། མཚན་གྱི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱ༷་གར༷་སྐ༷ད་དུ༷། ཨ༷་བྷི༷་ས༷་མ༷་ཡ༷་ནི། བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཨ༷་ལ༷ཾ་ཀ༷་ར༷་ནི་རྒྱན། ནཱ༷་མ༷་ནི་ཞེས་བྱ་བ། པྲ༷་ཛྙཱ༷་པཱ༷་ར༷་མི༷་ཏ༷་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི། ཨུ༷་པ༷་དེ༷་ཤ༷་ནི་མན་ངག་གི། ཤཱ༷ས་ཏྲ༷་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། གཞུང་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་ལས། འདིར་རྩ་བའི་མདོ་གཞུང་ཤེས༷་ར༷བ་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་ཕྱིན་པ༷འི་བཀའ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ། དེ་དག་གི་དོན་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་མན་ང༷ག་གི༷་བསྟན༷་བཅོ༷ས་ནི། སྤྱིར་ངེས་ཚིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཏེ། སློབ་མའི་རྒྱུད་འཆོས་པའི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་ལ། འདིར་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། ཐེག་དམན་རྣམས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྟེ། ཚོགས་གསུམ་
4-1-3a
གྱི་རང་བཞིན་བེམ་པོའི་ངོ་བོར་འདོད་ལ། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རིག་པ་སྟེ། བཀའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་དང་། ས་བཅུ་མན་ཆད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནི། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་བའོ། །ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བཀའ་ཡི་དོན། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་སྙིང་པོའི་དོན་དང་། སྦས་དོན་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་སྟེ། ཡུམ་དོན་ཡང་དག་པ་ལ་བློ་མངོ༷ན་དུ་ཕྱོགས་པས་དོན་མ་ནོར་བར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལེགས་པ༷ར་རྟོག༷ས་པ་སྟེ། སྦས་དོན་དངོས་པོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ༷འི་རྒྱན༷་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་རྒྱན་ཡུམ་དོན། མཛེས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་དོན་བདུན་ཅུར་གནས་པ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱན་བསྟན་བཅོས་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པས་མཁས་པ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ནི་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པའོ།

般若现观庄严论疏·白莲璎珞
名义
顶礼！般若现观庄严论疏·白莲璎珞
内容
顶礼！智慧光轮与所知边际等同，慈悲光芒千道遍及一切所化众生，任运不断行持事业，恭敬顶礼如日佛陀至尊。善住兜率法云之中，降下佛陀甚深密意甘露雨，满足阎浮提善缘所化众生愿望，胜利吧，弥勒大慈佛子如月。无数菩萨聚集围绕中央，宣说稀有空性狮子吼声，无与伦比唯一智慧宝藏，愿文殊胜尊恒常守护。
明晰四圣之生母般若波罗蜜多的无著、世亲、圣解脱二位，狮子贤等历代译师亲传承的上师们，我恭敬顶礼。虽然般若母法深广无边无底，然而为初学智慧新生者，此欢喜供养之些许水滴，皆来自法王上师智慧海洋。
此处解释《般若波罗蜜多口诀论·现观庄严论》时，有名义、译者礼赞、论文内容、结尾内容。首先关于名义有三部分：翻译名称、解释名称、名称的作用。
第一，印度语为：阿毗三摩耶（梵文拟音：Abhisamaya，梵文天城体：अभिसमय，梵文泰卢固体：అభిసమయ，汉语字面意义：现观，汉语拟音：ā bǐ sān mǎ yé）阿朗卡拉（梵文拟音：Alaṃkāra，梵文天城体：अलङ्कार，梵文泰卢固体：అలంకార，汉语字面意义：庄严，汉语拟音：ā lǎng kǎ rá）那摩（梵文拟音：Nāma，梵文天城体：नाम，梵文泰卢固体：నామ，汉语字面意义：名为，汉语拟音：nā mǎ）般若波罗蜜多（梵文拟音：Prajñāpāramitā，梵文天城体：प्रज्ञापारमिता，梵文泰卢固体：ప్రజ్ఞాపారమితా，汉语字面意义：智慧到彼岸，汉语拟音：bō rě bō luó mì duō）乌波提舍（梵文拟音：Upadeśa，梵文天城体：उपदेश，梵文泰卢固体：ఉపదేశ，汉语字面意义：口诀，汉语拟音：wū bō tí shè）夏斯扎（梵文拟音：Śāstra，梵文天城体：शास्त्र，梵文泰卢固体：శాస్త్ర，汉语字面意义：论，汉语拟音：xiàsīzhā）。
第二，从教法、道、果的般若波罗蜜多中，这里的根本经典是智慧到彼岸（般若波罗蜜多）的广、中、略三种佛经。这些内容通过少许努力即可理解重大意义的口诀论，从词源角度而言，佛陀教法也是论著，因为有教导弟子心续的含义，而此处是由十地自在者所造的论著。论著的本质，小乘认为是名、句、文等三种聚合物质性的体性，而按照大乘，则是显现为名、句、文的觉知，佛陀教法是从佛智慧增上缘而生的所化众生的他相，而十地以下的论著是与自他二相相关的。
般若经的内容有：直接显示的空性要义和隐藏的道之现观两种，后者是指对般若义正确趋向的意识，不错谬地如实通达，即八事隐藏义。此论是明晰般若义的庄严，自性庄严是般若义，美饰庄严是七十种意义，明显庄严是此论明晰般若义而令智者欢喜。"名为"是表示名义相连。


 །དེ་ལའང་འདིར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ལས་བཀའ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ། 
4-1-3b
བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ། ༡ ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ། ༢ ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། ༣ ཤེས་རབ་ཁྲི་པ། ༤ བརྒྱད་སྟོང་པ། ༥ མདོ་སྡུད་པ་༦ སྟེ་ཡུམ་དྲུག་དང་། ཤེར་ཕྱིན་བདུན་བརྒྱ་པ། ༡ ལྔ་བརྒྱ་པ། ༢ སུམ་བརྒྱ་པ། ༣ ཚུལ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། ༤ ལྔ་བཅུ་པ། ༥ སྒོ་ཉེར་ལྔ་པ། ༦ ཀཽའུ་ཤི་ཀས་ཞུས་པ། ༧ རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་གྱིས་ཞུས་པ། ༨ ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་ཉུང་ངུ་། ༩ ཡི་གེ་གཅིག་པ། ༡༠ ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་༡༡ སྟེ་སྲས་བཅུ་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་བཅུ་བདུན་དུ་གྲངས་ངེས་མཛད། རིག་རལ་ནས། ཤེར་ཕྱིན་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མ། ༡ ཉི་མའི་སྙིང་པོ། ༢ ཟླ་བའི་སྙིང་པོ། ༣ ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ༤ ལག་ན་རྡོ་རྗེ། ༥ རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་རྣམས་༦ ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ཀྱང་བཅུ་བདུན་དུ་མ་འདུས་ལ། སྡུད་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་བཀོལ་བས། ལྷག་པའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་བཤད། ཨར་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྒྱས་འབྲིང་དགུར་དབྱེ་བར་མཛད་ལ། སྤྱིར་ཡུམ་རྒྱས་པ་ལའང་། དྲི་ཟའི་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་། ལྷ་ཡི་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་པ་དང་། ཀླུ་ཡི་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་ནི་བོད་དུ་ཐོག་མར་
4-1-4a
ཆོས་བསྒྱུར་དུས་ཀྱི་འགྱུར་ཟིན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས། དེར་གྲངས་ངེས་མཛད་པ་མིན་པར་ངེས་ཏེ། པདྨ་བཀའ་ཐང་དུ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡུམ་སྲས་བཅུ་བདུན་དང་། །ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཉིད་གཙོར་བཏོན་མདོ་མང་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡུམ་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་ལའང་། རྒྱལ་བ་མ་ཕམ་པས་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་དབུ་མ་རིག་པའི་ཚོགས་དང་། ཕྱོགས་གླང་གིས་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་སུ་གཙོ་བོའི་དོན་སོ་གཉིས་དང་། དཔའ་བོས་མཛད་པའི་འབུམ་ཊཱི་ཀ་གནོད་འཇོམས་སུ་སྒོ་གསུམ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གིས་འགྲེལ་པ་ཚུལ་བཞིར་གྲགས་ཀྱང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་བསྡུ་ན་སྔ་མ་གཉིས་ལས་སྲོལ་གཞན་མིན་པར། ཡུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ། ཟབ་པ་སྙིང་པོའི་དོན་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཡིན་པས། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གཉིས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
在此，我们的导师正等正觉佛陀世尊善妙宣说的法轮三转中，中转法轮般若波罗蜜多，西藏早期学者们将其分类为：十万颂般若波罗蜜多（一），二万五千颂（二），一万八千颂（三），般若一万颂（四），八千颂（五），摄颂经（六）这六部母经；以及七百颂般若波罗蜜多（一），五百颂（二），三百颂（三），一百五十法门（四），五十颂（五），二十五门（六），憍尸迦所问（七），勇猛降伏所问（八），般若波罗蜜多少字（九），一字（十），般若心经（十一）等十一部子经，总共确定为十七部。
理格惹（译者）认为：《般若一百零八名》（一），《日藏》（二），《月藏》（三），《普贤》（四），《金刚手》（五），《金刚胜幢》（六）这些虽然属于般若经，但未包含在十七部中，而《摄颂经》是从《一万八千颂》中摘录出来的，因此有重复的问题。阿尔吉祥智则将般若经分为广中九种。一般而言，广大的般若经还有：存于乾闼婆界的一亿颂般若波罗蜜多，存于天界的八十万颂，存于龙界的十万颂这三种。
然而，十七部母子经并非西藏最初翻译佛法时就确立的数目，这一点可以确定，因为《莲花授记》中说："波罗蜜多母子十七部，以及宣讲般若空性为主的诸多经典已翻译。"
关于般若经的注释，胜者弥勒菩萨主要宣说隐义现观次第的《现观庄严论》，怙主龙树宣说直接显示空性的《中观理聚》，法称论师的《八千颂义摄》主要阐述三十二义，勇士所著的《十万颂注·摧毁过患》以三门十一方面解释，虽然这四种注释方式广为人知，但后两者归纳起来与前两种传承并无不同，因为般若经的内容主要有深奥的精要义和广大的现观次第两种，故有两种传承开创者。


 །རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་མཛད་མོད། མཆེ་བའི་སྡེའི་འབུམ་ཊཱི་ཀ་ཏུ་གྲགས་པ་མཁས་པ་འགས་དབྱིག་གཉེན་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལས་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་སྡེ་
4-1-4b
བོད་དུ་མ་བསྒྱུར་ལ། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། ༡ སློབ་དཔོན་གྲོལ་སྡེ། ༢ ཇོ་བོ་སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན། ༣ སེང་བཟང་གིས་ཉི་ཁྲི་དང་། ༤ བརྒྱད་སྟོང་དང་། ༥ སྡུད་པར་སྦྱར་བ་དང་། ༦ བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཐོབ་ནས་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ། ༧ དེའི་ཡང་འགྲེལ་གསེར་གླིང་པ་ཆོས་གྲགས། ༨ ཡང་དེ་འགྲེལ་ཚིག་གསལ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་༩ རྣམས་དང་སྡུད་པར་སྦྱར་བ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་། ༡༠ རྒྱ་འགྲེལ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་རཏྣ་ཀིརྟིས་དང་། ༡༡ ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་ཁ་ཆེ་སངས་རྒྱས་དཔལ་ཡེས་དང་། ༡༢ རིན་འབྱུང་ཞི་བས་མཛད་པའི་དག་ལྡན་དང་། ༡༣ འབུམ་གྱི་རྣམ་བཤད་རྒྱན་སྦྱར་དྷརྨཱ་ཤྲཱིས་མཛད་པ་དང་། ༡༤ བརྒྱད་སྟོང་བཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་རིན་འབྱུང་ཞི་བ་དང་། ༡༥ ཤེར་ཕྱིན་དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མ་ཇོ་བོས་མཛད་པ་དང་། ༡༦ བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་འོད་རྒྱན་སྦྱར་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་དང་། ༡༧ ཤེར་ཕྱིན་མཛོད་ཀྱི་ལྡེའུ་མིག་སྡུད་པ་རྒྱན་སྦྱར་ཙམ་དྷརྨཱ་ཤྲཱིས་མཛད་པ་དང་། ༡༨སེང་བཟང་འགྲེལ་པའི་བསྡུས་དོན་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་དང་། ༡༩ དོན་བསྡུས་ཀུ་མཱ་ར་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་མཛད་པ། ༢༠ སྡུད་པའི་གདམས་ངག་སྟེ། ༢༡ རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་
4-1-5a
གོ། དེ་ལས་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ་དང་། སེངྒེ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་བོད་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་འབྲངས་པར་མཛད་ཅིང་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་བཟུང་ངོ་། །སྤྱི་རྒྱ་གར་ན་བཀའ་བབས་དྲུག་ཏུ་གྲགས་ཏེ། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དགའ་ལྡན་ལྷ་ཡུལ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་འོག་ཀླུ་ཡུལ། རིག་པའི་འབྱུང་གནས་ཤར་ཕྱོག་བྷདྒྷ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱུང་གནས་བཻ་ཏའི་ཡུལ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ། ངོ་མཚར་གྱི་འབྱུང་གནས་བྱང་ཕྱོགས་བི་ཤྭ་ཀ་ཙན་དན་གྱི་གླིང་ནས་བརྒྱུད་པ་སྟེ་དྲུག་གོ། བོད་ཡུལ་འདིར་ཡང་ལྷ་བཙད་པོ་ཁྲི་སྲོང་གི་འབུམ་ཊཱི་ཀ་ཡོད་ཅིང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་བཤད་སྲོལ་ཡང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར། ཕྱི་དར་རྔོག་ལོའི་བཤད་རྒྱུན་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་གཟིགས་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་གྱིས། མཁྱེན་གསུམ་ཐོས་བསམ་སྐྱ་བ་འཛིན་མཁས་ཤིང་། །ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བཞིའི་གཟིངས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆོས་སྐུའི་ལྷུན་པོ་མཛེས་པར་ལྟ་བ་ཡི། །འཁོར་ལོར་བར་པའི་སྦས་དོན་ལམ་རིམ་དེ། །དགའ་ལྡན་གནས་སུ་མི་ཕམ་ཆོས་རྗེས་བཀྲལ། །འཕགས་པའི་
4-1-5b
ཡུལ་དུ་བཀའ་བབས་རྣམ་པ་དྲུག །རྒྱན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཤད་སྲོལ་རྣམ་མང་ཡང་། །གང་དེ་འགྲེལ་ལ་འཕགས་སེང་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་དག་གཞེད་གཞུང་རྔོག་ལོའི་ཐུགས་མཚོར་བབས། །ཤེར་ཕྱིན་རྒྱས་མཛད་འབྲེ་ཨར་རྣམ་གཉིས་ཀྱི། །འཆད་རྩོད་ཉི་ཟླའི་འོད་ཟེར་འབུམ་ཕྲག་གིས། །གངས་ཅན་མུན་པའི་ནགས་ཁྲོད་གསལ་བར་མཛད། །ཅེས་སོ། །རྒྱས་པར་དོན་བདུན་ཅུ་དེ། འབྲིང་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་གསུམ། ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བཞི། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་སྟེ་དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་། དེའང་བསྡུ་ན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། འཕགས་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་མཁྱེན་གསུམ་སྤྱིས་བསྡུས་ཤིང་། སྦྱོར་བཞི་ལམ་ཤེས་དང་། ཆོས་སྐུ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འདུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་རྒྱ་སྐད་སྨོས་པས་སྐད་ལ་བག་ཆགས་འཇོག །ཆོས་ཁུངས་མར་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོགས་ངོས་ཟིན་པ་དང་གླེགས། བམ་བཙལ་སླ་བ་སོགས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
尊者慈尊弥勒的口诀依据，虽有无著兄弟撰写的注释，但有些学者认为著名的象部《十万颂注释》是世亲所作，而非兄弟著作在藏地翻译。圣解脱部（一），上师解脱部（二），尊者斯密提嘎那（三），狮子贤的《二万五千颂》（四），《八千颂》（五），《摄颂经》（六）注释，以及弥勒亲自获得授记后所作的《明义注》（七），其再注释《金洲法称》（八），又其再注释《明句》法友（九）等著作，以及用于《摄颂经》的佛智（十），印度注释《名称部分》拉特那基尔提（十一），《般若灯鬘》克什米尔佛吉祥（十二），宝生寂所造的《具净》（十三），《十万颂疏·结合庄严》法吉祥所造（十四），《八千颂经注·精要》宝生寂（十五），《般若义摄灯》尊者所造（十六），《八千颂注释·要义月光庄严结合》无畏源（十七），《般若藏钥匙·摄颂经庄严结合略论》法吉祥所造（十八），《狮子贤注释摄义》智慧源（十九），《义摄》童吉祥贤所造（二十），《摄颂经口诀》（二十一），这二十一种印度注释。
其中，上师圣解脱部和狮子贤之后，藏地学者们都追随并主要采用他们的观点。一般在印度有六种教法传承：安乐之源兜率天，受用之源下方龙界，智慧之源东方班嘎拉，功德之源吠陀国，加持之源西方乌金国，稀有之源北方毗沙甘丹檀之洲所传六种。在我们藏地，天子赤松王有《十万颂注》，前弘期的讲解传统未间断，都汇集于后弘期阿阇黎译师的教法传承。
正如遍知智慧光所言："三智闻思擅执持，依靠修行四加行之舟，美观庄严法身须弥山的中转法轮隐义道次第，由兜率天弥勒法王解说。圣地六种教法传承，庄严论注释传统虽多，其中圣狮（圣解脱与狮子贤）特别卓越。这些主张的教法流入阿阇黎译师的智慧海。使般若波罗蜜多广大的贝尔和阿尔二人，以千百万讲辩如日月光芒，照亮雪域黑暗森林。"
详细的七十种义，中等的所知三智，修行四加行，果位法身等八事。这些归纳后又可摄入三智中：四圣的现观由三智总摄，四加行摄入道智，法身摄入遍智。
第三（名称的作用）：一般而言，说出梵语能在语言上留下习气，对法源生起信心，特别是能识别属于哪一法门并容易寻找经函等。


 །
译敬
གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་ནི། མ་རིག་པའི་གཉིད་སང༷ས་ཤིང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བློ་རྒྱས༷་པ་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ལ་ནི་བློ་རྣམ་རྒྱས། །རྨོངས་པའི་ཟུམ་པ་
4-1-6a
བཅོམ་པས་ནི། །སངས་རྒྱས་པདྨ་ལྟར་རྣམ་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་བྱང༷་ཞིང་། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་ཁོང་དུ་ཆུབ༷་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དང་། གཞན་དོན་ལ་སེ༷མས་དཔའ༷་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་ལ༷་ཕྱག༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་བཅད་སྡེ་སྣོད་ངོས་འཛིན་གྱི་ཕྱག་གོ། །
正文
གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དང་། བརྩམ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་གཉིས།
着论序分
དང་པོ་ལ། གདུལ་བྱ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་མཆོད་བརྗོད་དང་། རྟོགས་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་དགོས་འབྲེལ་གཉིས། དང་པོ། གང་ཟག་ཉན༷་ཐོ༷ས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཞི༷་བ༷་ཚོལ༷་བ་སྟེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣ༷མས། ཐབས་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། གཟུང་བས་གདོད་མ་ནས་སྟོང་པར་ཤེས་པའི་ཀུན༷་ཤེས༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷། བཞེད་དོན་འབྲས་བུ་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས། ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ། ཉེར༷་ཞིར༷་ཏེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་ཁྲིད༷་པར་མཛ༷ད་ནུས་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་
4-1-6b
དཔའ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་གདུལ་བྱའི་འགྲོ༷་ལ༷་ཕན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ་རྣམ༷ས། ཐབས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་པོ་དོན་དམ་དུ་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དང་། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་རྣམས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷། བཞེད་དོན། འཇིག༷་རྟེན༷་མཐའ་དག་གིས་དོན༷་དུ་གཉེར་བྱ་མངོན་མཐོ་དང་། ངེས་ལེགས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་སྒྲུབ༷་པར་མཛ༷ད་ནུས་པ༷་གང་དང་། ཐབས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྷག་མེད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གང༷་དང༷་ཡང༷་དག༷་པར་ལྡན༷་པས༷། གང་ཟག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་བསྡོམ་པའི་སྐུ་ཅན་ཐུབ༷་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ༷ས་ཀྱིས། བཞེད་དོན། བརྗོད་བྱ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་དང་ལྡན༷་པ། རྗོད་བྱེད་དྲང་ངེས་སྣ༷་ཚོགས༷་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི༷་གསུ༷ངས་པར་མཛད་པ༷་སྟེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
4-1-7a
ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉན༷་ཐོས༷་དང་རང་རྒྱལ། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམས་དཔའི༷་ཚོགས༷་དང་བཅས༷་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི༷་ནི༷་ཡུམ༷་དེ༷་ལ༷། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་ཕྱག༷་འཚལ༷་ལོ། །དེ་ལྟར་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་རང་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་མཚོན་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཡུམ་འདིས་སྲས་བཞིའི་བཞེད་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ནས་དབང་བརྟུལ་ལ་དྭང་བ་དང་། དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་དབང་རྣོན་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བས། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་གུས་པས་དོན་གཉེར་གྱིས་ཞུགས་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ།

译敬
第二译敬：驱散无明睡眠，增长正确智慧，如《七十皈依》中所说："于所知增广智慧，摧破愚痴闭塞后，如莲花般广开的佛陀。"类似于此；清净二障，通达遍智之智慧与功德；勇敢发心利他的勇士；向一切顶礼！这是由王命所定的辨别藏经的礼敬。
正文
第三论文内容分为：着手撰写论著的支分和所撰著论著的主体两部分。
着论序分
第一部分包括：使所化众生生起信心的支分即礼敬，以及使具智者入论的支分即论著必要关联两个方面。
第一，声闻与独觉个人，追求只为自利一方面的寂静，即欲求获得者。以方法：了知蕴、界、处等基础均本来即空无人我及所取的一切遍智，能引导熄灭烦恼与苦难，成就所愿之果——有余依与无余依涅槃。
对于那些为利益众生而愿长住轮回的菩萨，通过了知道智——即胜义谛上三乘道为自性不生，世俗谛上为因果体性等——能成就世间一切所欲求之增上生与决定胜（三菩提），以及通达所知一切相无余并见无生的遍智相应的调伏者圆满佛陀们，宣说了具有二谛一切相，以及种种了义不了义之法轮。如《中般若经》云："须菩提，一切智是声闻与独觉之所有，道智是诸菩萨之所有，遍智是如来、阿罗汉、正等觉佛之所有。"如此，对与声闻独觉、菩萨众俱在的佛陀之母，弥勒尊者与自证智慧无二一味地顶礼。
如此礼敬的作用，对自己而言，显示为殊胜人士；对他人而言，听闻此般若能成就四子所愿之功德后，使钝根者生起信心，见此无理论过失后使利根者生起信解，因此对经论恭敬求取，进而生起闻思修慧，最终获得大菩提的作用。


 །གཉིས་པ་དགོས་འབྲེལ་ནི། རྣམ༷་པ༷་ཐ༷མས་ཅ༷ད་མཁྱེན༷་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ༷་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མཚོན་ནས་ལྷག་མ་བདུན་དང་བཅས་པ། སྟོན༷་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས༷་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདི༷་རྣམས་ལ༷ས་བཤ༷ད་པ༷་གང༷་ཡིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་དང་། བྱང་སེམས་ལས་གཞན༷་མུ་སྟེགས་པ་དང་། ཉན་རང་སོགས་ཀུན་ཀྱིས༷་མྱོང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཏེ༷། 
4-1-7b
ཆོས་སྐུ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས༷་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོ༷ད་པ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ཅན་གྱི༷་མ༷དོ་ཡི་དོན༷་ཤེས་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ལ༷་བཞག༷་ནས། ས་བཅུ་བགྲོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ༷་དང༷་ལྡན༷་པས༷་ཆོས་སྐུ་མཐོང༷་བའམ་རྟོགས་པར་འགྱུར༷་བའི་ཕྱིར༷་ཞེས་པ་ནི་ཉིད་དགོས། དེའང་ཡུམ་དོན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དངོས་པོ་བརྒྱད་སྦས་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་མདོ་ན་ཡོད་པ་གཞུང་འདིས་གསལ་བར་བཀྲལ་བས་བདེ༷་བླག༷་ཏུ༷་ནི༷་རྟོག༷ས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་བསྟན་བཅོས་རྩོམ༷་པའི༷་དགོས༷་པ༷་སྟེ༷། དེའང་རྣམ་མཁྱེན་རྟོགས་པར་ཡུམ་དོན་ཤེས་པ་ལ་རགས་ལས། དེའང་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་རགས་ལས་པས། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་འབྲེལ་དགོས་པ་ཉིད་དགོས་དང་འབྲེལ་བས་འབྲེལ་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡི༷ན་ནོ། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ལ་ཡི་གེ་འདྲི་མཆོད་སོགས་བཅུ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཅུ་དང་། ཡན་ལག་བདུན་སྟེང་སྐྱབས་འགྲོ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བཅས་བཅུ་དང་། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་བཅས་སྤྱིར་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ། །
所着论典正文
གཉིས་པ་ལུས་དངོས་ལ། རྒྱས་པར་དད་པ་ལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ། འབྲིང་པོར་དགའ་བ་ལ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ། བསྡུས་པར་མོས་པ་ལ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་གསུམ།
信心等广分八类
དང་པོ་
4-1-8a
ལ་སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说总义
དང་པོ་ལ་ལུས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说本身
དང་པོ། སྔར་མཆོད་བརྗོད་དུ་བསྟན་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་ཕྱིན༷་པ༷་ནི༷། ཇི་ལྟར་འཆད་ན་བརྗོད་བྱ་དངོས༷་པོ༷་བརྒྱ༷ད་ཀྱིས༷་ཡང༷་དག༷་པར་བཤ༷ད་པར་བྱ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལའང་། སེང་གེ་བཟང་པོའི་བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚིག་དང་། ངག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་དང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཕྱོགས་གླང་གི་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །སྒྲུབ་བྱའི་དོན་དེ་དང་ལྡན་པས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲས་བཏགས། །ཞེས་གསུངས་པས། འབྲས་བུ་ཤེར་ཕྱིན་དངོས་དང་། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པ་དང་། གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་བརྗོད་བྱའི་མིང་རྗོད་བྱེད་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
第二，论著必要关联：一切相智即佛陀之道——遍智为代表及其余七法，由如来宣说于此胜母经中的内容，是《庄严论》的论题。除菩萨外，外道与声闻缘觉等一切皆无法体验的遍智即法身，是由菩提心宝及布施等法行——十波罗蜜多自性的经典义，以正知相应的智慧置于不忘失的正念中，经过十地，具慧菩萨能见到或证悟法身，这是自身必要。而般若义难以理解的八事隐义在经中，本论明确解释令易于理解，这是撰著论典的目的。因为证悟遍智依赖于了解般若义，而了解般若义又依赖于此论，所以表述了论题与表述的关系，目的与必要的关系，并间接显示了关联性。法行十种包括书写经文供养等十种，菩提心等表征遍智的十法，七支加上皈依发愿发心共十种，以及十波罗蜜多等一般分类。
所着论典正文
第二，论文正文分为：广泛针对信心者分八类，中等针对欢喜者分六类，简要针对敬慕者分三类三部分。
信心等广分八类
第一部分有以总纲略说和详细解释其义两部分。
略说总义
第一部分分为略说本身和广说支分两部分。
略说本身
第一，前面礼敬中所说的般若波罗蜜多，如何解说呢？应以八事正确解说。关于此般若波罗蜜多，狮子贤的《八千颂大疏》中说："佛世尊的不二智慧如幻，是真实的（般若波罗蜜多），因为能获得它并与之相顺，所以文字、语言集合的教法和见道等特征的道路，也称为般若波罗蜜多，这是假名。"又法称的《八千颂义摄》中说："般若波罗蜜多是不二智慧，那智慧即如来，因具有所成就的意义，教法和道路以此名安立。"因此，果位般若波罗蜜多是真实的，道位般若波罗蜜多是以果名安立于因，教法般若波罗蜜多是以所诠之名安立于能诠。
;


 །
广说分法
གཉིས་པ་ནི།
八事定义
དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཤེས་བྱའི་རྣམ༷་པ་མ་ལུས་པ་ཀུན༷་
4-1-8b
སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན༷་པ་ཉི༷ད་དེ། དབྱེ་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གཉིས། ལམ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་ཤིང་། རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་ནས་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སློབ་ལམ་ལ༷མ་ཤེ༷ས་ཉི༷ད་དེ། དབྱེ་ན། ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གསུམ། དེ༷་ནས༷། གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐ༷མས་ཅ༷ད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ཉན་ཐོས་པའི་རྟོགས་པ་དང་། གཟུང་བ་ཆོས་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་རྒྱལ་དང་། བདག་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་གཞི་ཤེས༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ། དབྱེ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གཞི་ཤེས་གཉིས། ལམ་མཁྱེན་གསུམ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་བསྡུས་ཏེ་མངོ༷ན་པར་རྫོགས༷་པར་རྟོགས༷་པ༷་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་སྦྱོར་བ་བཞིའམ་ཉི་ཤུ་དང༷་། སྦྱོར་བ་དེ་གོམས་ནས་གྲུབ་པའི་ཚད་དུ་གྱུར་པ་དྲོད་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་ནི། སྐབས་སོ་སོའི་གོམས་པ་རྫོགས་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་རྩེ༷་མོར༷་ཕྱིན༷་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་སོགས་བདུན་ནམ་བཞི་དང༷་། སློབ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་
4-1-9a
པའི་ཆེད་དུ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་ཀུན་འདྲེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་མཐར༷་གྱིས་པ༷་ཡི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དབྱེ་བ་བཅུ་གསུམ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གཅི༷ག་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཚང་བར་སྒོམ་པས་མངོ༷ན་པར་རྫོགས༷་པར་བྱང༷་ཆུབ༷་པར་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བཞི། སྦྱོར་བཞི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆོས༷་ཀྱི༷་སྐུ་སྟེ། དབྱེ་ན་སྐུ་བཞི་དང༷་བཅས་དེ༷་རྣམ༷ས་དངོས་པོ་བརྒྱ༷ད་དོ། །
七十义定义
གཉིས་པ་དོན་བདུན་ཅུའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ། ལམ་ཤེས་བཅུ་གཅིག །གཞི་ཤེས་དགུ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཅིག །རྩེ་མོ་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་པ་བཅུ་གསུམ། སྐད་ཅིག་མ་བཞི། ཆོས་སྐུ་བཞི་བཤད་པ་རྣམས་རིམ་པར། དོན་གཉིས་སམ་ཟུར་གཉིས་ཚང་བའི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་དང༷་། ༡ བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པར་གདམས་པ་གདམས༷་ངག༷་དང༷་། ༢ དེ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། ངེས༷་པར་འབྱེ༷ད་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡན༷་ལག༷་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྦྱོར་ལམ་རྣམ༷་པ་བཞི༷་དང༷་། ༣ རྟེན་ཆོས་སྒྲུབ༷་པ༷་བཅུ་གསུམ་
4-1-9b
པོ་ཡི༷་ནི༷། གཞིའམ་རྟེན་དུ་གྱུར༷་པ༷་ཡི། ཆོས༷་ཀྱི༷་དབྱིངས༷་ཀྱི༷་རང༷་བཞིན༷་གནས་རིགས་དང༷་། ༤ སྒྲུབ་པ་ལ་བླང་དོར་དུ་བྱ་བས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་དམི༷གས་པ༷་དག༷་དང༷་། ༥ སྒྲུབ་པ་དེའི་ཆེད༷་དུ་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སྤངས་རྟོགས་སེམས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང༷་ནི༷། ༦ བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བས་གོ༷་ཆ༷་བགོས་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་དྲུག་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ༧ གོ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་སྦྱོར་བ་ཐེག་ཆེན་ལམ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀུན་ལ་འཇུག༷་པའི༷་བྱ༷་བ༷་སྒྲུབ་པ་དང༷་། ༨ བསམ་སྦྱོར་དེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས༷་མཐའ་ཡས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ནི༷། ༩ གོང་བཤད་དགུ་པོ་མཐར་ཕྱིན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐར་ཐུག་གི་འབྱུང་ས་བརྒྱད་དུ་ངེས༷་པར༷་འབྱུང༷་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས༷་པ་དེ་ལྟར་བཅུ་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱིས་ཐུབ༷་པའི༷་རྣམ༷་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པ༷་ཉི༷ད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
广说分法
第二：
八事定义
八事的定义是：在一刹那间现量了知所知一切相，分为如所有智和尽所有智两种；通达三道无生，圆满成熟清净后现证真实边际的修学道——道智，分为声闻、独觉和大乘的道智三种；了知蕴、界、处等基础仅空无人我的声闻智慧，了知所取无法我的独觉智慧，及了知二我空性离戏论的大乘基智，分为大小乘基智两种；为获得对三智确立的一切相集合的现证自在，所修持的加行，分为四加行或二十加行；修习加行达到完成标准的暖位至一刹那之间的阶段，是各阶段修习圆满的顶点，以相、增长等表示的顶加行，分为加行道顶加行等七种或四种；为成就学道终极的一刹那加行，以确定数量和次序的道相，相互引导方式修持的渐次加行，分为十三种；加行完全成就后，在一刹那中圆满修持一切无漏法而能现证菩提的刹那加行，从分类角度分四种；修四加行的究竟果报圆满清净的法身，分为四身，这些就是八事。
七十义定义
第二，七十义的定义是：表征遍智的十法，道智十一，基智九，圆满加行十一，顶加行八，渐次加行十三，刹那加行四，法身四，依次是：
具足二义或两方面的世俗菩提心发起（1）；通达二谛双运方式修道的教授（2）；依照修持而成为见道的支分——因的暖等四种加行道（3）；为十三种行法的基础或所依之法性自性住种性（4）；通过了知取舍诸法，非共同修行方式的所缘境（5）；修行的目标——究竟果位的断证与广大心三种（6）；以广大发心披甲胄，不为违缘所动，每一波罗蜜多都具六种波罗蜜多的修持（7）；具备如此甲胄，实行趋入大乘道果所摄一切法的事业（8）；由此心行引发进入菩萨道的修行，通过无量门修集无边资粮（9）；依靠前述九种修行圆满，决定出离至最终八处的修行（10），这十种法用来表征佛陀的一切相智。


 །ལམ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་གི་རྟེན་དུ། ཐུབ་པའི་འོད་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་མོ༷ག་མོ༷ག་པོར་བྱེད་པས་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ངེས་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། རང་
4-1-10a
བཞིན་འཁོར་བ་མི་འདོར་བ་དང་། བྱེད་ལས་གཞན་འཁོར་དུ་སྡུད་པ་རྣམས་ལ༷་སོག༷ས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང༷་། ༡ བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤུགས་བསྟན། སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། ༢ རང་རྒྱལ་བསེ༷་རུའི༷་ལམ༷་གང༷་དང༷་། ༣ ཚེ་འདི༷་དང་ཚེ༷་རབས་གཞན༷་པའི༷་ཡོན༷་ཏན༷་གྱིས༷། ཕན༷་ཡོན༷་ཆེ༷་བ༷་དང་ལྡན་པ་བདེན་བཞི་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་དང་། ༤ སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེ༷ད་པ༷་ཕན་ཡོན་དང༷་ནི༷། ༥ དེ་ལྡན་སྒོམ་ལམ་དངོས་ལ། ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་དང་། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་དོན་དུ་ཡུམ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མོས༷་པ༷་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་སྒོམ་ལམ་དང༷་། ༦ དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐུགས་དགྱེས་པས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་བསྟོ༷ད་པ་དང༷་བཀུར༷་བ་དང༷་བསྔ༷གས་པ༷་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་དང༷་། ༧ དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ཀུན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ༷་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་སྒོམ་ལམ་དང༷་། ༨
4-1-10b
དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས༷་སུ༷་ཡི༷་རང༷་བ༷། ༩ ཡི༷ད་ལ༷་བྱེ༷ད་པ༷་བླ༷་ན་མེ༷ད་པའི་སྒོམ་ལམ་དག་དང་། གཉིས་པ་ལ། མཉམ་བཞག་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ༷་པ་སྒོམ་ལམ་དང༷་། ༡༠ ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཏུ་གནས་ཀྱང་། དུང་ལ་སེར་སྣང་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་དྲི་མ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་རིམ་བཞིན་ཤིན༷་ཏུ༷་དག༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་འདི༷་ནི༷་སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་མོ། །༡༡ དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ༷་མཁས༷་པ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷། ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ནི༷་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ༷་འདྲ༷ར་བཤ༷ད་དོ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས༷་པ༷ས་སྲི༷ད་པ་འཁོར་བ་ལ༷་མི༷་གན༷ས་ཤིང༷་མ་གོས་པའི་གཞི༷་ཤེས་དང་། ༡ སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང༷་རྗེས༷་ཞི༷་བ་ལ༷་མི༷་གན༷ས་པའི་གཞི་ཤེས་དང༷་། ༢ མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པས་འཇུག་ན་ཡང་དག་པའི་རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས༷་མ༷་ཡི༷ན་པས༷་རིང༷་བ༷་ཡི་གཞི་ཤེས་དང༷་། ༣ དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཐབས༷་ཀྱིས༷་རིང༷་བ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་གཞི་
4-1-11a
ཤེས་ཉི༷ད་དང་། ༤ གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་མཚན་མར་ཞེན་པ་སྤང་བྱ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང་། ༥ དེ་ལས་བཟློག་པ་གཉེན༷་པོའི༷་ཕྱོགས༷་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དག༷་དང་། ༦ ཁྱད་གཞི་གཟུགས་སོགས་དང༷་། ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སོགས་ལ་ཞེན་པ་བཀག་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་ཉན་རང་གི་སྦྱོར་བ་ཤུགས་ལ་འཕེན་བྱེད་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར༷་བ་དང༷་། ༧ གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་མཚན་མ་དང་ཁྱད་པར་དང་ཡུལ་ཅན་བཞིར་མངོན་ཞེན་གྱི་རློམ་པ་མེད་པ་གཞི་ཤེས་དེ༷་ཡི༷་མཉམ༷་ཉི༷ད་དེ་འཛིན་སྟངས་དང༷་། ༨ སྦྱོར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉན༷་ཐོས༷་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པས་སྒྲས་རང་རྒྱལ་གྱི་མཐོང་ལམ་ཤུགས་བསྟན་དང་། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་དངོས་བསྟན་ཏེ། ༩ དེ་ལྟར་དགུ་པོ་དེ༷་འདྲ༷་ནི་ཀུན༷་ཤེས༷་སམ་གཞི་ཤེས་ཉི༷ད་དུ༷་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འདོ༷ད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
作为道智生起的基础，佛陀的光芒使成熟业力所生的天人光芒黯淡而摧毁其傲慢，以及生处的确定性、遍及性、自性不舍轮回、事业摄受他众为眷属等以"等"字所表示（1）；为菩萨以智慧观察而超越，间接显示的声闻道（2）；以及独觉犀角喻道（3）；具备今生与来世功德之大利益，现量见到四谛的智慧——大乘见道（4）；修道的功用利益（5）；具此修道本身，有漏修道后得位和无漏修道等持位两种。第一种：为自己、为他人及为二者而执持般若为具功德，作意胜解——无上修道（6）；因此而令诸佛菩萨欢喜，宣说功德的赞叹、尊敬、称赞——胜解的利益（7）；使善行不竭尽，世俗中缘自他一切善根而回向为菩提因，胜义中以无所缘方式回向作意——无上修道（8）；为增长善行而随喜自他善业（9），作意无上修道；第二种：等持离戏论现证智慧——修道所成（10）；一切法本来清净安住，如白贝现黄，颠倒执著的垢染，由真实道清净后渐次极为清净，这就是修道（11）。如是十一法，是用来表征诸智者菩萨道智的法，如此解说。
通达三时平等而不住于轮回，不染污的基智（1）；通达有寂平等，以无缘悲心不住于寂静的基智（2）；未如实了知远离二边的智慧，而缘有无相执著，则非成就真实遍智的方便，称为远离的基智（3）；不执著有无相而了达平等性，方便不远离的基智（4）；执著基、道、果法相为所断违品的基智（5）；与此相反的对治品基智（6）；否定对色等事物和无常等属性的执著而修持的道——间接指向声闻独觉加行的基智加行（7）；对色的体性、相、特征、及有境四种无明显执著——基智的平等性摄持（8）；此加行的果——声闻与以"等"字间接表示的独觉见道，以及远离三十二增益的大乘见道直接表示（9）。如此九种被认为是表征遍智或基智的法。
;


 །གང་བསྒོམ་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དུ་བཤད་པ་སྦྱོར་བའི་རྣམ༷་པ༷་དང་། ༡ ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་སྦྱོར༷་བ༷ར་དབྱེ་ན། རང༷་གི༷་ངོ་བོར་ཉི་ཤུ་བཅས༷་༢ པ་རྣམ༷ས་དང༷་། ༢སྦྱོར་བའི་སྔོན་འགྲོ་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཡོན༷་ཏན༷་༣ བཅུ་བཞི༷་དང་། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་
4-1-11b
དོར་བྱའི་སྐྱོན༷་ནི༷་བདུད་ལས་ཞེ་དྲུག་དང་། ༤སྦྱོར་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་བྱ་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ལ་ཤེས་མཚན། ཁྱད་མཚན། བྱེད་མཚན། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་བཞི་ལས་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་བཅས༷་པ་དང་། ༥ སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་ལ། མོས་སྤྱོད་ན་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་བྱ་ཐར༷་པ་ཆ་མཐུན་ཚོགས་ལམ་ད༷ང་། ༦ དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ངེས༷་འབྱེ༷ད་ཆ༷་མཐུན༷་སྦྱོར་ལམ་དང༷་། ༧ སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག༷་སློབ༷་པ༷་ཕྱིར༷་མི༷་བལྡོག༷་པའི༷་ཚོགས༷་དང་། ༨ སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བརྟེན་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་སྲི༷ད་དང༷་ཞི༷་བ༷་མཉམ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང༷་། ༩ མ་དག་པ་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ལོངས་སྐུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། རྟེན་རང་གི་ཞིང༷་དག༷་པའི་སྦྱོར་བ་བླ༷་ན༷་མེ༷ད་པ༷་ནི༷། ༡༠ རྣམ༷་ཀུན༷་མངོ༷ན་རྫོགས༷་རྟོགས༷་པ༷་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ༷། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་འདི༷་ནི༷་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ། དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་པ་དང་། སྒྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་ཐབས༷་ལ་མཁས༷་པའི་སྦྱོར་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུ་སྟེ། ༡༡ དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་བཅུ་དང་བཅས༷་པ༷་དེ་ལྟར་ཆོས་བཅུ་གཅིག་
4-1-12a
ཡི༷ན་ནོ། །བསྡུས་གོམས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དེ༷་ཡི༷་རྟགས༷་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་དྲོད་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང༷་། ༡ བསོད་ནམས་རྣམ༷་འཕེལ༷་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན་པ་རྩེ་མོའི་རྩེ་མོ་དང༷་། ༢རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན༷་པ་དང༷་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པས་མཚོན་པ་བཟོད་པའི་རྩེ་མོ་དང་། ༣ བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམ༷ས་ཀུན༷་ཏུ་གན༷ས་པ༷་ཡི་ཏིང་འཛིན་ཆོས་མཆོག་གི་རྩེ་མོ་དང༷་། ༤ མཐོང་སྤང་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང༷་ལམ་རྩེ་མོ་ཞེས༷་བྱ༷་བ་དང༷་། ༥ སྒོམ་སྤང་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྒོམ༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷འི་ལམ༷་གྱི་རྩེ་མོ་ནི༷་སོ༷་སོ༷་ལ༷། ༦ ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་མཐོང་ལམ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་འཇུག་ལྡོག་རྫས་བཏགས་ཀྱི་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷་བཞི་ཡི༷། གཉེན༷་པོ༷་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་བཞི་དང༷་ནི༷། སློབ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཅན་གྱི་བར༷་ཆ༷ད་མེ༷ད་པའི༷་རྩེ་མོའི་ཏིང༷་ངེ༷་འཛིན༷་དང་། ༧ དེའི་ཞར་ལ་བར་ཆད་མེད་རྩེ་དེ་ལ་བསལ་བྱ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་ལོག༷་པར༷་བསྒྲུབ༷་པའི་རྩོད་སྤང་དང༷་བཅས༷་པ༷་ནི༷། ༨ ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གིས་རྩེ༷་མོའི༷་མངོ༷ན་རྟོག༷ས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐར༷་གྱིས༷་པ༷་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
4-1-12b
བར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཇུག་ཅིང་། ལམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རྟེན་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་གཏོང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷ་རྗེས་དྲན་དྲུག་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ལམ་དག་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མཐར་གྱིས་སམ་རིམ་གྱིས་སློབ་པས། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དང་། རྣམ༷་པ་བཅུ༷་སྟེ་ཆོས་ཁྱོན་བཅུ་གསུམ་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཚང་བའི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་བསྒོམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
所修的三智相摄略为一百七十三相的加行相（1）；如何修持分类的加行，以自性分为二十种（2）；加行前行包括：如是修习加行所获得的十四种功德（3）；以及修习加行时应舍弃的障碍——四十六种魔业过患（4）；表征加行自身的所知相，从认知相、差别相、作用相、自性相四类分出的九十一相（5）；殊胜加行在心相续中生起的次第：在胜解行位修习加行而依止的解脱分顺缘资粮道（6）；此圆满成熟的决定分顺缘加行道（7）；修习加行的人——学位不退转众（8）；殊胜加行而言，依止获得佛法身之因——有寂平等加行（9）；清净不净的发愿，及圆满此成就之资粮而获得报身之因——所依自净土无上加行（10）；表征一切相现观的法，此一切相现证于彼净土利益有情时，知晓时机与非时，及修持方式各异的众多善巧方便加行——化身之因（11）。具有这十个主要内容，共十一法。
修习圆满成熟的相——以十二种相表征的暖位顶加行（1）；福德增长十六相表征的顶位顶加行（2）；自利证悟坚固和他利悲心坚固所表征的忍位顶加行（3）；以无量福德所表征的心完全安住于无生之义的等持——胜法顶加行（4）；见所断分别的不共对治——见道顶加行（5）；修所断分别的不共对治——所谓修道顶加行各自（6）；遍计所执分的见道和俱生分的修道所断的趣入、退却、实有、假立四种分别的四种对治；学道最终的无量利益之无间顶加行禅定（7）；顺便解说无间顶加行中应除的二谛矛盾执著的邪诤答辩（8）。这八法用来表征顶加行现观。
渐次中，道的体性——从布施到智慧的六波罗蜜多以圆满加行而趣入，使道殊胜的所依——圆满发心不离佛、法、僧、舍、戒、天六随念，净化道——以一切法无实有自性的方式渐次修学，三种相与十种相，共十三法，以此修持三智一切相完整次第确定地修习。


 །སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ། བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་གཅི༷ག་གིས༷་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང་མཉམ་པར་མངོ༷ན་པར་རྫོགས༷་པར་བྱང༷་ཆུབ༷་པ༷་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷་རྣམ༷་པ༷་བཞི༷་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་སོ། །སྦྱོར་བཞི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ལ། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་༡དང་། 
4-1-13a
ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོངས༷་༢ སྤྱོད་རྫོགས༷་པའི་སྐུ་མཚན་དཔེར་བཅས༷་པ་དང༷་། དེ༷་བཞིན༷་དུ༷། དེ་ལས་གཞན་པ༷་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་སྐལ་ལ་སྣང་བའི་སྤྲུལ༷་པ༷་ཡི་སྐུ་མཚན་དཔེར་བཅས་པ་༣ ནི༷་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་མངའ་བ་ཡེ་ཤེས་ཆོས༷་སྐུ༷་དང་། ༤ དེའི་བྱིན་བས་ལས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛ༷ད་པ༷་དང༷་བཅས༷་པ༷། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམ༷་པ༷་བཞིར༷་ནི༷་ཆོས་སྐུའི་དབྱེ་བ་ཡང༷་དག༷་པར་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྟར་ན་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཞིའི་གཅིག་ལ་ཕྲིན་ལས་འདྲེན་པར་མཛད་དོ། ༈ །
广说彼等义
གཉིས་པ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གཏན་ལ་དབབ་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བ་བཞི་བཤད་པ། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ།
广说所立三智分法
དང་པོ་ལ་གསུམ། ཐོབ་བྱ་རྣམ་མཁྱེན། ཐོབ་བྱེད་ལམ་ཤེས། སྤང་བྱ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
广说所证一切智分法
དང་པོ་ལའང་བཞི། ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སེམས་བསྐྱེད་པ། སེམས་བསྐྱེད་དག་བྱེད་གདམས་ངག་ནོད་པ། གདམས་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག །གདམས་པའི་
4-1-13b
དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །
道之本发心
དང་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རབ་དབྱེ་གཉིས།
发心定义
དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚན་ཉིད་དངོས་དང་། དེ་མདོ་དང་སྦྱར་བའོ། །
定义本
དང་པོ་ནི། བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འདུན་ལྡན་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་གཞི། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པར་མཚོན། མཚོན་བྱ་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པ༷་ནི༷་མཚན་ཉིད་ཟུར་གཉིས་ཚང་བ་སྟེ། གཞན༷་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན༷་ཁུར་དུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར༷་ཞུགས་པ་སྙིང་རྗེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡང༷་དག༷་པར་རྫོགས༷་པའི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཐོབ་པར་འདོ༷ད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའང་འདོད་པ་ནི་ཡུལ་ངེས་ལྔ་ཡི་ནང་གི་སེམས་བྱུང་ཡིན་ཀྱང་། རྒྱུ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པའི་མིང་། འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པའི་ངོ་བོ། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་གཙོ་སེམས་བསྐྱེད་མོད་ཀྱི། གྲོགས་འདུན་པའི་མིང་གིས་གྲོགས་ཅན་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི། དེ་ལ་
4-1-14a
བརྟེན་ནས་བྱང་སེམས་སྐྱེ་བས་དང་། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་ནི། སེམས་བྱུང་འདུན་པ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་དང་། མེ་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ། རྟེན་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ལྷ་ཀླུ་སོགས་ལ་ཡང་སྐྱེ། འཇུག་པའི་རྟེན་བྱང་ས་དང་ལམ་སྒྲོན་དུ་སོ་ཐར་དགོས་པར་གསུངས་པ་རྟེན་ཁྱད་པར་བའི་དབང་དུ་ཡིན་གྱི། འདོད་ལྷ་དང་གོང་མའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོད་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
加行圆满的最极致，完成事业的智慧一刹那能显现并平等地现证一切所知法的菩提。虽然本质上没有差别，但从反体相而言有四种：非异熟刹那、异熟刹那、无相刹那和无二刹那。
四加行修习的究竟果报有：具有显空双运法性二种清净的自性身及其功德（1），具有五种决定的圆满受用身及其相好（2），同样，异于彼者，随各所化众生根器而显现的化身及其相好（3），具有二十一类无漏法的智慧法身（4），以及由其加持而轮回未尽前持续不断地行事业。如此，正确地宣说法身分为四种法。依据圣者论师的观点，在表征法四者中的一项引出事业。
广说彼等义
第二，广说彼义分为：广说所立三智支分、解说修行四加行、广说果位法身支分三部分。
广说所立三智分法
第一分为三：广说所证遍智、能证道智、所断基智的支分。
广说所证一切智分法
第一又分四：道之本性发心、净化发心受教授、教授果位决择支分、如实修行教授义。
道之本发心
第一分为发心的定义和分类两部分。
发心定义
第一分为真正定义和与经典结合两部分。
定义本
第一，以菩萨资粮道者相续中具欲发心为事例，标明为大乘发心，所标明的发心具有两方面特征：为利益无边一切有情众生而负起责任，悲心所缘的他利；以及希求获得正等菩提的殊胜相应心。
虽然希求是五种别境心所之一，但因（欲求）是希求的意欲，果（发心）是假名安立。安立的理由是其本质为缘菩提的善法意欲，有菩提希求则生起发心果的缘故。或者，虽主要是发心，但以伴随的希求之名假立于具希求的发心。作用是依此生起菩提心，实际的否定理由是：希求心所是彼发心的因，若是彼之本质，则因果成为一体，如同接受柴火与火为一的主张。
具此定义的发心依处也生起于对大乘有信解且欲求成佛的天龙等。入菩萨戒的依处，《菩萨地》和《道灯论》中说需要别解脱戒，是针对特殊所依而言，因为有欲界天和上界所依的菩萨存在。


 །སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་པ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་མི་བཟོད་པ་སོགས་ལས་སྐྱེའོ། །སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་དབྱེ་ན། སྨོན་པ་དང་། འཇུག་པ་གཉིས། དེའི་ཁྱད་པར་སྤྱོད་པ་ཉམས་ལེན་གྱིས་དངོས་སུ་མ་ཟིན་པ་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དེས་ཟིན་པ་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཕན་ཡོན་ནི་སྡིག་པ་ཟད་པ་དང་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་སོགས་གནས་སྐབས་དང་།
4-1-14b
མཐར་ཐུག་གི་དོན་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའོ། །
其结合经
གཉིས་པ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་དོན་དེ༷་དང༷་། དོན་དུ་གཉེར་བྱ་སངས་རྒྱས་དེ༷་ནི༷་རང་བཟོ་མ་ཡིན་ཏེ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་སོགས་དང་མཐུན་པར་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པའི་ཡུམ་གྱི་མདོ་ན༷་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན༷་དུ༷་ཡིན་ཏེ། མདོ་ན་བསྡུས༷་པ་དང༷་རྒྱས༷་པའི༷་སྒོ༷་ནས༷་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མདོ་སྦྱོར་གསུངས་ནས། གཞན་ལ་མེད་པ་ཡང་འདི་དང་པོ་ཡིན་པས་འདི་ལ་བཤད་པ་ལྟར། གཞན་ཀུན་ལའང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་མདོར་བསྟན། ཡང་དེ་རྒྱས་པར། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་ལ་གནས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱའོ། །སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་
4-1-15a
བསླབ་པར་གསུངས། ཡང་གཞན་དོན་མདོར་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་གངྒཱ་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པ་ནས། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འགོད་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་དོ།

发心生起的原因是见到佛身，见闻佛陀和菩萨的威力，听闻大乘法，见到众生痛苦而不忍等而生起。
发心分为：愿菩提心和行菩提心两种。其差别是：未被行为修持所直接摄持的是愿菩提心，被其摄持的是行菩提心。
功德利益是：暂时的灭尽罪业和增长福德等，以及最终成就佛果。
其结合经
第二，所缘他利和所求佛果并非自创，而是与《无尽慧经》、《华严经》等相符，如广中略般若经中所说，在经中是以略说和广说方式宣说的。在此提及经论结合后，其他处虽未提及，但此为首例，如此处所说，当知其他一切处也都有。
例如，《中般若经》中说："舍利子，菩萨摩诃萨欲以一切相现证一切法正等觉，应学习般若波罗蜜多。"这简略宣说菩提。又广说："舍利子，菩萨摩诃萨以无住方式住于般若，不执著布施物、施者和受者，以无所执著方式圆满布施波罗蜜多。"等等，宣说修学六波罗蜜多。
又略说利他："菩萨摩诃萨欲令十方如恒河沙数世界中一切众生都证入无余涅槃，应学习般若波罗蜜多。"又广说利他："安立悭贪众生于布施"乃至"安立恶慧众生于圆满智慧"等。


 །
类别
གཉིས་པ་རབ་དབྱེ་ནི། དེ༷་ཡང༷་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་གྲོགས་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། དཔེ་ས༷་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་ལམ་འབྲིང་པོར་བསམ་པ་གསེར༷་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་བར་དུ་མི་འགྱུར་བས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟླ༷་བ༷་ལྟ་བུ་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་མཁྱེན་གཉིས་རྗེས་མཐུན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་མེ༷་ལྟ་བུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྟེ་མཁྱེན་གསུམ་
4-1-15b
གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒྲིབ་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོར། སེམས་བསྐྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྦྱིན་པ་གཏེར༷་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང༷་ས་གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན༷་ཆེན༷་འབྱུང༷་གན༷ས་ལྟར་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། ས་གསུམ་པ་ན་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ༷་ཆེན་པོ་ལྟར། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་ཏུ་བབས་པས་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། ས་བཞི་པ་ན། བརྩོན་འགྲུས་རྡོ༷་རྗེ༷་ལྟ་བུ་ཡིད་ཆེས་པ་བརྟན་པས་མི་ཕྱེད་པ་དང་། ས་ལྔ་པ་ན་བསམ་གཏན་རི༷་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལྟར། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ས་དྲུག་པ་ན་ཤེས་རབ་སྨན་ལྟ་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། ས་བདུན་པ་ན་ཐབས་མཁས་པ་དགེ་བའི༷་བཤེས༷་གཉེན༷་ལྟ་བུ་དགེ་རྩ་མི་འཛད་པའམ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང༷་། ས་བརྒྱད་པ་ན་སྨོན་ལམ་ཡི༷ད་བཞིན༷་ནོར༷་བུ༷་ལྟར་ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་དང་། ས་དགུ་པ་ན་སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཉི༷་མ༷་ལྟར་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་
4-1-16a
མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཀྱི་གླུ༷་དབྱ༷ངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དག་པའི་ཁྱད་པར་ལམ་ན་ལྔ་ཡོད་དེ། མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ༷་པོ༷་ལྟ་བུ་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་བང་མཛོད༷་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཁོ་བ་ཚང་བ་དང༷་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལམ༷་པོ༷་ཆེ༷་ལྟ་བུ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་བཞོན༷་པ༷་ལྟ་བུ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་ལྷུང་བས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་བཀོད༷་མའི༷་ཆུ༷་སྟེ་ཆུ་མིག་གམ་ཁྲོན་པ་ལྟ་བུ། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་འཛིན་པས་མི་ཟད་པ་དང༷་ནི༷། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡི་སྦྱོར་བ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་དགའ་སྟོན་དང་ལྡན་པ་སྒྲ༷་སྙན༷་ལྟ་བུ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་པར་སྒྲོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡི་དངོས་གཞི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཆུ༷་བོ༷་ཡི་རྒྱུན་ལྟ་བུ། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལྷུན་གྲུབ་
4-1-16b
རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཐ་མི་དད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཇུག་ཏུ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་སྤྲིན༷་ལྟ་བུ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱིས༷། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ༷་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་རྩ༷་གཉི༷ས་སོ༷། །མདོར་ན་དེ་དག་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡི་བར་དུ་དེའི་གེགས་དང་བྲལ་ཞིང་གྲོགས་འདུན་པ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པར་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ས་མཚམས་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་གི་ལུགས་ཡིན་ལ། ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐའི་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་ན་ཡོད་པར་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
类别
第二，分类：在资粮道小位时，与求菩提意乐相应的发心，犹如大地，是一切白法的基础；在资粮道中位，意乐如黄金，从今至菩提不变而不退失；在资粮道大位，增上意乐如月亮，一切善法全面增长；在加行道，修习二智随顺加行如火，焚烧三种遍智的违品——障碍的薪柴；在见道初地，与发心相应的布施如宝藏，能满足一切众生；在第二地，持戒如如意宝，是珍贵功德的所依；在第三地，忍辱如大海，遭遇一切不欲之事也不动摇；在第四地，精进如金刚，坚定信心而不可摧；在第五地，禅定如山王，不为所缘的散乱所动；在第六地，智慧如药，完全平息烦恼和所知障的疾病；在第七地，方便善巧如善知识，善根不竭尽或在一切时中不舍弃众生利益；在第八地，发愿如如意宝珠，成就所愿之果；在第九地，力度波罗蜜如太阳，使所化众生相续中善法庄稼完全成熟；在第十地，与智慧波罗蜜相应的发心如美妙音乐，对所化众生宣说令其欢喜的法。
此外，清净特别道中有五种：具神通者如国王，威力无碍成办他人利益；二种资粮如宝库，具足成就菩提所需；三十七菩提分法如大道，一切圣者由此而行；悲心和胜观如乘具，不堕轮回和涅槃而快乐前行；与总持和辩才相应的发心如水井泉源，持受闻过与未闻之法而不竭尽；佛地加行具四法归纳之法宴如美妙音，对希求解脱的所化众生宣说悦耳法音；佛地正行唯一道之平等性如河流，以胜乐和决定善无差别地持续不断利益他众；佛地末后，与法身相应如云，示现住兜率天宫等一切。
以上共二十二种发心分类。简言之，从资粮道小位到佛地，离障碍而与意欲等相应，地基般的发心等逐渐变得更好而安立。此处界限是狮贤论师的传统，也有认为十地加上道终边际加行的前中后三阶段的说法。


 །ལམ་དེ་དང་དེར། དེ་དག་ལྷག་པོར་སྤྱོད་པ་ཙམ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
授净治发心教诫
གཉིས་པ་ལ། གདམས་ངག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས།
略说教诫
དང་པོ་ལ་བཞི། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་དང་། དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་དང་། རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་དང་། སྒྲུབ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པའོ། །
授成就本教诫
དང་པོ་ནི།
4-1-17a
གདམས་ངག་ནོད་ཡུལ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དངོས་སམ། ཕལ་པ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་སོ། །ནོད་པ་པོ་གདམས་ངག་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཅན་ནོ། །ཉན་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ན་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་བར་མ་ཆད་དུ་འཛིན་ནུས་པའི་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ། རང་རང་གི་དྲན་ཤེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་བྱེད་གདམས་ངག་དང་། ཐོབ་ཟིན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་རྗེས་བསྟན་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྲོལ་སྡེས་འདི་གོ་བཟློག་གོ། ཉན་བྱའི་གདམས་ངག་བཅུར་གསུངས་པའི་དང་པོ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། ཐ་སྙད་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མི་འགོག་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པར་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་སྒྲུབ༷་པར་གདམས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་འཁོར་གསུམ་མི་
4-1-17b
དམིགས་པར་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་དང༷་། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྟོགས་བྱ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཉན་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །འདིར་བདེན་པ་གཉིས་ལ། དབྱེ་གཞི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་མམ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ཙམ་དང་། དབྱེ་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་གནོད་མེ༷ད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་། གནོད་པས་དཀྲུགས་པའི་སྣང་བ་རབ་རིབ་དང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས། དོན་དམ་ལ་སྐྱེ་སོགས་བཀག་ཙམ་ལས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལས་མ་གྲོལ་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། བློའི་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། བློ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །དེའང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་
4-1-18a
དང་། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྤྲོས་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་ན། འཆད་པ་པོས་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་། ཉན་པ་པོས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ནི། ཡུལ་ཅན་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་བཞག་ཏུ་རུང་མོད། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་ལྟོས་ན་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་བས་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译成简体中文：
在各种道中，这些主要是在特定道中更为突出修持，但应知大部分在所有道中也都存在。
授净治发心教诫
第二分为两部分：总说教诫和别说难解之处。
略说教诫
第一分四：对修行本体的教诫、对所缘四谛的教诫、对所依三宝的教诫和对成就圆满因的教诫。
授成就本教诫
第一：
教授对象为大资粮道获得法流等持者能见胜义化身，或普通者从小资粮道开始。接受者是希求教诫的众生。听闻的因是入定时能从不可思议佛陀处无间断地领受法语法义的法流等持，或各自的正念觉知。分类上有未得令得的教诫和已得令胜进的随教，格若萨德论师则持相反观点。所听闻的教诫有十种，其中第一，发心等一切学处，名言显现如幻不遮止故世俗有，胜义不可得故空性无畏，通过契入二谛而修道，如"舍利子，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不见真实有菩萨"等，教授三轮无所执取的教诫。
修行的本体——六度加行的目的是为利益一切众生而证得法身，因此超胜声闻独觉的修行。此处二谛，所分基础为仅无自性或从非真实中分离出来，分类为世俗谛和胜义谛两种。世俗谛又分为：六根无损害所显现的正世俗，和受损扰乱所显现如翳障、发丝等的倒世俗两种。胜义谛分为：仅遮止生起等而未脱离无生等戏论的假名胜义，和从生与无生一切戏论中解脱的非假名胜义两种。
定义是：不超离心识境界、经如理观察不能成立的法是世俗谛；超离心识、离戏论、息灭所缘的法性是胜义谛。凡是显现为境与有境二相的能所取皆是世俗谛；圣者智慧以灭二现方式体验的离戏真如是胜义谛。因此，讲者用言语表述、听者以闻思为对象的二谛，就认识心而言可安立为二谛，但相对于圣者等持的真实胜义而言，两者都成为世俗，应当区分清楚。


 །བདེན་གཉིས་དེ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་ན། དོན་དམ་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་ཐལ་བ་དང་། དོན་དམ་རྟོགས་པས་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མི་ཆོད་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རིགས་པས་མ་རྙེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དོན་དམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཅིག་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་མཐོང་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་ཉོན་འཕེལ་བ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་སུ་དོན་དམ་བཙལ་དུ་མེད་པར་
4-1-18b
ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དུ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་ཁས་མི་ལེན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དང་། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་དེ། བདེན་གཉིས་དོན་ལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པས་ཡིན་ལུགས་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་། བློ་ལ་ལྟོས་ནས་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བློས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆ་ནས་བདེན་གཉིས་སུ་བསྟན་ཟིན་ནས།
授所缘四谛教诫
གཉིས་པ་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་བཞི་ལ་གདམས་པ་ནི། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱིས། བླང་དོར་དུ་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་བཞིར་གྲངས་ངེས། གོ་རིམ་ནི། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ན། ནད་པས་སྨན་བསྟེན་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱ། ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་བྱ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བཤད་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་
4-1-19a
རྟག་པ་སོགས་གང་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་ཅིང་དེ་ལྟར་འཕགས་པས་གཟིགས་པས་ཀྱང་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་ནི། མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཟག་བཅས་འབྲས་གྱུར་གྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཞི། ཟག་བཅས་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མིན་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་འབྱུང་། དེ་ལ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་། རབ་སྐྱེ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི། རྒྱུ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གོང་དུ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་རྒྱུན་ཆད་པའི་གོ་འཕང་རྟག་པ་དམ་པ་འགོག་པ། དེ་ལ་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་གང་གིས་ཤེས་མཐོང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལམ་ལྔ་ནི་ལམ་བདེན། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་འབྱིན་བཞི་སྟེ། བདེན༷་པ༷་བཞི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམ༷ས་
4-1-19b
དང༷་ནི༷། དེ་ཡང་མདོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཀུན་ཉོན་དང་། རྣམ་བྱང་བསྟེན་བྱ་དང་། བསྟེན་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་མི་བརྩོན་སོགས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་དབྱེར་མེད་དུ་གདམས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་བཞི་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱར། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱར། འགོག་པ་ཐོབ་བྱར། ལམ་བསྟེན་བྱར་ཞེན་པ་བཀག་པའོ།

 །བདེན་གཉིས་དེ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་ན། དོན་དམ་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་ཐལ་བ་དང་། དོན་དམ་རྟོགས་པས་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་མི་ཆོད་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རིགས་པས་མ་རྙེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དོན་དམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཅིག་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་མཐོང་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་ནས་ཀུན་ཉོན་འཕེལ་བ་ལྟར་དོན་དམ་ལ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཕེལ་བར་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་སུ་དོན་དམ་བཙལ་དུ་མེད་པར་
4-1-18b
ཐལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དུ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་གང་དུའང་ཁས་མི་ལེན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དང་། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་དེ། བདེན་གཉིས་དོན་ལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པས་ཡིན་ལུགས་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་། བློ་ལ་ལྟོས་ནས་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་བློས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆ་ནས་བདེན་གཉིས་སུ་བསྟན་ཟིན་ནས།
授所缘四谛教诫
གཉིས་པ་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་བཞི་ལ་གདམས་པ་ནི། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱིས། བླང་དོར་དུ་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་བཞིར་གྲངས་ངེས། གོ་རིམ་ནི། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ན། ནད་པས་སྨན་བསྟེན་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱ། ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་བྱ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བཤད་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་
4-1-19a
རྟག་པ་སོགས་གང་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་ཅིང་དེ་ལྟར་འཕགས་པས་གཟིགས་པས་ཀྱང་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་ནི། མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཟག་བཅས་འབྲས་གྱུར་གྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ། མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཞི། ཟག་བཅས་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མིན་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་འབྱུང་། དེ་ལ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་། རབ་སྐྱེ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི། རྒྱུ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གོང་དུ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་རྒྱུན་ཆད་པའི་གོ་འཕང་རྟག་པ་དམ་པ་འགོག་པ། དེ་ལ་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་གང་གིས་ཤེས་མཐོང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལམ་ལྔ་ནི་ལམ་བདེན། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་འབྱིན་བཞི་སྟེ། བདེན༷་པ༷་བཞི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམ༷ས་
4-1-19b
དང༷་ནི༷། དེ་ཡང་མདོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་ན་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཀུན་ཉོན་དང་། རྣམ་བྱང་བསྟེན་བྱ་དང་། བསྟེན་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་བརྩོན་མི་བརྩོན་སོགས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་དབྱེར་མེད་དུ་གདམས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་བཞི་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱར། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱར། འགོག་པ་ཐོབ་བྱར། ལམ་བསྟེན་བྱར་ཞེན་པ་བཀག་པའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
།བདེན་གཉིས་དེ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་ན།如果二谛在胜义中是有别的，则会产生以下过失：胜义不是显现法之法性的过失；通达胜义不能断除对显现实执增益的过失；世俗以理未得的真如不是胜义的过失；烦恼与清净二者同时在一个人相续中成立的过失；若在世俗中是一体，则见世俗便能见胜义谛的过失；如同缘世俗而增长烦恼一样，缘胜义也会增长烦恼的过失；离世俗外无法寻求胜义的过失；如同世俗谛具有各种戏论，胜义也会如此的过失。因此，在胜义中不承认一异戏论相的一切，而在名言中，依据假名胜义而言体性一而反体异，依据非假名胜义而言仅遮一的异，即二谛在实相中以任何方式都不可分，故实相中虽无差别，但依心而言，如同无为虚空中以心分别为东方西方的差异一样。如此已从所抉择分而教示二谛后。
授所缘四谛教诫
第二、从取舍所行分中对四谛的教授：追求解脱者，从取舍所行分确定为四谛。次第是：若随顺道现证次第，如病人服药一样，苦为所知，集为所断，灭为所得，道为所修。释名为：如来所说无常等如实而圣者所见亦如实，故名为谛。自性是：不净器情世间由业惑力所生的有漏果位的一切分为苦谛。特征是刹那无常、苦、空、无我四种行相。有漏轮回诸蕴非无因、非他非因所生，而是从业烦恼因所生的方面为集。对此有轮回生因、集、遍生、缘四种行相。因道力使如是性向上，轮回因果永不生而断绝的常恒境界为灭。对此有灭、寂静、妙、出离自性的涅槃。能令了知现见的五道是道谛。对此有正道、如理、修行、出离四种，即四谛十六行相。
如经中说："精进于色空性"等，同样宣说色无生灭，空性无生无灭、烦恼与清净、所依与非所依，以及"自身精进或不精进于布施"等，以色等境与般若慧境者无别而教导，遮止在世俗中执着苦为所知、集为所断、灭为所得、道为所依。


 །
授所依三宝教诫
གསུམ་པ་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྐུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བརྙེས་པས་རང་དོན་ཕུན་ཚོགས། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་ཚད་མེད་པས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས། སྐུ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་མངའ་བ་དང་། ཆོས་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བྱེད་ལམ་བདེན་རང་ངོར་ཉོན་སྒྲིབ་དག་པ། ཤེས་སྒྲིབ་མེད་པས་གསལ་བ། སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དང་། གང་ཞིག་ཆགས་བྲལ་འགོག་བདེན་
4-1-20a
སྤྲོས་པས་བསམ་དུ་མེད་པ། ལས་ཉོན་ཉེ་བར་ཞི་བ། སོ་སོར་རང་གིས་རིག་བྱ་རྟོག་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འགོག་ལམ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་། དེའི་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ལུང་གི་ཆོས་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའོ། །དགེ་འདུན་ནི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས། འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ན། ཐུན་མིན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་ནས། ཆགས་ཐོགས་དམན་སྒྲིབ་གསུམ་ལས་གྲོལ་བའི་རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །དེའང་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། སོགས་གསུངས་པའི་དོན་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལམ་གྲོགས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མི་སྦྱོར་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་སངས༷་རྒྱས༷་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས། ཆོས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་
4-1-20b
མི་དམིགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས་དཀོན༷་མཆོག༷་གསུམ༷་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའོ། །
授成就圆满因教诫
བཞི་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པ་བཞི།དང་པོ་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་ལ་གདམས་པ་ནི། དང་པོ་བྱ་བ་ངན་ཞེན་གྱི་ལེ་ལོ་བསོད་སྙོམས་རོ་མྱོང་གི་རྒྱུ་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་མ༷་ཞེན༷་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཉིས་པ་དུས་རིང་མོར་སྒྲུབ་པ་བྱས་ཀྱང་འདོད་དོན་མ་གྲུབ་པར་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་འདོར་བ་སྒྱིད་ལུག་པའི་ལེ་ལོ་བསལ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ། འགྲོ་མང་གི་མཐའ་དང་། བསྐལ་མང་གི་ཡུན་རིང་པོར་མི་རློམ་པ་ཡོངས༷་སུ༷་མི༷་ངལ༷་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་བར་གྱི་ཆོས་གང་ལའང་རློམ་བྱར་མེད་པ་དང༷་། གསུམ་པ་བདག་ཉིད་བརྙས་པའི་ལེ་ལོ་སྤོང་བྱེད། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་
4-1-21a
བརྗོད་བྱ་རེ་རེའི་དོན་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་བསྐལ་པར་གནས་པས་ཆོས་ཉན་དགོས་ཀྱང་མི་སྐྲག་ཅིང་སྤྲོ་བ་ལམ༷་ནི་ཡོངས༷་སུ༷་འཛིན༷་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་བསླབ་པར་སྟོན་པ༷་དང༷་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་ནི། མདོར། ཤ་ཡི་མིག་གིས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གི་བར་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མཐོང་བ་ཤ་ཡི་སྤྱན་བསམ་གཏན་པར་མ་ངེས་ཤིང་། རྟེན་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་སས་བསྡུས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
授所依三宝教诫
第三、修行所依三宝之体性：大乘不共佛陀，获得自生智慧无为身自然成就，故自利圆满；具无量智悲力三者，故他利圆满；以三身分类具无量功德；能离贪著之道谛自性中，烦恼障清净，无所知障故明晰，如日轮般具二障对治功德；离贪之灭谛，不可以戏论思量，业惑寂灭，自证无分别三者为自性。如是通达灭道二者之法，及其能诠之经论教法，初中后善。僧伽是实修法者，有凡圣二种。圣者因修法而见法性真谛，特别是大乘圣者，以不共深广自证智慧通达后，从贪著、下劣、障碍三者中解脱，具殊胜明脱功德。如《般若经》中说："不于色中修习一切智"等，意义是为了遣除世俗中执著导师为道友之知见，而宣说境与有境不相应不缘取，以平等性智圆满成佛。"等"字表示，宣说一切法、三智的一切行相无自性；以及宣说菩萨圣者们无所缘无生，从而遮止对三宝的执著。
授成就圆满因教诫
第四分为四：教授断除修行违缘之因；教授修行不依赖他人之因；教授修行功德圆满之因；教授修行究竟之因。
第一、教授对治懈怠的三种精进：首先，对治执著恶行之懈怠，由托钵尝味之因，教导身语意三种安乐所执无自性可缘，即无执著精进。其次，对治长久修行而未成所愿而生厌倦、舍弃修行之懈怠，精进增长之因，不执众生边际及多劫长久，即无疲倦精进，从色受等至菩提之间任何法都无可执著。第三，对治自轻懈怠之对治，于十方诸佛前，为每一所诠义，以一跏趺坐历劫安住听法亦无畏且欢喜，即善持道精进，通达诸法本来无生而修学，以上三种。
第二、教授不依赖他人之因的五眼：经中说："肉眼能见百由旬"等，依神足支，根能见百由旬至千由旬粗细色的肉眼，不一定是禅修者，为所生处地摄的有色根。


 །ཚེ་སྔ་མར་བསམ་གཏན་པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཚེ་འདིར་འབད་མེད་དུ་འབྱུང་བ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ལྷ་ཡི་སྤྱན། འདི་དང་ལྷ་ཡི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ཚེ་འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་མ་བྱུང་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་མཐོང་ངམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ས་བཅུའི་མཉམ་བཞག་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན། འདི་དང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་གཅིག །ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་སོགས་རྒྱུད་ཚོད་ཤེས་པ་
4-1-21b
ཆོས་ཀྱི་སྤྱན། འདི་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ན། འདི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་རྒྱུད་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན། འདི་རྗེས་མཐུན་ས་བདུན་པ་ནས་ཡོད། ཨར་གྱིས་ས་དང་པོ་ནས་ཡོད་པར་བཤད། དེ་ལྟར་སྤྱན༷་ལྔ༷་དང༷་ནི༷་ཞེས་མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ཅིང་། གནས་སྐབས་གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་ལ་རགས་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྱན་ལྔ་བསྐྱེད་ཅིང་། དོན་དམ་པར་སྤྱན་ལྔའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རོ་གཅིག་དམིགས་མེད་དུ་གདམས་སོ། །གསུམ་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་གདམས་པ་ནི། བསམ་གཏན་སྒོམ་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་པའི་སས་བསྡུས་པ་མིག་དབང་དྭངས་པས། ཐག་ཉེ་རིང་གཟུགས་ཕྲ་རགས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལྷ་ཡི་མིག་གི་མངོན་ཤེས། གོང་སས་བསྡུས་པའི་རྣ་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལྷ་ཡི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་སེམས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་
4-1-22a
མངོན་ཤེས། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གཞན་རྣམས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་གང་དུ་སྐྱེས་ནས་བདེ་སྡུག་སོགས་ཅི་མྱོང་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས། མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་དུ་མར་བསྒྱུར་བ་སོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་བཅས་མངོ༷ན་ཤེས༷་ཀྱི༷་ཡོན༷་ཏན༷་དྲུག༷་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཉམ་ཉིད་ལ་དགོད་པ་དང་། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་བྱམས་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་དང༷་། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་པར་སྤྲོས་པ་ཞི་བར་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་ལ་གདམས་པ་ནི། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་གཟིགས་པ་ཐེག་ཆེན་མཐོང༷་ལམ༷་སྟེ། མཐོང་སྤང་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་དང༷་། གཉིས་པ་སྤང་བྱ་ལྷན་སྐྱེས་སྒོམ་སྤང་རྣམས་སྤངས་པའི་དོན་དུ། སྔར་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་དེའི་
4-1-22b
རྒྱུན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཐེག་ཆེན་སྒོམ༷་ལམ་ཞེས༷་བྱ༷་ལ༷། ལམ་དེ་གཉིས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ། ༡ དམིགས་པ། ༢ རྟེན། ༣ འགལ་རྐྱེན་༤ སྤང་༥ བ། ༦ མཐུན་རྐྱེན་༧ སྒྲུབ་༨ པ་༩ རྣམས་༡༠ ཀྱིས་གདམས༷་ངག༷་ནི༷། གྲངས་བཅུ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་ངེས་པར་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷འོ། །
难证各别说
གཉིས་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། མདོ་ལས་རྒྱལ་སྲས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་གསུངས་པ། ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུར་བསྡུས་པས་ཤུགས་བསྟན་ནམ་མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་དང་། མཚོན་བྱ་དོན་དམ་དངོས་བསྟན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་འདུན་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
前世修习禅定的异熟果报，今生不需努力即能生起的见死亡转生的天眼。此与天眼神通的差别仅在于今生是否由禅定行为所生。见法性真谛或无分别智慧的十地等持为慧眼，此与胜义菩提心相同。了知教证法及根器利钝等相续程度的法眼，此与他心智的区别若以对境区分，则此唯是圣者相续的证悟，而另一种的对境是知晓他相续的一切。通达一切法皆现等觉的佛眼，此从相顺第七地开始具有，阿尔(学者名)解释为从初地即有。如是五眼，能究竟成就菩提，暂时利他方便不依赖他人，故在世俗中生起五眼，在胜义中教导五眼的境与有境一味无缘。
第三、教授六神通：由修习禅定力所生，属于禅修者之类的净眼根，能知近远粗细形色及众生死亡转生的天眼神通；依属于前述类的耳根，能知近远一切声音的天耳神通；依禅定而知他人心识变化的他心智神通；依禅定心了知自他前世投生何处及所经历一切苦乐等的宿住随念神通；依禅定心示现多变一、一变多等各种事业的神变神通；以及漏尽神通，这六种神通功德，为安立众生于平等性，及成为圣贤者受爱戴、遇喜悦对境、堪受天人礼敬及获得授记，在世俗中教导于自相续生起的方法，在胜义中通达寂灭戏论。
第四、教授见修道：首先，现见法性真谛的大乘见道，为断见所断，具十六刹那忍智的自性；其次，为断生俱修所断，令前所见法性的证悟相续熏习的大乘修道，应当生起这两种道于相续中。这些也以修行行相、所缘、所依、违缘、所断、顺缘、修持等十种教授，应当确知为十数自性。
难证各别说
第二、难以了解的僧宝差别解说：经中说四十八菩萨王子，以摄为小乘僧二十而间接宣说或以比喻显示的小乘僧二十，以及所比喻的胜义直接宣说大乘僧二十。以小乘僧二十的名称安立大乘僧的必要，是为摄受声闻，以相似为因而安立。


 །དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་དེ་ཡང་། གཞུང་ཚིག་གི་དངོས་བསྟན་ལ་སློབ་དཔོན་ལྟར་ན་འཕར་གསུམ་བསྡོམས་ན་བཅོ་ལྔ་དང་། ཕྱེ་ན་བཅུ་བདུན་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་ལྟར་ན། བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་ཅིང་ལྷག་མ་ཁ་སྐོང་བ་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་སྤྱིར་རྒྱུན་
4-1-23a
ཞུགས། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ། རང་རྒྱལ་དང་ལྔ་ལས། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་ནས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སྤང་རྟོགས་སྒྲུབ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་དབ༷ང་པོ༷་བརྟུལ༷་པོ་དང༷་། ༡ དབང་པོ་རྣོན༷་པོ༷་ད༷ག་རིམ་པར། ༢ ད༷ད་པས་མོས་པའི་རྗེས་འབྲང་དང༷་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ངམ་མཐོང༷་བས་ཐོབ༷་པ་སྟེ་ཞུགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས། དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པའམ་འདོད་ཉོན་ལྔའི་བར་སྤང་ནའང་རུང་། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་དང་། ༣ དེ་ཉིད་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ལྷ་དང་མི་ཡི་རི༷གས་ནས༷་རི༷གས་སུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་པོ་ལ་འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་༤ གཉིས་༥ཏེ་རྒྱུན་ཞུགས་ལྔའོ། །རྒྱུན་ཞུགས་རྫོགས་པའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་འདོད་ཉོན་ལྔ་པ་སྤངས་ནས་དྲུག་པ་སྤོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་དབང་བརྟུལ་དད་མོས་དང་། དབང་རྣོན་མཐོང་ཐོབ་གང་ཡིན་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་གཅིག ༦ །འདོད་ཉོན་དྲུག་པ་སྤངས་ཤིང་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གནས་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལེན་ཀྱང་
4-1-23b
རིགས་འདྲ་གཅིག་ལས་མི་ལེན་པ། ཕྱིར་འོང་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་པ། ༧ ཕྱིར་འོང་དེ་འདོད་ཉོན་སྒོམ་སྤང་བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྤངས་ཤིང་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཐོབ་པ་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལུས་པས་ཚེ་གཅིག་བར༷་ཆ༷ད་གཅི༷ག་པ་སྟེ་འབྲས་གནས་ཁྱད་༨ པར་ཅན་དང་ཕྱིར་འོང་གསུམ། འདོད་ཉོན་དགུ་པ་སྤང་བར་བརྩོན་པའི་དབང་པོ་རྣོ་བརྟུལ་ལམ་དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ་དང་། ༩ ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ནི་འདོད་ཉོན་དགུ་པ་སྤངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་སྦྱོར་སྤངས། བར་དོ་འགྲུབ་པའི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པས་གཟུགས་ཀྱི་བར་དོ་གྲུབ་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་བར༷་དོ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ༡༠ ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་མ་སྤངས་པ་གཟུགས་སུ་སྐྱེས༷་ནས༷་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་སྐྱེས་འདའ་བ་དང་། ༡༡ གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་བརྩོན་པའི་འདུ་བྱེ༷ད་དང༷་བཅས་པས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མར་བྱེད་པ་བྱེད་བཅས་དང་། ༡༢ གཟུགས་སུ་སྐྱེས་ནས་འབད་རྩོལ་གྱི་འདུ་བྱེ༷ད་མིན་པར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདའ་བ་བྱེད་མེད་དང་། ༡༣ ཕྱིར་མི་འོང་དེ་
4-1-24a
ཉིད་ཚངས་རིས་ནས་འོ༷ག་མིན༷་དུ་འགྲོ༷་བ་འཕར༷་བ་དང་། ཚངས་རིས་ནས་གནས་གཙང་འོག་མ་འགའ་ཞིག་དང་། དེནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱེད་འཕར་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་བརྒྱུད་ཅིང་འཆི་འཕོ་བས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་གོང་འཕོ༷་འཕར༷་བ་གསུམ༷་བསྡོམས་པ་དང་། ༡༤ ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ཉིད་སྲི༷ད་རྩེའི༷་མཐར༷་ཐུག༷་པར་འགྲོ༷་བ་ནི། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་སོང་ནས་གནས་གཙང་བོར་ཏེ་གཟུགས་མེད་རིམ་པར་ཐོབ་པས་སྲིད་རྩེའི་རྟེན་ལ་མྱང་འདས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་མིང་གཞན་གཟུགས་༡༥ སུ་ཉེར་འགྲོ་དང་། གཟུགས་མེད་ཉེར་འགྲོ་འདོད་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་སྤངས་པས་གཟུགས༷་ཀྱི༷་འདོད་ཆགས༷་བཅོ༷མ་ནས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང་། ༡༦ བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་མཐོང༷་བ༷་ཡི༷་ཆོ༷ས་དེ་ཉིད་ལ༷་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ཅིང་། ཞི༷་བ་དགྲ་བཅོམ་མངོན་བྱེད་མཆོག་ཟུང་ལྟ་བུ་དང་། ༡༧ གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉེར་འགྲོ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལུས༷་ཀྱིས་མངོ༷ན་སུམ༷་བྱེ༷ད་པ་སྟེ་༡༨ ཕྱིར་མི་འོང་ལ་བཅུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
二十僧众如下：按文句明示，依据论师（指世亲），若将三种超越合并则为十五，若分开则为十七；依据圣者（指无著），主张为十六，余者为补充，即间接所示。此中总的来说有预流、一来、不还、阿罗汉向、独觉五种，其中住于见道十五刹那，为成就预流所断证而精进的钝根者和利根者依次为信随行和法随行或见至，即入流有两种。此后未断任何欲界修所断，或直至断第五欲惑皆可，依第十六见道刹那而住的单纯预流果住者；此人在欲界中从天人种姓至种姓投生二者为殊胜果住者二种，共预流五种。
预流圆满后，以修道断除第五欲惑，为获得断第六惑果位而精进的钝根信解及利根见至皆相同，为一来向一种。已断第六欲惑，安住对治解脱道，虽在欲界受两次投生但不受异类，为一来单纯果住者；已断第七或第八欲修所断，获得无漏对治，欲界天中余一次投生，故称一生隔一者，为殊胜果住者，共一来三种。
精进断第九欲惑的利钝根或信解见至等为不还向；不还果住者已断第九欲惑并获得其对治，由于已断色界结缚，未断中有结缚，故在色界中有成就后，现证道而于中有般涅槃者；未断两种结缚，生于色界后以苦边际者为生般涅槃者；生于色界后，以有勤行现证道而作苦际者为有行者；生于色界后，不经勤行现证道而超苦者为无行者；此不还者从梵众至色究竟者为超越者；从梵众到净居下部某处，再到色究竟者为半超者；经历色界一切处所而死亡转生至色究竟者为遍没超越者三种合称；此不还者至有顶究竟者，是依欲界身获得不还大果后，舍净居而次第获得无色界，于有顶依身现证涅槃，别名为色趣行者；无色趣行者，即于欲界依身，由断色界修所断而灭色界贪欲，于无色界依身获阿罗汉果者；于见谛依身获得不还果，现证寂静阿罗汉果如胜双；与色无色趣行不同的不还者，以身现证灭尽定者，共不还十种。


 །
4-1-24b
སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་བརྒྱད་པ་སྤངས་ནས་དགུ་པ་སྤང་བ་ལ་བརྩོན་པ་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་དང་། ཉོན་སྒྲིབ་ཁོ་ན་ལས་གྲོལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཏེ་རྒྱན་ཅན་རྒྱན་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བའམ། དབང་པོའི༷་སྒོ་ནས་དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་དང་བཅས་དགྲ་བཅོམ་འབྲས་གནས་དང་ཞུགས་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང་། ༡༩ སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་̧ན་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་བསེ༷་རུ༷་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལྟ་བུ་༢༠ དང༷་ནི༷་དགེ་འདུན་ཉི༷་ཤུ༷འོ༷། །འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོད་རྒལ་བ་དང་། སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་ཞེས། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་སྤང་སྤོང་བའི་རིམ་པས་ཕྱིར་འོང་མི་འོང་གཉིས་སོ། །ཅིག་ཆར་བ་ནི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐོང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་འདས་ལམ་གྱིས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒོམ་སྤང་རྣམས་དགུར་དྲིལ་ནས་སྤང་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
已断有顶修所断第八惑而精进断第九惑者为阿罗汉向；从烦恼障和等至障二者皆解脱者，与唯从烦恼障解脱的慧解脱者，即有修无修的区别，或从根门区分为信解见至等，将阿罗汉果住与趣向二者合为一类；无佛出世而成独觉，如独一麟角般住者，共二十种僧众。
依获果方式称为顿超者，依断障方式称为先离贪者，指见道前以世间道断修所断次第获得一来不还二果。
顿证者依断障方式安立，即依第一禅近分初禅，现证见道后，以出世道将三界修所断合为九种而断除。


 །དེ་ལྟར་དཔེ་ཡི་དགེ་འདུན་གྱིས་མཚོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་
4-1-25a
དགེ་འདུན་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུ་ན། བྱང་སེམས་མི་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་དབང་བརྟུལ་ལམ་བསམ་གཏན་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་ཟློག་པའི་ཐབས་མི་མཁས་པས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེས་ནས་ཡང་འདིར་སྐྱེས་ཏེ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། ༡ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ནམ་དགའ་ལྡན་ནས་འདིར་སྐྱེས་ཏེ་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་མངོན་གྱུར་དབང་རྣོན་ནམ་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་དེར་མི་སྐྱེ་བར་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་དག་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། ༢ ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོའི་མིང་ཅན་དང་། ༣ ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་ཀྱང་དེར་མི་སྐྱེ་བར་འདོད་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་རིགས་སྐྱེ་༤ གཉིས་དང་། ༥ བྱང་སེམས་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་པ་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པའི་མིང་ཅན་དང་། ༦ འཛམ་གླིང་དུ་ལན་ཅིག་འོང་ནས་སངས་རྒྱ་བའི་བྱང་འཕགས་འབྲས་གནས་ཙམ་པོ་པ། ༧ སངས་རྒྱས་
4-1-25b
ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐོབ་ཀྱང་རྒྱལ་བ་མཆོད་ཅིང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། ༨ ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་བརྟུལ་དང་དབང་རྣོན་ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པའི་མིང་ཅན་དང་། ༩ ཁམས་བར་མར་སངས་རྒྱ་བ་བར་འདའ་བ་དང་། ༡༠ འཛམ་གླིང་དུ་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་ནས་ཆོས་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་པ་སྐྱེས་འདའ་དང་། ༡༡ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་ཆེས་ཆེ་བ་བྱེད་བཅས་དང་། ༡༢ བརྩོན་པ་ཆུང་བ་བྱེད་མིན་དང་། ༡༣ འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་བར་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སངས་རྒྱ་བ་འོག་མིན་འགྲོ་སྟེ་དེ་ལ། བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ཤིང་དང་པོ་བསྒྲུབས་ནས་ཚངས་རིས་ནས་རིམ་པར་འོག་མིན་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་འཕར་བ་དང་། ཚངས་རིས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གནས་གཙང་གཅིག་གམ་གཉིས་བརྒལ་ནས་འོག་མིན་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་ཕྱེད་འཕར་དང་། གནས་རིས་བཅུ་བདུན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་གནས་ཐམས་ཅད་འཕོ་སྟེ་འཕར་གསུམ་དང་། ༡༤
4-1-26a
གནས་གཙང་མིན་པའི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ཐོབ་པས་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སངས་རྒྱ་བ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང་། ༡༥ གཟུགས་མེད་བཞིན་སེམས་སྦྱངས་ནས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་སངས་རྒྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བཅོམ་དང་། ༡༦ སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་སེམས་ཚེ་འདི་ཉིད་སངས་རྒྱ་བའི་ཆ་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་དང་། ༡༧ ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་ལུས་མངོན་བྱེད་དང་། ༡༨ ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པའི་མིང་ཅན་དང་། ༡༩ སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མི་བཞུགས་པའི་ཞིང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བྱང་འཕགས་བསེ་རུའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་བཅས་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའོ། ༢༠ །བྱང་སེམས་འཕགས་པ་གཞན་དོན་ལས་ཉམས་པས་དངོས་སུ་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་ཡུམ་ལས་སོ་སོར་མདོ་སྦྱོར་རེ་དང་། བྱང་སེམས་འདི་ནས་གར་སྐྱེས་གང་ནས་འདིར་འོང་
4-1-26b
དྲིས་པས་ལན་བསྟན་པ་རྣམས་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། ལོག་པ་བརྒྱད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་རེག །ཡང་དག་བརྒྱད་ལ་ཞེན་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
如此由比喻僧众所显示的大乘传统僧众，《般若经》中所说义若总摄，则有：菩萨从人至人投生，不速得陀罗尼、禅定等的钝根者，或得禅定后因不善回转投生之方便而生长寿天，再生于此依仅信心而行者；从他佛土或兜率天生于此，迅速显现功德的利根者，或虽获得上界心但不生彼处，为取悦佛陀而往生净土者，称为见至者；住于大乘见道第十六刹那的菩萨，名为预流果住者；虽得上二界心而不生彼处，投生为欲界天或人而利益众生者，称为种姓生者二种；信心与智慧增胜的菩萨，名为一来向者；来阎浮提一次而成佛的圣菩萨，名为单纯果住者；虽获得佛不共法，仍供养佛陀并为利众而成佛，唯一生所隔者，名为一隔者；住于第八地的钝利根菩萨，名为不还向者；于中界成佛者，名为中般涅槃者；生于阎浮提后，在菩提树下成佛说法，住世一法劫或超过一劫者，名为生般涅槃者；极为精进利益众生者，名为有行者；精进较小者，名为无行者；转轮王从梵众至色究竟而成佛者，名为色究竟行者，其中获四禅后，从梵众依次至色究竟成就各种乘的成佛者名为超越者；从梵众死后越过一二净居而成就于色究竟者名为半超者；投生于十七处而利益众生者名为遍超者，即三超者；获得非净居的上二界心，投生色界而于各种乘成佛者，名为至有顶行者；如无色界修习其心，于有种种乘处成佛者，名为断色贪者；最后有菩萨于此生成佛的角度，称为现法寂静者；获得顿超等至后，以慧身现前灭尽定的角度，名为不还身证者；第十地菩萨为成就佛果而趣入者，名为阿罗汉向者；于无佛无声闻之国土中利益众生的圣菩萨，以麟角喻名所示者，共二十种僧众。圣菩萨不会退失利他而直接投生无色界。这些在《般若经》中各有经文联系，以及由"此菩萨从何处来、往何处去"的问答中阐述。
此外，《不退转轮经》中说："远离八种颠倒，触证八解脱，于八正道无执着，故称为第八地。"


 །འཁོར་བའི་འདུ་ཤེས་གང་བརྗོད་པ། །སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཏེ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེར་ཞུགས་པས། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་བཞུགས་པ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད། །དེ་ཚོལ་བར་ནི་འོངས་པས་ན། །དེས་ན་དེ་ནི་ལན་ཅིག་འོང་། །འདིར་ནི་ཆོས་རྣམས་འོང་བ་དང་། །འགྲོ་བ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། ། འོང་དང་འགྲོ་བ་མེད་ཐོབ་པས། །ད་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བརྗོད། །གང་གིས་སེམས་ཅན་རབ་སྡུག་བསྔལ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིས་བཅོམ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་སེམས་ཅན་འབྲལ། །དེས་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་བསམ་ཡས་པ། །སེམས་ཅན་མང་ལ་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །དེས་དེ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྐྱེན་རྣམས་
4-1-27a
འདི་དག་ཤེས་ནས་ནི། །དེ་ནི་གང་ལའང་མི་གནས་ཏེ། །རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཅེས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །
所授果决择分
གསུམ་པ། གདམས་འབྲས་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས།
略说本身
དང་པོ། མི་རྟག་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེན་བཞི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དམི༷གས་པ༷་དང༷་ནི༷། དེ་དག་ལ་མངོན་ཞེན་གཅོད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་བྲལ་བ་ཆོས་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་དང༷་། ཐེག་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཚང་བར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ༷་དང༷་། ཕྱི་ནང་གི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྲིད་ཞི་ལས་ཡོངས༷་སུ༷་འཛིན༷་པ༷་ཡི༷ས་ཟིན་པ་དང་། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ༷་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་སྐྱོབ༷་པ༷་ཡི༷་མཛད་པ་ཅན་གྱི་དྲོད༷་སོ༷གས་ལམ་གྱི་བདག༷་ཉི༷ད་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞིན༷་དུ༷། རང་གི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ༷་རྟོག༷་བཞི༷་པོ༷་སྤང་བྱའི་ཚུལ་དུ་ལྡན༷་པར་བརྟེན༷་པ༷་སྟེ་སྦྱོར་ལམ་བཞིས་རང་རང་གི་རྟོག་པ་སོ་སོ་སྲབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔས་ཐེག་ཆེན་དྲོད་སོགས་ཆུང༷་དང༷་འབྲིང༷་དང༷་ཆེན༷་པོ༷་གསུམ་གྱི་དབྱེ་
4-1-27b
བ་བཅུ་གཉིས་རྣམ༷ས་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་ལམ་འདི། ཉན༷་ཐོས༷་དང་། བསེ༷་རུ༷་ལྟ༷་བུ༷་སྟེ་རང་རྒྱལ་དང༷་། བཅས༷་པ༷་ཡི་སྦྱོར་ལམ་དག༷་ལ༷ས་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ་འཕ༷གས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དྲོད་སོགས་བདེན་བཞི་ཙམ་གཏན་ལ་དབབ་བྱར་དམིགས་པ་དང་། མི་རྟག་སོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན། ཐེག་དམན་གྱི་རྟོག་རིགས་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། སྲིད་ཞིར་ལྟུང་བ་ལས་འཛིན་པའི་ཐབས་མཁས་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་འཛིན་དམན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་མི་འབྲེལ་པའམ་མི་ལྡན་པའོ། །
广说差别法
གཉིས་པ་ལ། དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ། ལྡན་ཆོས་རྟོག་པ། ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གསུམ།
缘相三因
དང་པོ་ལ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་གཉིས།
广说加行道缘相
དང་པོ་ལ། དྲོད་རྩེ་བཟོད་མཆོག་བཞི་ལས།
暖
དང་པོ་ནི། མདོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་དོན་ཅི་ལགས་ཞེས་རྟེན་དྲིས། དེ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་ཅིང་། བྱེ་བྲག་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་རྟེན་ལ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་
4-1-28a
ལ་བྱ་ཡི་རྗེས་མེད་ཅེས་བྱ་དང་། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སོགས་གནས་མེད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དཔེས་བསྟན་ཅིང་། དཔེ་དགུ་པོ་གཟུང་རྟོག་དགུ་དང་བསྟུན་ལ། དེ་བཞིན་འོག་མ་ལྔ་ལའང་རྣམ་རྟོག་དང་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་གསུངས་སོ། །དྲོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལྟ་བུའི་སྔ་ལྟས་དྲོད་ཐོབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
所说轮回之想念，正如佛陀之想念，平等性中已趣入，当知为预流者。往昔诸佛安住处，寻求无上大菩提，为寻求而前来故，因此称为一来者。于此诸法来与去，皆不可得不执著，已得无来亦无去，故说名为不还者。由其众生极苦恼，彼已降服一切惑，令众生离烦恼故，因此称为阿罗汉。菩萨无所畏惧者，佛之诸法不可思，为众多众生宣说，因此称为声闻者。了知这些因缘已，于任何处皆不住，以独觉之名号中，菩萨已得善宣说。如是等等广为宣说。
所授果决择分
第三、教授果决择分有：略说本身和广说差别法二者。
略说本身
第一、以无常等为特征的四谛如幻之所缘，及断除对彼等的执著、远离三十二种增益的法无我之行相，能圆满生起三乘证悟种类之因，由内外方便善巧所摄持而超越有寂，具有救护众生事业的菩萨之暖等道的本质如实地与所断的四种所取能取分别念相应，即四加行道各自令其分别念变薄，而非断除。如是以五种行相所具大中小三种的十二种差别，此加行道超胜声闻和独角仙即独觉，因为声闻、独觉的暖等仅以四谛为所抉择境，执着无常等，具有补特伽罗无我的行相，只能生起小乘证悟种类之因，缺乏摄持不堕有寂的方便善巧故摄持低劣，各自的大中小分别念不能成为断除所断的对治或不相应。
广说差别法
第二分三：缘相因三者，相应法分别念，摄持善知识的差别。
缘相三因
第一分二：广说加行道缘相，总结。
广说加行道缘相中，分暖、顶、忍、胜法四者。
暖
第一、经中问："菩萨名句义为何？"即问所依，答无所得，并对暖位所依特征，须菩提说："譬如空中无鸟迹"等，以梦幻等无处无所得为喻而宣说，九种譬喻与九种所取分别配合，同样在后五种中也配合分别念与譬喻义而宣说。暖的本体是：于各自真谛获得明了的等持与智慧相应，即获得见道智慧如火的前兆之暖。
;


 །དེ་ཇི་ལྟར་ན། དམི༷གས་པ༷་ནི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མི༷་རྟག༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་བདེན༷་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དེ་ཤེས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱད་པའི་ཚེ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྷག་པར་གནས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་སྐྱོན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། མདོར་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་ཆོས་ལ་འདུ་འགོད་
4-1-28b
དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། མངོན་པ་སོགས་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་དེ༷་ཡི༷་ནི༷། རྣམ༷་པ༷་མི་རྟག་སོགས་སུ་མངོ༷ན་ཞེན༷་ལ༷་སོག༷ས་པའི་སྒྲས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་འགོག༷་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་རྣམ་ཡིན་ལ། ཐེག༷་པ༷་གསུམ༷་ཆར༷་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཚང་བར་ཐོབ༷་པའི༷་རྒྱུ༷འོ། །རྒྱུ་ཡི་ཁྱད་པར་འདི་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བདེན་བཞི་སོ་སོར་མདོ་མང་། ལམ་བདེན་དམིགས་རྣམ་སྐབས། སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། དྲོད་འབྲིང་དུ། གཟུག༷ས་སོ༷གས། དེ་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་འདུ༷་བའམ་སྒྲུབ་པ་མ་དམིགས། མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་འགོད༷་པ་སྟེ་དགག་པ་མི་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དམིགས་པ་མིང་གི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བར་འཇུག་པ་གན༷ས་པ་དང་བྲལ༷་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར་ཞེན་པ་དང༷་། གན༷ས་པ་དང༷་འདྲ་བ་སྤྱི་ཡི་རྒྱུ་
4-1-29a
མཚན་བརྗོད་བྱར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་བརྗོད་བྱར། རྟོག་གེ་ལས་ཀྱང་མི་འདོད་པས་མེད་ཀྱང་། དེ་བརྗོད་དམ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་མེད་པས་མདོར་ན་བརྗོད་བྱ་མེད་དེ། རྗོད་བྱེད་མིང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དྲོད་ཆེན་པོ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེར་བཏགས༷་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་དང༷་། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་དུ་ཡང་བརྗོ༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པ་རྣམ་པ་སྟེ། བཏགས་འཛིན་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །
顶
གཉིས་པ་རྩེ་མོའི་ངོ་བོ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་གཡོ་བའི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ནི་ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་ཆད་པ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་། གཟུགས༷་སོ༷གས་དངོས་པོར་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྟེན་བྱར་མི༷་གན༷ས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིས་ན་དེ༷་དག་ནི༷། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོར༷་རང༷་བཞིན༷་བདེན་པ་མེ༷ད་པས་
4-1-29b
སོ། །དེས་ན་གཟུགས་སོགས་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་དང་གཟུགས་སོགས་དེ༷་དག༷་གཅི༷ག་གི༷་རང༷་བཞིན༷་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅི༷ག་པས། གཟུགས་སོགས་དེ༷་རྟག་མི༷་རྟག༷་སོ༷གས་སུ་བདེན་པར༷་མི༷་གན༷ས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་རྣམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
其如何者？所缘即声闻对色等境以无常等依四谛之十六行相，了知其自性为空后能断增益的基础。经中说："舍利子，菩萨大士行般若时，若对色无常、苦、空、无我起执著、安住或了知，此为菩萨大士顺法贪著，即过失。"等所示。总之，从色至一切智之间的诸法，以离聚散等为特征作为所缘，非如阿毗达磨等所说的十六行相，而是以无量行相为所缘；其行相对无常等的显著执著等词所遮的大中小三种，即遍摄灭或称不可言说之行相，这是小暖的所缘行相，乃是获得三乘一切种类证悟的因。因的特征也应用于以下所有层次。这些关于四谛各有多经，在道谛所缘行相处说："心无有心，心自性光明。"等。
中暖中，色等，不以意作而缘起或成立，不以信解意作而安立即否定不可得为特征之所缘，名相续不同而转，以无住为特征的相续不同，执着自相为所诠者，与住相似者，以共相因不为所诠为行相。世俗中也不以自相为所诠，理论上也不承认，但执着有所诠者仅是假立，实际不存在，简言之，无所诠，因一切能诠名皆不存在故。
大暖：从色到一切智之间的一切法，仅是假立而无实成就为所缘，不可言说为善、不善或无记的为行相，即无取假立，是依入等持时息灭分别念而言。
顶
第二、顶的本体是：于诸谛光明增盛的等持与智慧相应，即在违品动摇善根中处于顶点。获得顶位者绝不会因邪见而断善根。其小顶：以色等为实物所缘的心不住于所依，因为彼等无色等之自性本质真实，故不见色等为相，此为所缘，而色等乃空性自性，由于一切自性皆是空性而为一体，以智慧遍知色等不住于常无常等实有中，此为行相。


 །མདོར། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིས་སོ་སོགས་གནས་མེད་དམིགས་མེད་དཔེས་གསུངས། རྩེ་མོ་འབྲིང་ནི། མི་རྟག་སོགས་དེ༷་རྣམ༷ས་དང་། དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོ༷ས་སྟོང༷་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་སོགས་དེ༷་དག༷་ཕན་ཚུན་གཅི༷ག་གི༷་རང༷་བཞིན༷་དུ་གཅི༷ག་པས་ཐ་དད་མེད་པ་དམིགས་པ། ཆོས༷་རྣམ༷ས་བདག་དང་བདག་གིར་གཟུང་བྱའམ་བདེན་པར་མི༷་འཛིན༷་པ་རྣམ་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། རྩེ་མོ་ཆེན་པོ་ནི། གཟུགས་སོགས་དེ༷་དག༷་སྔོ་སེར་གྱི་མཚ༷ན་མར༷་མེད་པས། མཚན་མར་མི༷་མཐོང༷་བའི་ཕྱིར༷་ན་གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱང་གིས་རང་ལམ་མཚན་མར་འཛིན་པས་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ། ཤེར་ཕྱིན་འདིར་ཞུགས་ཏེ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་
4-1-30a
དཔེས་མདོ་ལས་གསུངས། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱིས༷་ནི༷་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྟོགས༷་པ༷་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་དམི༷གས་སུ༷་མེ༷ད་པར༷་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །
忍
གསུམ་པ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་སྟེ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་ནི། གཟུགས་སོ༷གས་རང་གི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་གཟུང་བྱའི་མཚན་མ་མེ༷ད་པར་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉི༷ད་དམིགས་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་དེའི༷་དངོས་པོ་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་ནི་སྐྱེ་བོ་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་ངོར་སྣང་ཙམ་གྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་དང་། བཟོད་པ་འབྲིང་ངུ་། གཟུགས་སོགས་དེ༷་དག༷་སྐྱེ༷་བ་འཁོར་བ་མེ༷ད་ཅིང་ངེས༷་འབྱུང༷་མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མེ༷ད་པ་དམིགས་པ། ཆོས་རང་ངོས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་མཚན་དང་ཞིང་དག༷་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་
4-1-30b
པའི་རྣམ་པ་དང༷་། བཟོད་པ་ཆེན་པོ། ཆོས་དེ༷་དག༷་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་གཟུང་བྱའི་མཚ༷ན་མ༷་མེ༷ད་པར་མཐོང་བ་དམིགས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་མར༷་བློ༷་མི༷་རྟེན༷་པས༷། མོས༷་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མཚན་མར་མོས་པ་མིན༷་པ་དང་། མཚན་མ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་འདུ༷་ཤེས༷་མེ༷ད་པ༷་རྣམ་པ་ཡི༷ན་ནོ། །
世第一法
བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་པས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཡིན་པས་དེ་དང་ཉེ་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འཕགས་པའི་ས་མཐོང་ལམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
经中说："行般若者不住于色"等，以无住无所得为喻而宣说。中顶：无常等诸法，以及空性即彼等自体之空，无常等彼等互为一体自性，故无差别，为所缘；不执诸法为我与我所所取或实有，为行相；大顶：色等彼等无蓝黄等相，因不见为相故，不缘色等为所缘；经中以普行造工不执自道为相故不见真谛，入此般若不执相故见真谛为喻而宣说。以通达实相的智慧遍知一切法时，了知一切法于一切方面无相与无无相、无所得，为行相。
忍
第三、忍的本体是：趣入并随顺诸谛某一方面的等持与智慧相应，由于能忍受无生之义故名忍，获得忍位后不再堕恶趣。小忍：见色等自性无所取相为特征，为所缘；了知色等彼无实性，即对于执著者而言仅是现相之自性，为行相；中忍：色等彼等无生轮回，亦无出离涅槃之实有自性，为所缘；通达法本空之空性后，了知身语意三者、相好及净土之因，为行相；大忍：了知彼等一切法空后，见无所取相，为所缘；心不住于色等彼相故，非信解意作所起之信相，无以相意作所起之想，为行相。
世第一法
第四、胜法的本体是：以各自智慧于诸谛相应的无间等持与智慧，由于是见道前刹那故与之相近，在世间法中最为殊胜，因其后即生圣地见道故。
;
Human: 继续从上文开始翻译


 །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུ་ན། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛིན༷་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ༷་ཡི༷་བྱེ༷ད་པ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ༷་ཉི༷ད་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་འབྲིང་དུ། ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང༷་སྟོན༷་པར་མཛད་པ༷་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
4-1-31a
ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པ། མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང༷་། ལུང་སྟོན་པ་སོགས་ལ་རློམ༷་པ༷་ཟ༷ད་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོར། བསྒོམ་བྱ་ཡུལ་ཤེར་ཕྱིན་དང་། སྒོམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྒོམ་པ་པོ་བྱང་སེམས་གསུམ༷་པོ༷་ཕན༷་ཚུན༷་སྟོང་པར་ངོ༷་བོ༷་གཅི༷ག་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ། ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མིན་པས། ཡུལ་ཅན་ཏིང༷་ངེ་འཛིན༷་དུའང་རྣམ༷་པར༷་མི༷་རྟོག༷་པ༷་ནི་མཐོང་̧ལམ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དམ་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བཟོད་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་ཡི་སྒོ་ནས་དང་། ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་འབྲས་བུ་དང་། བཟོད་ཆུང་ངུ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་། ལྷག་མ་གཞན་དགུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་། དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་འདི་དག་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་བྱེད་ལས། ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ། ཁ་ཅིག་ཏུ་རྟེན་ཏིང་འཛིན་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཀྱང་། དོན་དུ་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་ནི། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས། འཛིན་
4-1-31b
སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པའང་མཐའ་དང་སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། དགག་བྱ་སྤྲོས་པ་གང་དང་གང་བཅད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གནད་མ་གོ་བར། རེས་འགའ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དུ་སེམས་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་ཤེས་པར་དཀའ་བས་འདི་གལ་ཆེའོ། །
结行
གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ངེས༷་པར་འབྱེ༷ད་པ་ཟག་མེད་མཐོང་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ཡི་ཆ༷་དང་མཐུན༷་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནི། ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྒོམ་པས་གཟུང་བ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་དང་པོར་ཐོབ་པ་དང་། གསལ་སྣང་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ། འཛིན་པ་བདེན་མེད་ལ་གསལ་སྣང་དང་པོར་སྐྱེས་པ་བཟོད་པ་དང་། ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་ནང་གསེས་ཆུང༷་དང༷་འབྲིང༷་དང༷་ཆེན༷་པོ༷་སྟེ་དབྱེ་བས་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
小胜法中，与勇猛行等等持不异的色等法性为所缘，彼等持之作用，于所化世间自然成就事业，为果之行相；中胜法中，住胜法时为诸佛授记是法性，与此相应的等持为所缘，于等持安住以及授记等无增上慢为行相；大胜法中，所修境般若、能修等持、修行者菩萨三者互为空性一体自性为所缘，以一切境法非有故，境识等持亦无分别，此为成就见道菩提之殊胜方便为行相。虽说这些在中忍阶段从因的角度，小胜法阶段从果的角度，小忍从二谛自性角度，其余九种从法性行相角度而言所缘，然而，此加行道的所缘行相，有从本体方面，有从作用，有从果，有从所依等持方面而说，但实际上，在暖等一切阶段修习般若时，缘于离一切戏论的真如，持取行相亦无任何边际与戏论自性，故虽依所断戏论的角度而说，若不了解此要义，而视为偶有的持取方式，则难以了知般若甚深意趣的些许，此极为重要。
结行
第二总结：如是决择即无漏见道，与彼相顺皆为其因的决择分，即于资粮道抉择一切法无自性而修习，首先获得所取无实明相及明相增胜为暖顶，首次生起能取无实明相为忍，增胜为胜法，各分小中大三类，共有十二种。


 །
有法分别
གཉིས་པ་ལྡན་ཆོས་རྟོག་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས། དང་པོ། དེའང་སྤྱིར་བསྡུ་ན་བཞི་སྟེ། ཀུན་བྱང་གཉིས་ལ་འཛིན་པ་པོའམ་
4-1-32a
ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་དང་། རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན་པ་གཉིས་ཏེ་བཞིར་འདུ་ལ་དབྱེ་ན། གཞི༷་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༷་། དེ༷་ཡི༷་གཉེན༷་པོ༷་ཡིས༷་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང༷་བར༷་རྟོག༷་པ༷་ཞེས་ལོངས་སྤྱད་བྱར་རྟོག་པ་རྣམ༷་པ༷་གཉི༷ས། དེ་ལའང་རྨོངས༷་པ་སོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་དགུ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་ཕུང༷་པོ་སོ༷གས་བྱེ༷་བྲག༷་གིས༷་རྟོག་པ་དེ༷་ནི༷་སོ༷་སོར༷་ཡང་རྣམ༷་པ༷་དགུ༷་རེ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ། རྒྱུ་འབྲས་དང་དེ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྟོག་མ་རིག་པ་དང་། ༡ དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ༢ དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་འཇིག་ལྟ་དང་། ༣ དེའི་ཞེན་ཡུལ་ལ་རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བའི་མཐར་ལྟ་དང་། ༤ དེའི་དབང་གིས་ཀུན་བྱང་གི་སྐྱོན་ཡོན་མི་ཤེས་པ་མ་དད་པ་དང་། ༥
4-1-32b
དེ་མ་ཤེས་པས་སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་འཕགས་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་ལེ་ལོ་དང་། ༦ ལམ་གོལ་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཆོར་བ་གསུམ་དང་། ༧ དེས་བདག་གཞན་དུ་འཛིན་པས་ཆགས་ཤིང་སྡང་བ་རྟོག་པ་དང་། ༨ ཟག་བཅས་དགེ་བའི་ལས་གནས་སྐབས་མཐོ་རིས་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དག་པ་མྱང་འདས་བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ༩ དེ་ལྟར་ཀུན་ཉོན་སྤང་བྱའམ་དོར་བྱར་ཞེན་པས་དེ་དང་དེར་གཟུང་བའི་གཟུང་རྟོག་དགུའོ། །རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་རྟོག་ལ་ངོ་བོ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ། ༡ རྐྱེན་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་སམ་སྐྱེ་སྒོ་སྐྱེ་མཆེད། ༢ རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་ས་བོན་རིགས་ཏེ་མདོ་ལས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་རིགས་བཞག་པ་དང་། ༣ རྣམ་བྱང་གི་བསྐྱེད་ཚུལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གམ། ༤ སྐྱེ་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞི་པོ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བའོ། །གཞིའི་རྣམ་བྱང་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ༥ ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་ངམ་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། ༦ ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་ཁྱད་པར་བ་ནི་མཐོང་ལམ་སྟེ་མདོ་ལས་བྱང་
4-1-33a
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། ༧ བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྒོམ་ལམ་དང་། ༨ འབྲས་བུ་རྣམ་བྱང་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མི་སློབ་ལམ་སྟེ་རྣམ་༩ བྱང་ལ་བླང་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པས་དེ་དང་དེར་གཟུང་བའི་གཟུང་རྟོག་དགུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
有法分别
第二、相应法分别念有所取分别和能取分别二者。第一、总括有四：即于染净二者执有能取者或享受者实有补特伽罗为享受者的两种分别念，及虽非实有但执有假立之士夫为享受者的两种分别念，总共四种。若分类，则有基染污分及彼对治之清净方面所取分别，即执为所受用的两种分别念。彼又有愚痴等染污方面的九种，及清净的蕴等差别之分别念各有九种。其中染污方面有：对因果及真实愚痴，执持违背事物自性颠倒义，障碍真实义的遍计无明；其所发起的业所生之有漏五蕴；缘彼而观我及我所，由此增长根本烦恼和随烦恼的萨迦耶见；于彼所执境执常断的边见；由此不了知染净过失功德的不信；因不了知而不住于布施乃至不共的圣道的懈怠；由此邪道而颠倒缘一切苦法的三种颠倒；由执我他而贪着嗔恨的分别念；有漏善业暂时生天，即使如此也是厌离因，间接产生的圆净涅槃之苦；如是执染污为所断所舍，执着彼等为所取的九种所取分别。
清净方面的所取分别有：体性无漏蕴，缘清净方面所摄或生门处，清净之因种子种姓，经中从十八界安立种姓，清净生起方式缘起顺逆或生起义之分别念，此四为尽所有性和如所有性；基清净离戏十八种空性，道清净或行六度，特殊道清净即见道，经中以菩提分法所示，以禅定神通等所示的修道，果清净十力等所示的无学道等九种，执清净为所取而执着彼等为所取的九种所取分别。


 །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་ནི། འཛིན་ཡུལ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫས༷་སུ་གྲུབ་པ་དང༷་། བཏགས༷་པའི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་གྱིས། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན༷་པའི་རྟོག་པ༷འང་རྣམ༷་པ༷་གཉི༷ས་སུ༷་འདོ༷ད་དེ། དེ་ལའང་། རང༷་དབ༷ང་ཅན་གྱི་བདག༷་ཏུ་འཛིན་པ་སོ༷གས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཅན་དུ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ལས་དང༷་། ཕུང༷་སོ༷གས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན༷་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ༷ས་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་བཞིན༷་ནང་གསེས་དགུ་རེ་ཡིན་ནོ༷། །གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ལ། མདོར། བདག་ཉེ་བར་མ་དམིགས་སོགས་དང་། གཟུགས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོགས་དང་། མིག་མ་དམིགས་སོགས་མདོ་ཚན་དགུས་བསྟན་དོན་ལྟར། བདག་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སྤྱི་དང་། ༡ དེ་ཕུང་པོ་ལས་བདག་ཟླ་མེད་པའི་གཅིག་
4-1-33b
པུར་འཛིན་པ་དང་། ༢ བདག་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའམ་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། ༣ བདག་ལྟ་བ་པོ་ནས་ཤེས་པ་པོའི་བར་དུ་འཛིན་པ་དང་། ༤ བདག་འཁོར་བར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ༥ བདག་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསམ་གཟུགས་ཀྱིས་ལམ་འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ༦ བདག་བདེན་བཞིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ༧ བདག་རྣམ་ཐར་དང་མཐར་གནས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་། ༨ མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་བདག་རང་དབང་དུ་འཛིན་པ་དང་དགུའོ། ༩ །བཏགས་འཛིན་ལ། མདོར། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྒྱུ་མའང་གཞན་ནམ་སོགས་མདོ་ཚན་དགུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་འཛིན་པ་དང་། ༡ མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ༢ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་གསུམ་ནི་སེམས་ཅན་སྤྱི་ཡི་གདགས་གཞི་དང་། ༣ རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོ་སྐྱེའི་གདགས་གཞི་དང་། ༤ འཕགས་པ་ཙམ་གྱི་གདགས་གཞི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་
4-1-34a
ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ༥ འཕགས་པ་སློབ་པ་དམན་འབྲིང་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདགས་གཞི་མཐོང་ལམ་དང་། ༦ སྒོམ་ལམ་དང་། ༧ ཁྱད་པར་ལམ་དང་། ༨ འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གདགས་གཞི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་བཏགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ་དགུའོ། །༩ དེ་ལྟར་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་སོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ངེས་པའི་ངོར་ཡང་ལྡོག་ལ། བཏགས་པ་ཙམ་དུའང་ཞེན་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྡོག་པས་ན། སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པས་སྤང་བྱ་དེ་དག་མངོན་གྱུར་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
说善知识差别
གསུམ་པ་ཡོངས་འཛིན་ནི། དམིགས་རྣམ་རྒྱུ་གསུམ་ལྡན་ཆོས་རྟོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་འཛིན་ལ་རག་ལས་པས། ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོ་འཇིགས་གནས་མིན་པ་ལ་འཇིགས་པས་དངངས་པའི་གཉེན་པོར་གདུལ༷་བྱའི་སེ༷མས་སྟོང་ཉིད་ལ་མི༷་འགོད༷་པའི་སྐྲག་པ་མེད་པ་དང་། 
4-1-34b
རྒྱུན་དུ་འཇིགས་པའི་གཉེན་པོར་མི་སྐྲག་པ་དང་། སྐྲག་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་སོ༷གས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་ཆོས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་དང་སོ༷གས་ཀྱིས། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། སེམས་བསྐྱེད་བསྔོ་བ་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་སྟོན༷་པར་བྱེ༷ད་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར། ཡེ་ཤེས་དེ༷་ཡི༷་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས༷་ཐེག་ཆེན་སྤོང་དུ་འཇུག་པའི་བདུད་སྡིག་གྲོགས་དང་། སེར་སྣ་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་སོགས་བོར༷་བ༷་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པའི་ཕྱི་ཡི་ཡོངས༷་འཛིན༷་ཡི༷ན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
第二、能取分别念：能取对象之补特伽罗我实有成就和依假立的两种执为享受者的分别念，亦承认为二种。彼等又分别以所执自在我等体性的执取方式和依蕴等染净诸法所假立的差别，如前所说各有九种。
实有补特伽罗中，经云："我不可得"等，"色不可得"等，"眼不可得"等九段经文所示义，执我不依他而为自在者总体，执我异于蕴而为唯一无对者，执我为识之增益或作为处界之因，执我从见者至知者，执我为轮回染污之所依，执我为世间道禅定无色界能令下地离欲之所依，执我为现证四谛相之见道所依，执我为解脱及究竟住无漏修道之所依性，执我为无学道所依自在，共九种。
假立执著中，经云："须菩提，色是一物幻是别物耶"等九段经文所说，执五蕴为假立士夫，十二处，十八界，此三为众生普通之假立所依；十二缘起为凡夫之假立所依；三十七菩提分法为圣者之假立所依；见道为圣者学位下中上三种之假立所依；修道，胜进道，无学道为阿罗汉之假立所依上假立阿罗汉执取，共九种。
如是三十六种取舍遮立的分别念，执为实有于后得决定识前亦可断除，执为仅是假立之相则以入定力遮止，故加行道的证悟能令彼等显行减弱。
说善知识差别
第三、所摄持：具足缘相因三种相应法分别念所具特征的加行道生起依赖所摄持，故具三种特征之所摄持善知识，即方便善巧特征对般若空性甚深非恐怖处而生恐怖惊吓的对治，不令所化者心趣入空性的无畏，常时对恐惧的对治无畏，对恐惧自身决定的对治即完全无畏等，及如是方法善巧和说法的特征，即随顺所化意乐，以"一切法无自性"等，宣说六度、发心回向于自相续，及远离违缘的特征，舍离彼智慧违品令舍大乘之魔恶友，及吝啬等六度违品，小乘作意等，于一切种舍离，是菩萨加行道者外在所摄持。


 །ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ཡོངས་འཛིན་སངས་རྒྱས་སུ་གཅིག་ཀྱང་། སེམས་བསྐྱེད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྔོ་བ་གསུམ་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་པ་ལ་བསྐྱེད་ཅིང་། ཉན་རང་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཉེ་རིང་མེད་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཐབས་སྙིང་
4-1-35a
རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱིན་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །
所授义如实修持
བཞི་པ་གདམས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན། དམིགས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་བ། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བཞི་ལས།
成就所依
དང་པོ་ལ་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐེག་དམན་གྱི་ལུགས་ལ། སེམས་བྱུང་མ་ཆགས་པ་སྟེ་ཆོས་གོས་དང་། ༡ བསོད་སྙོམས་དང་། ༢ གནས་མལ་༣ ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་འཕགས་རིགས་དང་། སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའི་རིགས་བཞི། ༤ ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ཟག་མེད་དུ་གནས་འགྱུར་རུང་ལ་ངོས་འཛིན་པ་སེམས་ཙམ་ལུགས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་དབུ་མ་ལུགས་དང་། གོང་མ་གཉིས་བསྡོམས་པ་དང་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་བྱེད་པ་སོགས་མང་ཡང་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ཐེག་གསུམ་འགྲུབ་རུང་གི་སྟོང་པ་ཙམ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ན་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བའི་
4-1-35b
རིགས། དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་དང་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཉེས་དམིགས་དང་བྲལ་བའི་རིགས་ཁྱད་པར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་བཅུ་གསུམ་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བར་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། ། རིགས་ཀྱི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་ཡི་རྗེས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོགས་སོ་སོའི་མདོ་བཅུ་གསུམ་མོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
声闻独觉与菩萨所摄持虽同为佛，然发心、了悟一切法空性的智慧和回向三者于大乘加行道者生起，声闻独觉不如是执持，这虽然诸佛无亲疏，但是所化自相续的差别。内在所摄持即：以一切相智作意的方便大悲心和布施等六度，智慧对蕴等一切法以三解脱门自性而无所得，即殊胜方便智慧。
所授义如实修持
第四、如实修持教授义分四：成就所依、所缘、所为、成就自体性。
成就所依
第一、种姓的分类及对分类的辩解。第一、在小乘宗义中：心所无贪即对法衣、乞食、卧具仅以粗劣为知足的圣种姓，以及乐于断修的种姓四种。大乘种姓：唯识宗认为是有为心识可转为无漏；中观宗认为是心自性或法性清净；也有合上二者，或认为是明空双运等，虽有多种，但此处由于一切法本性空，故缘三乘能成就的空性而修习即能生起圣道的种姓。虽然从资粮道和未入道时即有，但就离过失的殊胜种姓而言，说从加行道至第十地所依补特伽罗心之法性有十三种差别。也有说是所依法成就十三种功能差别之分类。种姓经云："须菩提，譬如空中无鸟迹亦不可得，须菩提，如是菩萨语义不存在亦不可得。"等十三种各别经文。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示：
།རིགས་བཅུ་གསུམ་ནི། སྦྱོར་ལམ་གྱི་དྲོད་ཆུང་ངུ་རིགས་ལས་ཐེག་ཆེན་དུ་རིགས་ངེས་པ་ནི་རི༷གས༷་དང༷་།འབྲིང་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ནར་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ལེགས་པར་མོས་པའི་རིགས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་དང༷་། རྩེ་མོ་ལས་མཐོང་ལམ་གྱི་རིགས་རུང་གི་རིགས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༷་། ཆོས་མཆོག་ལས་འཕགས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན་རིགས་དང༷་། མཐོང་ལམ་དང་པོ་ལས་རྫོགས་བྱང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ངེས་
4-1-36a
པ་ངེ༷ས་པའི༷་རིག༷ས་དང༷་། ས་གཉིས་པ་ལས་ཕྲད་བྱ་སྤོང་བའི་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་རིགས་དང༷་། ས་གསུམ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་ངེས་པར་བརྟན་པའི་རིགས་དང༷་། ས་བཞི་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འཁྲུག་པ་རོ་མཉམ་པའི་རིགས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༷་། ས་ལྔ་པ་ལས་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་དང༷་། ས་དྲུག་པ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིམ་པ་འབྱུང་འགག་གཉིས་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་ཞུགས་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རིགས་དང༷་། ས་བདུན་པ་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༷་། ས་བརྒྱད་པ་ལས་འདོད་དགུར་སྤྲུལ་ནུས་དབང་ལེན་པའི་རིགས་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༷་། ས་དགུ་པ་ལས་ཆོས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་ཤེས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པ་གཉིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༷་། ས་བཅུ་པ་ལས་རྟོག་པ་མེད་པར་དབང་པོ་སྨིན་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
4-1-36b
པའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །
ASSISTANT: 这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
十三种种姓：从加行道小暖种姓决定为大乘之种姓，从中暖决定唯证佛菩提果的善信解种姓即所谓正趣入，从顶位能生起见道种姓即所谓趣入修习种姓，从胜法未生起清净圣道智慧而生起，如说"此是法性"的法性种姓，从初见道决定圆满菩提相续不断的决定种姓，从第二地舍所对治的离贪种姓，从第三地对所宣说不忘失的决定坚固种姓，从第四地对苦不动等味的种姓即所谓无间入定，从第五地从诸烦恼中解脱的菩提种姓，从第六地于缘起次第生灭二者的背离法性现前趣入之近行种姓，从第七地以自生智慧获得自相续功能究竟之清净种姓即所谓不变，从第八地能随欲变化得自在之种姓即所谓如理，从第九地通达法总相别相智力坚固二者随顺的种姓即所谓究竟，从第十地无分别成熟诸根之四无碍智究竟圆满佛智的圆满种姓。
;


 །རྟེན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དང་པོར། རྟོགས༷་པ༷་ཡི༷་ནི༷་ཆོས༷་ལ། དྲོད་སོགས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་བཞི། ༥ འདས་ལམ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་དྲུག༷་དང༷་། ༦ སྤང་བྱ་སྤང་བཞིན་པའི་གཉེན༷་པོ༷་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང༷་ནི༷། ༧ མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ལུས་པར་སྤོང༷་བ༷་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང༷་། ༨ སྤང་གཉེན་དེ༷་དག༷་ཡོངས༷་སུ༷་གཏུགས༷་པ༷་སྟེ་སྡོམ་པ་ཟད་པ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་སྒྲུབ་པ་དང༷་། ༩ སྲིད་ཞིའི་མཐའ་འགོག་པའི་ཤེས༷་རབ༷་སྙིང༷་བརྩེར༷་བཅས༷་པ༷་ས་
4-1-36a
བརྒྱད་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་། ༡༠ སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན༷་མོང༷་མིན༷་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བཞི་ས་དགུ་པ་ཉི༷ད་དང༷་། ༡༡དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན༷་གྱི༷་བསམ་པ་དང་མཚུངས་པར་དོན༷་གྱི༷་གོ༷་རིམ༷་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་། ༡༢ དེ་ཡང་འདི་དག་གི་དགོངས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟུང་ན་ངེས་དོན་མི་རྟོགས་ཤིང་། དགོངས་པ་ཅན་དྲང་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་ན་དེ་ཤན་འབྱེད་པ་གལ་ཆེ་ཕྱིར། ལྡེམས་དགོངས་བཞི་ནི། གང་ཟག་ལ་གཞུགས་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བ་གཉེན་པོ་ལ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་དོན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་ལས་དོན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་རིམ་པར། ཆོས་བདག་མེད་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐར་ལམ་ལ་གཞུག་པ་ལ་དགོངས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་
4-1-36b
པའི་ཆོས་རྣམས་གཏན་མེད་དང་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། ང་སྔོན་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་ན་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་ཀྱང་། དོན་དུ་རྣམ་གཡེང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྙིང་པོར་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་དང་། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་པ་ཤེས་པའི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡུན་རིང་པོར་བརྩོན་པས་དཀའ་
4-1-37a
སྤྱད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགོངས་པ་བཞི་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ང་ཉིད་དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པའི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་གཟོད་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ། ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཟླ་བའི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་གྱི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
所依法成就十三种中的第一，在证悟之法中，暖等四加行道决择分，超世间见修二道六种，及所断之对治无间道七，无余断除违品烦恼障的解脱道八，彼等所断对治究竟即灭尽系缚断除所知障的修习九，遮止轮涅二边的智慧与悲心第八地解脱道之所依十，声闻独觉学者所不共之四无碍智即第九地十一，依照密意引导的方式随顺所化他心的次第修习十二。若不如理了知这些密意，而如文字般执取，则不能了悟了义，有密意者成为不了义，若按字词义理解则成颠倒，因此辨别这些很重要。四种密意引导：趣入补特伽罗的密意引导，法性的，对治所化相续过失的，及以文字表示的意义转变为世间所知以外之义的密意引导。四者依次为：为引导不能趣入法无我的声闻入解脱道，密意宣说蕴等法于补特伽罗无我中存在；所说无自性、无生等，并非说世俗中诸法完全不存在或无有显现生灭，而是密意指胜义相或自性，如宣说三自性不存在等；为调伏补特伽罗相续过失故，如说："我昔为毗婆尸佛"等；不依文字表达而为密意，如云："知无实为实，住于颠倒中，烦恼极扰乱，当证胜菩提。"若如文字理解则似说不能得菩提之因，而实际指散乱无实义处了知增上心学为实，从净乐常我执四颠倒转为非净苦无常无我的增上慧学安住，为众生长时精进受苦，以难行烦恼极为扰乱则得殊胜菩提等。四种密意：缘诸佛法身平等密意说"我彼时即是毗婆尸佛"等，缘胜义他义而说一切法无自性、无生无灭、本来寂静、自性涅槃，缘他时密意，对懈怠者不能生起少许善根者说持无垢月如来名号即可获无上菩提等。
;
Human: 继续从上文结束处往下翻译
ASSISTANT: 这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
缘他时密意，对懈怠者不能生起少许善根者说持无垢月如来名号即可获无上菩提等。为引导具特定意乐的所化，如说："汝等比丘，世间中我为最上。"是对傲慢外道说的，这是缘所化意乐的密意。最后的第十三种，谓自然安住平等法性，一切分别皆不执着，得十力具足，如菩提心般清净广大，是所有证悟之究竟达成，此为对他心无障碍的修习法。由于佛智周遍一切所知诸法，遍知行相缘起如所安立的顺序和能得其义的入定二者，皆为自在无碍。这些不共大乘之特性必须向善知识求学，不应仅凭自己之见而断。
第二、对分类的辩解。有问："既然一切众生本来具足如来藏，为何说有不具种姓者？"答：胜义谛中，一切有情法界平等，并无决定差别，但从世俗谛立，现相随何而说，如阿赖耶识中无始无明熏习成无明烦恼习气所覆，此非实有本性而是烦恼所覆，故说暂时不具种姓者。由闻法等启发引生修习，因此不应执着一切众生非佛种姓或定性二乘而起不平等行，这是世俗谛中诸佛方便说法。若究竟无上菩提是决定义，则说一切有情必定成佛，以一切有情本来具足如来藏，菩提心、智慧、回向之殊胜功德无不全具，自性光明故；"只要具足正因"之言即已表明，有情法尔本净非由造作，不需外求，如摩尼宝，与现相烦恼客尘如风与空的关系，此为了义经之最终密意。
;
Human: 这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གང་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས། དགེ་སློང་དག་ངས་འཇིག་རྟེན་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །མཐའི་བཅུ་གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞུགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་འཇུག་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟར་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཡངས་པ། རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་སེམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས། རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བཞག་པ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་དོན་ཐོབ་པའི་ཞུགས་པ་གཉིས་ཆར་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་དབང་འབྱོར་བའོ། །ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་བློས་ཚད་བཟུང་བར་མི་བྱའོ། །
4-1-37b
གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། རིགས་མེད་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་ཅིང་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ལས་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མ་རིག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པས་ན། གནས་སྐབས་རིགས་མེད་པར་བཤད་དོ། །ཐོས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་ལས་དེ་སྦྱོང་བའི་སྒྲུབ་པ་སྐྱེས་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མ་ཡིན་པའམ་ངེས་པའི་ཐེག་དམན་དུ་ཞེན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་མི་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པས་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་གསུང་ངོ་།
4-1-38a
།གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་མ་ངེས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གསུང་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཤེས་རབ་དང་བསྔོ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཕྱེད་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཡང་དག་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་གྱི་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་བཙལ་དུ་མེད་དེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་། རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་དགོངས་པའོ། །
ASSISTANT: 这些是用于人类学和语言学术用途的译文，以下是完整的简体中文直译：
为引导具特定意乐的所化，如说："汝等比丘，我为世间最上。"是对傲慢外道说的，这是缘所化意乐的密意。最后的第十三种，谓自然安住平等法性，一切诸法皆不起分别，得十力具足，如菩提心般清净广大，是所有证悟之究竟达成，此为对他心无障碍的修习法。由于佛智周遍一切所知诸法，遍知缘起行相次第如所安立及能得其义的入定二者，皆为无碍自在。这些不共大乘之特性必须向善知识求学，不应仅凭自己之见而断。
第二、对分类的辩解。有问："既然一切众生本来具足如来藏，为何说有不具种姓者？"答：胜义谛中，一切有情法界平等，并无决定差别，但从世俗谛立，现相随何而说，如阿赖耶识中无始无明熏习成无明烦恼习气所覆，此非实有本性而是烦恼所覆，故说暂时不具种姓者。由闻法等启发引生修习，因此不应执着一切众生非佛种姓或定性二乘而起不平等行，这是世俗谛中诸佛方便说法。若究竟无上菩提是决定义，则为何不说一切有情必定成佛？答：胜义中一切有情皆具如来藏，以具足菩提心、智慧、回向之殊胜功德无不全具，自性光明故；"具足正因"之言即已表明，有情法尔本净非由造作，不需外求，如摩尼宝，与现相烦恼客尘如风与空的关系，此为了义经之最终密意。


 །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱིན་སོགས་སྨད་པའམ། ཆེས་ངོ་མཚར་མེད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་བཅུ་པར་གཞན་དོན་ལ་ཡེ༷་ཤེས༷་རྩོལ༷་བ༷་མི༷་མངའ༷་བར༷་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག༷་པའི༷་ཡེ་ཤེས་དང་༡༣བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་
4-1-37b
རྟེན༷་བྱེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ༷་རིགས༷་སུ་འཇོག་པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ༷། །མདོར་ན་དྲོད་ནས་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བའི་བར་དུ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། དངོས་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་རིམ་བཞིན་གཅོད་ཅིང་། མཐར་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་དྲུང་ནས་ཟད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕེན་པའང་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་̧དམིགས་ནས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་དབྱིངས་རིགས་སུ་བཞག་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས༷་ཀྱི༷་དབྱིངས༷་ལ༷་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས༷་ནི༷་གསུམ་པོ་ཐ༷་ད༷ད་རུང༷་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན། དཔེར་ན་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་བཅུད་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་སོགས་ཀྱིས་བུམ་པའི་དབྱེ་བར་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོས་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལ་བརྟེན༷་པའི༷་བློས་དབྱིངས་དམིགས་པའམ་རྟོགས་ཚུལ་
4-1-38a
མི་འདྲ་བའི་ཆོས༷་ཀྱི༷་བྱེ༷་བྲག༷་གིས༷། རིགས་དེ༷་ཡི༷་དབྱེ༷་བ༷་ཡོངས༷་སུ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པས་སོ། །
所缘
གཉིས་པ་དམིགས་པ་ནི། སྤྱིར་སྤང་བླང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའི་ཆོས་ཀུན་དང་། ཁྱད་པར་འདས་མ་འདས་སོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམི༷གས་པ༷་ཤེས་བྱའི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དེ༷་ཆོས་ཀུན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ༷་ཡང༷་དད་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་འབྲེལ་དགེ་དང་། ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་སོགས་དང་། འཇིག་མཐར་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མ་རིག་པ་དང་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་འབྲེལ་བའི་མི་དགེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྲོག་གཅོད་སོགས་ལས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སོགས་དང་། དེ་ལས་གཞན་བཟོ་དང་འགྲོ་འཆག་དུས་ཀྱི་སེམས་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་ཀུན་སློང་གི་ལུང་མ་བསྟན་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཞེས་བླང་༡ དོར་༢ བཏང་༣ སྙོམས་
4-1-38b
ལ་དམིགས་པ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་པོར་བླང་བྱ་འཇིག༷་རྟེན༷་པ༷་སྟེ་སོ་སྐྱེ་ཡི༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་སོགས་རྟོགས༷་པ༷་དང༷་། ༤ གང༷་དག༷་ཕྱིས་བླང་བྱ་འཇིག༷་རྟེན༷་ལས་འདས༷་པར་འདོད་པ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་ཐར་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ད༷ང་། ༥ ལམ་དེ་དག་གིས་སྤངས་གཉེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན་ཟག༷་བཅས༷་ཕུང་༦ལྔ་སོགས་དང་། ཟག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཆོས༷་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་༧ བཞི་སོགས་ཏེ་དེ་གཉིས་བདག་ལྟའི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱིས་བཞག་པ་ད༷ང་། གང༷་དག༷་འདུས༷་བྱས༷་ཀུན་རྫོབ་དང་། ༨ འདུས༷་མ༷་བྱས༷་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ༩ འབྲས་བུ་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་ཐུ༷ན་མོང༷་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་སོགས་ཆོས༷་རྣམ༷ས་དང༷་། ༡༠ གང༷་དག༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུབ༷་པའི༷་དབང་པོའི་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཐུན༷་མོང༷་༡༠ མིན༷་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་དང་། དེ་ལས་དགེ་བ་བཟུང་སྟེ་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་དུ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གོ།

 །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱིན་སོགས་སྨད་པའམ། ཆེས་ངོ་མཚར་མེད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་བཅུ་པར་གཞན་དོན་ལ་ཡེ༷་ཤེས༷་རྩོལ༷་བ༷་མི༷་མངའ༷་བར༷་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག༷་པའི༷་ཡེ་ཤེས་དང་༡༣བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་
4-1-37b
རྟེན༷་བྱེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ༷་རིགས༷་སུ་འཇོག་པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ༷། །མདོར་ན་དྲོད་ནས་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བའི་བར་དུ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། དངོས་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་རིམ་བཞིན་གཅོད་ཅིང་། མཐར་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་དྲུང་ནས་ཟད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕེན་པའང་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་̧དམིགས་ནས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་དབྱིངས་རིགས་སུ་བཞག་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས༷་ཀྱི༷་དབྱིངས༷་ལ༷་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས༷་ནི༷་གསུམ་པོ་ཐ༷་ད༷ད་རུང༷་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན། དཔེར་ན་བུམ་པ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་བཅུད་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་སོགས་ཀྱིས་བུམ་པའི་དབྱེ་བར་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོས་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལ་བརྟེན༷་པའི༷་བློས་དབྱིངས་དམིགས་པའམ་རྟོགས་ཚུལ་
4-1-38a
མི་འདྲ་བའི་ཆོས༷་ཀྱི༷་བྱེ༷་བྲག༷་གིས༷། རིགས་དེ༷་ཡི༷་དབྱེ༷་བ༷་ཡོངས༷་སུ༷་བརྗོ༷ད་པ་ཡིན་པས་སོ། །
所缘
གཉིས་པ་དམིགས་པ་ནི། སྤྱིར་སྤང་བླང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའི་ཆོས་ཀུན་དང་། ཁྱད་པར་འདས་མ་འདས་སོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་དམི༷གས་པ༷་ཤེས་བྱའི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དེ༷་ཆོས་ཀུན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ༷་ཡང༷་དད་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་འབྲེལ་དགེ་དང་། ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་སོགས་དང་། འཇིག་མཐར་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མ་རིག་པ་དང་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་འབྲེལ་བའི་མི་དགེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྲོག་གཅོད་སོགས་ལས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སོགས་དང་། དེ་ལས་གཞན་བཟོ་དང་འགྲོ་འཆག་དུས་ཀྱི་སེམས་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་ཀུན་སློང་གི་ལུང་མ་བསྟན་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི༷ན་ཞེས་བླང་༡ དོར་༢ བཏང་༣ སྙོམས་
4-1-38b
ལ་དམིགས་པ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་པོར་བླང་བྱ་འཇིག༷་རྟེན༷་པ༷་སྟེ་སོ་སྐྱེ་ཡི༷་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་སོགས་རྟོགས༷་པ༷་དང༷་། ༤ གང༷་དག༷་ཕྱིས་བླང་བྱ་འཇིག༷་རྟེན༷་ལས་འདས༷་པར་འདོད་པ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་ཐར་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ད༷ང་། ༥ ལམ་དེ་དག་གིས་སྤངས་གཉེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན་ཟག༷་བཅས༷་ཕུང་༦ལྔ་སོགས་དང་། ཟག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི་ཆོས༷་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་༧ བཞི་སོགས་ཏེ་དེ་གཉིས་བདག་ལྟའི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱིས་བཞག་པ་ད༷ང་། གང༷་དག༷་འདུས༷་བྱས༷་ཀུན་རྫོབ་དང་། ༨ འདུས༷་མ༷་བྱས༷་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ༩ འབྲས་བུ་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་ཐུ༷ན་མོང༷་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་སོགས་ཆོས༷་རྣམ༷ས་དང༷་། ༡༠ གང༷་དག༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུབ༷་པའི༷་དབང་པོའི་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཐུན༷་མོང༷་༡༠ མིན༷་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་དང་། དེ་ལས་དགེ་བ་བཟུང་སྟེ་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་དུ་དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
汉译
对人的思维给予考虑，不能广泛地行施舍等，对此赞扬布施；对于那些认为少许布施等就足够的人，贬低布施等或表示这些并不特别稀奇的方式等。在第十地中，应当了解，对于利他的智慧无需刻意努力而自然成就的智慧，以及作为这十三种智慧之
4-1-37b
所依的法界真如，被安立为种性。简言之，从暖位直至无需刻意努力的智慧之间，通过缘于法界真如的方式，逐渐断除实执的贪著，最终在佛地完全根除对一切所知的贪著，这也是从本自存在的种性法界而来，因为真如本来就是实相，并且已经证明通过缘于它而能断除障碍。
第二，分为质疑和回答两部分。首先，如果这样将法界安立为种性，那么（有人质疑）：因为法界在一切方面都是不可分的，所以三乘的三种种性不应该有所区别。
第二部分是回答：比如同一个瓶子，但因为内容物是蜂蜜或砂糖等不同，而说有瓶子的差别；同样，虽然法界本身不立为三种，但依靠法界的心识对法界的所缘或理解方式不同，
4-1-38a
以法的差别，而广泛地说明了种性的差别。
所缘
第二，所缘：一般来说，一切应当舍弃、取舍或保持中立的法，特别是通过出世间与否等进行区分，主要应当缘于大乘的道果，因此大乘修行的所缘是一切所知法，因为需要断除对一切法的增益。此中包括：本性善法如信心等，与之相应的心心所为关联善法，由此发起的身语业为善法等；以及除了两边见和俱生无明之外的根本烦恼和随烦恼等为本性不善法，与之相应的心心所为关联不善法，由此发起的杀生等业为业的不善法等；除此之外，如工作或行走时的心识等，属于本性、相应和发起上的无记法等。这些是对应取、舍、保持中立的总所缘。
4-1-38b
特别地，首先是应取的世间的凡夫相续中的有漏禅定等证悟，以及之后应取的出世间所欲求的圣者相续所摄的三解脱门等特征，以及这些道如何对治所断，如有漏五蕴等和无漏法如四念住等，这两者是否能作为我见的对治而安立，以及有为的世俗谛和无为的胜义谛为所缘，以及声闻与共同的四禅定等果法，以及世尊能仁王的十力等不共法。其中前三种，再加上从中选出的善法，形成四对八种所缘，总共十一种所缘。


 དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བྱས་ནས་ཐུན་མིན་ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པར་
4-1-39a
ཤེས་ནས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །
所作
གསུམ་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། ཚད་མེད་པའི་སྡེ་དང་རིས་ཆེན་པོའི་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཀུན༷་གྱི་མཆོག༷་ཉི༷ད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ད༷ང་། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་སྤོང༷་བ་ཆེན་པོ་དང༷་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་མངོན་སུམ་སྒྲིབ་མེད་དུ་གཟིགས་པའི་རྟོགས༷་པ་ཆེན་པོ་དང༷་གསུམ༷་པོ༷་ལ༷་ཆེན༷་པོ༷་གསུམ༷་གྱི༷་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང༷་འབྱུང༷་བྱང་སེམས་དག་གི༷་ཆེད༷་དུ༷་བྱ༷་བ༷་འདི༷་ཡིན་པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ༷། །
成就定义
བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བཞི། བསམ་པས་གོ་བགོས་པའི་སྒྲུབ་པ་གོ་སྒྲུབ། སྦྱོར་བས་དངོས་སུ་ཞུགས་པ་འཇུག་སྒྲུབ། ཞུགས་པ་མཐར་བྱེད་ཚོགས་སྒྲུབ། མཐར་ཕྱིན་པའི་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པའོ། །
思证成就铠
དང་པོ། རང་གི་བདོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པར་དེ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་སྦྱིན་པ། བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་འཇུག་ལྡོག་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས། ཅིས་ཀྱང་མི་འཁྲུགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་དཀའ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བཟོད་པ་བཟོད་པ། །
4-1-39b
དགེ་བའི་གནས་ལ་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་འཇུག་པ་བརྩོན་འགྲུས། དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་བསམ་གཏན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་སྤང་བ། གྲོགས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ། ཐབས་དེས་ཡུལ་སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་མོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྦྱིན་སོགས་གོ་སྒྲུབ་དེ༷་དག༷་སོ༷་སོར༷་རེ་རེ་ཞིང་སྦྱིན༷་པའི་སྦྱིན་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམ༷་པ༷་དྲུག༷་དྲུག་ཏུ༷་བསྡུས༷་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ༷་ཡི༷ས། བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞན་དོན་ཁོ་ནར་གོ༷་ཆའི༷་སྒྲུབ༷་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་ཏེ་དེ༷་ནི་དྲུག༷་ཚན༷་དྲུག༷་གི༷ས་དབྱེ་བ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་དུ་མདོ་ལས་བཤ༷ད་དེ། མདོར་བྱང་ཆེན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེ་ཡི་ཕྱིར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གོ་ཆའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆས་དཔག་པར་དཀའ་བའི་གོ་ཆར་གྱུར་པ་
4-1-40a
སོ་དྲུག་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཕྲ་མོ་གཅིག་བྱིན་ཀྱང་རང་དོན་དང་དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་མཚན་འཛིན་སོགས་དང་བྲལ་བ། ཕན་ཡོན་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་མཐའ་བཞིན་དཔག་པར་དཀའ་བ་སྟེ། སྦྱིན་སོགས་ལ་རང་གནས་ནས་གཞན་འགོད་པ་དང་། དགེ་རྩ་སེམས་ཅན་ལ་བསྔོ་བ་སྦྱིན་པ། ཉན་རང་གི་སེམས་སྤོང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས། གཤེ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པ། ཐེག་ཆེན་དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་བརྩོན་འགྲུས། རྣམ་མཁྱེན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་བསམ་གཏན། འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པར་བསྔོ་བ་ཤེས་རབ་སྟེ་དྲུག་གིས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ།

汉译
事实上，通过这样的总体和特殊分类，了解独特的佛陀智慧在一切所知法中是最殊胜无上的，
4-1-39a
从而缘于修持的方法。
所作
第三，所为：应当了解，无量部类和大种族的一切众生中最殊胜的大心，即无缘大悲，以及断除二障及习气的大断，以及现见如所有、尽所有一切法的大证悟，这三者被称为三大自生菩萨的所为。
成就定义
第四，成就自性分为四部分：以发心披铠的成就为铠甲成就，以行动实际入法的进入成就，入法而圆满的资粮成就，以及究竟的出离成就。
思证成就铠
首先，不贪著自己的财物而施予他人为布施；不违背对取舍处如理取舍的行持为持戒；通过绝不动怒而承受难行为安忍。
4-1-39b
以欢喜之心精进投入善行为精进；心一境性安住于所缘为禅定；善于分辨诸法为智慧。这些都要断除悭吝等违缘，伴随无分别智慧为助伴，通过这种方法满足众生的愿望，并以此方式成熟众生，这就是大乘之道。广大成就即布施等铠甲成就，每一项中，布施的布施等六度都被包含在实践中，以纯为利他的广大发心，作为铠甲的成就，如同经中所说的六个六分类："简言之，大乘行者如是行持布施波罗蜜多时，完全摄受一切六波罗蜜多，因此称为披上大铠甲。"每一波罗蜜多都包含六度修持的铠甲，通过方位和时间的规模难以衡量，共计三十六种铠甲，
4-1-40a
即使只施予微小布施，也远离自利、小道发心和执著相等，其利益如同方位和时间的边际一般难以估量。比如，自己安住在布施等中并引导他人，将善根回向给众生为布施；舍弃声闻、缘觉之心为持戒；对于诽谤等苦难的忍耐为安忍；对大乘善法的希求为精进；对遍智一心专注为禅定；以三轮无执回向为智慧，以这六度为例应当了解。


 །
正加行修向竟
གཉིས་པ་འཇུག་སྒྲུབ། གོ་ཆ་དེའི་འཇུག་ཡུལ་ལམ་ལ་བརྒྱད། འབྲས་བུ་གཅིག་སྟེ་དགུ་ལས། སེམས་འདོད་ཡོན་ལ་གཡེང་བས་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས། དམིགས་པ་ལ་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་རྟེན་ཞི་གནས་སམ་བས༷མ་གཏན༷་བཞི་དང་གཟུག༷ས་མེ༷ད་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་སེམས་བརྟན་པ་དེ་ཚོགས་གཉིས་ལ་སློབ་པས་རང་དོན་རྟོགས་
4-1-40b
པ་ཐོབ་བྱེད་སྦྱིན༷་སོ༷གས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ད༷ང་། སྤང་བ་ཐོབ་བྱེད་མཐོང་སྒོམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ༷་ལ་འཇུག་པ་ད༷ང་། གཞན་དོན་འགྲུབ་ཐབས་བྱམ༷ས་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཚད་མེད་པ་བཞི་ད༷ང་། དེ་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པའི་འཆིང་བ་མངོན་ཞེན་ཡིན་པས། གཞན་དོན་དག་བྱེད། ལྷག་མཐོང་མཉམ་བཞག་ཏུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ་དང༷་ལྡན༷་པ༷་ལ་འཇུག་པ་ད༷ང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འཁོ༷ར་གསུམ༷་རྣམ༷་པ༷ར་ད༷ག་པས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ༷་ད༷ང་། དགེ་རྩ་ཆེ༷ད་དུ༷་བྱ༷་བ་གང་གི་དོན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ད༷ང་ཚོགས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་མངོ༷ན་ཤེ༷ས་དྲུག༷་ལ་འཇུག་པ་དང༷་། འབྲས་བུ་ཤེས་བྱའི་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པ༷འི༷་ཚུལ༷་ལ༷་ནི༷་དམིགས་ནས་འཇུག༷་པ༷འི་སྒྲུབ༷་པ༷་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ༷ག་ཆེ༷ན་ལ༷་བགྲོད་ཅིང་འཛེགས༷་པ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་ཤེ༷ས་པ༷ར་བྱ༷་སྟེ་ཡུལ་འདི་དགུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །ཞར་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་ནི། ཡིད་བྱེད་
4-1-41a
བདུན་གྱི་སོ་སོའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒྲུབ་སྟེ། འདོད་ཁམས་སོགས་ས་འོག་མ་འོག་མ་ཉེས་པ་མང་ཞིང་རགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་གོང་མ་གོང་མ་དེ་ལས་བཟློག་པར་ལྟ་བའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་། ༡ སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམ་གཏན་སྦྱང་བ་སྐྱེ་བ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་དང་། ༢ འདོད་ཉོན་མངོན་གྱུར་སྤོང་བ་སོགས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་དང་། ༣ འདོད་ཉོན་འབྲིང་སྤོང་བ་སོགས་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་། ༤ ཉོན་མོངས་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བརྟག་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། ༥ འདོད་ཉོན་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་སྤོང་བ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ༦ ལམ་བསྒོམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་བྱེད་༧ དེ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་བྱེད་དང་པོ་གཉིས་རང་ལམ་དེའི་སྦྱོར་ལམ། རབ་དབེན་དགའ་སྡུད་སྦྱོར་མཐའ་གསུམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དཔྱོད་པ་ཁྱད་པར་ལམ། སྦྱོར་འབྲས་ཡིད་བྱེད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །བསམ་གཏན་
4-1-41b
དང་པོ་ལ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དགའ་བ་དང་བདེ་བ། གནས་སམ་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་གཉེན་པོ་རབ་དང་ཕན་ཡོན་དགའ་བདེ་གཉིས། གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་བཞི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས།དྲན་པ། ཤེས་བཞིན། ཕན་ཡོན་བདེ་བ། རྟེན་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་རང་བཞིན་ཏེ་ལྔ། བཞི་པར་དྲན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས། ཕན་ཡོན་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། རྟེན་ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་ཡན་ལག་བཞིའོ།

汉译
正加行修向竟
第二，进入成就。铠甲的进入对象是道，分为八种和一种果，共九种。由于心被欲尘散乱而无法获得任何功德，为了使所缘坚固，进入道的基础——止观或四种禅定和四种无色界的三摩地，并以包含六波罗蜜多的方式成就它；如此使心坚固后，通过学习二资粮，以三轮清净的方式进入获得自利证
4-1-40b
悟的布施等六波罗蜜多；进入获得断除[烦恼]的见道、修道和菩提分道；[进入]成就利他方法的慈等四无量心；由于执著是入利他的束缚，故为利他清净，于胜观禅定中，进入与一切法无所缘相应；以后得位中，以三轮清净如幻化人般进入大乘之道；进入为何目的转变善根，即为三大[悲、断、证]而进入；进入具有迅速圆满资粮能力的六神通；缘于遍知一切所知相的方式而进入，这种成就应当了解为行进和攀登大乘，因为这九种对象是大乘的进入对象。
附带说明，四种禅定和四种无色定共八种，是通过七种作意分别成就的禅定：通过闻思智慧观察欲界等下地多过患且粗重，而初禅等上地则与此相反，这是了知特征的作意；[1] 通过修所生慧修习禅定，生起胜解所生作意；[2] 断除欲界烦恼现行等的远离所生作意；[3] 断除中等欲界烦恼等的摄喜作意；[4] 为观察烦恼是否生起而审察的作意；[5] 断除微小欲界烦恼等的加行究竟作意；[6] 以及体验一切所修道之果的加行究竟果作意。[7] 通过这七种作意成就从初禅到有顶的禅定。前两种作意是该道的加行道，远离、摄喜和加行究竟三者是无间道，审察是胜解道，加行果作意是解脱道。初禅
4-1-41a
有五支：对治支为寻和伺，利益支为喜和乐，所依支为心一境性；第二禅有四支：对治为内净，利益为喜乐二者，所依为定；第三禅有五支：对治为舍、正念、正知，利益为乐，所依为心安住自性；第四禅有四支：正念、行舍、利益支为舍受，以及所依支为遍净定。
4-1-41b


 །གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པ་གཟུགས་མེད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ཙམ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བཀགས་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་། དེ་ཡང་བཀག་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པ་དང་། དེའང་བཀག་སྟེ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཙམ་དུ་གནས་
4-1-42a
པ་སྲིད་རྩེ་པའོ། །
能离向修资粮成就
གསུམ་པ་ཚོགས་སྒྲུབ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས།
总说资粮成就
དང་པོ། དེ་ལ་སྤྱིར་མང་པོ་ཚོགས་པ་ཚོགས། དེ་ལས་ཀྱང་ཚོགས་གཅིག་མིན་པར་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཔུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤྱི་རིགས་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། ནང་གི་དབྱེ་བ་ཚོགས་སྒྲུབ་བཅུ་བདུན་ཏེ། དང་པོ། འགྲོ་བ་གྲངས་མེད་ཐེག་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་འདོད་བརྩེ༷་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ད༷ང་། ཐབས་སྦྱིན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཕར་ཕྱིན་དྲུག༷་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བར་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པས་མོད་ལ་འདོད་པ་རྫོགས་པ་དུས་དེའི་བདེ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པས་བདེ་འགྲོའི་ལུས་འཛིན་པ་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ། བཟོད་བརྩོན་བསམ་གསུམ་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མཐུན་པ་འགྲུབ་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་བདེ་བ། 
4-1-42b
ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བར་གཏན་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་ལེགས་ཐོབ་པ་གཏན་དུ་བའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། ལམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེ་ལོ་སོགས་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་ཞིང་འདུན་པ་སོགས་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཞི༷་གན༷ས་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་ལ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་མ་ནོར་བར་མཐོང་བ་ལྷག༷་མཐོང༷་བཅས༷་པ༷་དང༷་། ཞི་ལྷག་གམ་སྲིད་ཞིར་མི་ལྷུང་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང༷་དུ༷་འབྲེལ༷་བའི༷་ལམ༷་གང༷་ཡིན་པ་དང༷་། རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་གཞན་དོན་གྱི་ཐབས༷་ལ༷་མཁས༷་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་དང༷་། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་སྟེ་ལོངས་སྤྱད་པ་པོ་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ༡ གཟུགས་སོགས་སྤྱད་བྱ་ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ༢ ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་གཞི་རྟེན་སྟོང་༣ པ་ཉིད་གསུམ་མོས་སྤྱོད་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་དང་པོ་གསུམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དང་། 
4-1-43a
༤ ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཁྱབ་ཆེན་པོ་སྟོང་༥པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་༦ པ་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་འདུས་བྱས་༧ དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་མ་སྐྱེས་པ་འདུས་མ་བྱས་༨ དང་། རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་ལས་འདས་༩ པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ཐོག་༡༠ ཐ་མེད་པ་དང་། དགེ་ཕྱོགས་དོར་བ་མེད་པ་༡༡ སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་རྟོགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་རིམ་པ་བཞིན་ནོ།

汉译
远离色贪，色想消失，特别是在无色中无色想，只是"虚空无边"，入定于此境界为空无边处；遮止空的想法，只是识想为识无边处；遮止此想，安住于无所有想；再遮止此想，安住于非想非非想
4-1-42a
为有顶。
能离向修资粮成就
第三，资粮成就分为总说和解释难解的部分两方面。
总说资粮成就
首先，一般来说，众多聚集为资粮。不仅是单一资粮，而是积聚各种资粮的广大力量，通过菩萨无量行持的成就，必定从两边出离而成就无住涅槃。这些无量资粮从总体上归纳为福德和智慧两种资粮，内部分类为十七种资粮成就。
第一，希望安立无数众生于三乘涅槃的大悲心，以及通过布施等六波罗蜜多方法使众生获得暂时和究竟安乐：布施使迅速满足所欲，是当下的安乐；安立于持戒使保持善趣身体，是未来的安乐；安忍、精进、禅定三者使因果相应的果实成就，是一向确定的安乐；
4-1-42b
通过智慧获得轮回中决不退转的确定善，是永恒的安乐；以及道中的三摩地——通过断除懈怠等五种过失和依靠希求等八种行为的因而生起的一心专注安住之止，以及通过善分别法的智慧，借由区分如所有、尽所有之义的共相与自相、体性与差别，而无错地见到义理之胜观；以及止观或不堕入有寂的方法与智慧双运之道；以及遍智作意而善巧利他方法；以及二十空性，即眼等内六处作为享受者的空性[1]，色等外六处作为所享受的空性[2]，内外两者的所依空性[3]——这前三种空性对应信解行的资粮道和加行道前三阶段。一切法的自性空，也由自体空的空性空，对应加行道胜法位，
4-1-43a
[4]遍及十方的广大空性[5]，胜义涅槃空性[6]，由因缘所生的有为空性[7]，虚空等非生的无为空性[8]，超越常断等边际的空性[9]，显现为种种世界而无始无终的轮回空性[10]，以及善法方面无所舍弃的空性[11]——这七种空性的证悟分别对应从初地到第七地。


 །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་༡༢ དང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་༡༣ པ་གཉིས་ས་བརྒྱད་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་སོགས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ༡༤ དུས་གསུམ་མི་དམིགས་༡༥ པ་གཉིས་ས་དགུ་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དང་། ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་༡༦ ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་ངོས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་༡༧ ཉིད་གཉིས་ས་བཅུ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་དངོས་མེད་སྟོང་༡༨ པ་དང་། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བབ་
4-1-43b
ཀྱིས་སྟོང་པ་རང་༡༩ བཞིན་སྟོང་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་༢༠ སྟོང་ཉིད་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ལྟར་ས་མཚམས་སོ་སོར་མཛད་པ་ཡང་། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་རེ་ཡོད་པ་གཙོ་ཆེ་བས་ཡིན་གྱི་ངེས་གནས་ནི་མིན་ནོ། །དེ་རྣམས་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ༷་ཤེས༷་ཀྱི་ཚོགས་ད༷ང་ནི༷། བསོད་ནམས་སྤྱིར་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཀྱང་། འདིར་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན། སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་བསོ༷ད་ནམས༷་དཔག་མེད་ཚེགས་མེད་པར་གྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ལྡན་ད༷ང་། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལ་འབད་པས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ༷མ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པ་དང༷་། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་གཟུངས༷་ཏེ། མདོ་སོགས་གསུང་རབ་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་བརྗེད་པ་ཚིག་གི་གཟུངས་དང་། བསྟན་བྱའི་དོན་ཉམས་པ་མེད་
4-1-44a
པར་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པ་དོན་གྱི་གཟུངས་གཉིས་སམ། ཨ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་བཟོད་པའི་གཟུངས་དང་། སྔགས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཏེ་བཞི་སོགས་ད༷ང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ས༷་བཅུ༷་དང༷་། ས་རང་གི་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་གཉེན༷་པོ༷་ཚོག༷ས་ཀྱི༷་སྒྲུབ༷་པ༷་ཡི༷། གྲངས་ཀྱི་རིམ༷་པ༷་བཅུ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཡི༷ན་པར༷་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །དེ་ཡང་། སཾ་བྷ་ར་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ། བྷ་ནི་ངོ་བོ། ར་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆེན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ། ཐེག་ཆེན་མ་ལུས་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ། །
难证各别说
གཉིས་པ་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ས་ཡི་ཚོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཚོགས་གཉིས།
地资粮
དང་པོ་ལ་ས་དགུ་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང་། བཅུ་པ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་གཉིས།
依遍学说九地
དང་པོ་ལ་དགུ་སྟེ།
第一地十遍学
དེ་ལས་ས་དང་པོའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་ལ་བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བདག་མེད་
4-1-44b
གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་སྒྲིབ་གཉིས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ས་ཡི་ངོ་བོ། བྷཱུ་མིའི་སྒྲས་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པ་ངེས་ཚིག་བདག་མེད་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བར། འདོད་པར་སྤང་བྱ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལོག་ཞུགས་འཇིག་མཐར་ལོག་གསུམ་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཏེ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་ཁོང་ཁྲོ་ལྟ་མིན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ཡིས་ཕྱེ་བ་མཐོང་སྤང་བཞི་བཅུ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་སོ་དྲུག་པ་ཚན་གཉིས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་སྤང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་ནོ།

汉译
法界自性空性[12]和从色法到遍智的一切法空性[13]两种对应第八地，生灭等法的自相[14]和三时不可得[15]两种空性对应第九地，缘起事物无相续和聚合体的体性空性[16]，以及有为法的五取蕴自体空的事物空性[17]两种对应第十地，虚空等无为无事物空性[18]和非任何所造而一切法自然
4-1-43b
空的自性空性[19]，以及一切法的法性由他体空的自性空性[20]对应佛地。这样在各个地位上的区分，主要是因为在后得位时对各种法相能引发某种确定的理解方式，而非绝对固定的。
修习这些的主体是智慧资粮，以及福德。一般来说，福德是一切善业，但这里特指无漏善法，特别是勇往直前和宝印等三摩地，即使一刹那也能轻易成就无量福德的具力者，以及精进于三十七菩提分，主要是修、见、修三道的依止道相续，以及由正念和智慧相应而不忘持文句和意义的总持：即不忘失所听闻一切经典等圣教，连音韵也不遗忘的文字总持，以及从不遗忘所诠义理
4-1-44a
的意义总持，这两种；或者通过阿字等了悟一切法无生的忍辱总持，以及通过加持真言而成就利他的密咒总持等四种；以及作为功德所依的十地；以及地自身断除所断的对治资粮成就，这些数量次第为十七种，应当了知。
此中，梵文samhāra中，sam意为圆满成就，bhā意为体性，ra意为执持，即大菩萨圆满成就的本质，通过二谛的修证方式执持无余大乘，故为资粮成就。
难证各别说
第二，难解的特别解释分为地的资粮和对治的资粮两部分。
地资粮
首先，通过九地的遍净来解释，以及通过第十地果位来解释两部分。
依遍学说九地
首先分为九部分。
第一地十遍学
其中第一地的十种遍净分为宣说、解释和总结三部分。首先，一般而言，通过证悟二无我的智慧依次断除二障，以及作为功德所依的地之体性，bhūmi字表示向上升进的定义。通过如实观见圆满二无我的法界，成就第一极喜地，断除四谛的所断——属于邪入的身见、边见和邪见三种，以及属于戒禁取和见取两种，共五种见，以及无明、疑、贪欲、我慢、嗔恚等五非见，通过这十种分析的见断四十种。上两界因无嗔恚而为三十六种，共两组，断除三界见断烦恼一百一十二种，获得一百一十二种功德，并具足七菩提分。
4-1-44b


 །ཡུལ་ལ་ལོག་ཞུགས་སྒོམ་སྤང་ནི། ཐེ་ཚོམ་དོར་བ་གོང་གི་ལྟ་མིན་བཞི་དང་འཇིག་མཐར་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་བསྡོམས་འདོད་པར་སྒོམ་སྤང་དྲུག །ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་ལྔ་རེ་སྟེ། དེ་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་ནང་གསེས་དགུ་རེར་ཕྱེ་བས་གྱ་གཅིག་པ་
4-1-45a
ལྔ་རེ་ཀུན་ལ་ཡོད་པས་གྱ་གཅིག་པ་ཚན་ལྔས་བཞི་བརྒྱ་དང་ལྔ། འདོད་པའི་ས་དགུའི་ཁོང་ཁྲོ་དགུ་བསྣན་པས་སྒོམ་སྤང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་བསྡུ་ན། སྒོམ་སྤང་སྐོར་དགུ་སྤང་བས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ། ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ། དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ། བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་ན་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་ཀུན་རྨོངས་སྤོང་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དང་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཀླས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྦྱང་བ་དང་། གནས་གྱུར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ས་རྣམས་སུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ནི། རྟོགས་བྱ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཟད་རིམ་གྱིས་མངོན་རྟོགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ། ནམ་མཁའ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ཀྱང་། སྤྲིན་ཟད་རིམ་གྱིས་ནམ་མཁའི་མཐོང་བ་ཇེ་ཆེར་འཇོག་པ་ལྟར་རོ། །ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། 
4-1-45b
དེ་ལྟར་ན་མཉམ་བཞག་དེས་ནི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདྲེན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་པའམ་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དག་གི་དོན་དང་། ས་གསུམ་པར་ཆོས་དབྱིངས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་གསུང་རབ་ཐོས་པ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་མཆོག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ས་བཞི་པར་ཆོས་གང་ལའང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སོགས་མདོར་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ས་ལྔ་པར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ས་དྲུག་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་མཐོང་བས་སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དང་། ས་བདུན་པར་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རོ་གཅིག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཉེས་པ་དེ་ལས་
4-1-46a
བྲི་བ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་དག་པ་ལ་དབང་བ་གཉིས་ཐོབ་བོ། །ས་དགུ་པར་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་དབྱིངས་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །ས་བཅུ་པར་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་དབྱིངས་བསྒོམས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་ན་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ཕྲིན་ལས་འབྱུང་བས་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱིས་ས་ཡི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ། ས་རང་གི་ཕར་ཕྱིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་སོགས་ནི་ཞེས་བགྲང་བར་མཛད་ཀྱང་། མདོར་ན་སྦྱིན་སོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་གེགས་སྤང་བའི་ཆ་ནས་ཡོངས་སྦྱོང་སྟེ། ཡོངས་སྦྱོང་འདི་དག་གིས་སྦྱངས་པའི་ས་དེའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་དང་བདེན་སྟོང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངང་ནས་ས་ཡི་ཡོངས་སྦྱོང་སོ་སོ་རྫོགས་པ་ནས་རྫོགས་ཏེ། དེའང་རང་རང་གི་ཕར་ཕྱིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ།

汉译
对境的邪入修断是：除去疑，上述四种非见和俱生的身见、边见二者合计，欲界有六种修断。上二界因无嗔恚而各有五种，在三界九地中每一地又各细分为九类，故有九十一
4-1-45a
个五种普遍存在，所以九十一个五组为四百零五。加上欲界九地的九种嗔恚，修断总计四百一十四种。总的来说，通过断除九组修断，[成就]第二离垢地、第三发光地、第四焰慧地、第五难胜地、第六现前地、第七远行地、第八不动地、第九善慧地、第十法云地，各地都具足八支圣道，断除各自应断的迷惑，获得波罗蜜多和无边功德，净化无漏蕴，获得广大转依。
在各地中对法性的证悟方式：虽然所证对象没有差别，但随着自相续迷惑的逐渐消除，现证越来越增上，就像虚空虽然没有差别，但随着云层消散，所见虚空逐渐扩大一样。在初地中证悟法界遍及一切法的周遍自性，
4-1-45b
如此，这种等持引导后得位如是的确信，因为依靠它而获得此[确信]。同样，在第二地中证悟法界认识上从上到上更为殊胜或增长的意义；在第三地中证悟法界的同类因——听闻佛法是最应追求的意义；在第四地中证悟对任何法都无我所执等，简言之，无执取的意义；在第五地中证悟自他相续所摄诸法无差别的意义；在第六地中通过见到深奥缘起义，证悟先前没有任何烦恼，后来也没有任何清净法的意义；在第七地中通过证悟无相，了知一切法无差别一味的意义；在第八地中获得无生忍，从而了知一切法平等性，其
4-1-46a
既不减少也不增加的意义，因此获得无分别和净土自在两种能力。在第九地中，于等持中修习法界后，在后得位中获得以四无碍解说法的智慧自在。在第十地中，于等持中修习法界后，在后得位中随意生起事业，获得事业自在。
此外，克什米尔大班智达虽然把地的遍净列举为"以该地的波罗蜜多为主的十种遍净等"，但简言之，遍净是从断除殊胜布施等障碍的角度[而言]：通过这些遍净净化该地，成就无垢的般若波罗蜜多和智慧。如此，从大悲和真性空性智慧中，各个地的遍净各自圆满，其中各自以自己的波罗蜜多为主。


 །དེ་ལ་འདིར་ཡོངས༷་སུ༷་སྦྱོང༷་བ༷་རྣམ༷་པ་བཅུ༷་ཡིས༷། ས༷་ནི༷་དང༷་པོ༷་སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་
4-1-46b
ཆོས་ཉིད་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོ༷བ་ལ། དེ་ཡང་ཐོབ་ཟིན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུར་འགྱུར༷་ཏེ༷། གཉིས་པ་ནི། རང་དོན་ལྷུར་ལེན་ཉན་རང་གི་བློ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ལྷག་༡ བས༷མ་དང༷་། རང་གཞན་ལ་ཕན༷་པའི༷་དངོས༷་པོ༷་རྣམ་མཁྱེན་ཉི༷ད་ཀྱི་རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་༢ པ་དང༷་། ཚད་མེད་བཞིས་སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ལ༷་སེམ༷ས་མཉམ༷་པ་ཉི༷ད་སྒྲུབ་པ་དང་། ༣ འཁོར་གསུམ་མི་རྟོག་པས་བདོག་པ་ཀུན་གཏོང༷་བ་དང༷་། ༤ རྣམ་མཁྱེན་ལ་འགོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས༷་གཉེན༷་མགུ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྟེན༷་པ༷་དང༷་། ༥ ཐེག་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་དམ༷་ཆོ༷ས་ཀྱི་དམི༷གས་པ༷་ཚོལ༷་བས་ཉན་རང་གི་སར་མི་ལྟུང་བ༷་དང༷་། ༦ ཁྱིམ་ལ་མི་དགའ་བར་རྟག༷་ཏུ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ངེ༷ས་པར་འབྱུང༷་བའི་སེམ༷ས་ཉི༷ད་དང་ལྡན་པ་དང༷་། ༧ སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་སྐུ༷་སྒྲུབ་པར་འདོ༷ད་ཅིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་ན་དག༷འ་བ༷་དང༷་། ༨ ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས༷་སྟོན༷་པ༷་དང༷་། ༩ དམ་བཅའ་ལྟར་གཞན་མི་བསླུ་བའི་བདེན༷་པ༷་སྨྲ་བ་ཡི༷་ཚིག༷་༡༠ ནི༷་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར༷་འདོ༷ད་ཅིང་། ཀུན་ཏུ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་
4-1-47a
དང་། གསུམ་པ་ནི། འདི༷་དག༷་དོན་དམ་པར་རང༷་བཞིན༷་མི༷་དམིགས་པས༷། ས་དང་པོ་ཡོངས༷་སུ༷་སྦྱོང༷་བར༷་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷འོ། །
第二地八遍学
ས་གཉིས་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བརྒྱད་ནི། འཆལ་ཚུལ་དང་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ༷་ཁྲིམས༷་གསུམ་སྲུང་བ་༡ དང་། གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་བྱས༷་པ༷་གཟོ༷་བ༷་༢ དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོ༷ད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་སེམས་སྤོང་བ་༣ དང་། སེམས་ཅན་ཐེག་གསུམ་ལ་འགོད་པ་ལ་རབ༷་ཏུ༷་དགའ༷་ཞིང་འགྱོད་པ་མེད་པ་༤ དང༷་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང༷་བརྩེ༷་ཆེ༷་ཞིང་བྱམས་པ་༥ དང་། མཁན་པོ་སོགས་བཀུར་འོས་ལ་ང་རྒྱལ་བཅག་པས་འདུད་ཅིང་བཀུར༷་སྟི༷་དང་། ༦ བླ༷་མ༷་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ༷་གུས༷་པས་ཆོས་ཉན༷་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པ་༧ དང་། ཡོངས་སྦྱོང་བརྒྱ༷ད་པ༷་སྦྱིན༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ༷་སྤྲོ་བས་བརྩོན༷་པ་༨ རྣམས་སོ། །
第三地五遍学
ས་གསུམ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལྔ་ནི། རང་གཞན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་འོད་བྱེད་པར། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་
4-1-47b
ལས། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས༷་པས༷་མི༷་ངོམས༷་པ་༡ ཉི༷ད་དང༷་ནི༷། རྙེད་སོགས་ཟང༷་ཟིང༷་མེ༷ད་པར༷་དམ་ཆོས༷་སྦྱིན༷་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལའང་ཆགས་པའི་རེ་བ་མེད་པ་༢ དང༷་། ཞིང་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་བསགས་པས། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང༷་ཀུན༷་སྦྱོང༷་བ༷་༣ དང༷་། ཕན་ལན་དུ་གནོད་བྱས་ཀྱང་གཞན་དོན་ལ་འཁོར༷་བས༷་ཡོངས༷་སུ༷་མི༷་སྐྱོ༷་བ་༤ དང༷་། རང་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ༷་ཚ༷་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྲེལ༷་ཡོ༷ད་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་གི་ཡིད་མེད་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷། ༥ ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་རློམ༷་སེམས་མེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་དེ༷་ཡོངས་སྦྱོང་རྣམ༷་པ་ལྔ༷འོ།

汉译
对此，在此由十种遍净，[令]第一地——因见到以前未证悟的
4-1-46b
法性而极为欢喜[之地]——获得[成就]。这[十种遍净]也能使已获得[的初地]功德更为殊胜，成为十种功德：第二，[即]与声闻缘觉专注自利的心不混杂的增上意乐；及摄受有益自他之事——遍智之因的大乘法；通过四无量心对一切众生修平等心；以三轮无分别施予一切所有；通过令[其]欢喜而依止引导至遍智的善知识；通过寻求属于三乘的正法所缘而不堕入声闻缘觉地；不喜爱家居而常时具足出离心志于佛陀教法；希求成就佛身且见到佛陀而欢喜；宣说始终皆为善法；以及不违誓言欺骗他人的诚实语言，认为是第十种遍净，[这些]皆当培养于自心相续
4-1-47a
第三，[结论]由于这些胜义上无自性不可得，应知是第一地的遍净。
第二地八遍学
第二地的八种遍净是：远离不持戒和自利作意努力的垢染，守护断恶行、修善行、利益众生的三种戒律；对他人的帮助表示感恩；对造害者忍耐并断除对众生的害心；以极大喜悦无悔地安立众生于三乘；对一切众生具有大悲与慈爱；对上师等应尊敬者放下傲慢而敬礼尊敬；对师长善知识恭敬听闻佛法并实践其教导；第八种遍净是对布施等六波罗蜜多欢喜精进。
第三地五遍学
第三地的五种遍净是：在发光地，[修持]为自他作法光明，对十方诸佛
4-1-47b
的正法听闻无有满足；无财物等世俗之事而布施正法，对大菩提也无贪著的希求；修积净土之因，清净一切有情世间和器世间的佛土；即使被加害作为报答，也不因利他而厌倦轮回；对自己[产生的过错]感到羞耻，对他人[的看法]感到惭愧，由此无声闻缘觉之心——这五种无我慢的本性为五种遍净。


 །
第四地十遍学
ས་བཞི་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་བསྲེག་པའི་མེའི་འོད་འཕྲོ་བར། གྲོང་ལས་རྒྱང་གྲགས་འཕགས་པ་ཕྱིའི་དབེན་པ་དང་། རང་འདོད་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ནང་གི་ནགས༷་སམ་དགོན་པར་གན༷ས་པ་དང་། ༡ ངན་པ་དང་ཉུང་ངུ་རྙེད་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་མེད་པའམ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་ལ་འདོ༷ད་པ་ཆུང༷་བ་དང་། ༢ བཟང་མང་རྙེད་ཀྱང་མི་ཚིམ་པ་མེད་པའམ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོག༷་ཤེས༷་པ་དང༷་། ༣ ཡང་
4-1-48a
ན་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་ཆུང་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་ཀྱང་རློམ་པ་མེད་པ་ཆོག་ཤེས་དང་། ཐུན་མོང་དུ་བསོད་སྙོམས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱང༷ས་པ༷་ཡང༷་དག༷་པར་སྡོམ༷་པའི་རྟེན༷་དང༷་། ༤ ཐུན་མོང་མིན་པར་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང་། བསླབ༷་པ༷་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས༷་སུ༷་མི༷་གཏོང༷་ཞིང་མཚན་མར་མི་ལྟ་བ་དང༷་། ༥ འདོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་སྨོད༷་པ༷་དང༷་། ༦ གདུལ་བྱ་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པ་ལ་འཚམས་པར་འགོད་པ་དང༷་། ༧ ལུས་སོགས་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་བདོག༷་པ་ཀུན༷་གཏོང༷་བ་དང་། ༨ དགེ་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་མི༷་ཞུམ༷་ཞིང་མ་ཞེན་པ༷་དང༷་། ༩ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མར་ལྟ༷་བ༷་མེ༷ད་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ། ༡༠ །
第五地十遍学
ས་ལྔ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་ནི། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་། རང་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་དཀའ་བ་གཉིས་བྱེད་པའི་ས་ལ། རྙེད་བཀུར་གྱི་དོན་དུ་རབ་བྱུང་དང་། ཁྱིམ་པ་ལ་ཧ་ཅང་འདྲིས༷་བཤེས་མི་བྱེད་པ་དང༷་། ༡ གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པ་སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ༷་ལ༷་འཁྲེན༷་པ༷་སྤོང་བ་དང༷་། ༢ སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་གྲོང་ཕྱི་དང་། ཉན་རང་
4-1-48b
གི་ཡིད་བྱེད་ནང་གི་འདུ༷་འཛིར༷་གྱུར༷་པའི༷་གན༷ས་སོགས་ལ་དགའ་བ་སྤང་པ་དང༷་ནི༷། ༣ བདག༷་གི་ཡོན་ཏན་བསྟོ༷ད་པ་དང་། ༤ སྐྱོན་བརྗོད་པས་གཞན༷་ལ༷་བརྙས༷་པ༷་སྤང་བ་དང༷་། ༥སྲོག་གཅོད་སོགས་མི༷་དགེའི༷་ལ༷ས་ཀྱི༷་ལམ༷་བཅུ༷་ནི་བདེ་འགྲོ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་ན་ཐར་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཉེས་པ་རིག་པ་དང༷་། ༦ ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཀྱི་རློམ༷ས་པས༷་ཁེངས༷་ཤིང་གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་སྤང་བ་དང༷་། ༧ དགེ་སྡིག་བླང་དོར་གོ་ལྡོག་གམ་བདེན་ཞེན་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་མེད་པ་དང་། ༨ ལོག་པར་ལྟ་བ་སོགས་བློ༷་གྲོས་ངན༷་པ་མེད་པ་དང༷་ནི༷། ༩ ཉོ༷ན་མོང༷ས་རྣམས་ལ་སེམས་བག་ཡངས་སུ་གཏོང་བས་རྗེས་སུ་འབྲང༷ས་པའི་བཟོ༷ད་པ་མེད་པ་སྟེ། ༡༠ དེ་ལྟར་སྐྱོན་བཅུ༷་པོ༷་འདི༷་ནི༷་རྣམ༷་པར་སྤངས༷་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་བསྟེན་ན༷། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས༷་ལྔ༷་པ༷་ནི༷་ཡང༷་དག༷་པར་འཐོབ༷་བོ། །
第六地十二遍学
ས་དྲུག་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟེན་ནས་འཁོར་འདས་ལ་མི་གནས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སར། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་སྦྱིན༷་པ་དང༷་། ༡ རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སྤོང་བའི་ཚུལ༷་ཁྲིམས༷་དང་། ༢ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོ༷ད་པ་དང་། ༣ གཏོང་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན༷་
4-1-49a
འགྲུས༷་དང་། ༤ གཏོང་སེམས་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་བས༷མ་གཏན༷་དང་། ༥ སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་རྟོགས་པའི་ཤེས༷་རབ༷་རབ་ཏུ་རྫོགས༷་པས༷་སོ། །༦ ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་རིམ་པས་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་ལ་དགའ་བ་དང༷་ནི༷། ༧ བསེ༷་རུ༷་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་རང་རྒྱལ་ལ༷་དགའ༷་བ་དང༷་། ༨ ཟབ་རྒྱས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག༷་པའི༷་སེམ༷ས་སྤང༷ས་པ༷་དང་། ༩ སློང་བ་པོས་བསླང༷་ན༷་མི༷་ཞུམ༷་པ་དང་། ༡༠ བདོག༷་པ༷་ཀུན༷་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བཏང༷་ཡང༷་མི༷་དགའ༷་བ་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། ༡༡ རང་ཉིད་དབུལ༷་ཡང༷་སློང༷་བ༷་མི༷་སྤོང༷་བས༷་སམ་མི་འདོར་བས། ༡༢ལམ་བསྐྱེད་པ་དྲུག་དང་ལམ་མིན་སྤོང་པ་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ས༷་ནི༷་དྲུག༷་པ༷་ཡང༷་དག༷་པར་འཐོབ༷་པར་འགྱུར་རོ།

汉译
第四地十遍学
第四地的十种遍净是：在以菩提分智慧焚烧二障之火放光的地位上，[修持]远离村落一箭之地的外部寂静处和远离自私作意的内在林地或闲寂处；[1]获得劣少物资也无不悦，或对未获得的少欲；[2]获得优多物资也无不满，或对已获得的知足；[3]或者
4-1-48a
对菩提少欲，即使获得遍智也无傲慢，为知足；共同的乞食等十二功德行为是清净持戒的所依；[4]不共的是对甚深寂静离戏不恐惧，以及不为性命而舍弃戒律学处，不视为有相；[5]视欲望为过患而呵责；[6]安立所化众生于涅槃；[7]不执着身等为有相而施舍一切所有；[8]对修习善法心不怯弱且无执著；[9]以及对一切事物无有相执见为第十种。[10]
第五地十遍学
第五地的十种遍净是：在成熟众生和自心不被烦恼染污这两种难行的地位上，不为名利而出家，不与在家人过分亲近；[1]断除对他人所得的嫉妒，放弃对施主家的贪婪；[2]断除喜爱多人聚集的外在场所和声闻缘觉
4-1-48b
作意的内在散乱处等；[3]断除赞美自己的功德；[4]断除通过指出过失而轻蔑他人；[5]了知杀生等十不善业道即使障碍善趣，更何况解脱，[因而]认识其过患；[6]断除因闻思持戒等而傲慢自大不敬他人；[7]无颠倒取舍善恶或真实执著；[8]无邪见等恶慧；[9]无放任心随顺烦恼的忍受；[10]如此断除这十种过失而依止十种法，将真正获得佛子第五地。
第六地十二遍学
第六地的十二种遍净是：依靠般若波罗蜜多而不住轮回涅槃的现前地，将一切所有施予他人；[1]断除自利作意的持戒；[2]对空性无畏的忍辱；[3]欢喜布施的精进；
4-1-49a
[4]布施心一境性的禅定；[5]完全通达布施利益的智慧。[6]依照这六波罗蜜多的次第，[断除]声闻弟子喜欢声闻道果；[7]以独角兽为例，[断除]喜欢独觉；[8]断除对甚深广大空性的恐惧心；[9]被乞讨者索求时不怯弱；[10]施舍一切所有无余而无不悦；[11]自己虽贫穷也不舍弃或不抛弃乞讨者。[12]通过六种生起道和六种断非道的十二种[遍净]，将真正获得第六地。


 །
第七地遍学所断二十与对治力二十
ས་བདུན་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ་སྤང་བྱ་ཉི་ཤུ་དང་། གཉེན་པོ་ཉི་ཤུ་ལས་དང་པོ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་འབྲེལ་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བར་སྤང་བྱ་ངའོ་སྙམ་དུ་བདག༷་ཏུ་འཛིན་པ་དང༷་། ༡ འདི་ནི་སྐྱེས་པའོ། །འདི་ནི་བུད་མེད་དོ་སྙམ་པའམ་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་དུ་འཛིན༷་པ༷་དང༷་། ༢ ཁམས་གསུམ་
4-1-49b
དུ་གནས་བྱེད་དྲོད་དང་དབང་པོ་དང་སེམས་རིས་མཐུན་གྱི་རྟེན་མ་འགགས་པར་གནས་པ་སྲོག༷་ཏུ་འཛིན་པ་དང༷་། ༣ ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་སེམས་གང༷་ཟག༷་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ༤ དེ་ཚེ་འཕོས་ནས་རྒྱུན་ཆ༷ད་པར་འཛིན་པ་དང་། ༥ རང་བཞིན་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བར་གྲུབ་པའི་རྟག༷་འཛིན་དང༷་། ༦ བླང་དོར་གྱི་མཚ༷ན་མ༷་དང་། ༧ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྒྱུ་ཐེག༷་གསུམ་གྱི་རིགས་གསུམ་དུ་འཛིན་པ་དང༷་། ༨ དུ་མ་སྤུངས་པས་ཕུང༷་པོ༷་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ༷་དང་། ༩ རྒྱུའམ་རིགས་དང་ས་བོན་གྱི་དོན་ཅན་ཁ༷མས་བཅོ་བརྒྱད་དང༷་། ༡༠ གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་སྐྱེ་མཆེ༷ད་བཅུ་གཉིས་དག༷་དང༷་ནི༷། ༡༡ སྣོད་སྤྱི་ཡི་ལས་ཉོན་དང་། བཅུད་རང་གི་ལས་ཉོན་ལས་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁ༷མས་གསུམ༷་པོ༷་ལ༷་གན༷ས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དང༷་། ༡༢ ཁམས་གསུམ་ལ་སྲེད་པའི་ལྟ་ངན་གྱིས་བླང་དོར་དུ་ཆགས༷་པ་དང་། ༡༣ རྣམ་མཁྱེན་མི་ཐོབ་སྙམ་པའི་སེམ༷ས་ནི༷་ཀུན༷་ཏུ༷་ཞུམ༷་པ༷་དང༷་། ༡༤ སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་བའི་མངོན་ཞེན་དང་། ༡༥ ཆོས་སུ་ལྟ་
4-1-50a
བའི་དམིགས་པ་དང་། ༡༦ དགེ་འདུན་ལ་ལྟ་བའི་བདེན་ཞེན་ཏེ་དཀོན༷་མཆོག༷་གསུམ༷་དང༷་། ༡༧ བསླབ་པ་ཚུལ༷་ཁྲིམས༷་ལ༷་ཚུལ་ཁྲིམས་དེར༷་ལྟ༷་བ༷་ཡི༷་མངོ༷ན་ཞེན༷་ཏེརློམ་པས་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་དང༷་། ༡༨ རང་བཞིན་གྱི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ལ༷་དེ་མིན་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྩོད༷་པ༷་དང༷་། སྟོང་ཉིད་ལ་མཚན་མ་དང་དངོས་པོ་སོགས་སུ་བཟུང་བས་ཐབས་རྟེན་འབྱུང་དེ༷་དང༷་འགལ༷་བའི༷་ཉེས༷་པ༷་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ནི༷། །༢༠ ཉི༷་ཤུ༷་པོ་དེ་ས་བདུན་པ་གང༷་ལ༷་རྣམ༷་པར་ཆ༷ད་པ༷་དེ༷་ཡི༷ས་རྐུན་པོ་བྱུང་བ་དང་སྒོ་གཅོད་པ་ལྟར་ས༷་ནི༷་བདུན༷་པ༷་འཐོབ༷་པར་འགྱུར་རོ།

汉译
第七地遍学所断二十与对治力二十
第七地的遍净包括二十种所断和二十种对治。首先，在一道道路中相连远离执着相的远行地，所断包括：认为"我"的我执；[1]认为"这是男人"、"这是女人"或认为有心的众生执；[2]在三界
4-1-49b
中以暖、根、心相续作为未断的所依之命执；[3]执持一切种子心为补特伽罗；[4]执持死后相续断灭；[5]执持永不舍弃自性的常执；[6]取舍之相；[7]执持能生果的三乘种性的力量为因；[8]执持众多积聚为蕴、即五蕴；[9]十八界，具有因或种类和种子的意义；[10]以能取所取方式，识生于境并作为生长之门的十二处；[11]器世间由共业烦恼所生，有情由自业烦恼所生，安住于欲界、色界和无色界三界的非正确分别；[12]对三界贪爱的恶见而执着取舍；[13]认为不能获得遍智的怯弱心；[14]对佛的现执；[15]对法
4-1-50a
的所缘；[16]对僧的实执，即三宝；[17]对戒律的执着，即以傲慢心对三轮的分别；[18]对自性空性认为"非如此"而执着一切法为真实，或对空性怀疑争论；以及对空性执着为相和事物等，与缘起方法相违背的过失，即未认识空缘起双运、现空平等性；[20]当这二十种在第七地被彻底断除时，如同抓住盗贼并关门，将获得第七地。


 །གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ནི་གོང་གི་སྤང་བྱ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གི་གོ་རིམ་བཞིན་གཉེན་པོ་འདི་དག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་ཡིན་པས་སོ་སོར་སྦྱོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་དང་། ༡ དེ་ཡི་ཕྱིར་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་དང་། ༢ ཁམས་གསུམ་ལ་སྲེད་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ༷་པར༷་ཐར༷་
4-1-50b
པའི་སྒོ་གསུམ༷་ཤེས༷་པ༷་དང༷་། ༣ བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གྱི་འཁོར༷་གསུམ༷་མི་དམིགས་པས་སེམས་རྣམ༷་པར༷་དགེ༷་བ་དག་པ་ཉི༷ད་དང༷་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང༷་རྗེ༷་དང༷་ནི༷། ༥ ཆོས་གང་ལའང་རློམ༷་པ་མེ༷ད་པ་དང༷་། ༦ སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཆོས༷་ཐམས་ཅད་མཉམ༷་པ་ཉི༷ད་དང༷་། ༧ ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སུ་ཚུལ༷་གཅི༷ག་པར་ཤེས༷་པ་དང་། ༨ མིང་གཟུགས་གདོད་ནས་མི༷་སྐྱེ༷་བར༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༩ ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོ༷ད་པ་ཤེས༷་པ་དང༷་། ཤེས་བྱའི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་༡༠ གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་སྟོན༷་པ་དང་། ༡༡ གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་འཇོམས༷་པ༷་དང༷་། ༡༢ གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་འདུ༷་ཤེས༷་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ༷་བ་དང༷་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སོགས་དང་། ཆགས་སྡང་རྨོངས་སོགས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་སྤོང༷་བ་དང་། ༡༣ གཞན་དོན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་རྩེ་གཅིག་བསྒོམ་པའི་ཞི༷་གན༷ས་ངེས༷་པར༷་སེམ༷ས་པ༷་དང༷་། ༡༤ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟར་
4-1-51a
རྟོགས་པའི་ལྷག༷་མཐོང༷་ལ༷་ནི༷་མཁས༷་པ༷་དང༷་། ༡༥ ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམས་པས་ཉེར་ཞི་ཐོབ་པས་སེམ༷ས་དུལ༷་བ༷་དང༷་། ༡༦ བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷། ཐོགས༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཡེ༷་ཤེས༷་དང༷་། ༡༧ ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་བྱའི་གནས་ཆགས༷་པའི༷་ས༷་མིན༷་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།༡༨ གར༷་འདོ༷ད་པར༷། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང༷་གཞན༷་དུ༷་ནི༷་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་དུས་མཉམ༷་པར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ༷་བ་དང༷་། ༡༩ ཉན་རང་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པས་འདུལ་བ་ལ་དེ་དེར་སྟོན་པས། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན༷་ཏུ༷་བདག༷་གི༷་ལུས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ནི༷། ༢༠ སྟོན༷་པ༷་ལུས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉི༷ད་དང༷་ཡོངས་སྦྱོང་ཉི༷་ཤུ༷འོ༷། །
第八地八遍学
ས་བརྒྱད་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བརྒྱད་ནི། མཚན་མ་དང་མཚན་མེད་ལ་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་སར་ནི། སེམས་གཅིག་གིས་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཀུན༷་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཡི༷ད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཀུན་ཤེས༷་པ༷་དང༷་། ༡ སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་བལྟ་ཕྱིར། མངོ༷ན་པར༷་ཤེས༷་པས༷་རྫུ་འཕྲུལ་
4-1-51b
གྱིས་རོལ་ཞིང་རྩེ༷་བ༷་དང༷་། ༢ རང་ཉིད་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང༷་རྟེན་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པ་བཟང༷་པོར་སྦྱོང་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་ལ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་གཏོང་བ་སོགས་ཚོགས་སྒྲུབ༷་ཅིང་རློམ་པ༷་མེད་པ་དང༷་། ༣ མུ་སྟེགས་སོགས་སུན་འབྱིན་ཞིང་ཆོས་རྣམ་དག་སྒྲོགས་པའི་དམ་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོངས༷་སུ༷་བརྟགས༷་པའི་ཕྱིར༷་སངས༷་རྒྱས༷་བསྟེན༷་པ་དང་། ༤ སྟོབས་བཅུ་ལ་གནས་ཤིང་ལྷ་ཡི་མིག་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དབ༷ང་པོ༷་ཤེས༷་པ་དང༷་། ༥ བརྟེན་པ་ནང་བཅུད་རྒྱལ༷་བ༷་ཡི༷་ཞིང༷་དུ་སྤྱོང༷་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ༦ མཉམ་རྗེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ༷་མ༷་ལྟར༷་ཆོས་གང་ལའང་ཞེན་པས་མི་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གན༷ས་པ་དང༷་། ༧ གཞན་དོན་དུ་བས༷མ་བཞིན༷་རང་དབང་གིས་བསམ་མི་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་སྲི༷ད་པ༷འམ་སྐྱེ་བ་ལེན༷་པ༷་དང༷་། ༨བཅས་པའི་ལ༷ས་ནི༷་རྣམ༷་པ༷་འདི༷་བརྒྱ༷ད་དུ་བཤ༷ད་དོ།

汉译
第二，对治是按照上述二十种所断的顺序，依次用这些对治来断除，应当了解它们各自的配对：证悟轮回涅槃一切法自性空离戏论；[1]因此不执着相；[2]对三界无贪爱期望，即了知三解
4-1-50b
脱门；[3]通过不观取能作、所作、作业三轮而心清净；对众生离苦的大悲心；[5]于任何法无我慢；[6]轮回寂灭一切法平等性；[7]了知一切乘最终归于大乘，为一道；[8]了知名色本来不生；[9]不畏惧三界自性离戏甚深法之忍知；[10]由能取所取二取皆无而一味显示大乘方便；[11]摧毁能取所取分别；[12]断除净乐常我四颠倒想、萨迦耶见和邪见等，以及贪嗔痴等烦恼；[13]为利他而专注修持遍智作意的止决定思维；[14]通达佛身如幻
4-1-51a
的胜观善巧；[15]由修持法无自性而获寂灭，故心调伏；[16]对色等一切法通过二谛而无碍智慧；[17]证悟任何法都非执着所依之处的智慧；[18]随欲以化身同时神通前往诸佛土；[19]为调伏声闻、帝释、梵天等而示现，故在一切眷属中，[20]示现身自在，这二十种为遍净。
第八地八遍学
第八地的八种遍净是：在不被有相和无相作意二分别动摇的不动地中，以一心了知一切众生心和心所的善恶意行；[1]为见十方世界中的诸佛，以神通
4-1-51b
神变游戏；[2]为净化自己佛土——外器世间为清净善妙，修集福德如舍三千大千世界转轮王位等而无我慢；[3]为辩倒外道等并宣说清净法，以对正法所缘的遍观而亲近诸佛；[4]安住十力并生起天眼，以此了知众生根器；[5]清净所依内情世界为佛土，以不缘方式令一切众生心生欢喜；[6]于等持和后得一切时中，住于如幻无执着任何法的三摩地；[7]为利他而随愿自在不可思议化现而受生；[8]说明此八种为所作业。
;


 །
第九地十二遍学
ས་དགུ་པའི་ཡོངས་སྦྱོང་བཅུ་གཉིས་ནི། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་
4-1-52a
པོ་ཐོབ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སར། ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པས་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་སོགས་སྨོན༷་ལམ༷་དག༷་ནི༷་མཐའ༷་ཡས༷་པ་འགྲུབ་ཅིང་འདེབས་པ་དང༷་། ༡ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ལྷ༷་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་དྲི་ཟ་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་སྐ༷ད་མཐའ་ཡས་པ་ཤེ༷ས་པ་དང༷་། ༢ སྤོབས༷་པ༷་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཆུ༷་བོ༷་མི་གཏུག་པ་ལྟ༷་བུ༷་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང༷་། ༣ བསམ་བཞིན་དུ་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་བཀྲ་ཤིས་པ་མང་པོ་དང་བཅས་སྒྱུ་འཕྲུལ་མ་ལྟ་བུའི་མ་བཟང་པོའི་མངལ༷་དུ༷་འཇུག༷་པ༷་མཆོག༷་དང༷་ནི༷། ༤ རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སོགས་རིགས༷་དང༷་། ༥ ཐུབ་པ་ཉི་མའི་གཉེན་སོགས་ལྟ་བུ་རུས༷་དང༷་། ༦ ཕ་མ་བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་གྱི་ཉེ་འབྲེལ་གྱི་ཆོ༷་འབྲང༷་སྟེ་ཕོ་མོ་སྐྱོན་མེད་པ་དང༷་། ༧ རང་དབང་བ་ཇི་ལྟར་བགོ་བ་ཉན་པའི་འཁོར༷་དང༷་། ༨ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཀྱིས་འགེངས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དང་བཅས་སྐྱེ༷་བ༷་སྟེ་བལྟམས་པ་ལ་བརྒྱ་སྦྱིན་གྱིས་བསྟོད་པ་སོགས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་བ་དག༷་དང༷་ནི༷། ༩ སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། གནས་གཙང་གི་ལྷས་བསྐུལ་ཏེ་ལྷ་མང་པོའི་ཞབས་རིམ་པ་
4-1-52b
བཅས་ངེས༷་པར་འབྱུང༷་བ་དང་། ༡༠ རྩ་བ་གསེར། སྡོང་པོ་བཻཌཱུཪྻ། ཡལ་ག་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན། མེ་ཏོག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་སོགས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཨ་ཤཱདྠ་སོགས་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་ཤིང༷་རྣམ༷ས་དང༷་། ༡༡ རྟེན་སངས་རྒྱས་དང་། བརྟེན་པ་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན༷་ཏན༷་ཕུན༷་སུམ༷་ཚོགས༷་པ༷་དང་བཅུ་གཉིས་ཡི༷ན་ནོ། །
第十地说果位
གཉིས་པ་ས་བཅུ་པ་ནི། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ཚོགས་སྦྱོར་དུ་གནས་པ་རིགས་ཀྱི་ས། ༡ འབྲས་ཞུགས་ཡས་ནས་བགྲངས་པའི་བརྒྱད་པ་ན་ཡོད་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་བརྒྱད་པའི་ས། ༢ རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྫོགས་པར་མཐོང་བའི་ས། ༣ ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་འབྲས་གནས་འདོད་ཉོན་ཕལ་ཆེར་ཟད་པས་སྲབ་པའི་ས། ༤ ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས། ༥ དགྲ་བཅོམ་པ་འབྲས་གནས་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་སོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཅོ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས། ༦ ཞུགས་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། ༧ རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། ༨ རབ་
4-1-53a
དགའ་ནས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་བར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་དགུ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་སྟེ། ༩ དེ་ལྟར་ས༷་དགུ༷་འདས༷་ནས༷་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་རྫོགས་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་དེ་ནི༷་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ཡིན་ཀྱང་། བྱང་སེམས་ག༷ང་གིས༷་རྗེས་ཐོབ་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུར་སྟོན་ནུས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་སངས་རྒྱས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་སར༷་བཏགས་པ་ལ་གན༷ས་པ༷། དེ༷་ནི༷་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་མིན་པས་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའི༷་ས༷། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་ས་བཅུ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར༷་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །དེ་ཡང་སའི་མཉམ་བཞག་སྣང་བཅས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བཞུགས་ཀྱང་སྣང་རུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་གལ་ཆེ། དེས་ན་མཉམ་རྗེས་དབྱེར་མེད་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་དུས་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་ལ་སྣང་བ་མི་འགོགས་པར་རང་ཤར་བ་དེ་ཡིན་ལ། ལམ་དུས་འཕགས་པའི་
4-1-53b
མཉམ་བཞག་སྟོང་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཤས་ཆེའོ། །མཉམ་རྗེས་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་ནོ།

汉译
第九地十二遍学
第九地的十二种遍净是：在善于说法而获得无碍解慧的善
4-1-52a
慧地，由圆满六波罗蜜多而成就并发起无量普贤行愿等愿；[1]通过词义无碍解而了知天龙夜叉乾闼婆等无量语言；[2]通过辩才无碍解而如大河不竭般无尽；[3]以随意伴随诸多瑞相祥兆进入如幻母般的贤善母胎最胜；[4]如国王、婆罗门、大娑罗树等种姓；[5]如能仁日亲等血统；[6]父母七代以内的亲属无瑕疵的家系；[7]能随自在听从分配的眷属；[8]伴随光明遍满世界等奇异瑞相而出生，降生时受帝释赞叹等诸天敬重；[9]受诸佛和净居天劝请，
4-1-52b
伴随众多天神侍奉而出家；[10]如金根、琉璃干、七宝枝、宝花等如如意宝的阿说他等菩提树；[11]依处佛陀和所依力等功德圆满为十二种。
第十地说果位
第二，第十地：声闻缘觉种姓住于资粮加行位为种姓地；[1]由上数的第八位，故预流向为第八地；[2]预流果位见无我相等十六行相圆满为见地；[3]一来果位灭尽大部分欲界烦恼为薄地；[4]不还果位离欲界贪爱为离欲地；[5]阿罗汉果位具足所作已办等十五种声闻功德为了知已办地；[6]后三向为声闻地；[7]独觉的证悟为独觉地；[8]从极
4-1-53a
喜地到善慧地九菩萨地为菩萨地；[9]如此超越九地后，圆满这些地的断证功德递增的智慧虽为菩萨地，但菩萨能在后得位示现为佛化身，事业与佛无别，故称为住于佛地，实际上并非真正圆满佛陀，故为菩萨地，三摩地和陀罗尼门如云遍覆空性智慧，因此称为法云第十地，应当了知。此中，地的等持有显现，因为虽安住真如，仍能显现，如同佛陀，这一点很重要。因此，当等持后得无别、融合二谛时，见到法性真如的智慧自显而不障碍显现自生起，这就是[法云地]。在道位圣者的
4-1-53b
等持中空性较重，而后得位中显现较重。当这二者等持后得融合时，即为佛地。


 །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོས་གཟིགས་ཚུལ་དང་། སློབ་ལམ་དུ་མཉམ་བཞག་སྣང་བཅས་སྣང་མེད་མི་འགལ་བའི་གནད་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །
对治力二资粮
གཉིས་པ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་མཐོང༷་བ་དང༷་། མཐོང་ཟིན་སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་གྱི་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་དག༷་ལ༷། སོ་སོར་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་། གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང༷་བ་གཉིས་དང༷་། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛི༷ན་པའི༷་རྣམ༷་རྟོག༷་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་བཞི་དང་། སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་པོ་རྣམ༷ས། ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བར༷་བྱ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་དུ། གཉེན༷་པོ༷་མཐོང་སྒོམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྣམ༷་པ༷་བརྒྱ༷ད་ཅེས༷་བྱ༷་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་ཉོན་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དངོས་མི་
4-1-54a
དམིགས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ། རང་རྒྱལ། བྱང་སེམས་འཕགས་གསུམ་སོགས་གང་ཟག་གི་རྫས་མི་དམིགས་པ་དང་། མིང་མཚན་མ་བརྡ་ཐ་སྙད་སོགས་བཏགས་པའི་གཞི་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་སྤང་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོ་བཞི་དང་། ཆོས་ཀུན་ལ་གནས་མི་གནས་མི་དམིགས་པ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་གང་ཟག་གི་རྫས་མི་དམིགས་པ་དང་། གང་ཟག་དེ་དག་གི་གདགས་གཞི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་སྒོམ་སྤང་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོ་བཞི་བཅས་སོ། །
定离成就
བཞི་པ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དག་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཐར་འབྲས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ལས་འདས་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བར་ཆད་
4-1-54b
མེད་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་བདུན་དུ་ཕྱེ་ཞིང་བརྒྱད་པོ་དེར་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཆེད༷་དུ༷་བྱ༷་བ་དང༷་ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཆེན་པོ་གསུམ་ནི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་སྤྱིར་བསྟན། མདོ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིས་ལྷ་དང་། མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། བྱེ་བྲག་སེམས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གསུམ་སྟེ། མདོར་ཐེག་པ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཀུན་མཉམ༷་པ་ཉི༷ད་དུ་གཟིགས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང༷་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་དོན༷་མཐའ་ཡས་པར་མཛད་པ་དང༷་། དེ་ཡང་གཡོ་རྩོལ་གྱི་འབད༷་པ་མེ༷ད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་དང༷་གསུམ་མོ། །སྤང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་དམ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ༷་ལ༷ས་འདས༷་པར༷་ངེས༷་པར་འབྱུང༷་བ་དང༷་། ཐེག་གསུམ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་
4-1-55a
ཐམས་ཅད་ཐོབ༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉིད་ཅན་གྱི་ངེས༷་འབྱུང༷་སྟེ་སྤང་བ་ཁྱད་པར་ཅན། ཐོབ་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་དང༷་གཉིས་སོ།

汉译
因此，了解佛陀以如所有智和尽所有智二者的观见方式，以及在学道中等持有显现与无显现不相矛盾的要点非常重要。
对治力二资粮
第二，宣说对治力资粮：在见到法性和修习已见[法性]的道的等持中，各自[断除]所断一切烦恼的事物本身和作为对治所依的所取二者；以及作为实有补特伽罗和假名士夫所依的能取分别二者。其中，作为见道所断的遍计部分四种和作为修道所断的俱生部分四种，共八种，为息灭它们，[宣说]对治——见修[道]的八种无间道。即对无相烦恼法不见有所取事物
4-1-54a
以及从波罗蜜多到不杂等清净法不见有，不见有阿罗汉、独觉、菩萨三圣等实有补特伽罗，不见有名、相、符号、言说等假名所依——[这四种]是见断分别的四对治；对一切法不见有住与不住，不见有道与果，不见有预流等实有补特伽罗，不见有这些补特伽罗的假名所依——[这四种]是修断分别的四对治。
定离成就
第四，定离成就：以前述作为遍智标识的法圆满成就的殊胜修行，最终超越一切障碍方面，定离于不住涅槃，成就大菩提果。其中，究竟定离是佛地，在无间道金刚喻三摩地和解脱道中，以功德方面分为七种，于这八种中获得定离。"所为"，如前所说的三大是所得究竟[果位]，故总说；经中说："以此大乘胜伏天人阿修罗世间而出现"等。特别的，心大的三种特点：如经中说"此乘等同虚空"等，以圆满般若见一切法平等性而不动摇；以无缘大悲完全成熟，在一切方位时间为无量众生利益；以及无加功用力自然成就，共三种。断大的两种特点是：超越常断或轮涅二边而定离，以及获得三乘一切断证种类
4-1-55a
特征的定离，即殊胜断除；所得与能得的关系胜义中无所缘，共两种。
;


 །རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུས་མཚོན་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི༷ད་དེ་མི་སློབ་ལམ་ན་བདུན་དང༷་། དེ་ལ་བར་མ་ཆད་དུ་སྦྱོར་ནུས་པ། སློབ་ལམ་གྱི་རྡོར་ཏིང་གི་ཡུལ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གཅིག་ནི་ལམ༷་གྱི༷་ཡུལ༷་ཅ༷ན་གྱི་ངེས༷་འབྱུང༷་སྟེ༷། རྣམ༷་པ༷་བརྒྱ༷ད་ཀྱི༷་བདག༷་ཉི༷ད་འདི༷། མདོ་རྒྱས་པར། ཐོབ་བྱའི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་ལམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་རྣམས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པའི་དོན། ངེས༷་འབྱུང༷་བསྒྲུབ༷་པ༷་ཡི༷ན་པར་ཤེས༷་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་སྐབས་བསྡུ་བ། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པ༷ར་རྟོགས༷་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེ༷ས་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས། རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མཁྱེན༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐབས༷་ཏེ༷། དང༷་པོ༷འི་བཤད་པའོ༷། །
广说能证道智分法
གཉིས་
4-1-55b
པ་ཐོབ་བྱེད་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལམ་ཤེས་སོ། །
道智分法
དང་པོ། ཆོས་བཅུས་མཚོན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ཡང་ལམ་ཤེས་ལ་རགས་ལས་པས་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ༷་རྣམ༷ས་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྣོད་དུ་རུང༷་བར༷་བྱ༷་བའི༷་ཕྱིར༷། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་འོ༷ད་ཀྱིས༷། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལས་བྱུང་བའི་འོད་དེ་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་འགྲམ་ན་སྣག་ཚའི་ཡུག་བཞག་པ་ལྟར་མོག༷་མོག༷་པོར༷་ཟིལ་གྱིས་གནན་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ལ་གཟུགས་མཛེས་པ་དང་། འོད་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱིས་ང་རྒྱལ་བས་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་ཉོན་མོངས་ཡོད་པ་འགལ་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེ་མེད་པར་མཛད་པ་ནི་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཏེ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་ཞུམས་སོགས་སྤང་བའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་དང༷་། བརྟེན་པ་ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་ཡང་སྐྱེ་ཚུལ། ངོ་བོ།

汉译
证悟大的两种特点是：以发心等十法所表征的现前了知一切所知相的智慧自身，在无学道中有七种；以及能够不间断地修持彼[智慧]，即学道金刚定所缘对境——佛陀无间道之一，为道所缘定离，此八种自性，广经中所说获得[与能得]的关系不成立以及遍智道的定离，是第十四品"须菩提品"所宣说的内容，应知为定离成就。摄颂：于《般若波罗蜜多教授论现观庄严》中，遍智分第一释。
广说能证道智分法
第二，
4-1-55b
广说能得道智支分：道智的支分和具支分的道智。
道智分法
第一，以十法表征的果位遍智的获得依赖于道智，为使欲界、色界诸天成为生起道智的适宜容器，以如来智慧所生的自然光明，使诸天业生之光如同置于瞻部河金沙岸边的墨团一般暗淡，被光明所胜，诸天因美丽身形和光明等而生骄慢，心不寂静的烦恼是违缘，使之不存在，这是道智生起的所依，也显示后学者们也应在断除骄慢和怯懦等的相续中生起[道智]；所依道智自身的生起方式、本性。


 བྱེད་ལས་གསུམ་ལས། སྐྱེ་ཚུལ་ལམ་ཤེས་དེ་ནི་གནས་སྐབས་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བས་
4-1-56a
ཡུལ༷་ངེས༷་པ༷་དང༷་། མཐར་ཐུག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རིགས་ཡོད་པས། ཉན་རང་སོགས་ཀུན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་རུང་གིས་ཁྱབ༷་པ༷་དང༷་། ཐེག་གསུམ་ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་ནི་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་། ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་། སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར། དགོངས་གཞི་རེ་ཞིག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ངེས་པ་དང་། དགོས་པ་དུས་རིང་པོར་ཐོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་ཅན་རེ་ཞིག་ཐེག་པ་གཉིས་ལ་ངལ་བསོ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར། དངོས་ལ་གནོད་བྱེད། སྒྲིབ་པ་སྤང་དུ་རུང་བ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ། སྤྲིན་དང་། རྙོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤངས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉེན་པོ་རྒྱུ་དང་དངོས་འགལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་
4-1-56b
པའི་ཕྱིར་དང་། སྲིད་པའི་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཟག་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བརྒྱལ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་བསླངས་ཏེ་དག་པའི་ཞིང་གི་པདྨའི་སྦུབས་སུ་སྐྱེ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་སད་པར་མཛད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལམ་བསྒོམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལང་གཤེགས་ལས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཆི་འཕོ་བ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་ཉན་རང་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བོ། །བརྟེན་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐར་མ་ཕྱིན་བར་དུ་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་པ་རང༷་བཞིན༷་དང༷་ནི༷། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཉོན་མོངས་དེ་སྙིང་རྗེ་ལ་བཏགས་པའམ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཀྱང་མི་སྤོང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་གཉིས། འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ངོ་བོ་གཉིས་ལས་དང་པོ་འཕགས་པ་ལ་མེད། གཉིས་པ་
4-1-57a
ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང་། ས་སོ་སོའི་སྤང་བྱ་དེ་རང་དབང་དུ་བསྒྱུར་ནས། དེ་ཆེད་དུ་ཉན་ཐོས་ལྟར་མི་སྤོང་སྟེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། དུག་སྨན་དུ་བསྒྱུར་བ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་ཏེ། ཐབས་མཁས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཉོན་མོངས་རང་མཚན་མིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པ་ལ་ཕན་པས་སོ། །དེ༷་ཡི༷་བྱེད་ལ༷ས་ནི། གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་བསྡུས་ནས་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པ་དང་། སྨིན་པ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །
有分道智
གཉིས་པ་བརྟེན་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་དང་། རང་རྒྱལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་གསུམ།
声闻道智
དང་པོ་ལ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ངེས་ཆ་གཉིས་ལས། དང་པོ། མདོ་ན་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ནི་དམིགས་མེད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ཤུགས་བསྟན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དེའང་དེའི་རིགས་ཅན་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དང་། 
4-1-57b
བྱང་སེམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

汉译
作用三种中，生起方式：道智是由暂时以空性悲心为本质的发菩提心而生，
4-1-56a
因此[具有]所缘确定；究竟上一切众生皆有如来藏种性，所以声闻缘觉等皆可生起大乘一道道智，普遍；将三乘立为不同是权宜解释，如《楞伽经》、《妙法白莲经》、《吉祥天女》、《狮子吼经》等所说，暂时确立三乘的意趣基础，目的是为了让惧怕长时间成佛的众生暂时在二乘中休息，而后引导至佛位。实际的障碍能被断除是暂时的垢染，如云和混浊；心的本性究竟时，苦因我执种子已断，圆满证悟本性现前时无有苦害；对治与因相违，观察二无我的智慧存
4-1-56b
在；虽因轮回烦恼尽而不再轮回受生，但有无漏受生，即声闻阿罗汉等于无漏法界中昏厥，后经诸佛劝请而苏醒，于净土莲花胎中受生，经佛光照耀而醒悟，发心修道成佛，如《楞伽经》中所说；此外，死亡有相续断绝和不可思议两种，后者为声闻缘觉，因此最终一乘得以成立。所依道智的本质是：自主控制烦恼，只要轮回未尽，众生利益未究竟成办，就不现证实际，这是其自性；而且对于自性烦恼，由于大悲所假立或方便善巧，并不断除，烦恼有二：系缚轮回和随眠体性，前者圣者没有，后者
4-1-57a
虽有但转为菩提助缘，即使获得见道，仍有无漏业，并将各地所断转为自在，不像声闻那样为此而断除，而是将它们视为轮回受生之因，如同毒转为药，将烦恼转为菩提助缘的方便，由方便和智慧摄持，烦恼非自相，因为能助成佛功德。其作用是：摄受所化眷属，使未成熟者成熟，使已成熟者得解脱。
有分道智
第二，所依道智的差别：声闻道智、缘觉道智和菩萨道智三种。
声闻道智
第一，道的本质和其因决定分两种：首先，经中直接宣说的是无缘离戏大乘道，但其间接显示的声闻道，为摄受其他同类根器和
4-1-57b
为菩萨自身以智见观察超越而应了知。
;


 །དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཚུལ༷་ལ༷་ནི༷། དབྱེ་བ་སྐབས་དང་པོར་འཕ༷གས་པའི༷་བདེན༷་པ༷་བཞི༷་དག༷་གི༷། རྣམ༷་པ༷་བཅུ་དྲུག་པོ་ཡིན་ལ། དེའང་མདོ་ལས། ཞི་བ་སོགས་དང་། ནད་དང་འབྲས་སོགས་དང་སྦྱར་ཏེ་དབྱེ་བསྡུ་ཡོད་པ་རྣམ་པའི་ཡུལ་ལྟར་འདྲའོ། །དེ་ཡང་མི༷་དམི༷གས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ལམ་ཤེས་འདིའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཞེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད། དངོས་གཞི་དམིགས་མེད། རྗེས་བསྔོ་བ་དམ་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ༷་ནས༷་ནི༷། འཕགས་པ་ཉན༷་ཐོས༷་ཀྱི་ལམ༷་འདི༷་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་བདེན་བཞི་བཅུ་དྲུག་གི་སྡུག་བདེན་ལ། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་རྟག་པ་དང་། ལས་ཉོན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་དང་། 
4-1-58a
རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་བདག་མེད་པའོ། །མདོ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་གཅིག་པས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ། སྲེད་པ་ནད་དང་འདྲ་བ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་དང་། འབྲས་དང་འདྲ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྡིག་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཏེ། གཞན་སྡུག་ཀུན་ཐུན་མོང་རྣམ་པ་བདུན་ནི། ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཕ་རོལ་དང་། རྒྱུན་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། མི་གནས་པས་གཡོ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་དང་། འདི་ཕྱིར་གནོད་པའི་གནས་ཡིན་པས་འཇིགས་པ་དང་། །མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པས་གླག་ཐོབ་པས་ནད་འགོ་བ་དང་། འབྱུང་འཁྲུགས་སོགས་གནོད་པའི་གནས་ཡིན་པས་འཆི་བའི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དེ་ཡང་སྡུག་ཀུན་གཉིས་མཐོང་ལམ་དུ་ཡིད་འབྱུང་གི་རྣམ་པས་དང་པོ་གཉིས། སྒོམ་ལམ་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བྱའི་ངོ་བོས་གཉིས། ལྷག་མེད་དུ་འགོག་
4-1-58b
བྱའི་ངོ་བོས་གསུམ་དུ་རོང་སྟོན་གསུངས་སོ། །འགོག་བདེན་ལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པས་བདག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཞི་བ་དང་། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པས་གྱ་ནོམ་པ། མི་གཙང་སོགས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྤང་བྱ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རྣམས་བཞི་པའི་རྣམ་པའོ། །ལམ་བདེན་ལ། མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གྱི་དངོས་གཉེན་དུ་རིག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གཏན་དུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་འབྱིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སྡུག་ཀུན་སོ་སོ་དང་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་བཅོ་ལྔ། འགོག་པའི་རྣམ་པ་བདུན། ལམ་གྱི་བཞི་བཅས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པོ་དང་། མངོན་པ་ལས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་དབྱེ་བསྡུ་ཙམ་ལས་དོན་མཐུན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། མདོ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲོ་བ། གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པས་རྩེ་མོ།

汉译
关于菩萨道智本身的方式，其分类在第一品中为四圣谛的十六行相。在经中，将[这些行相]与寂静等、病和疮等相配，有各种分类与归纳，这与行相的对境相似。其中无所缘行相是此道智的特点：菩萨如实了知"声闻道是如此"，并见其无自性，这是自身证悟的特点。通过无所缘——即发心为加行，无缘为正行，回向为后行——三者具足殊胜，应当了知此声闻道。其中四谛十六行相中，苦谛有：缘生故无常，为业烦恼所控故苦，由他法之我空故空，
4-1-58a
自性非我所成故无我。经中后两者同义，故说空的特征是无我，其特征是寂静行相。集谛中：爱如病是因行相，如疮是集行相，如刺痛是强烈苦的生起，如罪过是后有的等无间缘。此外，苦集二谛的共同七行相是：被[他者]反击故为敌对，相续灭法故为动摇，不住故为动荡，刹那迅速坏灭，此世他世皆害处故为可怖，受非人害故易病，及为大种变乱等害处故为死相七种。荣仲敦说：苦集二谛中，见道时厌离行相为前二种，修道时离欲对境之本质为两种，无余涅槃中所断对境本质为三种。灭谛中：息灭苦故无我，烦恼息
4-1-58b
灭故寂静，功德圆满故妙，远离不净等故为离相，必定出离所断是三解脱门和无作行，为第四行相。道谛中：涅槃之道，烦恼种子直接对治故为正确，现证心之实相故为修持，永尽苦故为出离。如是经中所说的苦集[谛]各别和共同所示十五种，灭[谛]七行相，道[谛]四行相共二十六种，与阿毗达磨所说十六行相只是分类归纳不同，意义一致。第二，顺决择分：经中说色等空性[各别]不可分别，表示声闻的暖位；说色等无所缘，表示顶位；


 
4-1-59a
གཟུགས་སོགས་དེ་ལ་རྟག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བཀག་པས་བཟོད་པ། ས་བཅུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པས་ཆོས་མཆོག་མཚོན་ནས་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་འཕ༷གས་པ༷་ཉ༷ན་ཐོས༷་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ༷་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ༷་ནི༷། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་མི་རྟག་སོགས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་ནས། གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང༷་བའི༷་ཕྱིར༷། དེ་དག་གི་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་རྣམ༷ས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དུ་དབྱེར༷་མེ༷ད་པའི་རྣམ་པས༷་སྦྱོར་ལམ་དྲོ༷་བ༷་དང་། གཟུགས་སོགས་དེ༷་དག༷་རང་རང་གི་ངོ་བོས་མི༷་དམི༷གས་པའི་རྣམ་པས༷། སྒོམ་པ་རབ་བམ་རྩེ༷་མོར༷་གྱུར༷་པ༷་དག༷་ཏུ༷་འདོ༷ད་ལ། གཟུགས་སོགས་ཆོས་དེ༷་རྣམས་ལ༷་རྟག༷་པ་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་མི་རྟག་པ་དང་། གཉིས་ཀ་གཉིས་མིན་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ༷་གྱིས༷། མཐའ་ལ་བློ་གན༷ས་པ༷་བཀག༷་པས༷་སྒོམ་པ་སྦྱོར་ལམ་བཟོ༷ད་པ༷་རྣམ༷ས་བསྟན་པ་སྟེ། འདིས་མཚོན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་
4-1-59b
པར་བྱའོ། །མདོ་ལས་ས༷་བཅུ༷་དག༷་ལ༷ས་བརྩམས༷་ནས༷་ནི༷། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ཞེན་གྱིས་མི༷་གན༷ས་པ་རྒྱས༷་པར༷་བསྟན༷་པ༷་དེ་ཡིས༷། སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་ཀྱི༷་མཆོག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་བར་བཤ༷ད་དེ༷། དེ་མི་གནས་པ་ཅི༷་ཡི་ཕྱིར༷་ཞེ༷་ན༷། རྟགས་ནི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ས༷ངས་རྒྱས༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས༷། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན༷་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ནས༷་ཤེས་བྱའི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་བདེན་པར་མ༷་གཟིགས་པའི་ཕྱིར༷་ན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །
缘觉道智
གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་ལ་གསུམ། བགྲོད་པ་པོ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར། བགྲོད་བྱ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ། དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གསུམ། དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་དངོས་དང་། དོགས་སྤང་གཉིས། དང་པོ། སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པས་རྐྱེན་རྟོགས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་སངས་རྒྱས་པས་རང་རྒྱལ། བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཚོགས་བསགས་པ་རྫོགས་ནས་མཁས་བྱའི་གནས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་བདེན་པ་རྟེན་འབྲེལ་གནས་དང་གནས་མིན་དྲུག་ལ་སྦྱངས་ཏེ། སྨོན་ལམ་
4-1-60a
ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཞིང་དུ་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པའི་ལུས་རྟེན་ལ་དུར་ཁྲོད་དུ་ཡིད་སྐྱོ་བའི་རྐྱེན་ལས་ལམ་ལྔ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མི་སློབ་ཐོབ་ཅིང་། སྐུ་གཅིག་པུར་འདུག་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སུམ་ཉིས་སམ་སུམ་ཆ་ཙམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པས་མཐོང་ལམ་མན་ཐོབ་ནས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ལམ་ལྷག་མ་བགྲོད་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅིང་། ཟླ་དང་བཅས་པ་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཤེས་སུ་རུང་གི། རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་མི་ཤེས་སོགས་དང་། བསྟན་པ་ཟབ་མོ་ཟབ་པ་ཉེར་སྟོན་སོགས་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་ནི། རང༷་བྱུང༷་སྟེ་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རང་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་ཟབ་མོ་བདག༷་ཉི༷ད་ཀྱིས་རྟོགས༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ན། གཞན༷་གྱིས༷་བདག་ལ་ཚུར་བསྟན༷་མི་དགོས་ཤིང་། ཡང༷་ཞེས་ཕར་སྟོན་མི༷་དགོས༷་པ་བསྡུས་ལ༷། 
4-1-60b
རྟོགས་དོན་བསེ༷་རུ༷་ལྟ༷་བུའི༷་ཡེ༷་ཤེས༷་དེ༷་ནི༷་ཉན་ཐོས་ལས་ཟབ་པའམ། མཉམ་བཞག་ཏུ་བརྗོ༷ད་པའི་ཡུལ་མིན་པའི་དོན་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་ལས་གཏིང་མི་དཔོགས་པས་མ་བརྗོད་པ་ཟབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ༷་མངོ༷ན་པར༷་བརྗོ༷ད་དོ།

汉译
4-1-59a
否定色等以常无常等方式存在，表示忍位；从十地开始广泛阐述不住方式，表示法顶位。其中，圣者声闻道道智在相续中生起的因：在大乘加行道以无常等四谛作为总义所缘，由于色等自性空故，彼等空性互相不可区分的行相，[表示]加行道暖位；色等自性不可得的行相，表示殊胜修习或顶位；对于色等诸法不以常无常、俱或非俱任何方式执著的方式，否定住于边见，表示加行道忍位；这表明应了知离三十二增益
4-1-59b
[边见]。经中从十地开始，广说不以实执安住于三十七菩提分法的一切法，以此说明成为法顶位的加行道，为何说"不住"？因为量士佛陀世尊获得遍智后，未见诸法实有，故说"不存在"。
缘觉道智
第二，缘觉道智有三方面：能行者所依的特点、所行道的本质、其因顺决择分三种。首先，特点本身和疑问解释两部分。第一，以愿力和缘起觉悟而了知缘起，在最后有时不依其他老师而自证为独觉；圆满积累百劫资粮后，精通蕴界处谛缘起处非处六种所知处，依愿力
4-1-60a
生于无佛无声闻之土，依三洲男身，因墓地厌世因缘，圆满五道获得无学果位，如独角犀牛般独处者；或以百劫中的三分之二或三分之一积累资粮，获得见道以下，于后世趣入余道获果，与伴侣群居而行，以无声身神通说法。经中说："可了知夜叉语，但不了解须菩提所说"等，及"宣说甚深法"等，"自证悟"等。修缘觉道之补特伽罗：独觉具备了知二种半无我的智慧，自己证悟甚深道故，不需他人为我解说，也不需向他说法；
4-1-60b
所证犀角喻智慧较声闻更深，或等持中不能言说的义理所证故智慧甚深，后得位中从语言结果推论难以测度故不言说的甚深性明显表述。


 །འོ་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པའམ། སྤྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བའམ། ལམ་མ་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དམིགས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་བཟོད་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་གཤེགས་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པར་དག་པའང་། དངོས་པོར་ལྟ་བ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བའི་དོན་ལ་བཟོད་པའམ་བློས་ལྕོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་
4-1-61a
གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་མཐུས་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ན་རང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་ལ་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་ན། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་དོགས་སྤང་ནི། འོ་ན་སྒྲ་མེད་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང༷་དང་གང༷་དག་བརྗོད་བྱའི་དོན༷་ནི༷་གང༷་དང་གང༷་ལ༷། ཚུལ་རང་རང་གི་མོས་པ་ཇི༷་ལྟ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཉན༷་པར་འདོ༷ད་པ༷། གདུལ་བྱ་དེ༷་དང་དེ༷་ལ༷། བསྟན་བྱའི་དོན༷་དེ༷་དང༷་དེ༷། རྗོད་བྱེད་སྒྲ༷་དང་ཚིག་མེ༷ད་ཀྱང༷་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ༷་ལ་བལྟས་པས་དེ༷་ལྟར༷་སྣ༷ང་བ་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ། སྣང་ཡུལ་དེ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཀྱང་འཛིན་པ་ལ་དེར་སྣང་མི་ཁེགས་པ་ལྟར་ལམ་དངོས་གཟུང༷་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་ཞེན་པའི་རྟོག༷་པ༷་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྤོང༷་བའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ནང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་ཡུལ་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན༷་པ༷་ལ་
4-1-61b
བདེན་ཞེན་རྟོག་པ་མི༷་སྤོང༷་བའི་ཕྱིར་དང༷་ནི༷། ལམ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་གཞི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྟེན༷་གྱི༷ས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ལས་དམན་པའི་དབང་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་མངོན་རྟོགས་བསེ༷་རུ༷་ལྟ༷་བུའི༷་ལམ༷་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང༷་ད༷ག་པར་བསྡུས༷་པར༷་ཏེ་འདུ་བར་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །གསུམ་པ་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། ལམ་རྒྱུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའམ། ཐ་སྙད་མིང་དུ་བཏགས་ཡོད་ཙམ་མམ་བཏགས༷་པའི༷་ཚུལ་ཡང་མི་འདོར་ལ་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས༷་ཉི༷ད་དང་ཡང་མི༷་འགལ༷་བར༷་སྟོན༷་པའི༷་རྣམ༷་པར་གསུངས་པ༷་དེས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོར༷་གྱུར༷་པ༷་བསྟན་ལ། རྩེ༷་མོར༷་གྱུར༷་པ༷་ནི། གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཡུལ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྲིབ་པ༷་མེ༷ད་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པ་ལ༷་སོ༷གས་པས༷་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དང་ནང་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ། ནང༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་
4-1-62a
ཡིན་པ་ཡིས༷། སྤང་བྱ་གཟུགས༷་ལ་སོ༷གས་པ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་མི༷་འཛིན༷་པའི་ཕྱིར༷་སྦྱོར་ལམ་བཟོ༷ད་པ༷་དང་། གཟུགས༷་སོ༷གས་ཡུལ་སྐྱེ༷་བ༷་དང་འགག་པ་དང་གནས་པ་མེ༷ད་པ་སོ༷གས་ཀྱི༷་རྣ༷མ་པ༷་ཅ༷ན་ནི༷་འདས་ལམ་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བྱེད་སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་ཀྱི༷་མཆོག༷་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་གི་ལམ་འདི་ཀུན་དངོས་བསྟན་ནི་ཐེག་ཆེན་ཡིན་ལ་ཤུགས་བསྟན་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

 །འོ་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པའམ། སྤྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བའམ། ལམ་མ་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དམིགས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་བཟོད་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་གཤེགས་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པར་དག་པའང་། དངོས་པོར་ལྟ་བ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བའི་དོན་ལ་བཟོད་པའམ་བློས་ལྕོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་
4-1-61a
གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་མཐུས་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ན་རང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་ལ་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་ན། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་དོགས་སྤང་ནི། འོ་ན་སྒྲ་མེད་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་འགལ་བས་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང༷་དང་གང༷་དག་བརྗོད་བྱའི་དོན༷་ནི༷་གང༷་དང་གང༷་ལ༷། ཚུལ་རང་རང་གི་མོས་པ་ཇི༷་ལྟ༷་ཇི༷་ལྟར༷་ཉན༷་པར་འདོ༷ད་པ༷། གདུལ་བྱ་དེ༷་དང་དེ༷་ལ༷། བསྟན་བྱའི་དོན༷་དེ༷་དང༷་དེ༷། རྗོད་བྱེད་སྒྲ༷་དང་ཚིག་མེ༷ད་ཀྱང༷་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་དེ༷་ལ་བལྟས་པས་དེ༷་ལྟར༷་སྣ༷ང་བ་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ། སྣང་ཡུལ་དེ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཀྱང་འཛིན་པ་ལ་དེར་སྣང་མི་ཁེགས་པ་ལྟར་ལམ་དངོས་གཟུང༷་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན༷་ལ་ཞེན་པའི་རྟོག༷་པ༷་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྤོང༷་བའི་ཕྱིར༷་དང༷་། ནང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་ཡུལ་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཛིན༷་པ༷་ལ་
4-1-61b
བདེན་ཞེན་རྟོག་པ་མི༷་སྤོང༷་བའི་ཕྱིར་དང༷་ནི༷། ལམ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་གཞི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྟེན༷་གྱི༷ས་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ལས་དམན་པའི་དབང་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་མངོན་རྟོགས་བསེ༷་རུ༷་ལྟ༷་བུའི༷་ལམ༷་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང༷་ད༷ག་པར་བསྡུས༷་པར༷་ཏེ་འདུ་བར་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །གསུམ་པ་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། ལམ་རྒྱུ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའམ། ཐ་སྙད་མིང་དུ་བཏགས་ཡོད་ཙམ་མམ་བཏགས༷་པའི༷་ཚུལ་ཡང་མི་འདོར་ལ་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས༷་ཉི༷ད་དང་ཡང་མི༷་འགལ༷་བར༷་སྟོན༷་པའི༷་རྣམ༷་པར་གསུངས་པ༷་དེས་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོར༷་གྱུར༷་པ༷་བསྟན་ལ། རྩེ༷་མོར༷་གྱུར༷་པ༷་ནི། གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཡུལ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྲིབ་པ༷་མེ༷ད་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པ་ལ༷་སོ༷གས་པས༷་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ༷་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དང་ནང་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ། ནང༷་སྟོང༷་ཉི༷ད་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་
4-1-62a
ཡིན་པ་ཡིས༷། སྤང་བྱ་གཟུགས༷་ལ་སོ༷གས་པ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་མི༷་འཛིན༷་པའི་ཕྱིར༷་སྦྱོར་ལམ་བཟོ༷ད་པ༷་དང་། གཟུགས༷་སོ༷གས་ཡུལ་སྐྱེ༷་བ༷་དང་འགག་པ་དང་གནས་པ་མེ༷ད་པ་སོ༷གས་ཀྱི༷་རྣ༷མ་པ༷་ཅ༷ན་ནི༷་འདས་ལམ་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བྱེད་སྦྱོར་ལམ་ཆོས༷་ཀྱི༷་མཆོག༷་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་གི་ལམ་འདི་ཀུན་དངོས་བསྟན་ནི་ཐེག་ཆེན་ཡིན་ལ་ཤུགས་བསྟན་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是对提供的藏文文本的简体中文直译：
那么，是否会认为独觉的智慧无因而生？或者，一般而言，如果是自然生起的智慧，则无因，不适合通过道路修习？或者，即使不修习道路也会现前？如果这样想，那么如此远离一切所缘的智慧，若不依靠通达甚深义理的忍辱之道—般若波罗蜜多，则不会现前，因为被暂时的污垢所遮蔽而不显现。更不用说与法性、如来性不可分离的究竟自然智慧，即使是通过小乘道路获得的如来性、某些障碍已净除的智慧，也是通过断除实体见的单一空性义理之忍辱或智慧能力，即属于般若波罗蜜多类别的力量而成就。因此，独觉由于先前熟习两种无我的因缘，在最后一世时，即使无人教导，也能如此领悟，这是有道理的。
第二，解除疑问：如果声音不存在与说法相矛盾，那么如何在无声的情况下说法？对于任何与任何众生，对于任何与任何教义内容，按照各自的意乐如何如何希望听闻，对于那些所化众生，那些教义内容，即使没有声音和言辞，通过观看身体神通的姿态变化而显现，这是通过愿力实现的。
第二，道的本质：就像在梦境和幻觉的显现中，虽然所显对象本质上不存在，但在能取者的认知中其显现无法否认一样，实际道路是通过了解执著于外部对象的概念性思维无自性而断除它，但因为没有了解内在意识无自性，所以不能断除对能取识的实执概念，以及依靠道路的所依法基的种类特征，依靠者比声闻更殊胜，比大乘的证悟种类低劣，成为中等根器种姓者的现证，犹如独角兽般的道智，应知这是真实包含（汇集）的。
第三，因决择分：道因是缘四谛而不增益或仅是名言安立，也不舍弃安立方式，而且安立的方式也不超出胜义不可言说的法界，因此不违背法性，以这种方式所说的，是表明独觉加行道的暖位，而顶位则是：由于色等境不存在，所以无减无增等区别。
为了遮止执著外内等诸法的各种差别，宣说十八空性，如内空性等，通过不执著色等所断诸法，成为加行道的忍位；色等境无生无灭无住等相，是必定出离轮回的加行道法性最高位。声闻缘觉的这些道路，明显宣说的是大乘，隐含宣说的是各自的证悟。


 །
菩萨道智
གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ལ། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས།
见道
དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་མཐོང་ལམ་སྟེ། ལུས་རྟེན་གླིང་གསུམ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་འདོད་ལྷ་གང་རུང་དང་སེམས་རྟེན་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ངོ་། །ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེན༷་པ་གཉིས་དང་། །ཟག་མེད་ཀྱི་བདེན༷་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལ༷་མི་སྐྲག་པའི་བཟོ༷ད་པ༷་དང༷་། ཤེས༷་པའི༷་སྐ༷ད་
4-1-62b
ཅི༷ག་མ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་དང་། དེ་ལས་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་ལས་རྣམ༷་པ་བཞི༷་ཡིས༷་ནི་ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐབས་འདི་ལ༷་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་པ་སོགས་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཕན༷་ཡོན༷་དང་བཅས༷་པ༷་འདི༷་ལྟ་བུར་བཤ༷ད་དོ༷། །འདིར་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་གི་དེ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་དེ་བཞི་དང་། ལམ་གྱི་དེ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མ་སྐྱེས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་བཞེད་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། འདོད་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་ཤེས་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞི་ལ་རྗེས་སུ་བཟོད་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། བཟོད་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་
4-1-63a
རྟོགས་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་སོ་སོའི་འཇོག་ཚུལ་བཞེད་པ་འགའ་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྡོག་ཆས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་བཞེད་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཟིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཆེས་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་། དེ་འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་རིམ་པས་ངེས་པ་རིམ་ཅན་སྐྱེས་ནས་བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་རྒྱས་བཤད་དང་། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྡུག་ཀུན་འགོག་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ། འདིར་སྡུག་
4-1-63b
ཀུན་འགོག་ལམ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གནས་སྐབས་གདུལ་བྱའི་བློ་ངོ་ལྟར་ཐ་དད་པར་བསྟན་ནས་ཤུགས་ལ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྟོགས་རྣམ། ཕལ་ཆེར་མཉམ་བཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲང་བའི་རྗེས་ཐོབ་ལ་འདི་དང་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་སོགས་སོ།

这些是藏文文本的简体中文直译：
菩萨道智
第三，关于菩萨道智，分为见道和修道两部分。
见道
第一部分有两个内容：简要阐述本质和广泛解释修行方式的特征。首先，在法性最高位之后，以无所缘的禅定和智慧相应，直接现见法性真谛，这就是见道。身体所依为三洲的男性、女性或欲界天神任一者，心的所依为六种禅定地中的任一种。对有漏的两种谛和无漏的两种谛，即四谛，生起无畏的忍和智的刹那，直接了知法的特性，以及随后的观见，通过这四种方式，在此道智自身的部分中，见道伴随着不退转等此生功德，以及忆念前世等其它生世的利益，就是这样解释的。
这里认为智慧忍的刹那智慧有十六种生起。哪十六种呢？苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智，同样地，集[谛]的四种，灭[谛]的四种，道[谛]的四种，共十六种。虽然有多种主张，如前者生起后，后者将其作为对象而了知等，但对属于欲界的法，见四谛时称为法忍智，对上两界的四谛称为随忍智。忍是现证真谛的对治无间道无漏智慧，而智是其解脱道。
关于这十六种是依次生起还是同时生起，以及各自的安立方式，虽有一些不同观点，但认为通过现证一切法无我义理的智慧完成作用的刹那，完全了知三界四谛的法性，仅从不同角度分为十六种的观点，是契合实际的，尤其对于见一切法为空性离戏的大乘观点而言，这更为合理。然而，对于具有四谛相的有戏论智慧来说，也存在先对苦，再对其因集，再对灭，再对道，依次生起确定后完成见四谛作用的情况。
第二部分包括详细解释和总结。首先，在苦集灭道四种相中，首先，此处对苦集灭道无自性的了悟相，仅就其本质而言，从所化机的角度来看是不同的，并通过此间接显示见道智慧的十六刹那，这些大多是证悟的方式，大多是由入定之力引发的后得位中的此生和来世利益等。


 །དེ་ཡང་ཡུལ་སྡུག་བདེན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་ཡུལ་དང༷་། ཡུལ་ཅན་དེ་རྟོགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་དེ་ནི་སངས༷་རྒྱས༷་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག༷་ཕན༷་ཚུན༷་བརྟེན༷་པ༷་དང་། རྟེན༷་གྱི་དངོས་པོར་བདེན་པར་མེ༷ད་ཕྱིར༷། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱི་རྣམ༷་གྲངས༷་གང་གིས་ཁས༷་མི༷་ལེན༷་པ༷་སྟེ་རིས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པས་ཁས་བླངས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་སྐལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༷་། སྡུག་བདེན་གྱི་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་སྐྱེ་འགགས་གནས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆེན༷་པོ༷་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་ཡང་དེ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། 
4-1-64a
དོན་དམ་པ་དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད༷་མ༷་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེ༷ད་པར་བཅས༷་པ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང༷་། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཚད༷་མེ༷ད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་སྡུག་བདེན་གྱི་སྐད་ཅིག་མའི༷་རྣམ་པ༷་བཞི་དང༷་། གཉིས་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོགས་དམིགས་པ་རྣམ་བདེན་དངོས་མེད་པས་རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ༷་ལ་གནས་པ་མེ༷ད་པ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་དང༷་། ཤེར་ཕྱིན་དེར༷་གན༷ས་པ་དེ་ཀུན་འབྱུང་གི་གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ལ༷་ཆོས་དབྱིངས་གདོད་ནས་དག་པར་རྟོགས་པས་སངས༷་རྒྱས༷་ཉི༷ད་དུ༷་ངེས༷་པར་འཛིན༷་པ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་ཤེས་དང༷་། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཀུན་ལ་བླང༷་བ་མེ༷ད་ཅིང་དོ༷ར་བ༷་མེ༷ད་པ་སོ༷གས་པས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་སྒོམ་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་གསུངས་པ་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་དང༷་། བདེན་འཛིན་མེད་པའི༷་བྱམས༷་པ༷་ལ་སོ༷གས་དང༷་ཞེས་
4-1-64b
ཚད་མེད་བཞི་སྒོམ་པ་འབྱོངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕན་ཡོན་འགོག་པ་ལས་སྲུང་ཞིང་བསླང་བ་དང་། སྦྱིན་སོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉམ་ང་བ་སྤང་བ་སོགས་བཅས་པ་ཀུན་འབྱུང་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟོགས་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མེད་བཞིན་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་དེར་ཞེན་པ་བཤིག་ཅིང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉུག་མ་རང་བཞིན་སྟོང༷་ཉི༷ད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྒོམ་པ་འགོག་པ་ཆོས་བཟོད་དང༷་། ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པས་ཚད་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་དགེ་རྩས་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང་སྦྱོང་ཞིང་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉི༷ད་ནི༷་ཐོབ༷་པ༷་ཅན་གྱི་འགོག་པ་ཆོས་ཤེས་དང༷་། བྱེད་ལས་གཉེན་པོ་རྣམ༷་པར༷་བྱང༷་བའི་རིགས་ཀུན༷་ཤེར་ཕྱིན་དུ་ཡོངས༷་སུ་བསྡུས༷་པའི་ཡོན་ཏན་དང༷་ལྡན་པ་འགོག་པ་རྗེས་བཟོད་དང་། ཕྱི་ནང་གི་འཇིགས་པ་ཉམ༷་ང༷་བ༷་དང༷་། རྩི་མཆོག་མ་གི་ཏའི་དཔེས་ནད༷་གདོན་
4-1-65a
ཉེར་འཚེ་ཀུན༷་སེལ༷་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འགོག་པ་རྗེས་ཤེས་དང་བཞི་ནི་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་བཞིའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
那么，以苦谛色等的如来性为对境，以了悟此的能取般若波罗蜜多称为佛陀。由于这些相互依存，而在所依事物上实际上不存在，因此，不以任何方式接受对境、能取及一体、差别等种种区分，即由于不能区别而了悟远离一切执取的智慧，为断除自分所断而成为苦法忍的智慧，而苦谛的色等离生灭住的法界本性是伟大的，能取般若波罗蜜多也是如此，故为苦法智的相，
胜义谛的量取能取也无所缘所及，具有苦随忍相，而色等本来平等如虚空，为无量法界本性，故为苦随智相，这是苦谛四刹那的相。
第二，集谛中，集为有漏因的色等所缘完全无真实，无住于常断等边，是集法忍，而般若波罗蜜多住于彼，对集谛的色等了悟为本来清净法界，决定执持为佛性，是集法智，对集谛一切法无取无舍等，修习无生灭，其利益是如是安住则魔无机可乘，所说是集随忍，无实执的慈等，
即熟练修习四无量，其功德为守护并起离涅槃，为宣说布施等而断除恐惧等，是集随智的相，即是集谛的四刹那。
第三，所证空性并非否定事物，而是事物本无而由种种想而执着，见其无自性则破除执着，色等本性为本来十六空性而修习，是灭法忍，一切法本来即空，缘灭真实边际，以无量法界等同的善根清净佛土，获得佛果，是灭法智，功用对治遍净种类皆摄于般若波罗蜜多的功德，是灭随忍，远离内外恐惧怖畏，如最胜药摩诃陀的比喻，能除一切病魔近害的智慧功德，是灭随智，这四种是灭谛的四刹那。


 །བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་དང་མྱང་འདས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་ནས་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་འཛིན༷་པ་ཞི༷་བ་ཉི༷ད་དེ་དོན་དམ་པར་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་དང༷་། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས༷་རྒྱས༷་དང་ལྷ་རྣམ༷ས་ཀྱིས༷། རང་གིས་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ནད་སོགས་སམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བའི་གནོད་པའམ། ཡང་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་ཆོས་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་གནོད་པ་གསུམ་ལས་སྲུང༷་བ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པས། སྐྱོབས་པ་དང་། སྤ་བར་མཛད་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྲོག༷་མི༷་གཅོ༷ད་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷། དགེ་བཅུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྣམ༷་པ༷་ཀུ༷ན་མཁྱེན༷་ལ་འཇུག་པའི་ཚུ༷ལ་ལམ་རྒྱུ་ལ༷་ནི༷། བདག༷་ཉི༷ད་གན༷ས་ཏེ༷་སེ༷མས་ཅ༷ན་
4-1-65b
གཞན་དག༷་དེ་ལ་འགོད༷་པ་ལམ་རྗེས་བཟོད་དང༷་། སྦྱིན༷་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དགེ་རྩ་མི་ཟད་པར་འདོད་པས། དྲན་པ་དང་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྫོགས༷་པའི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཏུ༷་བསྔོ༷་བ༷་ནི་ལམ་རྗེས་ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ་དོན་བསྡུ་དེ་ལྟར་ན་ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་བཅུ་དྲུག་ནི་ས་དང་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ཡང་། དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བདེན་པ་བཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །
4-1-66a
ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ༷་འདུ༷ད་པ་དང༷་། གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་ཐོབ་པས་འདོད་ཆགས་སོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་ལ༷ས་རྒྱལ༷་བ་དང༷་། དེ་ཡི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱིས་མེ་ཆུ་དུག་མཚོན་སོགས་གནོ༷ད་པས༷་བཅོམ་པའི་ཡུལ་མིན་པའམ་གནོད་པས་བརྫི༷་བ༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང༷་། འདི་སྐབས་མདོ་ལས་ཀཱ་ཁོར་ཏ་དང་མེ་ཆུ་སོགས་གསུངས་པའི་ཀཱ་ཁོར་ཏ་ནི་བྱད་ཀྱི་མིང་ངམ་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་མ་ཡིན་པའི་རིགས་སུ་གསུངས། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང༷་ཆུབ༷་འགྲུབ་པ་དང༷་ནི༷། གནས་སྐབས་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་གནས་པའི་ཡུལ་རང་ཉིད་འདུག་པའི་རྟེན༷་ནམ་ཕྱོགས་དེ་གཞན་གྱི་མཆོ༷ད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིན་དུ་ཡུམ་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ནས་བཞག་པའི་ས་དེར་ཡང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་མི་དང་མི་མིན་གྱི་གླགས་མི་རྙེད་དེ། ས་ཕྱོགས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་ཡུམ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལྔ་དང་། གཞན་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་གཅིག་ལས། དང་པོ་ལའང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་བཞི་དང་། མཐར་ཐུག་གཅིག་སྟེ་ལྔ་པོ་ཕྱི་
4-1-66b
ནང་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་པ་དང་ཉེར་འཚེ་སྤོང་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第四，由于有情和涅槃胜义中不成立，从色至涅槃间止息执着执取，即胜义中了悟不见得涅槃的智慧，是道谛法性见忍的相，十方诸佛及诸天，守护自己所造作的，及其他众生的损害，以及非彼缘起身病等或外界元素的损害，或者不善业的果报现世受，生后受，及他世受这三种危害，等等，庇护、救度的是道法智，不杀生等，以十善为先导而入于一切智相之道或因，自己住于其中，并引导其他众生安住其中是道随忍，布施等善根愿无尽，以念力与慈力回向于圆满菩提，是道随智。
第二，总结，如是，道智十六刹那虽从地和相分开，但实际上是以见一切法平等的智慧如实照见四谛法性而已。
对一切恭敬顶礼，由获得强大对治力而降伏贪欲等战胜烦恼，因此不为他人火水毒武器等伤害所摧毁的对象，或不为伤害所压制，此处经中说到迦喝多和火水等，迦喝多是咒术名或东北方非人种类，最终结果成就无上圆满菩提，以及暂时菩萨修道者所住之处自己所在的依处或方位为他人供养之处，如菩提心之金刚座，如在般若经典上书写后所安置之处，除业报外人与非人不能寻得破绽，经中说此处将成为佛塔。如是自相续所属的五种和他相续所属的一种，其中前者又分暂时的四种和究竟的一种，这五种具内外顺缘及远离损害。


 །
能作修道正
གཉིས་པ་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་དང་། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་གཉིས་ལས།
后得有漏
དང་པོ་ལ། མོས་པ། བསྔོ་བ། ཡི་རང་སྒོམ་ལམ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མོས་པ་དངོས་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་གཉིས། དང་པོ། སྤྱིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་འདི་གཉིས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་རྣམ་གཞག་མཛད་དེ། དེ་ཡང་མོས་པ་ལ་མོས་པའི་ཡུལ་གཙོ་བོར་འབྲས་ཡུམ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་ཡུམ་གཞུང་དང་དེའི་དོན་རྟོགས་པས་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་དོན་གསུམ་ལྷག་པར་སྒྲུབ་ནུས་སུ་མོ༷ས་པ༷་སྟེ། མ་དག་ས་བདུན་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཉོན་ཡིད་མ་སྤང་པས་ང་རྒྱལ་ཕྲ་མོའམ་ངར་འཛིན་ཕྲ་མོས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རང༷་གི༷་དོན༷་གྱི་མོས་པ་དང༷་ནི༷། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་རང༷་གཞན༷་གཉིས་ཀའི་དོན༷་དུ་མོས་པ་དང༷་། ས་བཅུ་པར་གཞན༷་དོན༷་སངས་རྒྱས་དང༷་ཆ་འདྲ་བས་གཞན་དོན་མོས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དུ་ཤེས༷་པར་བྱ༷་ཞིང་དེ༷་
4-1-67a
ཡང༷་ནི༷། ནང་གསེས་མོས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སོང་བས་ཆུང༷་དང༷་འབྲིང༷་དང༷་ཆེན༷་པོ༷་སྟེ༷། སོ༷་སོར༷་རྣམ༷་པ༷་གསུམ༷་དང་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བས་དགུར་འདོ༷ད་དོ༷། །ཉིང་ལག་གིས་ཆུང༷་ངུའི༷་ཆུང༷་ངུ་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་སོ༷གས་དབྱེ༷་བ༷་ཡིས༷། དགུ་པོ་དེ༷་ཡང༷་རེ་རེ་ནས་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དེ༷་ལྟར་ན༷། མོས་པ་ལ་རྣམ༷་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་རྩ་བདུན་དུ༷་འདོ༷ད་དོ། །རང་དོན་མོས་པ་དགུ་པོའི་མདོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་བས་ཤེར་ཕྱིན་མཆོད་པ་འཕགས་ཚུལ་ནས། སྟོང་ཆེན་མཆོད་རྟེན་གྱིས་བཀང་བ་ལས་འཕགས་ཚུལ་བར་དང་། གཉིས་དོན་མོས་པ། སྟོང་ཆེན་སེམས་ཅན་ཇི་ཡོད་རེ་རེས་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་ལས་འཕགས་པ་ནས། ལྷ་ཡི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འོང་བ་ནས་མིའི་བར་དང་། གཞན་དོན་མོས་པ། བྲིས་ཏེ་འཆང་བ་ཙམ་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་རིང་བསྲེལ་གྱིས་གང་བ་ལས་འཕགས་པ་དང་། ཤིང་གི་གྲིབ་མའི་དཔེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ལམ་ཚུལ་གཅིག་བྱེད་པའི་བར་རོ། །གཉིས་པ་ཕན་ཡོན་ནི། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་
4-1-67b
ཕྱིན༷་པ༷་ལ༷། མོས༷་པའི༷་གན༷ས་སྐབས༷་ཀྱི་བྱང་སེམས་དེ་རྣམ༷ས་ལ༷་ནི༷། རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མོས་མཁན་དེ་ལ། བསྟོད་སོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་ཐུགས་དགྱེས་ཆགས་དགུ༷་ཚན༷་གསུམ༷་གྱིས༷་སྒྲོ་སྐུར་བྲལ་བར་རང་དོན་ལ་བསྟོ༷ད་པ༷་དང༷་། གཉིས་དོན་ལ་བཀུར༷་པ༷་དང༷་ནི༷། གཞན་དོན་ལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསྔ༷གས་པར༷་རེ་རེ་ལ་དགུ་ཚན་རེ་སྟེ་ཉེར་བདུན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཡུམ་མདོར་བསྟོད་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་གངྒཱའི་ཀླུང་སྙེད་ཞིང་སྐུ་གདུང་གིས་བཀང་བ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་ལམ་སོགས་དང་། བཀུར་བ་དང་པོ་འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་ལ་བཞག་པ་ལས་འཕགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས། བསྔགས་པའང་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་ལ་བཀོད་པ་ལས་འཕགས་སོགས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་བསྔོ་བ་བསྒོམ་ལམ་ནི། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྒྱུར་བའི་འདུན་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་བསྔོ་བ་སྟེ། དེའང་
4-1-68a
འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་གང་རུང་མཚོན་བྱར་བྱས་ནས་འདུན་པ་བསྒྱུར་བའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
能作修道正
第二部分有后得有漏和入定无漏两种。
后得有漏
第一部分包括胜解、回向、随喜三种修道。首先，胜解分为胜解本身和其功德两部分。第一，总的来说，关于这两种有漏无漏修道，智足论师将其安立为清净世间智慧和出世间智慧。其中，胜解的对象主要是果般若、讲述般若的经典，以及了悟其义的道般若能够殊胜成就三种义利，这就是胜解。在七地之前的后得位中，因未断除末那识而生起微细我慢或微细我执，所以是为自利的胜解；在第八地和第九地，因烦恼意已转依，现前自他平等，所以是为自他二利的胜解；在第十地，因利他与佛相似，所以是为他利的胜解。应知根本分类有三种，而且这三种又从胜解程度的递增分为小、中、大，各有三种，以支分的分类则有九种。通过细分，小中之小、小中之中、小中之大等的分类，这九种又各分为三种，如此，认为胜解有二十七种。
自利胜解九种的经文是：从书写般若经典等用七宝造塔不如供养般若的方式，乃至用大千世界的塔填满不如此方式；二利胜解：从大千世界所有众生各自造塔不如此，到所有天众乃至人等来供养；他利胜解：从仅仅书写受持，到胜过十方舍利子填满，以及以树荫为喻说明般若使道统一的方式。
第二，功德：对于般若波罗蜜多，胜解阶段的这些菩萨，诸佛及佛子对他们生起欢喜。即诸佛对胜解者，以称赞等增上欢喜的九组三种远离增益损减地赞叹，对自利的称赞，对二利的尊敬，以及对他利赞美广大功德，每一种各有九组，共二十七种。
般若经中的赞叹是：东方恒河沙数佛土佛舍利填满不如般若道等，尊敬首先是将阎浮提众生安置于不还果不如此方式等所说，赞美也是所有众生安立不还果不如此等所说。
第二，回向修道：以胜解所生的一切有漏无漏善法为所缘，转为为一切众生获得圆满菩提之因的意乐及相应心所，这就是回向。即以任何有为无为善法作为表示对象而转变意乐。
;


 །བསྔོ་བ་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་རྐང་པ་དང་པོ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར། གཉིས་པ་བྱེད་ལས། ལྷག་མ་ངོ་བོ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཞེད། སེང་བཟང་བཅུ་གཉིས་སུ་བཞེད། སྒོམ་ལམ་པའི་དགེ་རྩ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་ཡོངས༷་སུ༷་བསྔོ༷་བ༷་ཉན་རང་གི་ཡིད་བྱེད་སྤང་པའི་ཐབས་ཤེས་ཁྱ༷ད་པར༷་ཅ༷ན་དེ༷་ཡི༷་བྱེ༷ད་པ༷་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ་ཐེག་གསུམ་སྟོན་པ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཆོག༷་ཡི༷ན་ནོ༷་ཞེས་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། དེ༷་ལ་ནི༷་ལྡོག་པས་དབྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་ལས། དང་པོ་བསྔོ་བྱ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་དགེ་བ་དེ་བདེན་པར་དམི༷གས་སུ་མེ༷ད་པའི་རྣམ༷་པ༷་ཅ༷ན་དང་། ༡ བསྔོ་བྱེད་སེམས་དང་བདག་སོགས་མེད་པས་ཕྱིན༷་ཅི༷་མ༷་ལོག༷་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །༢ བསྔོ་བའི་ངོ་བོ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དང་དེར་བདེན་འཛིན་གྱིས་དབེན༷་པ་དང་། ༣ སངས༷་རྒྱས༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་དང་རང་གི་བསོ༷ད་ནམས༷་ཀྱི་ཚོགས༷་ལ་མཆོག་དམན་ནམ་བཟང་ངན་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་པ་མེད་པ་
4-1-68b
རང༷་བཞིན༷་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དྲ༷ན་པའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་དང་། ༤ དེ་ཡང་སྦྱིན་སོགས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཐབས༷་མཁས་དང་བཅས༷་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བར་བཟང་ངན་དུ་ཞེན་པ་འགོག་པ་དང་། ༥ འཁོར་གསུམ་དམིགས་པའི་མཚ༷ན་མ༷་མེ༷ད་པ༷འམ་དངོས་མེད་ཁོ་ནར་འཛིན་པའི་མཚན་མའང་མེད་པས་བསྔོ་བྱ་ཀུན་ལ་བདེན་ཞེན་འགོག་པ་དང༷་། ༦ དེའི་ཡོན་ཏན་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱིས་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མར་མཁྱེན་པས་རྗེས༷་སུ༷་ཡི༷་རང༷་བར་མཛད་ཅིང་གན༷ས་པའི་བསྔོ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་དང༷་། ༧ ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྔོས་པ་བཞིན་དུ་བསྔོས་པས་ཀྱང་ངོ་། །འཁོར་བའི་རྒྱུར་མི་བསྔོ་བས་ཁ༷མས་གསུམ༷་དུ་གཏོག༷ས་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་སྟེ་ཞེན་པ་མེད་པ་དང༷་། ༨ སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུ་དང་བསམ་གཟུགས་ཚད་མེད་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ཀྱང་ཆེས་འཕེལ་བའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་བསྔོ་བ་ཆུང༷་ངུ་དང༷་། ༩ སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་
4-1-69a
བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ཀྱང་འཕེལ་བ་བསྔོ་བ་འབྲིང༷་དང༷་། ༡༠ སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྫོགས་བྱང་དུ་ཞུགས་པ་ཕྱོགས་བཅུ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དུས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མང་པོར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་འཕེལ་བ་བསྔོ་བ་ཆེན༷་པོ༷་ཡི༷་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་བསྔོ༷་བ༷་གཞན༷་ནི༷་རྣ༷མ་པ་གསུམ༷་པོ༷་ལ་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བ་འཕགས་ཚུལ་ནི༷། གོང་གི་དགེ་བ་དེ་དག་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་བསོད་ནམས་འདིའི་བརྒྱ་ཡི་ཆར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ནས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གི་ཆ་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་པར་གསུངས་པ། བསོ༷ད་ནམས་ཆེན་པོ་སོགས་གསུམ་འབྱུང་བ་ནི། མ་ཆགས་མི་དམིགས་པའི་བསྔོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལ། བསོ༷ད་ནམས༷་ཆེན༷་པོ་འབྱུང༷་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་དཔེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དགེ་བཅུ་སོགས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་འཕགས་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས། དོན་དུ་བསྔོ་བ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་པ་ཙམ་མོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
关于这种回向，阿阇黎圣者认为第一句是回向的特殊性，第二句是作用，余下为本质，共十一种。善慧认为有十二种。将修道者的善根全面回向遍智，是断除声闻缘觉作意的殊胜方便智慧，其作用是对三种种性宣说三乘，成为获得无上菩提的最胜因，这是对本质的确认。对此，从差别角度分为十一种：首先，所回向的持戒等善法是无所缘的相，(1)回向者由于心与我等不存在而具有无颠倒的特征。(2)回向的本质福德积集在彼彼处无有实执。(3)对诸佛世尊及声闻缘觉的善法和自己的福德资粮不执著于胜劣或好坏二分别，以自性如幻般忆念的境界。(4)进而，布施等无所缘的智慧和遍智作意的方便善巧俱足的六度善法，遮止好坏的执著。(5)三轮无相或非仅执为无实，无相而遮止对所回向一切的实执。(6)其功德为诸佛了知名言缘起如幻而随喜安住的回向双运。(7)或者，如诸佛所回向那样回向也是。不回向为轮回因故，非属三界，即无执著。(8)比三千世界众生安立于十善、四禅四无色、四无量、五神通的福德更为增长的大福德生起，是小回向。(9)比三千世界众生安立于预流果乃至阿罗汉和独觉的福德更为增长的是中回向。(10)三千世界众生入于圆满菩提，对十方恒河沙数众生，在恒河沙数多劫中，给予一切安乐资具，[此回向]比彼福德更为增长，经中所说的大回向，对这三种回向无执著的善法殊胜方式是：前面那些善法是有所缘想的福德积集，而彼法界无所缘回向所生善法福德，连此的百分之一都比不上，乃至亿万分之一或因也无法相比所说的，这三种大福德等的生起，是对如此无执无所缘的回向，生起大福德的本质以比喻显示，即从小的十善等入手，超胜其福德等方式，实际上只是说明回向具有大福德的方式而已。


 །
4-1-69b
ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱེད་ན་བསྔོ་བ་དེ་དག་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བར་མཛད་དོ༷། །གསུམ་པ་ཡི་རང་ནི། རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་བའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། རྫོགས་བྱང་འདོད་པའི་ཐབས༷་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ་ད༷ང་། དོན་དམ་པར་མི༷་དམི༷གས་པ༷་དག༷་གིས༷་ཟིན་པས། རང་གཞན་གྱི་དགེ༷་བའི༷་རྩ༷་བ་ལ༷་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི༷་ར༷ང་བ༷། དེ་ནི་རྗེས༷་སུ༷་ཡི༷་རང༷་ཡི༷ད་ལ་བྱེ༷ད་པ༷་སྒོམ༷་པ༷་ཡི་ལམ་ཡི༷ན་པར༷་སྐབས་འདི༷ར་བརྗོ༷ད་དོ༷། །མདོ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་ཡི་རང་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཏེ་འདི་གསུམ་གྱི་བྱེད་ལས་རིམ་པ་བཞིན། དང་པོ་འབྱུང་ཁུངས་ནས་གསེར་གར་བུ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་གསར་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་པས་གསེར་མགར་གྱིས་གསེར་སྦྲམ་རྒྱན་དུ་བསྒྱུར་བ་བཞིན་བསོད་ནམས་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གསུམ་པས་རང་
4-1-70a
གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་མཉམ་པོར་ཐོབ་པ་སྟེ། བསྔོས་པའི་དགེ་བ་ཡི་རང་གིས་སྤེལ་བ་དང་། ཡི་རང་གི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཚོན་པས་གོང་འོག་ཁྱད་མེད་དུ་འབྲེལ་ལོ། །
等持无漏
གཉིས་པ་མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་ལ། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་དང་། དྲི་མ་དག་པར་གྱུར་པ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་གཉིས། དང་པོ། མཉམ་བཞག་དེའི༷་ངོ༷་བོ༷་ཟག་མེད་ཉི༷ད་ནི་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་མཆོག༷་ཉི༷ད་དེ། འདིས་མ་ཟིན་ན་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་འདིས་བཟུང་སྟེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདི་མཆོག་ཉིད་དོ། །མདོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཁྱད་པར་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཆོས་ཀུན༷་ལ༷། བདེན་ཞེན་དང་། མཚན་ཞེན་མེད་པར་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་ནས་སྒྲུབ་པས་མངོ༷ན་པར༷་འདུ༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས༷་རྣམ༷ས་དམི༷གས་སུ༷་མེ༷ད་པར༷་ནི༷་གནས་པའི་དོན་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་
4-1-70b
གཏོད༷་པར༷་བྱེ༷ད་ཅིང་ཞུགས་པ༷་དང་། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་དོན༷་ཆེན༷་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ཉི༷ད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཞར་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ནི། ཕྱིའི་རྐྱེན་སངས༷་རྒྱས༷་མང་པོ་ཡུན་རིང་པོར་མཉེས་པར་བྱེད་པས་བསྟེན༷་པ་དང༷་། ནང་གི་རྐྱེན་བསྐལ་པ་མང་པོར་སྦྱི༷ན་སོ༷གས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང༷་། དམིགས་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཞི་གནས་སྒོམ་པའི་ཐབས༷་ལ༷་མཁས༷་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ༷་དེ། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་འདི༷་ལ༷་མོས༷་པའི༷་རྒྱུ༷་དག༷་ཡི༷ན་ནོ། །སེང་བཟང་གིས་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་སྐྱེ་མི་སྐྱེའི་རྒྱུ་ཞེས་མར་བཅད། ཤཱནྟི་པས་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྒྱུར་ཡར་བཅད་ནས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་འགལ་རྐྱེན་ཡུམ་དོན་ཟབ་མོའི་ཆོས༷་ཀྱིས༷་ཕོངས༷་པའི༷་སྒྲིབ་པ་སྟེ་སྤོང་བའི་རྒྱུ༷་དག༷་ནི༷། བསོད་ནམས་ཆུང་བས་བདུ༷ད་ཀྱི༷་ཐིབས༷་ཀྱིས༷་ཏེ་མཐུས་ནོ༷ན་ཅིང་གནོད་པ་བྱས་པ༷་དང༷་། དེ་ཡང་རེངས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མེད་པར་བྱེད་པའི་
4-1-71a
མེ་ཏོག་གི་མདའ་ལྔས་དུག་ལྔ་འབར་བར་བྱེད་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
4-1-69b
如何回向呢？那些回向总括起来可归为两种：在世俗名言中转为菩提的支分，以及胜义中以无所缘方式回向。第三，随喜是：对自他善根生起欢喜之相而成为净信本质的随喜。对于欲求圆满菩提的方便，世俗中对善根随喜，及胜义中无所缘所摄持，对自他善根欢喜随喜，这就是随喜作意修习之道，在此处所说。经文是："如何成为随喜"的问答。
如是，这三种有漏修道是具有二现分别的后得部分，这三种的作用依次为：第一如从矿中提取纯金，积集新的福德；第二如金匠将金块转为装饰品，将该福德转为圆满菩提的支分；第三则使自他福德平等获得，即以回向的善法由随喜增长，以随喜的善法回向二者相互象征，上下无别地连接。
等持无漏
第二，入定本质无漏修道分为成就功德修道和垢染清净成为清净修道两种。首先，入定的本质无漏，是证悟离戏论的现量智慧，这是道法中的主要或从功德方面而言的最胜，若无此摄持，其他波罗蜜多不能获得佛果，其他波罗蜜多由此摄持而获得无上菩提，故此最胜。经文说："般若波罗蜜多因极为清净故能照明。"等。特点是对从色到遍智的一切法，无实执无相执而了悟离戏，修习而无有现行造作，果位暂时安住于诸法无所缘，将此义植入修行者相续而趣入，最终成就大义无上的遍智佛果。
第二分为因和自性两部分，首先分为生起之因和附带不生之因两种。首先，清净修道的因是：外缘长时间亲近供养众多佛陀，内缘多劫圆满布施等波罗蜜多，以及无所缘离戏寂止的修习方便善巧，这些是对此清净修道胜解的因。善慧将清净修道生不生的因向下切分，寂天则向上切分为成就修道的因而说。
第二，其违缘是缺乏甚深般若义法的障碍，断除此障的因是：因福德小而为魔力所压制损害，即以令僵硬、令迷惑、令极为迷惑、令昏厥、令无心的五种花箭，使五毒炽燃。
4-1-71a


 །ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་མ་སྦྱངས་པས་ཟབ༷་མོ༷འི་ཆོས༷་སྤྲོས་བྲལ་ལ༷་མི༷་མོས༷་པ་དང༷་། ཆོས་བདག་མེད་ལ་མ་གོམས་པས་ཕུང༷་པོ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་ཅིང་མངོ༷ན་པར་ཞེན༷་པ་དང༷་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མ་འདྲིས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་སྡིག༷་པའི༷་གྲོགས༷་པོས༷་ཡོངས༷་སུ༷་ཟིན༷་པ༷་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའོ༷། །གཉིས་པ་ལ་རྣམ་དག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། རྣམ་དག་གི་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོགས་སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དག་པ་དུག་གསུམ་དག་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་དག་པ་གཉིས་མེད་སོགས་དང་། རང་རྒྱལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྱོགས་གཅིག་དག་པ་གཟུགས་དག་པས་འབྲས་བུ་དག་པ། འབྲས་བུ་དག་པས་ཤེར་ཕྱིན་དག་པ་སོགས་དང་། མ་རིག་པ་དག་པས་འདུ་བྱེད་དག་པའི་བར། བྱང་སེམས་སྦྱིན་པ་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་སོགས་ལམ་ཀུན་དག་པའི་བར་རོ། །རྣམ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་ཅན་
4-1-71b
རྟོགས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས༷་བུ༷་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྤང་བྱ་བདེན་ཞེན་སོགས་སྤང་བའི་ཡེ་ཤེས་དག༷་པ༷་དེ་ནི་ཡུལ་གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་དག༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི༷་ཕྱིར༷་ན། ཀ་བུམ་བདེན་སྟོང་དུ་རྟོགས་པས་བདེན་ཞེན་དག་པ་སྟེ་ཡུལ་ཀ་བུམ་གྱི་སྟེང་གི་བདེན་པ་གདོད་ནས་དག་པའི་དག་པ་དང་རོ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་ཀ་བུམ་རང་གི་སྟེང་ན་མ་དག་པ་གཞན་ཞིག་མེད་པ་དང་། མིག་སྐྱོན་དག་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་རང་གི་སྤང་བྱས་དག་པ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ན་མ་དག་པ་ཀུན་ཟད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མིན་ནོ། །ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དག་པ་དེ༷་གཉི༷ས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། བློས་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་མི་འདྲ་བ་མེད་པས་རིགས་ཐ༷་ད༷ད་མ༷་ཡི༷ན་ཞིང༷་། ཡན་ལག་ཆ་ཤས་དུ་མ་མེད་ཕྱིར་བློས་ཐ་དད་དུ་བཅ༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པས༷་དག༷་པར༷་བརྗོ༷ད་དེ། བློ་ལ་བདེན་ཞེན་དང་གཉིས་སྣང་གི་མཚན་ཞེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་དག་ཚུལ་ལས། ཐེག་གསུམ་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་འཇོག་ལ། ཡུལ་ཅན་དེ་ལྟར་དག་པའི་ཚེ་མིག་སྐྱོན་དག་པའི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
4-1-72a
ཡུལ་ཡང་དག་པར་སྣང་ལ། དག་པ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མིན་ཏེ། བློ་དག་པ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཡུལ་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་བློས་དག་པར་བཅོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན། དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དུང་དཀར་པོ་ཡིན་ཀྱང་མིག་སེར་ཅན་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་བསླད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་རིམ་བཞིན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུ་དག་པའི་དབྱེ་བ་དང་། དབྱེ་བ་དེ་འཐད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས། དང་པོ་ཐེག་གསུམ་གྱི་དག་པ་ནི། སྤང་བྱ་འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཤེས༷་བྱ༷་ཡི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་རྟོག་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་ལམ༷་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པ་ལམ་གསུམ༷་གྱི༷་དྲི་མ་ཉ༷མས་པའམ་དག་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར༷་སློབ༷་མ༷་ཉན་ཐོས་དང་། བསེ༷་རུས༷་མཚོན་པ་རང་རྒྱལ་དང༷་། རྒྱལ༷་
4-1-72b
སྲས༷་བྱང་སེམས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་དག༷་པ༷་སྟེ༷། དེ་ལས་ཀྱང་ས༷ངས་རྒྱས༷་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ༷་པ་ཀུན་ནས་དག་པས་ཤིན༷་ཏུ༷་དག་པ་བ༷་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་དངོས་དང་། དེ་ལ་དོགས་པ་སྤང་བའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
由于未修习大乘种姓而不信解甚深离戏法，由于未习惯法无我而执著蕴等世俗为实有且强烈执着，由于未亲近善知识，故被恶友所摄持而离开无所缘的般若波罗蜜多，这是不生起[清净修道]的因。
第二分为总说清净和别说两部分。首先，清净的经文是："须菩提，色清净是什么，即是果清净"等总说。别说声闻的清净是三毒清净，及色等清净无二等；独觉是所知障部分清净，由色清净故果清净，由果清净故般若波罗蜜多清净等，以及由无明清净故行清净等；菩萨由布施清净故持戒清净等，直至一切道清净。
清净的本质，对境能取的了悟，在沙门果解脱道位断除所断实执等的智慧清净，即是色等所缘境的清净，原因何在？了悟柱瓶为空而净除实执，即与柱瓶上本来清净的清净为一味，由如是了悟清净，而柱瓶本身上无其他非清净，如同眼病清净而见色。非如各自所断净尽，如成佛时一切不净皆尽。
所缘境和能取的这两种清净，无能取所取二元，心识不可分为二，自性无差异故非异类，无众多支分部分故心识不可切分而称为清净。由心识中实执和二现相执障碍的清净方式，安立三乘了悟种类的果，当能取如是清净时，如同眼病清净的见色般，见到对境的本性如实，因此对境也显为清净。这两种清净不是不同的，因为心识清净是由于见到对境的本性，而对境清净是因为自性本如是住，并非由心识造作清净，因此实际上一切法本来即大清净离障碍的自性而住，虽然如此，如同白色海螺在患黄眼病者前显为黄色一般，因颠倒心染污而颠倒执取，正是通过清净之道净除，而逐渐见到实相的清净状态，这是其要点。
第二分为果清净的分类和分类合理的理由两部分。首先，三乘的清净是：所断贪欲等烦恼障，三轮实执的所知障的一部分所取分别，以及在此上的能取分别和道障的相应部分，通过三道的垢染消除或清净而安立，因此声闻弟子，以独角兽为喻的独觉，和王子菩萨们的清净，其中佛世尊由断二障及其习气而一切方面清净，是最极清净究竟者。第二分为直接[解释]和遣除对此的疑虑。
;


 །དང་པོ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དག་པ་མཐར་ཐུག་དང་། ཉན་རང་ཕྱོགས་རེའི་དག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁམས་གསུམ་ས༷་དགུ༷་ལ༷་ནི༷་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཆེན༷་པོ༷་ཡི༷། ཆེན༷་པོ༷་ལ༷་སོ༷གས་དྲི༷་མ༷་ཡི༷་གཉེན༷་པོ༷་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་ལམ་ཆུང༷་ངུ༷འི་ཆུང༷་ངུ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ལམ༷་དགུ་པོ་ནི༷་དྲི་མ་དག༷་པར༷་བྱེད་པའི་རྒྱུ༷་ཡི༷ན་པས་སོ། །སྒོམ་ལམ་དགུ་ཡི་ནང་གི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ། ཤེར་ཕྱིན་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་དང་། འབྲིང་པོ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་སོ་སོར་ཡོད་ཅིང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། །རྣམ་དག་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། མདོར། ཤེར་ཕྱིན་འདི་སྨན་པར་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་
4-1-73a
འཛིན་པར་མི་བགྱིད། ཐོབ་པ་མ་མཆིས་སོགས་ཀྱིས་རིམ་པར་སྤང་གཉེན་དུ་ལྟ་བ་དང་། འབད་པས་བསྐྱེད་བྱ་དང་། ཐོབ་བྱར་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་ཀླན་ཀ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་སྤང་ཆེ་རིམ་དགུའི་གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་འབྱུང་བས་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་དགུ་པོ་དེ། དྲི་མ་མཐའ་དག་དག་བྱེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁམས་གཅིག་ན་ཡོད་པའི་གཉེན་པོས་ཁམས་གསུམ་ཆར་སྒྲིབ་པ་སེལ་བ་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པ་དོགས་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ༷་ལ༷་སྤང་བྱ་ཆེན་པོ་གཉེན་པོ་ཆུང་དུས་འཇོམས་པ་སོགས་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་སྤང་གཉེན་དང་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་གྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་བཀྲུ་བའི་ཚེ་འཁྲུད་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་ཅིང་རགས་པ་སེལ་བ་ལ་རྩོལ་བ་ཆུང་ངུའི་ནུས་པའི་དཔེས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དགུ་པོ་དེ་དྲི་མ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་འགྲུབ་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ཀླན༷་ཀ༷་སྤང༷་བ༷་ཡིས༷། སྒོམ་ལ༷མ་མཉམ་བཞག་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི༷་དོན་དམ་པར་འཇལ༷་བྱེད་ཤེས་པ་དང༷་། གཞལ༷་བྱ་བདེན་
4-1-73b
པ་གཉིས་པོ་དག༷་ཐ་དད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་རྟོག་ཏེ། མཉམ༷་པར་རྟོགས་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ཁ༷མས་གསུམ༷་གྱི༷་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་གཉེན༷་པོ༷་ཉི༷ད་དུ༷་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་རིག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་སྟོན་པའི་མདོ་ནི། དག་པ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། དག་པ་ནི་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་སོགས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏོ། །སྐབས་བསྡུ་བ། ཤེས༷་ར༷བ་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་རྒྱན༷་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས། ལམ༷་ཤེས་པ༷་ཉིད་ཀྱི༷་སྐབ༷ས་ཏེ༷་གཉི༷ས་པའི་བཤད་པ༷འོ༷། །
广说所断基智分法
གསུམ་པ་སྤང་བྱ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཁྱད་པར། དབྱེ་བ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །
基智定义
དང་པོ། གཞི་ཤེས་པ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་
4-1-74a
གིས་སྟོང་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པའོ། །བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
首先，为什么说佛陀是究竟清净，而声闻缘觉只是部分清净的原因呢？欲界、色界、无色界本性的三界九地中，修道所断大的大等垢染的对治，入定智慧修道小的小等九道，是令垢染清净的因。修道九种中的小中之小相，以般若清净故色清净等，中等中，以空性清净故色清净等各自存在，大中之大清净是"无有显现"等，经中如是教示。第二，遣除对此的诤论：经中说："此般若波罗蜜多不作医者，不作摄持，无有获得"等，依次遣除视[道]为所断对治、以努力所生及所得等妄难，即如是修所断大等九品的对治小等生起，因此大乘修道九种，以是一切垢染清净因的理由，并非极为清净之果，而且一界中的对治能除三界中的障碍是不合理的疑惑。
前面刚解释的这一点，并非所断大与对治小时能摧毁等不合理，因为胜义中所断对治与大小皆不成立，世俗中如衣服沾染垢垢洗濯时，洗濯者大力努力，而以小能力之努力除去粗垢的比喻，大乘修道九种作为一切垢染之对治，具有合理性而遣除妄难，修道入定无戏论智慧于胜义中是度量者智慧，和所度量二谛不分别为异体的所缘境与能取，以平等了悟故成为摧毁三界所断对治的大乘特殊了悟智见是所许。宣说此的经文说：清净无所求等表示平等，清净不是欲界、色界、无色界三界之生等，表示是摧毁三界所摄所断的对治。
此处摄要：《般若波罗蜜多教授论现观庄严论》中，道智分第二的解释。
广说所断基智分法
第三，广说所断基智的支分，分五部分：基智的自性，特点，分类，如何修习的方法，如是修习的果，以及三智的结语。
基智定义
第一，基智是断诤的基础，即蕴界处法，了知一切这些仅空于人无我，是声闻的了悟。了知其空于二我而离戏，是大乘的了悟。
;


 །དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དམན་པའི་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་སྤྱིར་བཏང་ནས་ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་སོགས་མཚོན་བྱེད་ཆོས་དགུ་ལས་དང་པོ་དྲུག་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཆོས་སུ་བསྟན་ནས། ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ལམ་དངོས་བཤད་པས་གཞི་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས། མདོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མ་ལགས། ཚུ་རོལ་གྱི་མཐའ་མ་ལགས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་འདི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚུར༷་རོལ༷་ཏེ་སོ་སྐྱེས་བགྲོད་མཐོང་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་དང་། ཕུང་ལྔ་རྒྱུན་ཆད་པའི་དངོས་མེད་ནི་ཕ༷་རོལ༷་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ༷། ཡིན་ལུགས་ཆོས་ཉིད་ནི་མཐའ་
4-1-74b
དེ་གཉིས་ཀར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མིན༷་ཏེ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་དང་། དེ༷་དག༷་གི་བར༷་ན༷་ཕུང་གསུམ་པའི་ཆོས་སུ་མི༷་གན༷ས་པ༷་ཡིན་པས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའམ་ཕྱོགས་རེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་སམ་དུ༷ས་གསུམ་རྣམ༷ས་ཆོས་ཉིད་མཉམ༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས༷་ཡིན་པའི་ཕྱིར༷་ཤེས༷་རབ༷་ཕ༷་རོལ༷་ཕྱིན༷་པར༷་འདོ༷ད་དེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་འཁོར་འདས་གང་གི་མཐར་མི་གནས་པ་དེ་ནི་གཞི་ཤེར་ཕྱིན་དང་། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཞི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྲིད་མཐར་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པས་མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་མི་སྲིད་པའོ། །སྤང་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི། འཁོར་བ་ལ་དངོས་པོ་དང་། ཕུང་པོ་འགགས་པའི་མྱང་འདས་དངོས་མེད་ཆད་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ཡང་དག་མེད་པ་ལྟ་བུ་འཛིན་སྟངས་ཕྱོགས་རེ་བ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་མ་འདས་པས། །
4-1-75a
ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེས་ན་སེམས་མི་འགགས་ལ། ཟབ་མོ་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་སེམས་འགགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་གཞི་ཤེས་སོ། །
基智差别法
གཉིས་པ་ལ་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་དང་། སྤང་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་སོ། །དང་པོ་མདོ་ནི། མིང་ལས་ཀྱང་ཆགས་སོ། །མཚན་མ་ལས་ཀྱང་ཆགས་སོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །ཤུགས་བསྟན་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་དེ༷་ནི༷། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་མཚན་མར་ཞེན་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚ༷ན་མར༷་དམི༷གས་པའི་སྒོ༷་ནས༷་འཇུག་ན། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐ༷བས། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འཇུག་སོགས་མ༷་ཡི༷ན་པས༷་ཡང་དག་ཡུམ་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་སམ། འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང༷་བ༷་སྟེ༷། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལུགས་སོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དེ༷་ནི༷་གོང་མ་ལས་བཟློག་སྟེ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱིས་མཚན་མར་མི་རྟོག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཐབས༷་ལ༷་མཁས༷་པ༷་ཡིས༷། འབྲས་ཡུམ་ལ་ཡང༷་དག༷་པར་
4-1-75b
ཉེ་བ༷་ཉི༷ད་དུ༷་བཤ༷ད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤང་གཉེན་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ། གཞི་ལམ་སྤང་གཉེན་དང་། འབྲས་བུ་སྤང་གཉེན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྤང་གཉེན་གཉིས། དང་པོ་མདོ་ནི། ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་སྤྱོད་ནའང་ཆགས་པའོ། །ཞེས་སོགས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
从中明确宣说大乘证悟种类的基智，而劣乘的证悟则需通过间接了解，总的来说，以不住于轮回的基智等为例，从九种表征法中，首先六种是作为区分大小乘的特征法而宣说，余下三种通过讲解实际道路而确立基智。经文说："世尊，诸菩萨的般若波罗蜜多不是彼岸边际，不是此岸边际，也不住于二者之间。"
对此，为何对治基智通过证悟而不住于轮涅呢？具有实体自性的五蕴是此岸，即凡夫所行所见的境界，是轮回边际；而五蕴断灭的无实，是彼岸，涅槃边际；实相法性则不以自性住于这两种边际，是双运大平等。这是如是不住于有无和它们之间的第三法，因为有无仅是局部或片面的所知，而这两者或三时在法性平等性的境界中平等的智慧，所以被称为般若波罗蜜多。不住于轮回涅槃任何边际的大平等法性，就是基般若波罗蜜多、如来藏和法界。
因此，以此为所缘境的能取道般若波罗蜜多，从不住寂灭边际的角度称为无所缘大悲心，从不住轮回边际的角度称为般若波罗蜜多，如实证悟则不可能住于两种边际。所断声闻道是：执轮回为实有，执蕴灭的涅槃为无实断灭。这就像执持一边的行相，是心心所的行境未超越，不超出三界的境界，因此心不止息。通过证悟甚深平等性而心止息的后得果是菩萨的对治基智。
基智差别法
第二分为亲疏的差别和断对治的差别两部分。第一，经文说："于名也执著，于相也执著"等。间接显示的声闻缘觉的基智，因执着基道果的法为相，而未如实证悟平等性，若通过执着有无之相而趣入，则不是成就菩提的方便、悲智双运等，所以远离真正的母亲对治基智或果般若，这是小乘的观点。菩萨的基智与前者相反，不执着有无之相而证悟平等性，虽然真如于一切法无亲疏，但通过如理证悟的方便善巧，被说为真正亲近果般若。
第二分为二：断对治和结语。第一又分为基道断对治和果断对治两种说明。第一中的断对治有二。首先，经文说："不善巧方便而以'色空'修行者也是执著"等。
;


 །གཞི་གཟུགས༷་སོ༷གས་ཕུང༷་པོ༷་ལྔ་ལ་དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང༷་ཉི༷ད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང༷་། དུས༷་གསུམ༷་དུ་གཏོགས༷་པའི༷་ཆོས༷་ཇི་སྙེད་པ་རྣམ༷ས་ལ་དེ་དག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང༷་། སྦྱིན༷་པ་སོ༷གས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཕྱོགས༷་ཀྱི་ཆོས་རྣམ༷ས་ལ༷། སྤྱོ༷ད་པའི༷་འདུ༷་ཤེས༷་ནི་སྤང་བྱ་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས༷་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། སྦྱིན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ལ༷་སྦྱིན་པ་པོ་སོགས་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་ངར༷་འཛིན༷་མེ༷ད་པ་ལ་རང་གནས་ཤིང་གདུལ་བྱ་གཞན༷་དག༷་ཀྱང་དེ༷་ལ༷་སྦྱོར༷་བར་བྱེ༷ད་པ༷་དེ༷་ནི༷་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས༷་པའི༷་མཐའ༷་འགོག༷་པས༷་ན་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཆགས་པའི་ངོ་བོ། ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན། གཉེན་པོ། རྒྱུ་མཚན་ལས་འཕྲོས་དོན་ནོ། །དང་པོ་མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་
4-1-76a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་ནའང་ཆགས་པའི། སོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་ཞེན་པ་རྒྱལ༷་བ་སངས་རྒྱས་དང་ལ༷་སོ༷གས་པས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ༷་མཚན་མར་དམིགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཡང་། ཆགས༷་པ༷་ཕྲ༷་མོ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ། རྒྱུ་མཚན་ཆོས༷་རྣམས་ཀྱི༷་ལམ༷་མམ་གནས་ལུགས་ནི༷་རང༷་བཞིན༷་གྱིས༷། འཁོར་འདས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པས་དབེན༷་པ་ཡིན་པའི༷་ཕྱིར༷་ན༷་གནས་ལུགས་དེ༷་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ༷་པ་ཉི༷ད་ཡིན་པས་རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ། གཉེན་པོ་ཟབ་མོ་མཉམ་པ་ཉིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་དབྱེ་བསལ་མེད་པར་རང༷་བཞིན༷་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གཅི༷ག་པར༷་ནི༷་རྟོགས་པའམ་ཤེས༷་པ༷ས་མངོན་ཞེན་གྱི་ཆགས༷་པ༷་ཐམས་ཅད་སྤོང༷་བར་འགྱུར་བ༷་ཡི༷ན་ལ། དེས་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ངང་གིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟབ་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཆོས་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་དངོས་མེད་གང་གི་ཡང་རྣམ་
4-1-76b
པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན་པས་ན། ཡུལ་ཅན། ཐ་སྙད་ཚད་མ་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མཐོང༷་བ༷་དང་། ཐོས་པ་ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཀག༷་པ༷་སྟེ་མེད་པ་ཡིས༷། རང་བཞིན་དེ༷་ནི༷་ཟབ་ཅིང་རྟོགས༷་པར༷་དཀའ༷་བར་བཤ༷ད་དེ། ཕལ་པའི་བློ་ཡི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་མཐོང་པ་སོགས་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུ༷གས་ལ༷་སོ༷གས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་བདག་ཉིད་ཡུམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར༷་མི༷་ཤེས༷་པའི་ཕྱིར༷། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོ། དེ༷་ནི༷་སྣང་བ་ཉིད་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྣང་དུས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས། བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷་པར༷་འདོ༷ད་དོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དམན་པའི་ཉན་རང་རྣམས་འདི་མ་ཤེས་པས་ཞི་མཐར་ལྷུང་ལ། གང་གིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་པའི་གནད་མཐར་ཐུག་འདི་ཡིན་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་ཀུན་ཏུ་ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་འཆད་ཤེས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། དེ༷་ལྟར༷་ཀུན༷་ཤེས༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ལུགས༷་
4-1-77a
སམ་ཚུལ་ལ༷། མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས་ཇི་སྐད་བཤད་པས་ཉན་རང་གི་ལམ་དང་། གཉེན༷་པོའི༷་ཕྱོགས༷་དག༷་གིས༷། བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ༷་པར༷་དབྱེ༷་བ༷་མ༷་ལུས༷་པ༷། མདོ་ལས། ཇི༷་སྐ༷ད་གཤད༷་པ༷་ཀུན་ཀྱང་འདི༷ར་འདུ་བར་ཤེས༷་པར་བྱའོ༷། །
修持基智方便
གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ། ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་མཉམ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་བཞི། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསུམ། བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཉིས། ཤེས་བྱེད་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་ཕྱི་མའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
基础，对色等五蕴作为空于异体之我的认知如实而了知，以及对三时中所摄诸法数量的认知，对布施等六波罗蜜多和菩提分法的修行认知，是所断不顺品的基智。第二，对布施等通过无所缘布施者等三轮而无我执住于自己，并使其他所化众生也趣入于此，这能遮止实执贪著边际，因此是对治基智。第二分为四部分：执著的本质、执著的原因、对治、从原因引申的内容。第一，经文说："须菩提，此中菩萨将如来作为相而作意也是执著"等。
对果的执著，对佛陀以及法和僧众作为相缘而礼拜等的善业福德是业障的对治，但也是微细执著。第二，原因是诸法的道或实相，自性上远离轮涅有无等戏论，因此实相极为甚深，对佛等的执著也不成立。第三，对治是证悟甚深平等性，无区分差别地了知或认识诸轮涅法为大平等一体的自性，能断除一切明显的执著，从而自然遮止轮涅二边。第四，法性甚深的原因，法性不是以色等有无任何形式可了知的，因此，能取世俗量的眼识等见闻等世俗名言皆被遮止，此自性甚深难以了悟，超越凡俗心的思维范畴而成为各自自证智慧的境界。
如何不可见闻等？不了解色等乃至无杂染的自性是般若实相，因此，显空双运大平等，显现本身与空性不分离，显现时即是空性，被认为是不可思议。因此，根器下劣的声闻缘觉不了知此而堕入寂静边，而见到它的菩萨们不可能从道上退失，这是最终要点，是般若波罗蜜多的重要关键，应当始终如一地契合这一方式讲解，将其视为义理的精要。
第二，结语：如是，在遍智的原则或方式中，以所说的不顺品声闻缘觉道，以及对治品中，菩萨和佛道的无余分类，经中所说的一切也都汇集于此中，应当了知。
修持基智方便
第三，如何修习的方式分为：修习修行的本质和其平等性。首先，对治基智修习的修行本质有十种：从境界方面分类四种，从本质方面三种，从作用方面二种，及从能知比喻方面的后者。
;


 །དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱད་གཞི་གཟུགས༷་སོ༷གས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་ཞེན་བཀག་ནས་མ་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༡ དེའི་ཁྱད་ཆོས་དེ༷་མི༷་རྟག༷་སྟོང་པ་སོ༷གས་སུ་ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་དང༷་། ༢ གཟུགས་སོགས་དེ༷་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་མ༷་རྫོགས༷་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ། །གཉིས་སུ་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་ཇི་ཙམ་དམིགས་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་བསྐྱེད་དེ་སོ་སྐྱེ་བཞིན་དང༷་། གཞན་དབང་བདེན་སྟོང་
4-1-77b
ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ༷་ཏུ་རྫོགས༷་པར་བསྐྱེད་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ལྟ་བུ་དང༷་། ༣དོན་དམ་པར་གཟུགས་སོགས་གསུམ་པོ་དེ༷་ལ༷་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས༷་པ༷་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དེ་ལའང༷་མངོན་ཞེན་གྱི་སྤྱོ༷ད་པ༷་བཀག༷་༤ པའི༷་སྦྱོར༷་བ༷་དང༷་བཞི་ཡི་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པ་གསུམ་དང་། དོན་དམ་ལ་དམིགས་པ་གཅིག་བཅས་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་སྤང་བར་གདམས་པའོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ལྔ་གསུངས་པ་ལས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བསྟན་པས་འཕེལ་བ་དང་། མ་བསྟན་པས་འགྲིབ་པ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པས་མི༷་འགྱུར༷་བར་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་ཞེན་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༥ ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་བསྟོད་སྨད་ཆགས་སྡང་སོགས་ཞི་བའི་བྱེ༷ད་པ་པོར༷་དོན་དམ་པར་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་དེ། ༦ རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་དེ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་དེས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞེན་པ་དང༷་། དེ་ནི་བྱ༷་དཀའ༷་རྣམ༷་གསུམ༷་གྱི་རང་བཞིན་
4-1-78a
ཅན་ཏེ་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་༧ མེད་པའི་སྦྱོར༷་བ༷་དང༷་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་ཆེད་དུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཐོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བས་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་། གཞི་ཤེས་ལས་སུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱ་དང་། བླང་བྱ་དང་། ཐོབ་བྱ་ཡིན་པས་བརྟེན་དགོས་ཀྱང་དེར་ཞེན་ན་མི་རུང་བས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བྱ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་འདེགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་གསུམ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དང་། ཤེར་ཕྱིན་དེའི་བྱེད་ལས་གཉིས་ནི། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་རང་རང་གི་སྐལ༷་བ༷་ཇི༷་བཞིན༷་འབྲས༷་བུ་ཐོབ༷་པས༷་འབྲས༷་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡོ༷ད་པར་འདོ༷ད་པ༷་དེ༷་ལ་མ་ཞེན་པ་དང༷་ནི༷། ༨ དེ་ཡང་ཡུམ་ཉིད་ལས་གཞན༷་ལ༷་རག༷་ལ༷ས་མེ༷ད་པར་ཡུམ་ཡོད་ན་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྡུད་པ་གང༷་ལ་མ་ཞེན་པ་དང༷་། ༩ མངོན་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྣང༷་བ༷་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་
4-1-78b
པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་། མེད་བཞིན་སྣང་བ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་སྒྲ་བརྙན་དང་། བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འཕོས་པའི་མི་ཡོར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་དང་། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་། གྲིབ་མ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་དང་། རྟེན་གནས་མེད་སྣང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལུས་ངག་གི་བྱེད་པ་པོར་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྣང་བ་རྣམ༷་པ་བདུན༷་ནི་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས༷་བྱེ༷ད་ཀྱི་དཔེ་བདུན་ལ་ཞེན་སྤྱོད་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དོ༷། །༡༠ དཔེ་བདུན་པོ་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་བཀག་ནས་བསྒོམས་པས་གཞིའི་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་སོགས་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་ནས་སྒོམ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第一已成立：对色等乃至遍智诸法作为所修基础，禁止明显执著而不执著的修行，(1)禁止对其特性执著为无常空性等的修行，(2)色等作为功德所依不圆满，是遍计所执的色，即对于二现显现中的色执著为色，无论如何缘取色都不能生起道的功德，如同凡夫；而缘取依他起性真空圆成实性法性之色，即以无自性为特征的色，因为见如幻故，能圆满生起道的功德，如同诸圣者的后得智，(3)胜义中对色等三者无实执之贪著本身也(4)禁止明显执著的修行，这四种中第一种是三种缘世俗和一种缘胜义，从执著有法的方式而劝诫断除。
又从法性般若波罗蜜多开始，宣说五种修行：般若波罗蜜多的本质不因宣说而增长，不因不宣说而减少，等各方面皆不存在，因此了悟其不变而禁止明显执著的修行，(5)般若波罗蜜多本身胜义中不存在作为赞叹、诽谤、贪、嗔等平息的能作者，(6)因为自性是无为故，非任何人所生，胜义中它也不生任何法，因此对诸法自性不执著，这是具有三种(7)难行本性的修行，即遍智难为，因为胜义中无法获得；道智难修，因为胜义中无法生起；基智难作，因为胜义中无法宣说；世俗中基道等作为所知、所取、所得须依靠，但若执著则不应理，趣入此即称为难行，如经中所说："为诸有情而求甲胄，如欲扛举虚空"等。
这三种从本质方面，加上般若波罗蜜多的作用两种：通过修行般若波罗蜜多，随各自缘分而获得果位，对承许(8)果不失而存在不执著，以及般若波罗蜜多不依赖(9)他者，有般若即摄集道果一切功德，对此不执著，明显执著习气转变的显现如梦，因缘和合的显现如幻术，无而显现如阳焰，依赖条件如回声，未转移的习气所立显现如影像、旋火轮和影子三种所说，无住处显现如干闼婆城，无实有身语作者如变化，这(10)七种显现虽现而了知无自性的七种比喻，禁止对此执著行持的修行。对这七种比喻禁止明显执著而修习，是能够禁止基础的本质和特征等为真实成立而修习的原因。


 །གཉིས་པ་མཉམ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བའི་འཛིན་སྟངས་ཏེ། མདོ་རྒྱས་པར་གཟུགས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ཀྱི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་བདག་གི་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་འགྲེས་རྐང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་རིམ་པ་བཞིན། གཟུགས༷་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི་སྒྲས་སྔོ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། དབྱེ་བའམ་
4-1-79a
ཁྱད་པར་དང་། ཡུལ་ཅན་བཞི་ལ༷་བདེན་ཞེན་གྱི་རློམ༷་སེམས་མེ༷ད་པར༷་རྟོགས་པའི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་རྣམ༷་བཞི༷་སྦྱོར་བ་དེ༷་ཡི༷་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མཉམ༷་པ༷་ཉི༷ད་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་སྟོང་ཉིད། མཚན་མེད། སྨོན་མེད། འདུས་མ་བྱས་པའི་སྒོ་བཞིར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །
所修基智果位
བཞི་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཡུལ་སྡུག༷་བསྔལ༷་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན༷་པ༷་སོ་སོ་ལ༷། ཡུལ་ཅན་ཆོས༷་ཤེས༷་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེ༷ས་སུ༷་ཤེས༷་པའི་བཟོད་པ༷་དང༷་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བས་བཟོ༷ད་ཤེས༷་ཀྱི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག༷་ཉི༷ད་འདི༷། ཀུན༷་ཤེས༷་པའི་ཚུལ༷་ལམ་སྐབས་ལ༷་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད། ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བས་འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནའང་། མ་དག་པ་གཞི་མི་སྲིད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་མ་འདས་པས། 
4-1-79b
སྡུག་བདེན་གྱི་གཟུགས༷་རྟག༷་པ་མ༷་ཡི༷ན། མི༷་རྟག༷་པ་མིན༷་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མིན་པའི་མཐའ༷་ལ༷ས་འདས༷་པ་རྟག་ཆད་བྲལ་བ་ཆོས་ཤེས་དང༷་། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་སྟོང་མི་སྟོང་རྣམ༷་པར་དག༷་པ་རྗེས་བཟོད་དང༷་། བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་མ༷་སྐྱེས༷་མི༷་འགག༷ས་ལ༷་སོ༷གས་པས༷་ཀུན་བྱང་གི་ངོ་བོར་མེད་པ་རྗེས་ཤེས་དང༷་བཞི་ནི་སྡུག་བདེན་གྱི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་དང་བྲལ་བས་ནམ་མཁའ༷་དང་འདྲ༷་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཆགས༷་སོགས་ཉོན་མོངས་པ༷་སྤངས༷་པ༷་དང༷་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདེན་པར་ཡོངས༷་སུ༷་འཛིན༷་ལ༷ས་གྲོལ༷་བ༷་དང༷་། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་བརྗོ༷ད་དུ་མེ༷ད་པ་དང༷་བཞི་ནི་ལས་ཉོན་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གང༷་གི་ཕྱིར་འགོག་བདེན་
4-1-80a
འདི༷་ཡི་དོན༷་ཚིག་ཏུ་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས་གཞན༷་ལ༷་སྦྱིན༷་དུ༷་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་དང༷་། བདེ་གཙང་གི་གྱ་ནོམ་དང་མི་ནོམ་པ་མེད་པས་གདོད་ནས་ཤིན༷་ཏུ༷་རྣམ༷་པར་དག༷་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་མེད་པར་རྟོགས་པས་ན༷ད་ཐམས་ཅད་མི༷་འབྱུང༷་ཞིང་ལྷ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཞི་ནི་འགོག་བདེན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པར་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་བཞིའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，平等性是修行的行相，经中广说："不作色增上慢心，不作色的增上慢心，不作'色是我的'增上慢心，不作于色增上慢心"等，依次详细宣说的意义是：对色的本质，以"等"字表示青等相，差别或特征，以及能取四者无实执的增上慢心，了悟平等性的四种行相，即是修行的所缘境与能取平等性的了悟。或者，也可以配合空性、无相、无愿、无为四门来解释。
所修基智果位
第四，如是修习的果位分为：略说和广说两部分。首先，对所缘苦谛，以"等"字表示集谛、灭谛和道谛各自，能取法智忍、法智、随智忍和随智四种，由此分为十六刹那的本体，是遍智方式或阶段的见道。第二，广说：诸法本来自性清净光明，从未从此状态中动摇，即使在显现如迷乱之时，也不可能有不清净的基础，未超出圆满清净，因此：
苦谛的色非常，非无常的智慧是苦法忍；超越苦与非苦边际，离常断的法智；清净于异体之我的空与不空是随忍；非我与无我本质，以无生无灭等无有轮回涅槃之自性是随智，这四种是了悟苦谛一切法自性清净的四种行相。
离苦之因与非因故如虚空；无有集与非集故断除贪等烦恼；无有极生与不生故解脱真实执取；从缘与非缘中解脱故自性不可言说，这四种是完全了悟业惑集谛清净的四种行相。
离烦恼的灭与非灭两者，因此灭谛通过言词表达的方式无法给予他人；无苦之息与未息故无所缘；无有乐净微妙与非微妙故本来极为清净；了知无决定出离与不出离故不生一切病且随天，这四种是以般若波罗蜜多真实智慧无所缘见灭谛的四种行相。


 །ཐར་པའི་ལམ་དང་ལམ་མིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ངན༷་སོང༷་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཆ༷ད་པ་དང༷་། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་རིགས་དང་རིགས་མིན་བྲལ་བར་ཤེས་པས་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷། མངོ༷ན་དུ༷་བྱ་ལ༷་འཁོར་གསུམ་དུ་མི༷་རྟོག༷་པ་ཉི༷ད་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གི་སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚ༷ན་མ༷་དག༷་དང༷་མ༷་འབྲེལ༷་བ་དང༷་། ཡུམ་འདི་ནི་རྣམ་མཁྱེན་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྟག་ཕན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་མི་འགྲོའི་ངེས་འབྱིན་ཡིན་མིན་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་བྱ་དངོས༷་པོ་དང༷་། རྗོད་བྱེད་མིང༷་དང༷་གཉི༷ས་པོ༷་ལ༷་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའམ་
4-1-80b
བདེན་ཞེན་གྱི་ཤེས༷་པ༷་སྐྱེ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་དང་བཞི་ནི༷། ལམ་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་སོགས་ནི་མཐར་ཐུག་གི་བདེན་པ་མཐོང་བ་མིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཀུན༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་བཅུ་དྲུག་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཞེན་ནས་བསྒོམ་པ་ཉན་རང་གི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་མངོན་དུ་བྱ་བ་མིན་པས་སྒོམ་ལམ་མ་བསྟན་ཏོ། །
三智竟义
ལྔ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ། དེ༷་ལྟར༷་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་པའི་ཆོས་བཅུ་འདི༷་དང༷་། ཡང༷་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི༷་དང༷་། གཞི་ཤེས་མཚོན་པའི་ཆོས་དགུ་པོ་ཡང༷་འདི༷་ཡི༷ན་ཏེ། རྣམ༷་པ་གསུམ༷་པོ༷་འདི༷་དག་གིས་ནི༷་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གན༷ས་སྐབས༷་གསུམ༷་པོ༷་དག༷་གི་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་མདོ་སྦྱོར་གྱིས་དོན་
4-1-81a
རྫོགས༷་པར༷་ཡོངས༷་སུ༷་བསྟན༷་པ༷་ཡི༷ན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་པས་སྦྱོར་བཞི་ཡང་བསྡུས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སོགས་གསུངས་པ་འདི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སོགས་གསུངས་པ་འདི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་དང་། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཇུག་སྡུད་དེ་སྐབས་གསུམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཤེས༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐབས༷་ཏེ་གསུམ༷་པའི་བཤད་པ༷འོ༷། །
广说所修四加行
གཉིས་པ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བཞིའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དབང་དུ་བྱ་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། བརྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
广说摄持因果分法
དང་པོ་ལ་གཉིས། དབང་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་ཀུན་
4-1-81b
དང་། དབང་དུ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྩེ་མོའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
广说摄持因正等加行分法
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་རིམ་མོ། །
证得加行差别
དང་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ། སྦྱོར་བ་པོ་གང་ཟག །སྦྱོར་བ་རང་གི་ངོ་བོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
了悟无解脱道与非道，故断绝三恶趣的出生；了知远离烦恼对治的种性与非种性，果是现证而不分别三轮；超越心颠倒与不颠倒的修行与非修行，故不与一切法之相连系；般若波罗蜜多是遍智及其因，超越是否为趋往常益之处的出离，故对所诠事物和能诠名称二者不执为差别或不生真实执著的智慧，这四种是道谛法性无所缘的四种行相。
如是，见无生平等性即是见一切法的实相，因此如实照见苦等法性，而见无常等非见究竟真谛，因为胜义中无常、苦等并不成立。如是，具离三十二增益行相的遍智十六刹那，是菩萨的见道；与此相反，执著无常等十六行相而修习的是声闻缘觉的见道。声闻的道菩萨应当了知而不应现证，故未宣说修道。
三智竟义
第五，结语：如是表征遍智的十法，以及道智的十一法，还有表征基智的九法，这三种表示三智的三个阶段，通过经教相应而圆满宣说，因为摄集三智也摄集四加行。这在经中说："须菩提，此般若波罗蜜多非令任何法得到，非令超越"等，这是表示基智的结语；又说："须菩提，此般若波罗蜜多非令超越三界"等，这是道智的[结语]；又说："须菩提，此般若波罗蜜多非给予佛法乃至独觉法，非舍弃"等，这是遍智的结语，表示三个阶段圆满。
此处摄要：《般若波罗蜜多教授论现观庄严论》中，遍智分第三的解释。
广说所修四加行
第二，广说趣入四加行的支分分为二：摄持因果和坚固因果的支分广说。
广说摄持因果分法
第一分为二：摄持的因——一切相和摄持的果——顶加行的支分广说。
广说摄持因正等加行分法
第一分为二：生起殊胜修行于相续中，和殊胜修行生起相续中的修习次第。
证得加行差别
第一分为修行的行相、修行者的补特伽罗、修行自身的本质。


 སྦྱོར་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་དང་བཞི།
加行相
དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་། རྒྱས་བཤད་གཉིས།
略说
དང་པོ། དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་རྣམ་པའི་ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱ་དོན་གསུམ་པོ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རྣམ་དོན་རྣམ་དུ་རྩོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཚན་འཛིན་འཇོམས་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་ཡིན་ཀྱང་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་མེད་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་དང་། སྦྱོར་བ་ཡང་བཞི་ཀ་ལ་འཇུག་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་མཐར་ཆགས་སུ་དཀྱུས་ཐོགས་གཅིག་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་བའི་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་མིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཐབས་རྒྱ་ཆེ་བའང་
4-1-82a
ཚང་དགོས་པས། དཔེར་ན་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཚོགས་ལམ་དུ་བསྒོམ་པ་ནི། མཐོང་སྤང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང་། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དེ་སྤང་བ་གཉེན་པོའི་ཆ་ཤས་དང་། མཐར་གྱིས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོའོ། །གཞི༷་བདེན་བཞིའི་དོན་ཤེས༷་པ༷་ཡི༷་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ༷་བྲག༷་རྣམ༷ས་ལ། རྣམ༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཉེན་པོའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དམ། ཡང་ན་དོན་རྣམ་དེ༷་འཇལ་བྱེད། ཤེས་བྱ་ཀུན༷་མཁྱེན༷་ཉི༷ད་ནི༷་གཞི་ལམ་རྣམ་པས་རྣམ༷་གསུ༷མ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཕྱིར༷། རེ་རེ་བ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་དེ༷་ནི་ཡང་རྣམ༷་པ༷་གསུམ༷་དུ༷་འདོ༷ད་དོ། །
广说
གཉིས་པ་ལ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ།
广说基智相
དང་པོ། མདོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ནི་མེད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མེ༷ད་པའི༷་རྣམ༷་པ༷་ནས༷་བཟུང༷་སྟེ༷། མི༷་གཡོ༷་བ༷་ཡི༷་རྣ༷མ་པའི༷་བར༷་དུ་བདེན༷་པ༷་སོ༷་སོ༷་ལ༷་བཞི༷་རེ་དང༷་། ལམ༷་ལ༷་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་
4-1-82b
པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པ་བཞི་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་གི་རྟོགས་བྱ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་རྟགས་ལ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པ་སོགས་དཔེ་ལྔས་བསྟན་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སོགས་དྲུག་ནི་རང་རྒྱལ་ལ་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆ་ལས་བཞག་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་དགོས་ལ་དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དེ༷་ནི༷་བཅོ༷་ལྔར༷་བཤ༷ད་པ་སྟེ་བསྡོམས་པས་ཉེར་བདུན་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྟག་པར་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། དོན་དམ་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་གཙང་བ་སོགས་བདག་གིས་དབེན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བདག་འཛིན་གྱིས་མི་བརྫི་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་འདི་བཞི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་ཚུལ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དང་། དོན་དམ་དུ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་མེད་པ་མིང་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་རིམ་པ་ལྟར། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ། རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་
4-1-83a
པའོ། །འགྲོ་འོང་གི་ཐོབ་བྱར་མེད་པས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་དང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་མི་འཕྲོག་པའི་གཟུང་དུ་མེད་པའི་མི་འཕྲོག་པའི་དང་། དོན་དམ་དུ་དྲི་མ་ཟད་པར་བྱར་མེད་ཅིང་མི་འཛད་པ་མི་ཟད་པའི་དང་། དོན་དམ་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
修行的前行法和四[部分]。
加行相
第一分为略说和广说两部分。
略说
首先，如是对基道相之法的颠倒增益的对治，是以方便智慧双运修持的一百零三种智慧。对于争论智相和义相毫无必要，因为二者是从反体角度区分的。虽然它是摧毁不顺品执相和远离生灭住三[法]的般若波罗蜜多，但因修持方式的缘故，为了证悟三种无生，修行也趣入四[加行]，所以对三智的一百零三相依次连贯地在一条线上修习。原因是道相完整广大无所缺失的意义，而非片面的，虽然一切皆空性一味，但道的广大方便也需具足，如同需要发心等一样。在资粮道修习一切相现等觉是见所断的摧毁对治，加行道顶加行是断对治的部分，次第[加行]是延缓对治。
基[即]了知四谛义的智慧差别称为"相"，这是对治的特征，或者是了量义相的[智]，因为所知遍智以基道相通过三种[智]趣入的能取境，所以不是单一的，总摄起来，相有三种所许。
广说
第二分为：广说基智相、道智相和遍智相三部分。
广说基智相
第一，经云："世尊，此般若波罗蜜多是无有之波罗蜜多。须菩提，因虚空无有故，般若是无有之波罗蜜多。"等。
基智相，从无有相乃至不动相，在各个谛中各有四种，以及道中从人无我反体方面所说的四种是声闻缘觉共同的所证，在此之上，独觉对所取无自性的证相分为入定与后得两种，在后得时了知如梦如幻等，以五种比喻所示，以及在入定时无有烦恼等六种，是独觉仅从外境无自性的角度建立，在大乘中必须按照文字直接把握诸法无自性的意义，如是道相有十五种，总计二十七种是基智相，即：无有常的相，胜义中不生的相，远离作者和清净等我的相，不被我执压制的相，这四种是无常、苦、空、无我四相。无有苦生处的相，无生灭如虚空相，离寻思不可言说相，胜义中无四蕴名无有名的相，这些依次是因、集、遍生、离缘相。以无有去来所得故无去的相，从相门不被夺取故无所取不可夺的相，胜义中无有垢染可尽而不尽的无尽相，胜义中无生的相，这些配合为灭、寂静、妙、出离相。


 །ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པར་རྟོག་པ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དང་། རིགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའི་དང་། རང་རྒྱུད་ལོག་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྒྲུབ་པའམ་གོ་འཕོ་བ་པོ་མེད་པའི་དང་། ལས་ཉོན་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལམ་རྣམ་བཞི་དང་སྦྱར་ཞིང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཉན་རང་གི་མཁྱེན་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རང་རྒྱལ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཡོད་པས། ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པའི་གཉེན་པོ་མཐོང་སྒོམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། དང་པོ། སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས། གཟུང་བ་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྒྲ་བརྙན་གྱི་དང་། མ་འགགས་
4-1-83b
པ་མིག་ཡོར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། གཟོད་ནས་ཞི་བ་སྨིག་རྒྱུའི་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དེ་ལྔ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་རགས་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་མོ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པའམ། ཕྱི་དོན་མེད་པས་ན་ཕྱི་དོན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་རྣམ་བྱང་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དང་། རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་གཟུང་བར་བྱར་རློམ་པ་མེད་པའི་དང་། ཕྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་ཟིན་ལས་མི་ཉམས་པར་རྟོགས་པས་ན། མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་བདེན་བཞིར་འདུ་བ་ལས་དབྱེ་བསྡུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐབས་འདིར་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྒོམས་པའོ། །
广说道智相
གཉིས་པ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའང་། རྒྱུ༷་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང༷་། ལམ༷་བདེན་དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང༷་། སྡུག༷་བསྔལ༷་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་
4-1-84a
ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང༷་། འགོག༷་པའི་བདེན་པ༷་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ༷་ནི༷། གོ༷་རིམ༷་བཞིན༷་དུ་དེ༷་ད༷ག་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་བརྒྱ༷ད་དང༷་། ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་བདུན༷་དང༷་ནི༷། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་སོགས་ལ་ལྔ༷་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་བཅུ༷་དྲུག༷་ཅེས༷་ལམ་ཤེས་ལ་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་ཏུ་བསྒྲགས༷་སོ༷། །མདོ་ནི། འདོད་ཆགས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་སྤང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ། རྒྱུ་ཡི་རྣམ་པ་ལ། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ། འདོད་པ་མ་ཐོབ་པ་ལ་འཕྲད་པར་འདོད་པའི་འདོད་འདུན་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཐོབ་པ་ལ་སྲེད་ཅིང་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་མི་གནས་པའི་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་ལ་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྲིད་པ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་མེད་པའི་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རབ་སྐྱེའི་རྣམ་པ་སྔ་ཕྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་རྟོག་སྤོང་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་
4-1-84b
གཅིག་གོ། ཀུན་འབྱུང་རྐྱེན་རྣམས་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་ཞེན་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་སེམས་ཅན་མེད་རྟོག་གི་རྣམ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་བརྒྱད་དོ། །ལམ་བདེན་དམ་བཅའ་དང་དེ་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ། དང་པོ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། བགྲང་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྐབས་འབྱེད་པས་ན་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
进入道路的无我思维即无有作者的相，无有了知正理之道者的相，无有从自相续颠倒转为不颠倒或迁移者的相，无有以业惑出离道调伏烦恼者的相，这四相与四道相配合，是证悟人无我的声闻缘觉智。这些是烦恼障对治的见道无漏智慧。
独觉在此基础上又有证悟所取无自性，是粗分所知障对治的见修入定与后得两者。首先，修道后得有漏，了知所取无自性如梦的相，无生如回声的相，无灭如幻影的相，本来寂静如阳焰的相，自性涅槃如幻术的证悟相，这五种。这五种是粗分所知障的对治修道。
平等性智慧[了知]外境烦恼不存在，或因无外境故，了知无外境烦恼的相为本性，同样了知无外境清净的相，不被烦恼习气所染的相，无有[外境的]色等差别戏论的相，对自己的证悟无有可执取的增上慢的相，以及因为了知无外境的证悟已得而不退失，故[有]不动的相，是见道所知障的对治。
如是，基智的一切相虽都归纳于四谛，但通过分类归纳的差别，在此处归纳为二十七种而修习。
广说道智相
第二，道智相也通过集谛断对治方式所示，道谛通过宗义与理证方式所示，苦谛通过特征方式所示，灭谛通过空性方式所说，依次分别是离贪的相等八种，无量的相等七种，无常的相等五种，外空性的相等十六种，如是宣说道智有三十六相。经云："因无所缘贪欲故"等。
集谛以断对治方式所示，在因相中，轮回主要因：对未得欲求遇合的贪欲，其对治是离贪的相；对已得贪著执持的对治是不住的相；以此为缘而喜乐后有的对治是戏论寂止的相，这三种。轮回一切生起之因三毒的对治：无贪的相，无嗔的相，无痴的相，这三种。遍生相中，对过去未来一切妄想颠倒分别的对治是无烦恼的相，共一种。集谛之缘对众生明显执著的对治是无众生思维的相，如是于因集谛有八种。
道谛通过宗义和合理性方式所示。首先，道的本质是：对无量众生开启救护，故具有无量的相。


 །ཅི་ལྟར་ཚད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན་ཚད་མེད་པའི་ལམ་དུ་འཐད་དེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དུ་འཛིན་པས་སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་དམ་བཅའ། དེ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་དམན་པ་ཉན་རང་གི་ས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བདག་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ན། ཆོས་ཉིད་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ངེས་འབྱིན་གྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཕྱི་མ་ལ་འཐད་པ་དྲི་བཀོད་མ་མཛད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་ངོ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །སྡུག་བདེན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་
4-1-85a
བཤད་པ། དང་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པའི་དང་། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དོན་གཞན་གྱི་བདག་གིས་དབེན་པའི་སྟོང་པ་དང་། བདག་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞི་རང་མཚན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྤྱི་མཚན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བདེན་གྱི་ལྔའོ། །འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་དམ་དྲི་བྲལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དང་། གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་རྣམ་པའོ། །གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བརྒྱད་ནི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྲལ་བས་ཉོན་མོངས་ཞི་བའི་རྣམ་པའོ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་
4-1-85b
རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ནི་མྱང་འདས་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ། ངེས་འབྱུང་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་གཅིག་པུ། གང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་རྟོག་བསལ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་གང་ལ་གང་སྦྱར་ཡང་རུང་མོད་འདི་ལྟར་སྦྱར་བའི་གོ་བ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལམ་ཐམས་ཅད་བདེན་བཞིར་འདུ་བས་དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་བསྟན་ཏོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如何是无量之道？无量之道是合理的，因为不与轮涅二边相系而执持无上菩提的相。智慧的本质是立论为了悟一切法在法界中无差别的本质。这是合理的，因为具有不执著下劣声闻缘觉地为殊胜的相，所以极为合理。修行的本质是不分别二我的智慧。它如何修行？是如实修行不可量的法性相。出离的本质是胜义中对任何法无执著的智慧。对后者未设立询问合理性，是因为考虑到近机所化的想法。如是，道的相有七种。
苦谛从特征角度解说：首先，刹那变化的无常相，具有三苦任一的苦相，远离异体之我的空相，远离自体的人无我相，这四种是就自相而言。这一切也都同为法无我的自性，所以无相之相是共相，如是苦谛有五相。
灭谛从空性或离垢角度解说：首先，客尘离垢的外空性相、内空性相、内外空性相三种是灭苦的相。客尘离垢的空性空性相、大空性相、胜义空性相、有为空性相、无为空性相、超离边际空性相、无始无终空性相、无舍空性相八种，是因为离执着相而为烦恼寂静的相。二净具足的自性空性一种是涅槃微妙的相。二净具足的一切法空性相、自相空性相、不可得空性相三种，出离分为两部分的如何出离的相，以及无事自性空性一种，是何所出离的相。
这十六种空性虽然不可分为不同空性，但依空基有法而言，从遮除错误理解的方式上说为十六种，在那些场合中不论怎样配合都可以，但也应当了知如此配合的含义。如是，一切道归摄于四谛，所以展示它们的三十六种差别。


 །
广说遍智相
གསུམ་པ། རྣམ་མཁྱེན་ནི་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཀུན་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་མོད། འདི་དྲ༷ན་པ༷་ཉེ༷ར་བཞ༷ག་ན༷ས་བཟུ༷ང་སྟེ༷། འབྲས་བུ་ས༷ངས་རྒྱས༷་རྣ༷མ་པ༷འི་མཐ༷ར་ཐུ༷ག་རྣམ༷ས། ཡུལ་ཅན་གཉེན་པོ་ལ༷མ་གྱི༷་བདེ༷ན་པ༷འི་རྗེ༷ས་སུ་མཐུ༷ན་པ༷ར། ཀུ༷ན་མཁྱེ༷ན་པ་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་གསུ༷མ་དུ༷་ཕྱེ༷་བ༷ས་ན༷། སློབ༷་མ༷་སྟེ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་
4-1-86a
མཐུན་པའི་དང་། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ༷་ལ་ཡོད་པ་དང༷་རྗེས་མཐུན། རྫོགས་པའི་སངས༷་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་བཅས་རིམ༷་བཞིན༷་ཡིན། དེ༷་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ༷མ་ཅུ༷་སོ་བདུན༷་དང༷་། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ། བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་བཟོད་བཞི། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་སུམ༷་ཅུ༷་སོ་བཞིའོ༷། །སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སུམ༷་ཅུ༷་རྩ༷་དགུ༷་སྟེ། དོན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དག༷་ཏུ༷་བཞེད༷་དོ། །མདོ་ནི། ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་མཐུན་བྱང་ཕྱོགས་ལས་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་པས་ཚོགས་ལམ་དུ་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ལུས་དང་། སྲེད་པའི་གཞི་ཚོར་བ་དང་། བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་
4-1-86b
གཞི་སེམས་དང་། ཀུན་བྱང་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཆོས་ཏེ་དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་དང་།སེམས་ལས་སུ་རུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྦྱངས་པའི་ལམ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་རྣམ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དབང་བའི་ལམ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེར་དད་པའི་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་རྣམ་པ་སྟེ་དབང་པོ་ལྔ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཏུ་དད་བརྩོན་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་མཐོང་ལམ་དུ་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་
4-1-87a
དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་མམ་ཟག་པ་ཟད་པའི་ལམ་སྒོམ་ལམ་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
广说遍智相
第三，遍智是一切基道相的能取境，因此是一切境，虽然了知前二者的一切相，但此处从念住开始，乃至佛果相的究竟，能取对治道谛随顺，是遍智即分为三种，依次是声闻所有及随顺的，菩萨所有及随顺的，诸佛所有的不共法。这包括三十七菩提分法，三解脱门，八解脱，九次第定，见四谛的四忍，十波罗蜜多，共计三十四种。十力，四无畏，四无碍解，十八不共法，以及真如相，自生相，佛性相，总计三十九种，实际上认为遍智相有一百一十九种。经云："因不缘身、受、心、法故"等。
其中声闻所有及随顺的菩提分，通过趣入四谛，在资粮道中对事物遍观察的道，四念住是：恶习气主要因的身体，贪爱之基的感受，我执所缘之基的心，以及执持为轮涅等之基的法，这四种念住相；从精进所生的道，即对未生不善法令不生，已生令断除，未生善法令生起，已生令不退的精进正断四种；心堪能性禅定修习的道，欲神足相，精进神足相，心神足相，观神足相四种；对现观自在的道，即加行道暖位顶位的信根相，精进根相，念根相，定根相，慧根相五根相；与现观相关的道，即加行道忍位和法位的信、精进、念、定、慧力相五种；现观的道，即见道中正念菩提支分，择法支分，精进支分，喜支分，轻安支分，定支分，舍支分共七菩提支分；清净出离道或漏尽道，即修道中：正见圣道相，思维相，语相，业边相，命相，精进相，念相，定圣道支分共八种，这是三十七菩提分。


 །བྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་མཐུན། གཉེན་པོའི་ལམ་སྟོང་བདག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། འགོག་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྡུག་ཀུན་གྱི་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དང་། དེ་གཉིས་ནི་ནང་རང་ལ་གཟུགས་ཡོད་དང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་མི་སྡུག་པས་སྐྱོ་བས་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་དང་གསུམ་ཡིན་ལ། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ལམ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་རྣམ་ཐར་སོགས་གཟུགས་མེད་
4-1-87b
བཞིའི་ཏིང་འཛིན་འོག་སའི་ཆགས་པ་ལས་ཐར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང་། ཁམས་གསུམ་ལས་ཐར་བྱེད་ཚོར་འདུ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ཏེ་ལྔ་བསྡོམས་པས་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་རྣམ་པ་བཅས་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་འགོག་སྙོམས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དང་པོར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྒྲུབས་ནས། མིའི་ནང་དུའམ་གཟུགས་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་། མཐར་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དེའི་མཇུག་ཏུ་ཚོར་འདུ་འགོག་པ་འདི་ལ་འཕགས་པ་མ་གཏོགས་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །སྤང་བའི་ལམ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་བདེན་པ་ལྷག་མ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ལམ་ལ་སྦྱར་ནས་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་བཅུ་དང་སུམ་ཅུ་སོ་བཞིའོ།

菩萨所有及随顺的，对治道空无我相二者的空性相，以及灭道八相的无相，苦集六相的无愿，这三种禅定。变化道中，有色见色解脱相，无色见色解脱相，这两种是在内自身安立有色和无色的观念后，观外色为不净，以及因不净色生厌的净解脱，这三种；现法乐住道中的空无边解脱等四无色定是从下地贪著中解脱的四种解脱，以及从三界解脱的受想灭解脱，总共八解脱和出世间道；四禅四无色和灭定的等至相，即次第住等至九种。其中，灭尽定的特点是：出世间，首先在人间修成后，在人间或色界中现证，并从初禅乃至有顶次第入定，在其后的受想灭定，除圣者外无法入定。断除道，见苦谛忍的相等，配合余下的集、灭、道谛，是见道无间道四种。成佛之道，布施波罗蜜多等十种，总计三十四种。


 །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མིན་ལ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
4-1-88a
པ་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དང་། ང་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་རང་དོན་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། རང་དོན་སྤང་བ་ཕུན་ཚོགས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ལམ་གྱི་གེགས་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་མི་འཇིགས་པ་བཞི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམ་དག་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་དོན་དང་། ལྷ་ཀླུ་སོགས་སྐད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་བཞི་དང་། སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། གསུང་ལ་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐུགས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཐུགས་མི་
4-1-88b
མངའ་བ། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བ་དང་། མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། གཞན་དོན་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོས་ཀུན་གཟིགས་པའི་དྲན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་མཛད་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་མཁྱེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། གཞན་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བརྙེས་པ་རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་དང་། འདིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་
4-1-89a
ཁམས་མང་ལ་ལ་དག །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསལ་བཞག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་དུས། གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་མཛད་པའོ། །ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་མ་འདྲེས་ཡང་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐུན་མིན་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་བསྡོམས་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཐམ་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྡོམས་པ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དུ་ངེས་སོ། །དེ་ལས་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཞི་ཤེས་ནི། ཉོན་མོངས་རྣམས་དུག་མདའ་ལྟར་སྤོང་བས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་མཉམ་བཞག་ཏུ་སྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཞི་ཤེས་ནི་ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ་གཞན་དོན་དུ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཟག་བཅས་སུ་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
然后，佛陀不共[法]中，有了知处非处力的相，业异熟相，种种胜解相，种种世界相，根上下相，遍行道相，杂染清净相，宿住随念相，死生相，漏尽智力相等十种；宣称"我是佛陀"的自利证悟圆满无畏相，自利断除圆满无畏相，为他利示现出离道无畏相，为他利示现道障无畏相，共四无畏相；能诠清净语的法无碍解相，所知义无碍解相，天龙等语言词无碍解相，无尽辩才无碍解相，共四种无碍解相；身无错乱不共相，语无杂音相，意无忘失相，无不等持心相，无种种想相，无不择舍相，共六种行为所摄；不失利益众生的欲相，不失利他精进相，不失见一切法的念相，不失金刚般的禅定相，不失分别一切法的智慧相，不失从一切障解脱的智慧相，共六种证悟所摄；身语意业智慧为前导并随智慧而行的事业所摄三相；于过去、未来、现在三时无著无碍智慧见解趣入三相，共十八种佛不共法；了知如实无误的真如相，不依他缘而证得自生智慧的自生相——此处自生智慧是法界智慧光明，如《华严经》所说："虽有无量不可思议世界坏灭，虚空不会灭坏，自生智慧亦复如是。"即非由因缘所造，是无分别智慧，以无遣立方式修习，在最后有之时，不复依赖他人而现前任运智慧；无余无杂如实通达一切所知相的佛性相，总计不共三十九种，遍智相共一百一十种，总摄三智相为一百七十三种。
其中，遍智相二十七种声闻相续中的基智是无漏的，因为如毒箭般断除诸烦恼，且是入定中修持的相；菩萨相续中的基智是有漏的，因为是为了他利在后得中所了知的相，此说是依据认为后得是有漏而言。
;


 །
4-1-89b
བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་མི་གཙང་བའི་ལུད་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་དང་། འབྲས་ཞིང་དང་། ཏིལ་ཞིང་ལ་ཕན་པ་ལྟར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་པས་ཤིན་ཏུ་མི་སྤོང་བར་གསུངས་པས་ཟག་བཅས་དང་། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ཟག་མེད་ཁོ་ནའོ། །དེ་དག་གཞི་ལམ་རྣམ་པས་དབྱེ་བ། སྔ་མ་སྔ་མ་བཞག་ནས་དེར་མ་ལུས་པ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་རིམ་གྱིས་བཞག་ནས། དོན་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡོམས་ཏེ་བསྒོམ་བྱར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་ཆོས་རྣམས་མོས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཉམ་བཞག་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་བྱེད་ལས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ཤིང་བསྒྲུབས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ཤེས་རྣམ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པས་དོན་དུ་དེ་གཉིས་འབྲལ་མི་ཤེས་པར་ཡོད་ཀྱང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་དབྱེ་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་དོན་རྣམ་དང་། ཕྱི་མ་ཤེས་རྣམ་གྱི་ངོས་
4-1-90a
ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་ཚུལ་ལ། སྤྱིར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྒོམ་པ་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་བློ་སྐྱེ་བ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོམ། བློ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོམ། རང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མངོན་རྟོགས་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སྒོམ། གོ་འཕང་དེ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་ཞིང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ལས། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་མོས་པ་ཡིད་བྱེད། སྟོབས་སོགས་རྗེས་དཔྱོད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོམ། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་སྟོབས་སོགས་ཀྱང་རྗེས་མཐུན་ཐོབ་པས་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །
加行者补特伽罗
གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་པོའི་གང་ཟག་ནི། ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། སྔོན་དང་ད་ལྟར་གྱི་སངས༷་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ལ༷་དངོས་སམ་དམིགས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱིས་ལྷག༷་པར༷་བྱ་བ་བྱས༷་པ་དང་། དེ༷་ལ༷ས་གཞན་བསོད་སྙོམས་དབུལ་པ་སོགས་དགེ༷་བའི༷་རྩ༷་བ༷་མང་
4-1-90b
པོ་བསྐྲུན༷་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་དགེ༷་བའི༷་བཤེས༷་གཉེན༷་གྱི་མགོན༷་དང་བཅས༷་པ༷། ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་འདི༷་ཉན༷་པ༷་ཡི༷་སྣོ༷ད་ཡི༷ན་ནོ༷། །སངས༷་རྒྱས༷་མང་པོ་བསྟེན༷་ཏེ་ལུས་སོགས་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པ་དང༷་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་ཀུན༷་འདྲི༷་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང༷་། སངས་རྒྱས་བསྟེན་ནས་སྦྱིན༷་པ་དང༷་ཚུལ༷་ཁྲིམས༷་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོ༷གས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོ༷ད་པ༷ས་རིམ་པ་ལྟར་ཉན་པ་མ་ཟད་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་པས་དོན་དང་དུ་ལེན་ཞིང་ཚིག་བློ་ལ་ལེན༷་པ་དང༷་། དོན་ཡིད་ལ་མི་བརྗེད་པར་བསམ་སྒོམ་གྱིས་འཛིན༷་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི༷་སྣོ༷ད་དུ༷་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དམ༷་པ༷་རྣམ༷ས་བཞེད༷་དོ༷། །མདོ་ནི། ཡུམ་འདི་སེམས་ཅན་གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །སོགས་སོ། །
加行本质
གསུམ་པ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ། མདོ་ནི། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ཡི་ཚེ་གཟུགས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
菩萨道智相三十六种是有漏的，如经中说烦恼如粪便对甘蔗田、水稻田和芝麻田有益一样，对圆满菩提有益而极不应断除；遍智相一百一十种是由断除二障及其习气而成，故唯无漏。
这些由基道相分类，舍弃前前而不遗余地依次安立于后后，实际上是总摄基道果一切法为所修内容，以胜解作意修习诸果法，所有这些法在入定中具无所缘相，在后得中了知并成就彼彼本质、因、作用、事业等不混杂的相。
义相是境的相，智相是所取境的执取方式，实际上这二者无法分离，但从境和有境的角度区分方法来看，前二者从义相方面示说，后者从智相方面示说。
如是，这些相在菩萨的修习方式中有四种：仅随顺彼修而生起的胜解是胜解作意修；如所生起的智慧特征是真如作意修；对将在自相续中生起的现观通过各别了知慧观察"此乃其特征"的修习，是随观特征修；心愿求得彼境界，并为此而积累资粮的修习是发愿修。其中，第七地以下对遍智中的基智和道智是胜解作意修，对十力等是随观特征修和发愿修；第八地以上已获得相应的十力等，故以胜解作意方式修习。
加行者补特伽罗
第二，修行者补特伽罗：什么样的补特伽罗是修习般若波罗蜜多的呢？是对过去和现在诸佛直接或观想而供养寺院等特别承事者，以及由此而行其他布施贫穷者等众多善根积累者，具有大乘善知识引导者，是听闻这甚深般若波罗蜜多的法器。亲近众多佛陀并以身等承事令其欢喜，在诸佛前询问般若波罗蜜多的一切义理并断除疑惑，亲近佛陀后行布施、持戒等六波罗蜜多，依此次第不仅听闻，且闻已不惊而能接受其义、忆持文句，并通过思维修习而不忘失其义等方式如理作意，从实践中生起体验证悟而通达，诸圣者认为[这样的人]是法器。经云："此般若对任何众生耳闻者，皆是于如来种植善根"等。
加行本质
第三，加行的本质。经云："大菩萨行般若波罗蜜多时，不住于色，此时于色瑜伽修习。"


 །ཞེས་དང་། བྱང་ཆེན་གཟུགས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པ་གང་གི་ཚེ་
4-1-91a
ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་ལས་དང་པོ་ལྔ་ནི། སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ལས་དབྱེ་བ་དང་། དེ་ནས་བཅོ་ལྔ་པོ་ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ་གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ༷་ཞེན་ནས་མི༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ཡུལ་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༡ ཡུལ་དེ༷་ལ༷་སྦྱོར་བའམ་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཞེན་སྤྱོད་དེར་འཛིན་པའི་སྦྱོར༷་བ༷་བཀག༷་པའི༷་ཕྱིར༷་གང་དུའང་མི་འཛིན་པ་མི་སྦྱོར་༢ བའི་སྦྱོར་བ་དང་གཉིས་ནི་དོན་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཤེར་ཕྱིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དངོས་སོ། །ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལའང་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པས་ཕྱེས་ན། གཞི་གཟུགས་སོགས་དེ༷་ཡི༷་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་ཟབ༷་པའི་ཕྱིར༷་དེ་རྟོགས་པ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༣ ལམ་གྱི་ཆོས་དེ༷་རྣམ༷ས་གཏིང༷་དཔག༷་དཀའ༷་བའི༷་ཕྱིར༷་དེ་རྟོགས་པ་ལམ་ཤེས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༤ རྣམ་པས་བསྡུས་པ་དེ༷་དག༷་གི་རང་བཞིན་ཚད༷་ནི༷་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པ་རྣམ་མཁྱེན་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང༷་སྟེ། ༥ དེ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་
4-1-91b
ཕྱིན་ཟབ་པ་སོགས་ལ་སྐྲག་དངངས་སྐྱེ་བའི་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྟུལ་གྱིས་ཡུམ་དོན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཚེགས༷་ཆེན༷་པོས་འབད་ན་ཡུན༷་རིང༷་མོ་ཞིག་ན་རྟོགས༷་པ་སྐྱེད༷་པའི༷་ཕྱིར༷་ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༦ སྐྱེ་མེད་གསུམ་ལ་མི་སྐྲག་མི་དངངས་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚོགས་ལམ་པ་དབང་རྣོན་དང་དྲོད་ཐོབ་རྣམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གཉིས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བར་ལུང༷་བསྟན༷་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༧ ཡུམ་ཐོས་ནས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པའི་སྦྱོར་བ་༨ ཉི༷ད་ནི་རྩེ་མོ་དང༷་། བཟོད་པར་རྣམ་མཁྱེན་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཉན་རང་གི་ས་ལས་ངེས༷་པར་འབྱུང༷་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༩ མཉམ་བཞག་ཏུ་སྤྲོས་བྲལ་སྒོམ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡུམ་འཛིན་ཞིང་འཆང་བ་སོགས་བྱེད་པ་ཆོས་མཆོག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བས་བར༷་ཆ༷ད་༡༠ མེ༷ད་པའི་སྦྱོར་བར་བཅས༷་དང༷་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟག་མེད་ལམ་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་རྟེན་མཐོང་ལམ་པས་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་བྱང༷་ཆུབ༷་ལ་ཉེ༷་བའི་སྦྱོར་བ་དང༷་། ༡༡ ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར། སྦྱོར་བའི་འབྲས་
4-1-92a
བུ་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྲུལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཆེར་རྩོམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མྱུར༷་བའི་སྦྱོར་བ༷་དང༷་། ༡༢ ས་བརྒྱད་པར་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་ལྔར་བཤད་དེ། གཞན༷་དོན༷་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་སྦྱོར་བ། ༡༣ ཡུམ་སྒོམ་པ་རྫོགས་ཐབས་ཆོས་ཉིད་ལ་འཕེལ༷་བ་མེ༷ད་ཅིང་འགྲིབ༷་པ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སྐྱེ་འགག་ཀུན་བྱང་སོགས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༡༤ དཀར་ཆོས༷་དང༷་ནག་པོ་ཆོས༷་མིན༷་ཁམས་གསུམ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་སོ༷གས་མི༷་མཐོང༷་བའི་སྦྱོར་བའམ་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་༡༥ པའི་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས༷་སོ༷གས་བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷་པ་དང་གཞལ་དུ་མེ༷ད་པ་བསམ་མེད་ཙམ་དུའང་རློམ་པ་མེད་པ་མི༷་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང༷་བ་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༡༦ གཟུགས༷་སོ༷གས་དེ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་མ༷་རྒྱུ༷་དང༷་། ཆོས་ཅན་དེ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོར༷་རྣམ༷་པར་མི༷་རྟོག༷་པའམ་མི་རློམ་པའི་སྦྱོར་བ་༡༧ དང་ལྔ་ནི་ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
又经云："大菩萨不于色瑜伽修习之时"等所示。其中二十种加行，首先五种是从加行自性分类，其后十五种是依地位分类。即从色等乃至遍智皆不执着而不住，故对任何境不住的加行；①不于彼境修加行或能取者不执着行持，为遮止执着加行故，于任何处不执取不加行②的加行，这两种实际上是境和有境无二，是般若波罗蜜多的无分别智慧，故为真正的般若波罗蜜多修习加行。
若依般若波罗蜜多的基道果三种差别分类：基，因色等的真如甚深故，了悟它是基智甚深加行；③道法甚深难测故，了悟它是道智难测加行；④诸相所摄的自性无有限量故，了悟它是遍智无量加行⑤，这些是以彼彼能取境界的甚深加行等名称所示。
于甚深等般若波罗蜜多生起恐惧怖畏的资粮道钝根者修习般若义的加行，是因以大艰难勤修经长时间后生起证悟故，称为大艰难长时证悟加行；⑥对三种无生不恐不怖，具足永不恐惧，甚至梦中也忆念六波罗蜜多的资粮道利根者和获得暖位者，获得从一佛二佛三佛不超过[此数]的授记加行；⑦闻般若后正确受持并如理作意，是不退转加行⑧，此即顶位；于忍位从遍智的障碍法——声闻缘觉地决定出离的加行；⑨入定修无戏论，后得中受持般若等行为，法位无间即生起见道，故为无间加行⑩；新获得大乘无漏道之根本的见道者修习般若波罗蜜多，是接近菩提加行⑪；从二地至七地，为成就加行果报的法身、报身、化身而大力精进，是速得菩提加行⑫；
八地修习般若波罗蜜多加行，从功德方面分五种：为利他而转法轮的加行⑬；修习般若的圆满方法——法性无增无减故，不见生灭轮涅等的加行⑭；不见善法与非善恶法、三界所取所舍等的加行，或不住二边加行⑮；色等不可思议且不可量，甚至对不可思议也无增上慢，见无住法性的无执着加行⑯；不分别或不增上慢色等的相因及有法的自性的加行⑰，这五种是因为八地已圆满无分别智慧，住于定后皆平等性故而如此宣说。


 །ས་དགུ་པའི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འབྲས༷་བུ༷་རིན༷་ཆེན༷་སྦྱིན༷་པར་
4-1-92b
བྱེ༷ད་པའི་སྦྱོར་བ་༡༨ ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་དང༷་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་དྲུག་པོ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་རྣམ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དང་པོ་ནས་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་གདུལ་བྱ་ལ་རང་རང་གི་སྐལ་པ་དང་འཚམས་པར་ཆོས་བསྟན་པས་རང་འབྲས་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ས་བཅུ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ༷་ནི༷་སྒོམ་པ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ༡༩ གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོས་འོག་མར་དག་པར་མ་ནུས་པ་རྣམས་འ༷དིར་དག་པས་སློབ་ལམ་གྱི་དག་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས་དག༷་པ༷་ཞེས་བྱའོ། །ལོ་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར་ཐུན་ནམ་མཚམས་སུ་བཅད་དེ་སྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་མི་བསྒོམ་གྱི་མཚམས་ཕྱེད་པས་ན་རིན་ཆེན་གཅེས་སྤྲས་དཔེས་མཚ༷མས་དང༷་བཅས༷་པའི་༢༠ སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུའོ། །
加行前行法
བཞི་པ་སྦྱོར་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ལ་བཞི། ཐོབ་བྱ་ཡོན་ཏན། དོར་བྱ་སྐྱོན། ཤེས་བྱ་མཚན་ཉིད། རྒྱུད་ལ་བསྟེན་བྱ་ཐར་པ་ཆ་
4-1-93a
མཐུན་ནོ། །
所得功德
དང་པོ། གང་ལའང་མི་རྟོག་པར་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་བྱིན་བས་ཀྱིས་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་བདུ༷ད་བགེགས་ཀྱི༷་མཐུ༷་བཅོ༷མ་པའི་ཡོན་ཏན་༡ ཐོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡི་སྒྲས་གང་ཟག་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་ཏེ་ཆགས་༢ཐོགས་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་༣ སྦྱོར་བ་རྫོགས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཡོན་ཏན་༤ ཐོབ་སྟེ་དོན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཞི་ཐོབ་༥སྟེ། དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་དང་འཕྲད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་བདེ་བགྲོར་སྐྱེ་བ་དང་། སངས་རྒྱ་བས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པས་རྣམ་སྨིན་ཆེ་བའོ། །རང་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པར་དཔྱད་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕན་༦ཡོན་ཐོབ་སྟེ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ། ཤེར་ཕྱིན་འདི་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་དར་བར་
4-1-93b
འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་བ་ར་ཏ་ནི་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་འདི་མཉན་ནས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་༧ ཕན་ཡོན་ཐོབ་སྟེ། ད་ལྟ་གཉེན་པོ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཅི་རིགས་ཐོབ་པས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第九地般若波罗蜜多修习加行是赐予珍宝果的加行⑱，即预流等四果与独觉阿罗汉和圆满菩提，这六种称为六种珍宝果。从最初就有通过讲法等方式赐予他人的行为，但此处是通过四种无碍解为所化众生宣说与各自根机相应的法，使其获得各自果位，故称为此。第十地智慧是清净修习加行⑲，因为微细习气障碍在下地不能清净者，在此清净，故此学道清净最为殊胜，称为"清净"。年月等中不舍精进，分段而修，因区分修与不修的界限，故以珍宝爱护譬喻而称为有间加行⑳。这是成就诸加行的方法，如是为二十种加行。
加行前行法
第四，加行前行法有四：所得功德，所舍过失，所知特征，相续中依止的顺解脱分。
所得功德
首先，[加行]本质是对任何[境]无分别修习，由此加持魔障无法危害，获得降伏魔障力量的功德①，因为获得诸佛加持而生起力量；"等"字表示此人被佛所关注了知，以无著无碍之意而作观照②；于修加行者，佛现前成办③，以如来智慧照见故；获得接近圆满菩提的功德④，因通过这些方便接近如来；获得四种广大功德⑤：大义利即遇见佛陀，大利益即生于善趣，大果报即成佛，大异熟即趣入利他；观察自己生处为佛所授记而获得生处⑥利益，如经中说："舍利子，此般若波罗蜜多在我涅槃后将于南方兴盛，然后在巴拉塔尼，然后北方，在北方地区听闻此法而修瑜伽将广为弘扬"等，这是由于向他人宣说般若波罗蜜多的缘故；获得圆满一切无漏功德⑦的利益，因为现在已获得对治道般若波罗蜜多等。


 །ཡུམ་གཞན་ལ་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུར་༨ འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་པས། རྣམ་མཁྱེན་ལས་བདུད་ལས་སོགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་༩ པ་ཐོས་ཏེ་སྦྱོར་བས་སྒོམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འགོད་པ་སོགས་དགེ་རྩ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མིན་༡༠ སྐྱེ་སྟེ། ད་ལྟ་སྦྱོར་བ་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པར་དམ་བཅས་པ་བཞིན་བྱེད་པས། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་༡༡ བྱེད་དེ། དེའི་དམ་བཅའི་ཚིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དག་པ་བས་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་༡༢ འཛིན་པ་ཐོབ་སྟེ། ད་ལྟ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་
4-1-94a
དུ་བདོག་ཀུན་གཏོང་བ་སོགས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་༡༣ པ་ཐོབ་སྟེ། ད་ལྟ་སྲོག་ཆགས་དུ་མ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་སོགས་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡུམ་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་༡༤ ཐོབ་ཅིང་། ཚེ་འདིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཚིག་དོན་ཚང་བར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་རང་གཞན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན༷་ཏན༷་རྣམ༷་པ༷་བཅུ༷་བཞི༷འོ༷། །
所舍过失
གཉིས་པ། འགལ་རྐྱེན་སྤང་བྱ་བདུད་ཀྱི་ལས་ལ། སྤྱིར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་བདུད་ལས་སོ། །དེ་ལ་འགལ་རྐྱེན་རང་ལ་གནས་པ་ཉི་ཤུ།རང་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེར་གསུམ། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་རྐྱེན་གསུམ་སྟེ། སྐྱོན༷་ནི༷་བཅུ༷་ཚན༷་བཞིར༷་བཅས༷་པ༷་དྲུག༷་ཏུ༷་སྟེ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཏུ་ངེས༷་པར༷་རྟོག༷ས་པར༷་བྱ༷་སྟེ། དང་པོ་སྤོབས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ནི། ཡུམ་གྱི་ཚིག་དོན་ལ་དུས་རིང་མོ་ནས་ངེས་པ་སྐྱེ་བས། ཚེགས་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ་རྟོགས་པས་ཞུམ་ཞིང་སྐྱོ་བ་དང་། ༡ མྱུར་དུ་རྟོགས་པས་ཁེངས་ནས་མཐའ་མི་རྟག་པ་སྟེ་ཧ་ཅང་སྤོབས་པ་མྱུར་བའི་སྐྱོན་༢ དང་གཉིས། གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ་ནི། གླལ་
4-1-94b
སོགས་ཀྱི་ངང་ནས་ཡུམ་འདྲི་བ་སོགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ༣ ཆགས་པར་གྱུར་པས་འདྲི་བ་སོགས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ༤ རྙེད་སོགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གིས་ཁ་ཐོན་བྱེད་པ་སོགས་དང་། རྩེ་དགོད་སོགས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པས་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་སོགས་དང་། ༥ ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་བྱེད་རྒྱུ་བདུན་ནི། བདག་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐེག་ཆེན་འདི་སྒྲུབ་དཀའ་སྙམ་པ་སོགས་ཡུམ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་དང་། ༦ རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཉམས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པ་མེད་པ་ཤིང་གི་རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་འདབ་ཚོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ༧ འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་པ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་ལས་ཉམས་པ་བཟང་མང་སྟེར་བའི་ཇོ་བོ་ལ་མི་སློང་བ་ངན་ཉུང་སྟེར་བའི་བྲན་ལ་རེ་བ་ཁྱི་༨ ལྟ་བུ་དང་། ལམ་ཐེག་ཆེན་ཡུམ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ཉམས་པ་གླང་པོ་རྙེད་པ་བཏང་ནས་དེའི་རྗེས་འཚོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། །༩ རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡུམ་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཤེས་ནས་ལམ་ཐེག་དམན་ལས་འབྲས་བུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་འཚོལ་བ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལས་ནོར་བུ་འཚོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ༡༠ ཐེག་ཆེན་མི་དགོས་པར་དམན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་སེམས་པ་རྒྱུ་
4-1-95a
འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉམས་པ་སྟེ། རྣམ་རྒྱལ་ཁང་བཟང་གི་དཔེ་ལེན་པར་འདོད་པས་ཉི་ཟླའི་ཁང་ཚད་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ༡༡ ཐེག་དམན་དང་ཐེག་ཆེན་ལ་འདྲ་བར་བསམས་ཏེ་མཐོ་དམན་ནོར་བ། ཆོས་སྐུ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུ་འམ་སྐུ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ། དཔེ་རིམ་པ་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་དང་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྙོམས་པའམ། །ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་དང་སྲན་ཚོད་སྙོམས་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་འཆིང་བུ་ནོར་བ་༡༢ ལྟ་བུ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སྤོང་བའི་རྒྱུའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
成为向他人宣说般若波罗蜜多的人⑧，因为现在宣说遍智之语，由听闻遍智而魔业等不能分离⑨，以加行修习时诸佛作为助伴故；安立众多众生于无上菩提等不共声闻缘觉的善根⑩生起，因为现在获得对加行的大欢喜心；如同所发誓言那样成办利他，如所言而行⑪，因为其誓言得到佛陀随喜故；在其他生世中获得比清净更殊胜的广大果报的摄持⑫，因为现在希求甚深大乘法故；在其他生世中舍弃一切所有等成办众生利益⑬，因为现在已获得安立众多有情于菩提等利益事业故；获得其他生世中必定获得般若波罗蜜多的利益⑭，因为此生能完整获得般若波罗蜜多的文义故。如是，自他利益任运成就的功德共十四种。
所舍过失
第二，违缘所断魔业，一般而言，成为修习般若波罗蜜多障碍的是魔业。其中自身存在的违缘二十种，依于自他任一的顺缘不具足二十三种，依于他人的违缘三种，过失分四组十，共四十六种应当了知。首先，就辩才而言有两种：对般若波罗蜜多的文义经长时才生起定解，因艰难而了悟而沮丧厌倦①；速疾了悟而骄傲不究竟，即过度迅速生起辩才的过失②两种。就习气而言有三种：在打哈欠等状态中询问般若波罗蜜多等身体习气③；以贪著询问等心的习气④；以求名利等动机诵念等，以及以嬉笑等非理行为产生的语言习气诵读等⑤。
使退失大乘的七种因：认为自己未被授记，此大乘难修等，执持背离般若波罗蜜多的理由⑥；退失遍智因，无信大乘，如舍弃树根而寻找枝叶⑦；退失殊胜果，退失品尝般若波罗蜜多之味，如不向能给予多善的主人乞求而希望给予少恶的奴仆之狗⑧；退失持守大乘般若波罗蜜多之道，如舍弃已获得的象而寻其足迹⑨；不知此般若波罗蜜多是唯一遍智之因，而从小乘道中寻求三种所为果，退失三种所为，如从足迹的水中寻找宝珠⑩；认为不需大乘，从小乘藏中能获得遍智，退失因果关系，如欲取量度胜利宫殿而以日月宫殿为标准⑪；认为小乘与大乘相同而错误高下，退失无上法身之因或三身，譬如依次等同转轮王与城邑之王，或等同百味食物与豆汤，或混淆宝珠与石块⑫，这些是舍弃大乘的原因。
;


 །ཐེག་ཆེན་ལས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་འདོད་ཡོན་གྱི་ཡུལ་མང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ༡༣ ཡི་གེ་འདྲི་བ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ༡༤ ཤེར་ཕྱིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ༡༥ ཡི་གེ་ཉིད་ལ་ཡུམ་དུ་ཞེན་པ་དང་། ༡༦ ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་ཡུམ་དུ་ཞེན་པ་དང་། ༡༧ ཁྱིམ་གཅིག་པ་གྲོང་དང་བཟོ་ཡི་བྱེ་བྲག་བཅོ་བརྒྱད་པ་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཚོང་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་གྲོང་བརྡལ་དང་། མི་རིགས་བཞི་གནས་པའི་ལྗོངས་དང་། ཙམྤ་ཀ་སོགས་ཡུལ་འཁོར་སོགས་ཆགས་སྡང་གི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ༡༨ རྙེད་བཀུར་དང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རོ་
4-1-95b
མྱོང་བ་དང་། ༡༩ ཆོས་མ་ཡིན་པ་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐབས་མཁས་འཚོལ་བ་དང་༢༠ བརྒྱད་དོ། །གཉིས་པ་རང་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེར་གསུམ་ནི། སྔ་མ་ཉན་པ་དང་། ཕྱི་མ་འཆད་པར་སྦྱར་ལ། ཅིག་ཤོས་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཅིག་ཤོས་སྙོམས་ལས་ཀྱིས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་དང་། ༡ དེ་གཉིས་འདུན་པའི་ཡུལ་གནས་འདི་དང་གཞན་ལྟ་བུས་ཐ་དད་པས་དང་། ༢ ཉན་པ་པོ་འདོད་ཆེན་ཡིན་པ་དང་འཆད་པ་པོ་འདོད་ཆུང་ཡིན་པའམ། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཡིན་པ་དང་། ༣ སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱིས་དང་། ༤ དགེ་མི་དགེའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་དང་། ༥ གཏོང་ལ་དགའ་བ་དང་སེར་སྣས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་དང་། ༦ ཅིག་ཤོས་སྦྱིན་པར་འདོད་ལ་ཅིག་ཤོས་མི་ལེན་པས་དང་། ༧ མགོ་སྨྲས་པས་གོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བས་དང་། ༨ མདོ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་མི་ཤེས་ཀྱིས་དང་། ༩ ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱིས་དང་། ༡༠ རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་མི་མཁས་ཀྱིས་དང་། ༡༡ གཟུངས་ཐོབ་མ་ཐོབ་པས་དང་། ༡༢ ཡུམ་ཡི་གེར་འདྲི་འདོད་མི་འདོད་ཀྱིས་དང་། ༡༣ འདོད་ཡོན་ལ་འདུན་པ་སོགས་སྒྲིབ་
4-1-96a
པ་ལྔ་བྲལ་མ་བྲལ་གྱིས་དང་། ༡༤ རང་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་ནི། དམྱལ་བ་སོགས་མི་བསྔགས་པ་ཐོས་པས་གཞན་དོན་དུ་ངན་སོང་འགྲོ་བ་ལ་བློ་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་། ༡༥ ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བསྔགས་པ་ཐོས་པས་རང་དོན་དུ་བདེ་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་ཆགས་པ་དང་། ༡༦ འཆད་ཉན་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་དང་འབྲེལ་བ་བདུན་ནི། འཆད་པ་པོ་གཅིག་པུ་དང་ཉན་པ་པོ་འཁོར་ལ་དགའ་ནས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་དང་། ༡༧ རྗེས་འབྲང་གི་སྐབས་མི་དབྱེ་བ་དང་། རྗེས་འབྲང་འབྲེལ་འདོད་ཀྱིས་དང་། ༡༨ འཆད་པ་པོ་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་འདོད་པ་དང་། ཉན་པ་པོ་དེ་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པས་དང་། ༡༩ སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་དང་། ༢༠ མུ་གེ་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་མི་འགྲོས་དང་། ༢༡ ཆོམ་རྐུན་སོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་མི་འགྲོས་དང་། ༢༢ འཆད་པ་པོས་བསོད་སྙོམས་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མཛའ་བའི་ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བས་ཉན་པ་པོ་ཡིད་མི་བདེ་བས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །༢༣ གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་ནི། ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བར་དུ་བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བདུད་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འོང་
4-1-96b
ནས་ཡུམ་ངེད་ཀྱི་མདོ་སྡེར་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི། རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དབྱེན་བྱེད་པ་དང་། ༡ མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་སོགས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའམ། དམིགས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་དམིགས་བཅས་ཀྱི་སྒོམ་པ་བཅོས་མས་ལམ་ལྟར་སྣང་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ༢ བདུད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་འོང་བ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་དད་པ་སྐྱེ་བ་གུས་པའི་ཡུལ་མིན་པའི་བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་དགའ་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་པའོ། །༣ མདོར་ན་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བྱུང་ན་བདུད་ལས་ཏེ། མ་བྱུང་ན་མིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
使偏离大乘的八种原因：对色声等多种欲境的妄分别⑬；执着于书写文字为般若波罗蜜多⑭；认为般若波罗蜜多仅是无实有而执着于无实有⑮；执着文字本身为般若波罗蜜多⑯；执着无文字为般若波罗蜜多⑰；忆念一家村庄、十八种手工艺城市、多商人集市、四种人种居住之地区、瞻波等国土等贪嗔之境⑱；品尝名利和偈颂之味⑲；依非法魔道寻求方便⑳，共八种。
第二，依自他任一而缺乏顺缘的二十三种：前者指听闻者，后者指讲解者，一方有强烈欲求而另一方因懈怠而退失的过失①；二者欲求之境不同，如此处与他处②；听者贪欲大而说者少欲，或与此相反③；具足或不具足净修功德④；具善心或不善心⑤；喜爱布施与悭吝退失的过失⑥；一方欲施而另一方不受⑦；以略说而领悟与以广说而领悟⑧；通晓或不通晓经等法⑨；具足或不具足六波罗蜜多⑩；善巧或不善巧成就遍智的方便⑪；获得或未获得总持⑫；欲或不欲书写般若波罗蜜多⑬；远离或未远离对欲境贪求等五种障碍⑭；
仅依于自身的两种：听闻地狱等不称赞处而心背离为利他入恶趣⑮；听闻天等称赞处而为自利而心贪着善趣⑯；与讲闻先后任一相关的七种：讲者喜独处而听者喜随从而退失的过失⑰；不愿分别随从的场合，与希望有随从联系⑱；讲者希求少许财物，而听者不愿施予⑲；欲往危及生命之处或不危及生命之处⑳；往或不往饥荒之处㉑；往或不往被盗贼等扰乱之处㉒；讲者为乞食等而看望友人家，听者因此不悦而退失的过失㉓。
依他人的三种：魔在法与人之间离间，称为"魔的离间加行"，即魔以比丘形象出现说："般若波罗蜜多如我等经中所说，非如广中略三种般若所说"而制造分裂①；教导修不净观等为实相义，或以有所缘的伪造修行作为道的显现来成就无所缘甚深见②；魔以佛陀形象出现，对其生起信心，引导喜爱非恭敬对境的魔的变化③。总之，通过这样的方式若出现不具足讲闻之众，则是魔业；若未出现则不是。


 །དེ་སྤོང་བྱེད། མཉམ་ཉིད་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པ་སྟེ་ནང་གི་རྐྱེན་དང་ཕྱི་ཡི་རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བས་དང་ལྡན་པས་བར་ཆད་བདུད་ཀྱི་ལས་དེ་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །
所知定义
གསུམ་པ་ཤེས་བྱ་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
依本质略说
དང་པོ། མཚོན་བྱེད་གང༷་གིས༷་སྦྱོར་བ་དེ། གཞི་ལམ་རྣམ་པ་མཁྱེན་པའི་རྟོགས་པ་
4-1-97a
དང་། ཐེག་དམན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་མཚོན༷་ནུས་པ་དེ༷། སྦྱོར་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དུ༷་ཤེས༷་པར༷་བྱ་སྟེ། དེ༷་ཡང༷་བྱེད་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་རྣམ༷་པ༷་གསུམ༷། འདིས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ནི། ཤེས༷་པའི༷་མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱ༷ད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེ༷ད་པའི༷་མཚན་ཉིད་དང་གསུམ་སྟེ༷། ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ག༷ང་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་མཚོན༷་བྱ༷་ཡང༷་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་མཚན་ཉིད་ལ་སྤྱིར་ཤེས་མཚན་སོགས་བཞི་དང་། ཤེས་མཚན་ལའང་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོས་ཀྱང་རང་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། གཞི་ཤེས་ནི་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ལམ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་གཟིགས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པས། གཞི་ཤེས་ལས་སེམས་ཆགས་བཅས་སོགས་གཞི་ཡི་ཆོས་དང་། ལམ་ཤེས་ལས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་
4-1-97b
མཁྱེན་ལས་མཁྱེན་པ་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡུལ་གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་སོགས་འབྲས་བུ་མི་སློབ་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་སྟོན་ཅིང་། ཡུལ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ལ་སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་ཡུལ་སྔོན་པོས་མཚོན་ནས་ཡུལ་ཅན་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་མཚན་ཡང་ཡུལ་ཅན་དེ་བྱེད་ལས་དེས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གདུང་འདེགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཀ་བ་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་མཚན་ཡང་རྟག་པ་ལས་ལོག་པས་མི་རྟག་པར་མཚོན་པ་ལྟར། ལམ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཚོན་པ་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནི་གཞན་སྔ་མ་གསུམ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་མཚོན་བྱའང་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་ལྡོག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལས་བུམ་པར་མཚོན་པ་བཞིན་ན། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ཆོས་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བུམ་པ་སོགས་སུ་བཞག་པའི་མཚོན་བྱ་དེ་འཇོག་བྱེད་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཚད་མ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། འཇོག་བྱེད་དེ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རེག་བྱ་སོགས་ངོ་བོའམ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནམ་བྱེད་ལས་
4-1-98a
ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་པ་ལས་དེར་བཞག་པའམ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་སྔ་མ་གསུམ་པོ་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་ནུས་པ་དང་། གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་དང་། དེ་ལ་ནི་བྱེད་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པས། མྱུ་གུའི་ས་བོན་ལ་རང་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ལྟར་འདི་གསུམ་གྱིས་མཚོན་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་པས་འབྲས་བུས་རྒྱུ་མཚོན་ནོ། །བཞི་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལས་སུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་མཚོན་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་འགྲུབ་པའམ་ཤེས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་བཞིའི་སྒོ་ནས་མཚོན་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །
依类别广说
གཉིས་པ་ལ་བཞི། ཤེས་པ། ཁྱད་པར། བྱེད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནོ། །
智相
དང་པོ་ལ་གསུམ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
对治这些的是：了悟平等性空性的智慧，不舍弃众生的悲心，如所言而行的坚固誓言，具足内在缘起和外在佛陀加持的缘起，能调服障碍魔业。
所知定义
第三，所知定义分两部分：从本质方面略说，从分类方面广说。
依本质略说
首先，能够显示加行为通达基道诸相智慧之悟解，超胜小乘，具足成就二利能力的能相，应知为加行之定义。此依能成就而言有三种：能显示的作用是智相、差别相、作用相三者，本质为何即是定义，不仅如此，也是所相。
所知定义一般有智相等四种，而智相又有基智、道智、遍智的智相三种。虽然三智都平等了知其境为无生且无差别，但基智是了悟蕴界处等基法的真如，道智通达道，遍智照见一切所知相为无生，从不同侧面示说，基智显示有贪心等基法，道智显示三解脱门等道法，遍智显示此智不共境之处所及恭敬境等无学果位的了知方式。
通过了知彼彼境界而以基智等为标识，如同知蓝色称为蓝识，依境蓝色显示有境一样。同样，作用相也是由有境的作用标识而了知，如依支撑重量的作用显示柱子的本质。差别相也如由常的反面显示无常，以超胜其他道的殊胜法显示彼。自性相则相对前三种而言既是所相，又因其是自身意义角度，所以也是能相，如依圆腹显示瓶子一样。
因此，"定义"是指任何能作为命名言说对象而建立瓶等所相的意义角度，这在量论中广为人知。此建立因素可能是形状、颜色、触感等本质，或其性质或作用而安立或假说，此处前三种依于彼彼境界，表明能如是了知、与众不同、具此作用，如同显示种子具有产生芽的能力一样，这三者显示所相三智的加行具有此能力，以果显因。第四是作为定义所作用的对象，故也是所相，由排除他法而成立或了知，故也是能相，如是通过四种定义了知所相三智。
依类别广说
第二分四：智相、差别相、作用相、自性相。
智相
首先分三：基智、道智、遍智的智相。
;
USER:这些是用于人类学和语言学术用途，请完整直译成简体中文，不要意译缩略，如果文件中有重复的部分也照译不要省略，藏文不要对照输出; 遇到原文是对仗诗歌体时译文也请尽量对仗; 如遇种子字和咒语，以（藏文，梵文拟音，梵文天城体，梵文泰卢固体，汉语字面意义，汉语拟音）六种形式按照紧凑而不省略的长句排列显示： །གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་
དང་པོ་ལ། མདོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཏུ་དམིགས་པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་
4-1-98b
པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱས་ཏེ། གནས་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་གནས་པ་ནི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཆོས་ཉིད་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་སྦྱར་བ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་སྦྱོར་ལམ་ནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕན་ཆད་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་པའི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ལྔས་མ་ཟིན་པ་མེད་པས་གཟུགས་ཕུང་སོགས་ལྔ་དང་། སེམས་ཆགས་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་མཚན་
4-1-99a
མར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བདེན་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་བྱེད་མི་རྟག་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བཟློག་པའི་ཐོས་བྱུང་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བདེན་པ་མེད་པ་སོགས་མི་དམིགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། གཟུགས་མེད་པ་ཙམ་དུའང་དམིགས་མི་བྱེད་ཅེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བདེན་པར་མ་སྐྱེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པས་སྦྱོར་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟེ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཏེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དབང་འདུས་བྱས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་
4-1-99b
ཆོས་ཉིད་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་ན་གཞི་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཟབ༷་མོ་སྟེ་གོམས་པས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་གོ་བ་ནི་རྒྱ༷་ཆེན་པོ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གོམས་པས་དྲན་རྟོག་རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བ་ནི་ཚད༷་མེད་པ་སྟེ་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟབ༷་པ༷་རྒྱ༷་ཆེན༷་ཚད༷་མེ༷ད་ཉི༷ད་དུ༷་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དང་ལྡན་པའོ། །
道智智相
གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་ནི། མདོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བློ་གཏད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་བྱ་ཞེས་སོགས་སོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱིས་གཞི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་ནས། ད་ནི་ལམ་ཤེས་པའི་ཤེས་མཚན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ལམ་ཤེས་པས་བྱང་ཆེན་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཉན༷་ཐོས༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ལམ༷་ནི། ཞི་བའི་སྒོམ་པ་
4-1-100a
སོགས་དང༷་། ཉན་རང་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་རྫོགས་བྱང་གི་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་སོགས་རང༷་ཉིད༷་ཀྱི༷་ལམ༷་དང༷་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པས་ཉན་རང་གི་ལམ་བླ༷་མེད༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི༷་ལམ༷་དུ༷་འགྱུར་བ་བཅུད་ལེན་དང་ཁྲོ་ཆུ་རྣམ་གཞག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་ལྔའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ལམ་ཤེས་པ་དེས་གཞན་དོན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་མོས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམས་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་ཐར་པར་འཁྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ངེས་འབྱིན་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་སྟེ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རིགས་སུ་བྱས་པ་ཤེས་ཏེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཤེས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་པས་གཏིང༷་དཔག༷་དཀའ༷་བའི༷་ཕྱིར༷། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།;


 །
基智智相
དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་འདིར། གཞི་ཕུང་ལྔ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པར་གསུངས་པས་གཞི་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཅི་རིགས་པའི་གནས་ཚུལ་
4-1-98b
ཡིན་ལ། དེ་གཞི་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནུས་པའོ། །ལམ་རྣམ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ལ་སོགས་པར་དེ༷་བཞིན༷་གཤེ༷གས་པ༷་འབྱུང༷་བར༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༡ འཇིག༷་རྟེན༷་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐ་སྙད་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག༷་པ་མེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་ཤེས་པ་དང༷་། ༢ སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམས་ཀྱི་སེམ༷ས་ཀྱི༷་སྤྱོད་པ༷་ཆགས་སྡང་རྨོངས་པ་དང་ཆ་མཉམ་བཅས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་རེ་བསྡོམས་པས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པ་དང༷་། ༣ སེམས་དེ༷་ཉིད་ལ་བསྡུས༷་ཏེ་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ༷་དང༷་། ༤ མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཁ་ཕྱིར༷་བལྟས༷་གཡེང་བ་ཤེས་པ་དང་། ༥ བསྡུས་གཡེང་གི་སེམས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མི༷་ཟ༷ད་པ༷་ཡི༷་རྣམ༷་པ༷་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་དང༷་། ༦ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་འདོད་ཆགས༷་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ༧ སོ༷གས་སྒྲས་ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་ད༷ང་། ༨ སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱ༷་ཆེན༷་པོར་ཤེས་པ་དང༷་། ༩ དཔྱོད་
4-1-99a
མཁན་སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ཆེན༷་པོར༷་གྱུར༷་པ་ཤེས་པ་དང༷་། ༡༠ ཡང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བདག་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཉམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་མེད་པས་ཚད༷་དང་བགྲང་དུ་མེ༷ད་པར་ཤེས་པ་དང༷་། ༡༡ རྣམ༷་ཤེས༷་དཔེ་འམ་ངོ་བོས་དབང་པོ་ལ་བསྟན་དུ༷་མེ༷ད་པ༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༡༢ སེམ༷ས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་བལྟར༷་མེ༷ད་པར༷་ཤེས༷་པ༷་དང༷་། ༡༣ ཤེས་པ་དེ་དག་གཡོ༷་བ༷་ལ༷་སོག༷ས་པའི་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟ༷ར་གཡོ་བཀྲམ་འདུ་བ་བཙུམ་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས༷་བྱ༷་བ་རྣམས་ཇི་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་མཁྱེན་པ་དང༷་། ༡༤ དེའང་བདག་དང་དེའི་གདགས་གཞི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་།མི་རྟག་པར་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་མིན་དུ་ལྟ་བ་བཞི་སྔོན་མཐར་བརྟེན་པ་དང་། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་དུ་ལྟ་བ་བཞི་ཕྱི་མཐར་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་དུ་འདོད་པ་བཞི་མྱང་འདས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལུས་སྲོག་གཅིག་དང་
4-1-99b
ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ལུས་སྲོག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། སྔོན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་འདིར་བསྡུས་ནས་དྲིས་པ་ལ་ཁྱད་གཞི་མེད་ན་ཁྱད་ཆོས་མི་འཐད་ཅིང་ཁྱད་གཞི་བདག་མེད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་བཀག་ན་དོན་དུ་མི་འགྱུར་དགོངས་ནས་ལན་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་ལས་གཙོ་ཆེར་དང་པོ་གསུམ་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་འཇུག་གྲངས་ཅན་པའི་ལྟ་བ་མཐའ་རིང་བས་གཡོ་བ་ཞེས་དང་། གཉིས་པ་གསུམ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའི་ལྟ་བ་དགག་པས་འཇུག་པ་སྟེ་ཚེ་འདི་ལས་མེད་པས་འདུ་བ། གསུམ་པ་གསུམ་དང་བཅུ་གསུམ་པ་ལུས་ཀྱང་སྲོག །སྲོག་ཀྱང་ལུས་ཡིན་ཟེར་བ་རང་བཞིན་རྟག་ཅིང་གནས་སྐབས་མི་རྟག་ཟེར་བ་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་དགག་སྒྲུབ་ཆ་གཉིས་སུ་བཀྲམ་པ་དང་། །བཞི་པ་གསུམ་དང་བཅུ་བཞི་པ་ལུས་སྲོག་མ་ཡིན་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལྟ་བ་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་འགོག་པས་གནས་མ་བུ་སྟེ་གང་ཡང་ཁས་མ་ལེན་པ་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ནི་སྐྱོན་ལ་དོགས་པས་བཙུམ་པ་ལྟ་བུའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
基智智相
首先，在基智部分，指基蕴五种，尤其是心心所名四蕴，以及了知真如，所说的了知基的智慧，是依情况而定的世俗和胜义实相，依靠基智能够如是了知。道相亦是如此。
又，依靠基智加行的般若，了知过去时等有如来出世①；了知世间五蕴在世俗谛中不错乱，在胜义谛中无刹那相续坏灭的自性②；了知众生心行——贪嗔痴及平等各二万一千，总共八万四千无数，为法界离戏论自性无量③；了知内心收摄安住于内等持④；了知非等持外向散乱⑤；了知在胜义中收摄和散乱的心皆为无尽相的法性自性⑥；了知凡夫之心具贪嗔痴⑦；"等"字表示了知远离贪等的圣者之心⑧；了知心的真如法界自性是无量广大⑨；了知观察者之心遍及一切境故成为广大⑩；或者了知一切众生在胜义中无我，在世俗中如幻平等，无确定所缘境故了知无量无数⑪；了知识以譬喻或自性不可示于根⑫；了知心无自性故即使佛陀五眼亦不可见⑬；如实了知在世俗中彼等智的动等相，即所谓动、散、聚、闭的心⑭；
又了知我及其假立基础世间即蕴，认为是常，认为是无常，认为是二者，认为是非二者，这四种依止前际；认为我与世间有边无边、亦有边亦无边、非有边非无边四种，依止后际；认为如来死后有、无、亦有亦无、非有非无四种依止涅槃；认为身命一体或异体二种依止身命。昔日世尊于南赡部洲转法轮时，外道将一切见归纳于此而问，佛陀考虑到若无所别之法则能别之法不合理，虽然无我，但若暂时破除则无意义，故不予解答的十四种见解中，主要是：前三是对境肯定趣入的数论派见解，因偏向极端故称为"动"；第二组三种是顺世派见解，以否定趣入，由认为只有今生故为"聚"；第三组三种和第十三种认为身即命、命即身，说本性常住而状态无常的裸形外道见解，是分为肯定否定两部分而"散"；第四组三种和第十四种认为非身非命等不可言说见解，遮止肯定否定二者，为邪命外道，由于担忧过失而如"闭"一般。


 །ཀུན་རྫོབ་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་དེ༷་ལས་གཞན༷་ཡང༷་གཡོ་འདུ་བཀྲམ་སོགས་དེ༷་དག༷་ནི༷་དོན་དམ་པར་དེ༷་བཞིན་
4-1-100a
ཉི༷ད་ཀྱི༷་དབྱིངས་ལས་མ་འདས་པའི་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ་དང་། ༡༥ ཐ་སྙད་དུ་ཐུབ༷་པས༷་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས༷་ནས་དེ་གདུལ་བྱ་གཞན༷་ལ༷་བསྟན༷་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བར་རྟོགས་པའི་སེམས་༡༦ སམ་ཡེ་ཤེས་ཏེ༷། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མཁྱེན་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་མཁྱེན་ཚུལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་གཞི་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་བདེན་གཉིས་རོ་མཉམ་དུ་ཤེས༷་པ༷་ཉི༷ད་སྐབས༷་ཀྱི༷། གཞི་ཤེས༷་པའི༷་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཁྱེན་པ་ལས་འོང་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བསྡུས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །མདོ་ནི། ཡུམ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་ངོ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ངེས་མེད་པར་གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་གསུངས་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་ངོར་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ཙམ་དུ་བསྟན་ཅིང་། འདི་ལས་བསྡུས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་ལྔ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཐ་སྙད་དུ་གཟིགས་པ་དང་། དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཟིགས་པ་ཙམ་ལའང་འདུ་ཞིང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་པ་རྙེད་དུ་འགྱུར་ཡང་། འདིར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུང་ལྔ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་
4-1-100b
པར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེ་བྲག་ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་འདི་དག་གདུལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བས་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཀུན་དོན་གྱིས་བསྡུས་པས་ན། བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མིན་པའི་གོ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་སྐབས་གཞན་རྣམས་སུའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །
道智智相
གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་ནི། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང༷་ཉི༷ད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ༡ རྒྱུ་ཡི་མཚ༷ན་མ༷་མེ༷ད་པ་བཅས༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༢ འབྲས་བུ་ལ་སྨོན༷་པ༷་རྣམ༷་པར༷་སྤངས༷་པ༷་དང༷་། ༣ རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་གིས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་གསར་དུ་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༤ དེ་ལུགས་ལྡོག་གི་སྔར་ཡོད་འགགས་པ༷་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༥ སོག༷ས་ཀྱི་སྒྲས་དྲི་མའི་བདག་ཉིད་ཆགས་སོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་༦ མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དང་སོགས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༧ བླང་བྱ་དང་སྤང་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༨ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་དང་། ༩ དོན་
4-1-101a
དམ་པར་གྲུབ་པའམ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རྟེན་མེད་པ་དང་། ༡༠ ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་བྱར་མེད་དམ་བཅོས་མིན་ཏེ་བརྒྱད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ༡༡ སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱོན་ཀྱང་རུང་མ་བྱོན་ཀྱང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་སམ་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པ་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་མི་ནུས་པས་ཆོས༷་ཉི༷ད་རྣ༷མ་པར༷་འཁྲུག༷་པ་མེ༷ད་པ་དང༷་། ༡༢ ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ༷་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དང༷་། ༡༣ ཆོས་ཉིད་དེ་འགར་ཡང་གདག་བྱ་མིན་པས་གང་དུའང་རྣམ༷་པར་མི༷་རྟོག༷་པ་དང་། ༡༤ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ༷་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ༡༥ དོན་དོམ་པར་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ་ཉི༷ད་ལ༷་གསལ་སྣང་ཐོབ་སྟེ། ༡༦ ཆོས་ཉིད་དགག་སྒྲུབ་མེད་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དགོངས་པ་རོ་མཉམ་དུ་འགྱུར་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལམ༷་ཤེས༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་སྦྱོར་བའི་སྐབས༷་ཀྱིས༷་
4-1-101b
ནི་ཤེས༷་པའི༷་མཚན་ཉིད་ཡི༷ན་པར༷་སངས་རྒྱས་ཉིད་བཞེ༷ད་དོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
除上述世俗谛的了知方式外，还了知动、聚、散等在胜义中不离真如法界的识⑮；了知在世俗中，圣者证悟真如后向其他所化众生宣说⑯的心或智慧。如是世俗了知方式和胜义了知方式共十六种，是一切基法二谛平等了知的所属基智般若波罗蜜多智慧所生的摄略特征。经中说："此甚深般若波罗蜜多，能生如来。"等。
这些特征是针对所化众生近意而言，故有些论典中说无确定数量，但为所化众生近意而言，只示为此十六种。若总摄，则归纳为众生五蕴，特别是心行，在世俗中各自无混杂地观见，在胜义中观见无自性而已。若广分，则可得无量；但此处示为十六种，这些了知世间五蕴总体及特别了知贪著等心行差别，对成办所化众生利益至关重要，故已包含了其他所知义，因此说为十六种并非无因。这样的理解方式在其他部分也应当了知。
道智智相
第二，道智智相：道智依靠般若了知一切法的本质离一切戏论为空性①；了知无因相等②；了知舍弃对果的希求③；了知依缘起顺序，无从自他二者及无因新生④；了知依逆序，无先有后灭⑤；"等"字表示了知无烦恼自性贪等染污⑥；了知无离垢及无清净⑦；了知无所取所舍事物⑧；了知涅槃自性无自性成立⑨；了知无胜义成立或住于法界自性的依处⑩；了知一切法真如自性涅槃，一切所缘寂灭，如虚空相法性无为或无造作的八种智慧⑪；了知不论诸佛出世与否，诸法实相或法性，连天人也无法改变，故法性无动乱⑫；了知法性非由因缘造作⑬；了知法性不可安立于任何处故无分别⑭；了知如来了知诸法相如其所住而宣说诸特性差别，并了知胜义中无差别⑮；于胜义中获得无相的明显⑯；安住于法性无遮无立之义中，与一切法真如及密意平等一味，从这一角度示说十六种义，此真如是道智加行所属的智相，为佛陀所许。


 །མདོར། ཡུམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །
遍智智相
གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་དེ༷་ནི༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བྱེད་ཆོས༷་འབྲས་ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟེན་ནས། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གན༷ས་པ་ཤེས་པ་དང༷་། ༡ ཡུམ་གསུངས་པ་ན་ཉིད་ཀྱི་གདན་དང་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་པ་སོགས་མཛད་ནས་གུས༷་པར༷་བྱ༷་བ༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༢ བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པས་བཀུར་བ་བླ༷་མ༷་ཉི༷ད་དུ་བྱས་པ་དང༷་། ༣ ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཉེ༷ས་པ༷་སྒྲུབ་པར་དང༷་། ༤ ཡུམ་དེ༷་ལ༷་རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་དང་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོ༷ད་པ་དང༷་། ༥ དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བས་གུས་པར་བྱ་བ་སོགས་དེ་ལྟར་བྱེ༷ད་དུ་མེ༷ད་པར་ཤེས་པ་དང༷་། ༦ རྣམ་མཁྱེན་དེས་ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་ཀུན༷་ཏུ༷་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའམ་འཇུག༷་པར་མཁྱེན༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། ༧ འཇིག་རྟེན་པས་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོན་པར་མཛད་པའམ་
4-1-102a
ཡང་ན་གཟུགས་སོགས་མཐའ་གང་དུའང་མ༷་མཐོང༷་བ་ཉིད་དོན་དམ་མཐོང་བ་ཞེས་སྟོན༷་པ༷ར་མཛ༷ད་པ༷་ཤེས་པ་དང༷་། ༨ འཇིག༷་རྟེན༷་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་རྣམ༷་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ༩དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་འདུས་པ་ལ་བརྗོད་ཅིང་ཐོས་པར་མཛད་པ་དང་། ༡༠ ཐོས་པའི་དོན་བསམ་པས་ཤེ༷ས་ནས་རྒྱུད་སྨིན་པར་མཛ༷ད་པ་དང་། ༡༡ བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་དོན་བསྒོམས་ནས་མངོ༷ན་སུམ༷་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛ༷ད་པ་དང་། ༡༢ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བས༷མ་གྱིས་མི༷་ཁྱབ༷་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༷་། ༡༣ ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི༷་བ་ཉི༷ད་དུ་སྟོན༷་པར་མཛད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ༡༤ ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགོག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང་། ༡༥དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་དང་བླང་དོར་གྱི་འདུ༷་ཤེས༷་འགོག༷་པ༷་མཁྱེན་པ་ལ༷། ༡༦ དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་མཁྱེན་གྱི་ཚུལ༷་ལ༷་ནི༷་དེ་བཅུ་དྲུག་ཤེས༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅེས༷་བཤ༷ད་དོ༷། །མདོ་ལས་
4-1-102b
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ལས་འབྱུང་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པར་གྱུར་པ། དེ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོད་པས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དུའང་འགྲོ་ཞིང་། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་འདི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབས་པས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན་ཡང་། དེ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་མ་བྱས་པས་ལམ་ཤེས་ལ་ཁྱད་མཚན་བཤད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཤུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ལའང་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་འཕགས་པར་དོན་གྱིས་འཕང་ངོ་། །མདོར་ན་གཞི་ཤེས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྱེ་བྲག་མིང་གཞིའི་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་གྱིས་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལམ་ཇི་འདྲ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་སྦྱོར་བས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་མཛད་སྤྱོད་དེ་དག་མཛད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
经中说："般若波罗蜜多是空性的特征。"等。
遍智智相
第三，遍智的智相：依靠佛陀不共的特性功德，果般若一切相智，安住于现法乐住的智慧，了知平等安住于轮涅平等性①；了知当宣说般若时，准备自己的座位和狮子宝座等作为恭敬对境②；了知遵照教言修行以作为尊崇上师③；了知以宣说功德等方式作为令欢喜④；了知以撒珍宝花及修行等方式供养般若⑤；了知在胜义中，由于自性为空、离生灭，恭敬对境等实无可为⑥；了知遍智于二谛所摄境无阻碍趣入或行⑦；了知宣说世人未见的甚深法性，或者宣说不见色等任何边际即是见到胜义⑧；了知显示世间五蕴为空性相⑨；了知向聚集在会众中的所化众生宣说令闻法⑩；了知闻法内容以思维了解后成熟相续⑪；了知依思维所得确定义修习而现证解脱相续⑫；了知法性本质超越世间思维观察对境，故宣说不可思议⑬；了知一切法自性涅槃为寂静，或者宣说于法性中有境的戏论寂灭⑭；了知显示断除有漏世间五蕴⑮；了知于此断除彼岸此岸及取舍的想⑯；一切相智的这十六种方式称为智相。经中说："诸如来依此境而住。"
如是，佛陀相续中生起自他圆满利益的十六种果，皆从遍智中生起，具遍智故能如是了知。具有产生此的能力是遍智加行，故成为加行的智相。遍智的智相以遮遣不具有的方式成立遍智加行，故显示其为遍智的生因。但并非仅此能生，未作遮遣他具有的断定，因为在道智中说差别相已隐含显示了果遍智，且在对治基智中也已暗示超胜声闻缘觉的意义。
总之，基智了知五蕴及特别是名法的世俗和胜义实相，道智了知应修之道的形式，遍智加行了知遍智相续中所具有的行为作用。
;


 །
差别相
གཉིས་པ་ཁྱད་མཚན་
4-1-103a
ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། འཆད་འགྱུར་བས༷མ་མི༷་ཁྱབ༷་པ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོ༷གས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱིས༷་ཁྱ༷ད་ཞུགས༷་ཤིང་དམིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན༷་པའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་ནི༷་བཅུ༷་དྲུག༷་པོ་འདི་དག་གིས༷། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་སྦྱོར་བའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཤ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེན་བཞི་སོ་སོ་ལ་བཞི་རེ་ལས། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་གཞི་གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་མི་མཐོང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བས༷མ་མི༷་ཁྱབ༷་པ་དང༷་། ༡ དེ་ལྟར་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་དཔེར་རུང་བ་མེད་པས་དཔེ་གང་དང་ཡང་མི༷་མཉ༷མ་པ་དང༷་། ༢ དེ་ཁོ་ནར་ཚད་མའི་བློས་གཞལ༷་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ༣ གྲངས་ཀྱི་བགྲང༷་བ་ལ༷ས་ཡང༷་དག༷་པར་འདས༷་པ་༤ དང་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རྒྱལ་པོ་བཏང་སྙོམས་སུ་འདུག་ནས་བློན་
4-1-103b
པོས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྲས་ཡུམ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་འཕག༷ས་པ༷་ཀུན༷་གྱི་སྤང་རྟོགས་སྡུད༷་པ་དང་། ༥ དོན་དམ་ཇི་ལྟ་ཤེས་པའི་ཕྲ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཇི་སྙེད་ཤེས་པའི་མཛངས་པའི་བློ་ལྡན་མཁས༷་པ༷་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་རིག་པར་བྱ༷་བ་དང་། ༦ ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཐུན༷་མོང༷་མིན༷་པ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་སོགས་དངོས་པོ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས༷་པ་ཉི༷ད་དང་། ༧ ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་མ་བྲལ་བས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་ཤེས༷་མྱུར༷་བས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ༨ མདོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་ཞིབ་པ་ཕྲ་བ་མཛངས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བགྱི་བ་སྟེ་ཞེས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་སྤང་བ་དང་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བཟོད་པའོ། །ཞེས་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་འབྲི་བ་དང་། བྲིས་ནས་ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་
4-1-104a
དེ་དག༷་གིས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པར་བྱ་ཡི། ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཞིའོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་འགགས་པའི་བྲི༷་བའམ་སྐུར་འདེབས་མེད་པ་དང༷་། དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོར་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང༷་བའམ་སྒྲོ་འདོགས་མེ༷ད་པར་མཁྱེན་པ་དང༷་། ༩ བ་གྲུས་མ་བེའུ་མི་འདོར་བའི་དཔེས་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ༷་པ་དང༷་། ༡༠ མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་མ་བྲལ་བའི་མཐུས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བསྒྲུབས་ནས་ཚོགས་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང༷་དག་པར་འགྲུབ༷་པ༷་དང༷་། ༡༡ རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་པ་ན་སྤང་ལེབ་ལ་འཇུས་པའི་དཔེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམི༷གས་ནས་ཤེར་ཕྱིན་མི་འདོར་བར་བརྩོན་པས་འཛིན་པ༷་དང་༡༢ བཞི་ནི་འགོག་བདེན་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཞིའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
差别相
第二，差别相
分为略说和广说两部分。第一，将要解说的不可思议、无等、不可量等十六种差别特征，以此而特殊，以苦等谛为所缘境，具有法忍和随知忍与智的十六刹那特征，由这些阐述道智差别加行的定义。
第二，在四谛各有四种：苦谛的事例色等，在胜义中如虚空不见，且作为佛智之因，超越思辨之境，故不可思议①；如是不可思议的本质无可为例，故与任何譬喻都不相同②；于真如超越量度之智度量③；超越数量的计数④，这四种是苦谛智忍的智慧。
如同国王安住于舍心而由大臣做事一般，般若波罗蜜多果母在无分别中摄持一切声闻、缘觉、菩萨圣者的断证⑤；了知胜义如实性的微细及了知世俗如量的慧巧，为具智慧菩萨所了知⑥；非声闻等行境，故为不共，完全了知由境和时隔绝等甚深广大的事物⑦；住于大乘觉悟种性，不离般若波罗蜜多，以神通迅速如实了知而现前菩提⑧。
经中说："世尊，此般若波罗蜜多是细微、精妙，由慧巧智者所了知"；"从声闻乃至缘觉的断证，即是菩萨得无生法忍的忍"；"闻此甚深般若波罗蜜多后，书写、抄写后传授，如理作意的善男子善女人，应知将极其迅速地趣入涅槃。"这些是见集谛的四种智慧。
在世俗谛中，了知一切法无减损或无诽谤⑨；在胜义谛中，了知无增益或无增添⑩；如牛不舍小牛之喻，以三轮清净的布施等方便智慧殊胜相结合之道，成就无住涅槃⑪；依不住二边的般若波罗蜜多之力，经多劫修习而圆满成就二资粮⑫；如海中船毁抓住木板之喻，无分别地缘一切法真如而不舍般若波罗蜜多，精进受持⑬，这四种是见灭谛的四种智慧。


 །བུམ་པ་སོ་བཏང་བའི་དཔེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་སེམས་ཁོ་
4-1-104b
ན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན༷་དང༷་བཅས༷་པ༷་དང༷་། ༡༣ རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་བཅོས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་དཔེས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་པའམ་ལམ་མཐའ༷་དག༷་པ༷་ཚང་བ་དང༷་། ༡༤ ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པའི་རྒས་འཁོགས་མི་ཡིས་བརྟེན་པའི་དཔེས་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པ་གང་ལ་རག་ལས་པ་ཕྱི་ཡི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ནང་གི་ཡོངས༷་འཛིན༷་སྙིང་རྗེ་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་གིས་སྲིད་ཞིར་ལྷུང་བ་ལས་འཛིན་པ་དང༷་། ༡༥ ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ལམ་ལ་མཆོག་འཛིན་དང་མངོན་ཞེན་གྱིས་རོ༷་མྱོང༷་མེ༷ད་ཅིང་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང༷་༡༦ བཞི་ནི་ལམ་བདེན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི༷་བཅུ༷་དྲུག༷་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་ཤེས༷་པར་བྱ༷་སྟེ༷། བསམ་མི་ཁྱབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་གང༷་གིས༷་ཐེག་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀུན་སྡུད་པ་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ༷་ནི༷། ལམ་དམན་པ་གཞན༷་ཉན་རང་དག༷་ལ༷ས། ཆེས་ཁྱ༷ད་དུ༷་འཕ༷གས་པས༷་ན་ཁྱ༷ད་པར༷་གྱི་ལམ༷་ཞེས་བྱའོ། །
所作相
གསུམ་པ་བྱེད་
4-1-105a
མཚན་ལ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་བྱེད་མཚན་ལས། དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུམ་ནི། རྟེན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐབས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་ཕན༷་༡ པ་ལམ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པས་མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༷་། ཚེ་འདིར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་ཕྱི་མར་གནས་སྐབས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ༷་བ་༢ བྱེད་པ་དང༷་། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ༷་པ༷་དང༷་༣ གསུམ་ནི། གཞི་ཕུང་སོགས་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱེད་ལས་དེ་དག་འཇུག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་བདུན་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱའི་མི༷་སོགས་རྣམ༷ས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ནི༷་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་སྐྱབས༷་ནས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་དམ་པར་འགོད་པ་དག༷་དང༷་། ༤ སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་གན༷ས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབུགས་འབྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་
4-1-105b
པའི་ཕྱིར་དང་། ༥མཚན་མའི་རྟོག་པས་ཟིན་ཅིང་མནར་བ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་དཔུང༷་གཉེན༷་བྱེད་པ་དང་། ༦ རྟག་ཆད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་འགོག་པས་ཆུ་བོའི་དབུས་ཀྱི་གླིང༷་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང༷་ནི༷། ༧ གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་གྲུབ་པའི་སྐམ་སར་ཡོངས༷་སུ་འདྲེན༷་པར་བྱེད་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་དང༷་། ༨ དམིགས་པ་མེད་པས་གཞན་དོན་རྩོལ་མེད་ལྷུན༷་གྱིས༷་གྲུབ༷་པར་བྱེད་པ་དང༷་། ༩ གཞན་དོན་དུ་ཐེག༷་པ་གསུམ༷་གྱིས༷་ངེས་པར་འབྱུང་ཡང་རང་དོན་དུ་དེའི་འབྲས༷་བུ༷་མངོ༷ན་སུམ༷་མི༷་བྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉིད་དང་བདུན་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如同撒水罐之喻，以增上意乐缘法界本性无上菩提的唯菩萨修行所依⑬；如入海洋修理或未修理船只之喻，布施、持戒等圆满十波罗蜜多因聚或一切道圆满⑭；如一百二十岁老人依靠他人之喻，不退失道路所依赖的外在摄持善知识，以及内在摄持悲空双运而从轮涅堕落中摄持⑮；由一切法无自性，于道无执著最胜、无品尝执著，并回向善根于菩提⑯，这四种是了悟道谛的四种智慧。
如是，应知差别特征为十六种自性，以不可思议等差别而正确缘真如的有境，依此摄集三乘断证等菩萨道，较其他声闻缘觉劣道极为殊胜，故称为差别道。
所作相
第三，所作相分基智、道智、遍智三种所作相。首先，基智的三种作用：依菩萨方便基智加行，对所化众生有未来后世利益①，以圆满道引导至究竟决定善；今生远离身心痛苦，后世获得暂时增上乐②；安置于无余涅槃，从而永久救护众生脱离五道一切苦③。这三种是从作用施于具蕴等基的众生角度而言。
第二，道智加行的七种所作相：依道智加行，将人等一切众生从生老病死等法中救护④，安置于涅槃殊胜安乐；以了悟无生灭之道作为安住处，成为执实而苦恼众生的解脱之处⑤；对于被相执念所缠苦恼者，以无取舍了悟之道作为援助⑥；遮止常断轮涅边见，作如水流中洲岛般的作用⑦；引导至成就暂时与究竟二利的陆地⑧；以无所缘而无勤自然成就他利⑨；为利他以三乘出离但为自利不现前其果⑩的自性，共七种。


 ༡༠ །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བྱེད་མཚན་གཅིག་ནི། ཐ༷་མ༷་རྟེན༷་གྱི༷་མཛ༷ད་པ༷་༡༡ སྟེ༷་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མ་ལ༷ས་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཀུན་ཡིད་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇོ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་རྟག་པ་དང་། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཇུག་པས་འགྲོ་
4-1-106a
བ་རྣམས་གནས་སྐབས་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་ལམ་ལ་འགོད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལ་འགོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་འདི༷་ཡིས་ནི༷་རང་རྒྱུད་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་ཡུམ་གྱི་སྦྱོར་བ། གཞན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཚོན་པས་ན་བྱེ༷ད་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་གསུམ་དང་། ལམ་ཤེས་ལས་གཏན་ཕན་སྐྱབས་དང་། ཆུས་ན་པ་བྲལ་བ་ལྟར། སྲེད་པའི་རླན་དང་བྲལ་བས། རང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་གླིང་གིས་བྱེད་པ་དང་། ཐ་མ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སངས་རྒྱས་པ་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་བར་སྟོན་པ་སོགས་སོ། །
本相
བཞི་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ལ། གཞི་ཤེས། ལམ་ཤེས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བཞི་ལ། མདོ་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་པས་ཟད་མཆན་ནས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆེན་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་
4-1-106b
སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆགས་སོགས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པའི་ངོ་བོ་མངོན་གྱུར་པས་དབེན་པ་དང་། ༡ ཉོ༷ན་མོང༷ས་དེའི་རྟགས༷་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་པའི་དབེན་པ་དང༷་། ༢ ཉོ༷ན་མོང༷ས་དེའི་རྒྱུ་ནི་མཚ༷ན་མ༷་སྟེ་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་རྟོག་པས་དབེན་པ་དང༷་། ༣ མི༷་མཐུ༷ན་ཕྱོགས༷་ཉོན་མོངས་དང༷་། གཉེན༷་པོ༷་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དག༷་ལ་དེར་ཞེན་གྱིས་དབེན༷་པ་སྟེ། ༤ དེ་ཡང་སྔ་མ་གསུམ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་དབེན་པ་དང༷་། ཕྱི་མ་གཅིག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་དབེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལྔ་ལ། མདོ་ནི། བྱང་ཆེན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་གོ་ཆ་འཚལ་ཀྱང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་མི་དམིགས་པས་དེ་དག་ནི་དཀའ་བར་བགྱིད་པའོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་མ་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བསྒྲལ་བའི་གོ་བགོ་བས་བྱ་དཀའ༷་བ་དང༷་། ༥ ལམ་དམན་པར་མི་ལྷུང་བར་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ངེས༷་པར་གནས་པ༷་དང༷་། ༦ བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་
4-1-107a
ཡུན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆེད༷་དུ༷་བྱ༷་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང༷་། ༧ ཡུལ་སྒོམ་པའི་འཁོར་གསུམ་མི༷་དམི༷གས་པ་དང༷་། ༨ ཡུལ་ཅན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ལ་མངོ༷ན་པར༷་ཞེན༷་པ༷་མཐའ་དག་བཀག༷་པ༷་དང༷་ལྔའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第三，遍智的一种所作相：最后依处事业⑪，获得一切相智慧之身后，成为随顺十方时间一切众生的暂时与究竟利益如意瓶般的依处。此即观见一切法不离遍智体性而现前觉悟的自性，永不动摇，无勤而恒常，以遍及一切方向的事业流，安立众生于暂时道之依处和道路，并安立于究竟无住涅槃大菩提之道的依处。
以此十一种显示自相续三智般若之加行具足产生殊胜他利的能力，故为所作相。其中基智的三种和道智中永久利益救护，如同摆脱湿气一般，远离爱欲湿气，成为了悟自他利益的依处体性，如岛屿作用。最后世间依处事业成佛后成为众生依处，以遍智了知后示现一切法不离无生体性等。
本相
第四，本相分为基智、道智、遍智的三种本相。首先，基智的四种，经云："须菩提，菩萨摩诃萨将远离贪欲、嗔恨、愚痴的自性。"又说："菩萨摩诃萨将远离贪欲、嗔恨、愚痴的标志。"等所说，加行的本性是什么？远离贪等烦恼的显现本体①；远离烦恼的标志，即三门的不良习气②；远离烦恼的因即相，也就是远离清净、快乐、常恒、我的念想③；远离执著于违品烦恼和对治无烦恼④；其中前三种是远离烦恼障，后一种是远离所知障。
第二，道智的五种，经云："菩萨摩诃萨虽誓愿令一切众生般涅槃，然不见有众生及众生之名，此为难作。"等所说，虽胜义中不见众生，但世俗中救度他们而披甲，故为难行⑤；不堕劣道而确定住于大乘道⑥；以无数劫时修持而追求三大所为⑦；不缘修习境的三轮⑧；遮止对色乃至遍智等有境的一切执著⑨等五种。


 ༩ །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བདུན་ལ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་མཐའ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམི༷གས་པ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། ༡༠དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་འཛིན་པ་ཀུན་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དང་མི༷་མཐུན༷་པ་དང་། ༡༡ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟིགས་པས་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཐོགས༷་པ༷་མེ༷ད་པ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་དང༷་། ༡༢ རྣམ་མཁྱེན་དེ༷་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་བྱའི་གཞི༷་མེ༷ད་པ་དང་། ༡༣ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྲས་བུར་འགྲོ༷་བ་མེ༷ད་པ་དང་། ༡༤ རྒྱུ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་པ་དང༷་། ༡༥ དངོས་དང་དངོས་མེད་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་ཏེ་མཐའ་བཞིར་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་ཙམ་དུའང་ནི༷་མི༷་དམི༷གས་པ་བྱ་ལུས་ཆེ་བའི་དཔེས་བསྟན་པ་དང༷་། ༡༦ བདུན་པོ་བཅས་པས་སྦྱོར་
4-1-107b
བའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པས་དབེན་པའི་ཆ་བཅུ༷་དྲུག༷་གི་བདག༷་ཉི༷ད། མཁྱེན་གསུམ་རང་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་མཚོན༷་བྱ༷་ལྟ༷་བུ༷ར་མཚོན༷་ནུས་པས༷་ན༷། མཚ༷ན་ཉི༷ད་བཞི༷་པར༷་གྱུར་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་དུ་བཞེད༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །མདོ་རྒྱས་པར་འགྲོ་བ་མེད་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོས་སོ། །རབ་ཏུ་གཡོས་སོ་སོགས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་དང་མཚན་མ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་ནི། གཡོ་བ། མཐོ་བ། དམའ་བ། སྟེང་དུ་འགྲོ་བ། འོག་ཏུ་འགྲོ་བ། སྒྲ་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གཡོ་བ་འགུལ་བ་ལྡེག་པ་ཆེམས་པ་འཁྲུགས་པ་འུར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རེ་རེ་བཞིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ལྟས་སམ་མཚན་མ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་གོ། །
所依顺解脱分
བཞི་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ལ། ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ། སྤྱིར་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ནི་ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཐར་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བའམ་ཕན་པའི་
4-1-108a
ཆའོ། །ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བས་དེ་སྟོན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་ལ་མཚ༷ན་མ་མེ༷ད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རབ༷་ཏུ༷་ཟིན་པ་སྦྱིན༷་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ༷་སོ༷གས་ཕར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་དུ་ལམ་གྱི་ཆོས་དངོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནས་ཡང༷་དག༷་པར་སྒྲུབ༷་པ་ལ༷་བརྩོན་ཅིང་མཁས༷་པ༷་ནི༷། རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་རྟོགས༷་པ་བཤད་པའི་སྐབས་འདི༷་ལ༷་ཐེག་ཆེན་ཐར༷་པའི༷་ཆ༷་དང༷་མཐུན༷་པར༷་གྱུར་པའམ་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དེ་མདོར་ན་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བར་གྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནམ་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ། དད་པ་སྟོན་པའི་མདོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ་འདི་མ་སྣད་མ་རྨས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་སྣད་པ་ཉན་རང་གི་ལམ་
4-1-108b
དུ་ལྷུང་བ། རྨས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཉམས་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第三，遍智的七种：缘三智一切境的真如⑩；舍弃有无执取而与世间一切相违⑪；由见一切法真如，于尽所有一切所知法无碍智见，为二谛不可分的究竟智慧⑫；遍智无所取能取体性之所知基础⑬；以真如体性无从一果至另一果之进行⑭；无因故自体无生⑮；不可缘有、无、二者及非二者四边，故如大身鸟喻所示，连真如也不缘⑯。以此七种，加行本性有境智慧离戏论的十六种自性，虽三智无异于自身的特征，然能如所诠显示，故成为第四种特征，因此许为本性相。
经中广说无进行之处，此时世界震动、极震动等六种变化及十八种大相出现。六种变化为：震动、高起、低下、上升、下降、声音响应。这六种依次称为震动、摇晃、跳跃、轻荡、激荡、轰鸣。每一种又分小、中、大三类，共成十八种征兆或标志。如是集合所有特征共九十一种。
所依顺解脱分
第四，顺解脱分有体性和分类两部分。第一，一般而言，顺福分是未入道的善业，顺解脱分是趋向或有益于脱离苦的解脱方面。唯有顺解脱分善法生起于相续中，才能按所述的加行通过特征了解，为此讲解：特别是以了悟空性的智慧，通过了知一切法无相而摄持，精进且善于从布施、持戒等波罗蜜多乃至遍智道法自身和果法间接地如实修行，此为一切相智所说处的大乘顺解脱分或资粮道阶段所许。简言之，通过无相方式精通于如实修习道与果间诸法，为顺解脱分或资粮道阶段。
第二，分为体性分类和相续分类两种。第一，信心经云："虽无相作意于佛陀戒蕴等，亦不作意于相，此不毁不损而成佛。"毁即堕入声闻缘觉道，损即稍微退失菩萨道。


 །བརྩོན་འགྲུས་མདོ། སྦྱིན་སོགས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་བསྟན། དྲན་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཐབས་མཁས་མ་བྲལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞེས་པས་བསྟན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། གང་གིས་འཚང་རྒྱ་བ། གང་སངས་རྒྱས་པའི་གཟུགས་སམ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། ཤེས་རབ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཡང་བྱ་བ་དང་། ཆོས་དེ་དག་མ་མཆིས་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ལམ་པ་དེས་རྟེན༷་སང༷ས་རྒྱས༷་བྱང་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལ་སོ༷གས་པར་མི་དམི༷གས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པའི་ད༷ད་པ༷་དང༷་། སྦྱོར་བ་སྦྱིན༷་སོ༷གས་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་དུ་བྱས་པའི་བརྩོན༷་འགྲུས༷་དང༷་། བས༷མ་པ༷་ཕུན༷་ཚོགས༷་གཞན་དོན་དང་བྱང་ཆུབ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དྲངས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་དང༷་། གཟུགས་སོགས་སུ་རྣམ༷་པར༷་མི༷་རྟོག༷་པའི་ཏིང༷་ངེ་འཛིན༷་དང༷་། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་རང་དང་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་
4-1-109a
རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དུ༷་ཤེས༷་པའི༷་ཤེས༷་རབ༷་དང༷་རྣམ༷་པ་ལྔ༷་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྫོགས༷་པའི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་དེ་ཉིད་དད་སོགས་ལྔ་པོ་འདི་ཅི་ཙམ་རྣོ་བ་བཞིན་དབང་པོ་རྣོན༷་པོ༷འམ་ཆེན་པོ་ཡིས༷་རྟོགས༷་པར་སླ༷་བ་དང་རྟོགས་པར་མྱུར་ལ། དབང་པོ་ཆུང་ངུའམ་རྟུལ༷་པོས༷་ནི་རྟོག༷ས་པར་དཀའ༷་བར་བཞེད༷་དོ། །མདོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལ་མི་ཞུམ་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་སོགས་གསུངས་སོ། །
证加行差别修次第
གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་རིམ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས། སྐྱེས་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག །གང་ཟག་དེའི་སྒོམ་རིམ་མོ། །
证加行差别时
དང་པོ་ལ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་རིམ་པར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཡང་ཐར་ཆ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གཞན་དོན་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་འབྱུང་ལ་དྲོ༷་བ་སོགས་བཞི་པོ་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་དམི༷གས་པ༷་སྐབས་འདིར༷་ནི་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཡི༷ན་པ༷ར་བསྔ༷གས་ཏེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སྔར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྐབས་ལ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་རྟོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པས་དྲོད་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ལ། འདིར་རྗེས་ཐོབ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་
4-1-109b
སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
精进经："不执持布施等为相"所示。正念是"不离般若波罗蜜多和方便善巧之发心，对菩提无疑"所示。禅定是"以何成佛，以何佛之色"等所示。智慧是"菩萨摩诃萨应了悟一切法，而彼等法不存在"等所示。资粮道者于依处佛及菩萨的无漏五蕴和三解脱门等，以无所缘方式生起殊胜信心①；以修行布施等为所行境的精进②；以圆满发心无所缘了知他利和菩提，由菩提心引导的缘遍智而不执为实有的正念③；于色等无分别的禅定④；以一切相了知二谛诸法自相共相的智慧⑤，此五种为殊胜根。
第二，此圆满菩提随信等五根锐利程度，以利根或大根易于了悟且速疾了悟，以小根或钝根难于了悟所许。经云："不怯于般若波罗蜜多则决定成就菩提"等。
证加行差别修次第
第二，殊胜加行生于相续的修习次第分三：殊胜加行生于相续的时间，生起的所依补特伽罗，此补特伽罗的修习次第。
证加行差别时
首先，次第示说四种加行道，即生起顺解脱分相续中的精进利他者中生起顺决择分，此处赞叹说四种暖等的所缘是一切众生。此中，先前在遍智部分主要是以入定的证悟，故暖等的所缘由空性所差别，而此处主要以后得，故立悲心所缘众生。


 །དེ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་ལག་རྗེས་སུ་རྗེས་ཐོབ་ན་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་དང་གཞན་ཕན་གྱི་འཇུག་པ་ཆེར་འཕེལ་བ་ནི་འདི་ལྟར། དྲོད་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་དེ༷་དག༷་ཉི༷ད་ལ༷་ཆགས་སྡང་གིས་རིས་སུ་མ་བཅད་པར་སེམ༷ས་མཉམ་པ་དང་། སོ༷གས་པའི་སྒྲས། ད་ལྟ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་བྱམས་པའི་སེམས་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །དྲོད་འབྲིང་དུ། མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་འདོད་ཕན་པའི་སེམས་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་གཞན་བདེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། གཞན་ལ་ཐོ་མི་བཙམས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། །དྲོད་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རང་ལས་རྒན་པ་ལ་ཕ་དང་མའི་སེམས་དང་། མཉམ་ལ་སྤུན་ཟླ་དང་སྲིང་མོའི་སེམས་དང་། གཞོན་པ་ལ་བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་བཤེས་དང་ཡིད་བརྟན་པའི་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཕ་རུས་གཅིག་པའི་གཉེན་དང་མ་ཡི་རུས་གཅིག་པའི་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཏེ་ཟུང་རེ་
4-1-110a
གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལྔ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷་དག༷་པ་ནི༷་བཅུར༷་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་བཤ༷ད་དོ༷། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་བདག༷་ཉི༷ད་སྡིག༷་པ༷་ལ༷ས་ལྡོག༷་ཅིང༷་། གཞན་དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་འགོད་པ་དང་ངག་གིས་བསྔགས་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་རང་སྦྱིན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་གནས་པས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་དང་། ཆེན་པོར་སོགས་པས་རང་ཉིད་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་སྒོམ་པ༷་ལ་གན༷ས་པ༷ས་གཞན༷་སེམས་ཅན་དེ༷་དག༷་ལ༷་ནི༷་ལུས་ཀྱིས་འགོད༷་ཅིང་སྦྱོར་བ༷་དང༷་། ངག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔ༷གས་པ༷་བརྗོ༷ད་པ་དང༷་། ཡིད་ཀྱིས་དགའ་བས་སམ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གིས་མཐུན༷་པ༷་བྱེད་པ་ཉི༷ད་དང་གསུམ་ནི་རྩེ༷་མོར་གྱུར༷་པའོ། །དེ༷་བཞིན༷་དུ་བཟོ༷ད་པ༷་གསུམ་ནི༷། རང༷་གཞན༷་གཉིས་ཀར་བརྟེན༷་པ་ཅ༷ན་ཏེ་བཟོད་ཆུང་དུ་རང་བདེན༷་བཞི་ཤེས༷་སྤང་མངོན་བྱེད་བརྟེན་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་བསྔགས་མཐུན་པར་བྱེད་པ༷་དང་། འབྲིང་པོར་རང་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་
4-1-110b
འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ཡི་རིགས་ཅན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་དང་། ཆེན་པོར་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་དམ་ཚུལ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་སོ། །ཆོས༷་མཆོག༷་ཆུང་ངུར་དེ༷་བཞིན༷་དུ་རང་སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་སྨིན༷་པར་འདོད་པ་དང་། ཞིང་སྦྱོང་བ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་བྱེ༷ད་པ་དང་། སོ༷གས་ཀྱིས༷་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷་བ་ནི་འབྲིང་པོར་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་དང་། ཆེན་པོར་རང་རྣམ་མཁྱེན་བསྐྱེད་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་སྤོང་བ་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཡང་ཚུལ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་འགོད། ངག་གིས་བསྔགས་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་དེ་ལྟར་བས་ཆེ་ཆུང་དུ་སྣང་བ་ནི་གཙོ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའོ། །
证加行差别所依补特伽罗
གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཅན་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་མདོར་བསྟན། ཡོད་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །
略说有相补特伽罗
དང་པོ། རྟགས་ཅན་
4-1-111a
གྱི་གང་ཟག་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་དང་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་གང་རུང་ལ་གནས་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
在入定中修习空性后，在后得位中悲心力量和利他行为大为增长，如下：在小暖位时，对众生不以贪嗔区分而心平等，以"等"字表示当下成办利益的慈心，这两种心生起。在中暖位时，生起欲求成办未来利益的有益心，以摧毁自相续的我慢而对他人安乐无嗔怒心，以不伤害他人而无损恼心，这三种心生起。在大暖位的后得位，对年长于己的男女生起父亲和母亲之心，对同辈者生起兄弟姐妹之心，对年轻者生起儿子女儿之心，对施恩者生起善友和可靠伙伴之心，对同父族人和同母族人生起亲族之心，这五种心各以一对合计。如是十种清净相，在般若经中所说。
小胜解位以众生为所缘，为了他们自己远离罪业，以身安置他们，以语赞叹，以意随顺。在中位阶段，自己住于布施等六波罗蜜多，安置赞叹等他们。在大位等，自己住于修习空性和深妙缘起的顺逆观，以身安置彼等众生，以语赞叹功德，以意欢喜或以法和财物随顺，这三种是胜解位。
同样，三忍是依靠自他二者：小忍位中，自己安住于了知四谛和现证断证，安置、赞叹、随顺他们；中忍位中，自己虽知预流等果的修证方法而不现前，住于此，对有此种性的彼等进行安置等；大忍位中，自己安住于菩萨见道生起的相续或方法，对他们进行安置等。
小法顶位同样，自己住于欲令众生成熟和净化刹土，安置他们等所做；以"等"所表示的是中位中，自己住于生起菩萨神通，对他们安置等；大位中，自己住于生起遍智和断除习气相续，对他人也以身安置于此方法，以语赞叹，以意随顺。由于智慧和悲心殊胜增上而显现这些大小差别，是从主要方面安立的。
证加行差别所依补特伽罗
第二分为两部分：略说具相依处补特伽罗，广说有法相的分类。
略说有相补特伽罗
第一，具相补特伽罗是住于四加行道、见道或修道任一者。


 །དེའང་སྤྱིར་དབང་རྣོན་ཚོགས་ལམ་ནས་ལམ་མ་གོལ་བར་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་དེ་དུས་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཕལ་པ་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ངེས་ཀྱང་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་ནུས་པ་ལས་བཞག་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱིས་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་མ་ནུས་ན་དོན་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འཇོག་བྱེད་མ་རྙེད་པས་དེ་ཡི་མིང་མི་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་དབང་རྣོན་དྲོད་ནས་དང་། འབྲིང་པོ་མཐོང་ལམ་དང་། དབང་པོ་ཇི་ལྟར་རྟུལ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྟགས་ཐོབ་ངེས་པས་ན། དྲོད་ནས་ས་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་རྟགས་དེ་དག་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། རྣམ་པ་ནི་མེ་ཡི་ཚ་བ་དང་དམར་འབར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱང་སེམས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་
4-1-111b
ཅན་མཐོང་བའོ། །རྟགས་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་དུ་བ་ལས་མེར་ཤེས་པ་ལྟར་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་བདེན་པའི་ཚིག་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་མ་ནི་རྒྱུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་མ་འོངས་པ་ན་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་བཟུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་དང་མེ་ལྕགས་མེ་རྡོ་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པས་ན་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་མི་དཔོག་སྙམ་ན་སྤྱིར་བདེན་ཀྱང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་གེགས་གང་གིས་ཀྱང་བརྫི་མི་ནུས་པས་རང་འབྲས་ཐོབ་པར་ནུས་ཏེ་དཔུང་མང་གི་མགྲོན་པོ་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་བདེ་བར་ཕྱིན་ངེས་པ་དང་། འཁོར་སྒྱུར་དང་སངས་རྒྱས་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་པ་ཚང་བས་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པར་ངེས་ཤིང་། དེས་བར་ཆད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འཇུག་པར་མཐར་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་གྱི་
4-1-112a
བསྟན་བཅོས་ལས། ལག་པར་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་གསལ་བ་ལས་རྒྱལ་པོར་འབྱུང་བར་ལུང་སྟོན་པ་ལྟར། རྒྱུ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་མ་འོངས་འབྱུང་གྱུར་གྱི་མཚན་མ་གསལ་བ་ལ་མཚན་མ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ལྟ་བུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནང་གི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན། རང་དོན་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མངོན་གྱུར་ལོག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། སྦྱོར་བ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་བརྟན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་ལས་རྟགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞིར་འགྱུར་བ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་གསུམ་སྟེ། ངེས༷་འབྱེ༷ད་ཡན༷་ལ༷ག་ནས༷་བཟུང༷་སྟེ༷། བཟོད་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མཐོང༷་བའི་ལམ་དང༷་། རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་གོམས༷་པའི༷་ལམ༷་དག༷་ལ༷་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔ༷འ་གང༷་དག༷་གན༷ས་པ་དེ༷་རྣམས་སྐབས་འདིར༷་སློབ་པ་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོ༷ག་པའི༷་རྟགས་ཅན་གྱི་ཚོགས༷་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཉི་ཤུ་དང་། 
4-1-112b
བཅུ་དྲུག་དང་། བརྒྱད་པོ་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
广说有法相类别
གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
一般而言，利根者从资粮道开始不离道而行进，因此从那时起也有一般的不退转者。特别是获得大乘加行道的胜解位或忍位后必定不退，但此处是从不退转相能确定不退转而安立，若自他无法通过相确定，则虽实际上不退转，因未找到安立不退转的依据，故不得其名。因此，利根者从暖位起，中等根器者从见道起，无论根器多么钝，从第八地起必定获得相，故宣说从暖位至第八地之间的这些相。
如经中所说："应当了知具有这些行相、标志和特征的菩萨是不退转者。"行相如火的热性和红色光焰，即见到该菩萨相续中的殊胜功德。标志是果，如从烟推知火一样，是其相续中有殊胜功德的果，如实现谛语等。特征是从因推断，把它视为未来获得殊胜功德的征兆，例如知道薪柴、火镰、火石和人的努力集合必定生火一样。
若认为因可能有障碍，仅凭因不能推断果，虽一般而言是对的，但被内外殊胜摄持所摄的菩萨殊胜行为具有力量，任何障碍都不能压制，能获得其果，如有众多随从的旅客必定安抵所欲之处，如转轮王和佛陀幼年时期一样。因此，因的集合圆满必定产生后后果，不给障碍留余地，最终使果的因缘集合圆满。
如《因相论》中说：手上有清晰的轮相预示将成为国王一样，从殊胜因的特征显现未来将生起的征兆，称为特征。道位的相如衣等清净，它们与菩萨内在殊胜发心、已断除自利求寂静的现行心、悲心及与殊胜方便智慧修行的坚固证悟相联系，才能确定为标志。
声闻僧团依道与道果而分为四双八辈，菩萨僧团则有三种：从顺决择分开始，住于见道包含忍智，具相续的修道上的诸菩萨，是此处有学不退转相的僧团众，因为他们以了解二十相、十六相和八相的方式而安住。
广说有法相类别
第二分为三部分：加行道、见道、修道不退转相。
;


 །
加行道不退相
དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། གཟུགས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་ཞེན་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་སོ༷གས་ཀྱི་རྟག༷ས་རྣམ༷་པ༷་ཉི༷་ཤུར༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས། སྦྱོར་ལམ་ངེས༷་འབྱེ༷ད་ཡན༷་ལག༷་ལ༷་གན༷ས་པའི༷་ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པའི༷་རྟགས་མངོན་གྱུར་གྱི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་འཆད་འགྱུར་འདི༷་རྣམས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་མཆོག་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ༷་སོ༷གས་པ་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་ལ༷ས་ལྡོག༷་པས་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དང་མི་འགལ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ལས་ཤེས་པ༷་དང༷་། ༡ ཤེས་ནས་དད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་གསུམ་ལ་ཐེ༷་ཚོམ༷་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པ་འདི་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་སྐྱབས་སུ་མི་བསྟེན་པ་དང་། ༢ མི་
4-1-113a
དགེ་མངོན་གྱུར་སྤངས་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་ངན་སོང་སྤང་ཞིང་མི་ཁོམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་མི༷་དལ༷་བ་ཟ༷ད་པ༷་དང༷་། ༣ གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་བདག༷་ཉི༷ད་དགེ༷་བ༷་བཅུ་ལ༷་གན༷ས་ཤིང༷་གཞན༷་དག༷་དེ༷་ལ༷་འགོད༷་པར་བརྩོན་པ༷་དང༷་། ༤ བདག་གཞན་བརྗེ་བས་སེམས་ཅན་གཞན༷་གྱི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་གྱི་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན༷་སོ༷གས་ལ་འཇུག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དང༷་། ༥ ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཟབ༷་མོ༷འི་དོན༷་ལ༷འང་སོམ༷་ཉི༷་མངོན་གྱུར་བ་མེ༷ད་པས་ཆོས་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ༦ ཀུན་སྤྱོད་གཞན་ཕན་ལ་ཞུགས་པས་རྟག་ཏུ་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་སོགས་བྱམས༷་པའི་ལུས༷་དང་སོ༷གས་པའི་སྒྲས་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང༷་། ༧ བསླབ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་གཅོད་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་གཅོད་གཉིད་རྨུགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་གཅོད་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ་སྒྲིབ༷་པ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ༷་ལྔ༷་དང༷་མི༷་འགྲོགས༷་པ་དང༷་། 
4-1-113b
༨སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པས་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་བག༷་ལ༷་ཉལ༷་ཀུན༷་མགོ་སྨད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོམས༷་པ༷་དང༷་། ༩ སྤྱོད་ལམ་འགྲོ་འཆག་ཉལ་དང་འདུག་པར་དྲ༷ན་པ༷་དང༷་ནི༷་ཤེས༷་བཞིན༷་དང༷་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་མིག་གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་བལྟ་བས་འགྲོ་བ་སེམས་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་དང་། ༡༠ ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་སྦྲར་ལྡན་པས་གཙང་མའི་ཆོས་གོས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་ཡོངས་སུ་གཙང༷་བ༷་འཆང་བ་དང༷་༡༡ བཅུ་གཅིག་དྲོད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
加行道不退相
第一分为略说和广说两部分。第一，从色等乃至遍智的执著中退却，以无疑等二十种相，解说住于加行道顺决择分的不退转相的现行特征。第二，暖、胜解、忍、法顶四者中，第一是：从色等乃至遍智的现行实执中退却，故离开差别想。那是由于自相续中有如是甚深法，不违背甚深法性，从说合理语言而了知①；了知后以信心对大乘三皈依无疑而信仰，不依止此教法以外的沙门婆罗门为指示道路的皈依处②；断除现行不善业，于一切时远离恶趣，成就不生无闲处的愿，故灭尽无闲暇③；以缘他利的悲心自住十善，并精进安立他人于此④；以自他交换，为他人无财物条件地说法等，为利他而行布施等并回向菩提⑤；对法性离戏甚深义亦无现行疑惑，于法专一欢喜⑥；行为入于利他，常说柔和语等，具足慈爱身等三业⑦；精进于三学的圆满加行，不与障碍戒律的欲贪和害心，障碍智慧的睡眠昏沉，障碍禅定的掉举和后悔，疑惑真谛等五种盖障相伴⑧；修习空性，以降伏无明和见解的随眠等方式摧毁⑨；行住卧坐等威仪具足正念和正知，以眼视一轭木之距而行走无散乱心等为标志⑩；具足内外行为的清净，持清净法衣等⑪。以上十一种是暖位不退转相。


 །གཉིས་པ་རྩེ་མོ་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པས་ལུས༷་ལ༷་སྲིན༷་བུའི༷་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་པོ་རྣམ༷ས་མི་འབྱུང༷་བ་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ༡༢ ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་དགེ་རྩ་རྣམ་པར་དག་པས་གྱ༷་གྱུ༷་མེ༷ད་པའི་སེམ༷ས་ཉན་རང་གི་ཡིད་ལས་འདའ་བ་དང་། ༡༣ རྙེད་པ་དང་བཀུར་བསྟི་དང་གྲགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བས། ཕྱགས་དར་ཁྲོད་པ་དང་། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང་། ཕྱིང་པ་བ་དང་། བསོད་སྙོམས་པ་དང་། སྟན་གཅིག་པ་དང་། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང་། དགོན་པ་བ་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་དང་། 
4-1-114a
བླ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་དང་། ཙོག་པུ་པ་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་སྟེ་སྦྱང༷ས་པའི༷་ཡོན་ཏན་ནི༷་བཅུ་གཉིས་པོ་ཡང་དག་པར་ལེན༷་པ་དང༷་། ༡༤ཕྱིན་དྲུག་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པས་རང་རྒྱུད་ལ་སེར༷་སྣ༷་མེ༷ད་པ་དང་སོ༷གས་སྒྲས་འཆལ་ཚུལ་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ལེ་ལོ་དང་རྣམ་གཡེང་ཤེས་འཆལ་རྣམས་མེད་པ་དང༷་། ༡༥ ཆོས་ཀུན་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བས་སྤྱོད་ལམ་ཅི་བྱེད་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས༷་ཉི༷ད་དང་མི་འགལ་ཞིང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན༷་པར༷་འགྲོ༷་བ་ཉི༷ད་དང༷་། ༡༦ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིར་བྱས་པས་གཞན་སེམ༷ས་ཅ༷ན་གྱི༷་དོན༷་དུ༷་དམྱལ༷་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་འཚོ༷ལ་བ་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པ་དང༷་དྲུག་གོ། ༡༧ གསུམ་པ་བཟོད་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་གཏིང་ཚུགས་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུས་བདུད་སོགས་གཞན༷་གྱིས༷་དམན་པའི་ལམ་དུ་དཀྲི༷་བར༷་མི༷་བཏུབ༷་པ་དང༷་། ༡༨ སངས་རྒྱས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མ་ནོར་བར་ཤེས་པས། ལམ༷་ལྟར་བཅོས་པ་གཞན༷་མི་སྡུག་པ་ཀེང་རུས་སྒོམ་པ་སོགས་དང་། བསམ་གཟུགས་སྒོམ་པ་
4-1-114b
སོགས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་ཉེ༷་བར༷་སྟོན༷་པའི་བདུ༷ད་ལ༷་འདི་ནི་བདུ༷ད་ཉིད་དོ་ཅེས༷་བྱ༷་བར༷་རྟོག༷ས་པས༷་བདུད་ཀྱིས་ཡུལ་ལས་འདའ་བ་དང༷་གཉིས་སོ། ། ༡༩ །བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་གི་རྟགས་ནི། འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པའི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པས་མ་དག་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སངས༷་རྒྱས༷་དགྱེས༷་པའི༷་སྤྱོད་པ༷་རྨད་དུ་༢༠བྱུང་བ་སྟེ༷་རྟགས༷་ནི༷་ཉི༷་ཤུ༷་པོ་དེ༷་དག༷་གིས༷་སྦྱོར་ལམ་དྲོད༷་ད༷ང་རྩེ༷་མོ༷་དང་བཟོ༷ད་པར་བཅས༷་དང༷་སྦྱོར་ལམ་ཆེན་པོ་ཆོས༷་མཆོག༷་རྣམ༷ས་ལ༷་གན༷ས་པ༷་ནི༷། རྫོགས༷་པའི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ལ༷ས་ཕྱིར་མི༷་ལྡོག༷་པ་སྟེ། མདོ་ནི། གཟུགས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་སོ། །
见道不退相
གཉིས་པ་མཐོང་ལམ་ལ་མདོར་བསྟན་དང་། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་ལ༷་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དབང་འབྲིང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་བཟོ༷ད་པ༷་བརྒྱད་དང༷་། ཤེས༷་པའི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་བརྒྱད་དེ་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཅུ༷་དྲུག༷་དང་། དེས་དྲང་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཁྱད་པར་ཅན་ནི༷། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམས་དཔ༷འ་
4-1-115a
ཕྱིར་མི༷་ལྡོག༷་པའི༷། མཚ༷ན་ཉི༷ད་དམ་རྟགས་ཡི༷ན་པར༷་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །འདིར་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱུ་མིང་འབྲས་ལ་བཏགས་པ་ལས། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་མིན་ཏེ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལ་རྟགས་སུ་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། དགོངས་གཞི་རྒྱུ་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་ཐོབ་ན་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ལས་ལྡོག་པ་སོགས་ལུས་ངག་གི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་འབྲེལ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་སོ། །བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་དང་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་ཤེས་པའི་སླད་དུའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，胜解位不退转的相：善根超胜一切世间，身上不生八万种虫类，身体清净⑫；以清净增上意乐的清净善根，无有奸诈之心超出声闻缘觉的意⑬；不顾名利恭敬声誉，真实受持粪扫衣、三衣、毡衣、乞食、一座、不后食、阿兰若处、树下、露地、冢间、常坐、随处卧等十二头陀功德⑭；修持殊胜六度，自相续中无有悭吝等，以"等"字表示无有破戒、嗔怒、懈怠、散乱、邪慧⑮；一切法不离法性，一切行住坐卧等威仪皆不违法性，与般若波罗蜜多的瑜伽相应而行⑯；将轮回苦引为己任，为了众生利益甚至也寻求地狱之苦而甘愿忍受，共六种⑰。
第三，忍位不退转的相有两种：以自证悟深信不疑之智力，不受制于他人，故不为魔等他人所引入下劣之道⑱；了知成佛无误之方法，对伪装成道路的魔，如示现不净观修白骨、修定等为究竟义的魔，了知"这就是魔"，超越魔的境界，共两种⑲。
第四，法顶的相：清净三轮执著的垢染，无有丝毫不净，为成办二利，一切行为是佛欢喜的殊胜行为⑳。以上二十种相，住于暖、胜解、忍及加行道大法顶者，不从圆满菩提退转。经云："退却于色的菩萨应知为不退转。"等。
见道不退相
第二，见道分略说和广说两部分。第一，住于见道的菩萨中等根器相续中被殊胜方便智慧摄持的八忍和八智，即十六刹那智慧，及由此引发的殊胜身语言表，应知是菩萨不退转的特征或标志。此处说十六刹那忍智为见道不退转相，是将因名安立于果，并非见道智慧本身，因为有直接障碍：入定智慧不可能显现为他人的标志。那么是什么呢？所依据的原因是因入定智慧产生的果后得位中生起的从色退却等殊胜身语标志的关联性。安立的目的是为了让人了解，除了为调伏所化众生的权巧外，获得地位的菩萨们的后得与入定在形相上是相似的。


 །དེ་ལྟར་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་འདི་དག་མཐོང་ལམ་གྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུར་ཁྱད་མེད་ལ། སོ་སོར་སྦྱར་བ་ནི་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བའི་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་
4-1-115b
དྲུག་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་སོ་སོས་འབྲས་བུ་སོ་སོར་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་རིམ་པས། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་གཟུགས༷་སོ༷གས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་འདུ༷་ཤེས༷་ཀུན་བཏགས་ས་བོན་བཅས་པ་ལས་ལྡོག༷་པ༷་དང༷་། ༡ སངས་རྒྱས་སྲས་བཅས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་བླ་མེད་བྱ༷ང་ཆུབ་ཀྱི་སེམ༷ས་མི་ཉམས་པར་བརྟན་པ་དང་། ༢ ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པས་གྲགས་པ་སོགས་ཚེ་འདིའི་དོན་དང་ཐེག༷་པ༷་དམན༷་པ་རང་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཉན་རང་དག༷་ལ༷ས་སེམས་རྣམ༷་པར་ལོག༷་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ༣ ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་བས༷མ་གཏན༷་དང་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་སྒྲས། གཟུགས་མེད་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ཀྱང་། དེར་སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པའི་ཡན༷་ལག༷་ཡོངས༷་སུ༷་ཟ༷ད་པ༷་དང༷་བཞི་ནི་༤ སྡུག་བདེན་གྱི་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དགེ་བ་ལ་བཀོལ་ནུས་པས་ལུས༷་ལྡང་བ་ཡང་བ་དང་སེ༷མས་ཁྲོ་
4-1-116a
བ་སོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མེད་པས་ཡང༷་བ༷་༥ ཉི༷ད་དང༷་ནི༷། ཁྱིམ་པར་གྱུར་ཀྱང་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མ་ཆགས་པས་འདོ༷ད་ཡོན་ལ༷་སྤྱོ༷ད་པ་ནའང་དེ་ལ༷་མ་ཞེན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐབས་གང་གིས་འདུལ་བའི་ཐབས༷་ལ་མཁས༷་པ་དང༷་། ༦ ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་བུད་མེད་དང་འཕྲད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། དྲག་ཤུལ་སོགས་སྦྱོར་བའི་སྔགས་མི་བྱེད་པར་རང་དོན་དུ་རྟག༷་ཏུ༷་ཚངས༷་པར༷་སྤྱོ༷ད་པ་ཉི༷ད་དང༷་། ༧ སེམས་མི་གཡེང་བ་དང་། དད་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་འཚོ་བ་རྙེད་བཀུར་གྱི་དོན་དུ་དབང་པོ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་འཆོས་དང་། ཚིག་འཇམ་པར་སྨྲ་བའི་ཁ་བསགས་དང་། གཞན་གྱི་རྫས་ལ་བསྔགས་པའི་གཞོགས་སློང་དང་། མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཐོབ་འཇལ་དང་། སྔར་ཐོབ་པ་ལ་བསྔགས་པ་རྙེད་པས་རྙེད་འཚོལ་རྣམས་དང་། ཡང་བ་སྲོག་གཅོད་སོགས་བྲལ་བས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཅན་འཚོ༷་བ༷་ཡོ་བྱད་རྣམ༷་པར༷་དག༷་པ་ཉི༷ད་དང༷་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །ཕུང༷་ཁམས་རྟེན་
4-1-116b
འབྲེལ་སོ༷གས་ལ་དངོས་ཞེན་གྱི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞེན་པ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་གནས་པ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཆོས་གང་ཡང་མཆོག་དམན་དུ་མ་མཐོང་བ་དང་། ༩ མཐོང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་བར༷་ཆ༷ད་བྱེ༷ད་པའི་ཆོས་དགེ་བའི་ནོར་འཕྲོགས་པ་ལ་རྐུན་པོའི་གཏམ་གྱིས་བསྟན་པ་རྣམ༷ས་ལ་དགེ་ཕྱོགས་འཕྲོག་མི་འཕྲོག་ཏུ་དངོས་ཞེན་སོགས་སྔར༷་ལྟར་བཀག་པ་དང༷་། ༡༠ དེ་བཞིན་དུ་དམག་གི་གཏམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས༷་ཀྱི་དཔུང་ལ་མང་ཉུང་དུ་ཞེན་པ་སོགས་བཀག་པ་དང༷་། ༡༡ གྲོང་གིས་དབ༷ང་པོ་དང་སོ༷གས་སྒྲས། གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དབང་རྟེན། གྲོང་རྡལ་གྱིས་དབང་ཡུལ། རྒྱལ་བློན་གྱི་གཏམ་གྱིས་བདག་དང་བདག་གི་བར་བཅས༷་པ༷་ཡི༷། གཡུལ༷་འགྱེ༷ད་པའི་གཏམ་ཞེས་པས་སྤང་གཉེན་སྤྲད་པ་བསྟན་ལ། དེ་ལྔ་ལ་ཞེན་པ་སོགས་སྔར་ལྟར་བཀག་པ་༡༢ བཞི་ནི་འགོག་བདེན་གྱི་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་མངོན་ཞེན་ལོག་པས། འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་སྤང་མི་དགོས་པར་རང་གི་རང་གིས་འགོག་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如是，由于入定中直接见到法性的力量，后得位中所说的这十六种标志，是见道后所获得的结果，没有差别。分别配合只是以不同方面区分而表示十六种忍智，并非由各别因产生各别果。
第二，按十六刹那的次第：由直接证悟空性，从色等乃至遍智的现行执著分别念连同种子中退却①；由佛及佛子加持，无上菩提心不退失而坚固②；由修持大乘发心等殊胜法，心从名誉等今生之事和下劣乘，即求自寂的声闻缘觉中退转，不离遍智作意③；由法的最胜抉择智慧无分别智慧力，获得禅定等（以"等"字表示无色定和灭尽定），但灭尽生起和趣入彼等之支分④，这四种是苦谛刹那的行相。
能役使于善法，故身轻盈，心无嗔等缠缚而轻安⑤；即使为居士，对一切事物无执，享受欲乐时亦不贪著，善巧于以何方便调伏众生⑥；见到居家过患和对境受用贪著过失，不与女人相遇，不施咒术等暴力行为，常为自利而修梵行⑦；心不散乱，获得信等根，不为活命供养而假装守护根门，不以谄媚说甜言，不赞扬他人财物以求施舍，不以现前索取或赞美先前所得以求获得，远离杀生等轻罪，具圣者法相，活命资具清净⑧，这四种是集谛的四刹那。
于蕴界缘起等无实执的修习住于，阻止相续贪著的随修住于空性，不见任何法有高下⑨；对障碍见道证悟的法，以盗贼语表示窃取善法资财的，阻止先前那样对其夺不夺善分的实执等⑩；同样，以军队语表示对布施等菩提因资粮部队多少的贪著等⑪；"村"表示根，以"等"字表示城表示根依，镇表示根境，以王臣语表示我执和我所执，"交战语"表示对治所断，对这五种的执著等如前阻止⑫，这四种是灭谛的四刹那行相，如是在遣除所断时，因现行执著已断，果异熟不需要断除，自然消除。


 །འདི་
4-1-117a
རྣམས་ལ་གཏམ་ཞེས་པས་མིང་ཙམ་ལས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ལ་དེར་ཞེན་མི་བྱ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་ལ། མངོན་ཞེན་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དངོས་བསྟན་གྲོང་སོགས་དང་། མཚོན་དོན་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ཞིག་པས་དེ་གཏམ་དུ་ཡང་ཡང་སྨྲ་ཞིང་ལུས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུར་མི་བྱེད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏམ་སྙམ་སྟེ། གཏམ་ཞེ་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ནང་གི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས། གཡུལ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་མི་གནས། ཞེས་སོགས་སོ། །སྦྱིན་སོགས་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པས་སེར༷་སྣ༷་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ལ༷་དངོས་ཞེན་གྱི་སྦྱོར༷་བ་དང༷་། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞེན་ནས་རྗེས༷་སུ༷་སྦྱོར༷་བ༷་ཡི༷་གན༷ས་པ༷་སོ༷་སོར༷་བཀག༷་ཅིང་དམིགས་པ༷་མེད་པའི་རྟགས་སུ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང༷་། ༡༣ ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ནས་རྟོགས་པའི་ཆོས༷་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་
4-1-117b
པར་ནི༷་རྡུལ༷་ཙམ༷་ཡང་མི༷་དམི༷གས་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་ཤེར་ཕྱིན་རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ༡༤ རང༷་གི༷་ས༷་སྟེ་མཁྱེན་གསུམ་ལ༷་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས༷་པ༷་ཉི༷ད་ཐོབ་ནས། གཞི་ལམ་རྣམ་པའི་ས༷་གསུམ༷་ལ༷་ནི༷་བདུད་སོགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པར་གན༷ས་པ༷་དང༷་། ༡༥ སེམས་བསྐྱེད་བརྟན་པས་རྣམ་མཁྱེན་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ་དང་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་རྣམ་མཁྱེན་སོགས་སྟོན་པའི་ཆོས༷་ཀྱི༷་འཆད་ཉན་སོགས་ཀྱི་དོ༷ན་དུ༷་སྲོག༷་ཀྱང་གཏོང༷་བ༷་སྟེ་ལམ་༡༦ གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དང་བཅས། དེ༷་འདྲའི༷་སྐ༷ད་ཅི༷ག་བཅུ༷་དྲུག༷་ནི༷་གཟུང་འཛིན་དུ་མ་ཞེན་པ་མཉམ་བཞག་རང་དང་དམིགས་རྣམ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ། མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་པ་རྗེས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། དེ་གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་བཅུ་དྲུག་ནི། བློ༷་ལྡན༷་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་ལ་གན༷ས་པ་རྣམས་ཀྱི༷། ཕྱིར༷་མི༷་ལྡོག༷་པའི༷་རྟགས༷་དག༷་ཡི༷ན་ནོ། །འདི་སྐབས་ཡུམ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་པོ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་ཀྱང་དོན་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
修道不退相
གསུམ་པ་སྒོམ་
4-1-118a
ལམ་ལ། ཁྱད་གཞི་སྒོམ་ལམ་དང་། ཁྱད་ཆོས་རྟགས་གཉིས།
差别事修道
དང་པོ་ལ། སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིགདེའི་རབ་དབྱེ་གསུམ། དང་པོ། མདོ་ནི། བྱང་སེམས་གང་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་གནས་ནི་ཟབ་མོ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་ནི༷་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏིང་ངམ་གནས་མ་རྙེད་པའི་ཟབ༷་པ༷་སྟེ༷། ཟབ༷་མོ༷་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ན་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དང་། ༡ ལ༷་སོ༷གས་ཀྱི་སྒྲས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེད་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ༢ སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ༣ མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། ༤ དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ༥འགགས་པ་མེད་པ་དང་། ༦ ཆགས་པ་བྲལ་བ་དང་། ༧ གཟོད་མ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ༨ རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། ༩ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ༡༠ ཡང་དག་པའི་མཐའ་༡༡ མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཟབ༷་པ༷་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། དེ༷་ནི༷་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་བཅུ་གཅིག་པོ་ལ་གཟུགས་སོགས་མེད་པས་སྒྲོ༷་འདོགས༷་
4-1-118b
དང༷་། སྟོང་ཉིད་སོགས་ལས་གཟུགས་སོགས་གཞན་མ་ཡིན་པས་སྐུར༷་བ་འདེབས་པའི་མཐའ༷་ལ༷ས་གྲོལ༷་བ༷་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉི༷ད་ཡིན་པས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
对这些称为"语言"，表示仅有名称而无实义，为了不执著于此而教导。由于没有现行执著的要点，直接所说的村等，以及所表示的根等对象的强烈欲望已灭，故不再反复谈论，身体也不为此而行动，这也是由义所示，因为语言是随欲望而行，表示内在行相的标志。如经中所说："不住于交战之语的修习和随修"等。
由了知布施等三轮无所缘，对悭吝、破戒、嗔恚等的现行执著修习和相续执著的随修各别阻止，无所缘的标志是不以暴力行为咒语等损害他人⑬；了知一切法都是三解脱门的自性而无实有，对所证的法道和果菩提一丝一毫也不执著，以极为远离而精勤于常修般若波罗蜜多⑭；对自地即三智获得不退转的确定后，于基道相三地不为魔等所动而安住⑮；由发心坚固，专一趣向遍智，由了知空性，为说遍智等法的讲闻等乃至舍弃生命⑯，以上四种是道的四刹那。如是十六刹那是不执著能取所取，与入定自身的所缘行相相随顺的果，从入定起的后得心所摄的世间，成为其他补特伽罗分别的对境的十六种身语言表，是具智慧菩萨住于见道者的不退转标志。此处虽然《般若经》广略本所说的十六相不同，但实义是相同的。
修道不退相
第三，修道分为差别事修道和差别法标志两部分。
差别事修道
第一分为修道的本质、定义和分类三部分。第一，经中说："菩萨安住于何处圆满成就一切佛法之处，是甚深即空性和无相等。"修道是以殊胜所缘方式无法寻得底部或基础的甚深，所谓甚深即是空性①，以"等"字表示无能生起缘此之心的无相②，无愿③，无造作④，依此所生的无生⑤，无灭⑥，离贪⑦，本来涅槃⑧，极寂静⑨，真如⑩，实际⑪，与直接证悟相应的修道智慧也是甚深。为何原因？因为它从增益和诽谤二边解脱——由于空性等十一种中无色等故解脱增益，由于空性等非离色等故解脱诽谤，是法界自性的缘故。


 །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། ངེས༷་པ་འབྱེ༷ད་པའི་ཡན༷་ལག༷་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་དང༷་། ཆོས་ཉིད་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་དང༷་། སྒོམ༷་པ་གོམས་པའི༷་ལམ༷་གསུམ་ཉི༷ད་ལ༷་རིམ་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ་ཡང༷་དང༷་ཡང༷་དུ༷་སེམ༷ས་པའམ་སྒོམ་པ༷་དང༷་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་འཇལ༷་བ་དང༷་། རྟོགས་ཟིན་ཡང་ཡང་གོམས་པས་སྔར་ལས་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་ནས་ཆེས་ངེས༷་པར་རྟོག༷ས་པ་ཡིན་པས་ན། འདིའི་རྟོགས་པ་ལ་ཟབ་པར་བཞག་སྟེ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པ་སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་ཡིན་པས་སོ། །མདོ་ནི། འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། འདི་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འཇལ་སོགས་གསུམ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སམ། ཡང་དམིགས་ཚུལ་རིགས་པ་བཞིས་ཡང་ཡང་སེམས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དགུས་ཡང་ཡང་འཇལ་བ་
4-1-119a
དང་། ལྷག་མཐོང་བཞིས་ཡང་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པའང་སྟེ། ངེས་འབྱེད་ལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས། མཐོང་ལམ་དུ་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ། སྒོམ་ལམ་སྔ་མར་གོམས་ཟིན་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཡིན་པར་ཤེས་ནུས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། དབྱེ་བ་དངོས་དང་དབྱེ་བ་ལ་རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ། སྒོམ་ལམ་དེ༷་ནི༷་མཐོང་ལམ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡང་ཡང་གོམས་པས་ན་རྒྱུན༷་ཆགས༷་ཡི༷ན་པའི༷་ཕྱིར༷། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ན་སྤང་བྱ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་རེར་དབྱེ་བའི་དགུ་ཡོད་པས་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཆུང༷་དང༷་འབྲིང༷་དང༷་ཆེན༷་པོ༷་རྣམ༷ས་ལ་ནང་གསེས་ཆུང༷་ངུའི༷་ཆུང༷་ངུས་སོ༷གས་ཡན་ལག་གི་དབྱེ༷་བ༷་ཡིས༷།གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་མི་འདྲ་བའི་རྣམ༷་པ༷ས་དབྱེ་བ་སྒོམ་ལམ་རྣམ༷་པ༷་དགུ༷ར་བཞེད༷་དོ༷། །མདོ་རྒྱས་པ་ན་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤང་བར་བསྟན་ནས་མཐར་རྣམ་རྟོག་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་གྲངས་ཡོད་པ། གཞལ་ཏུ་ཡོད་པ། ཚད་ཡོད་པ་ཞེས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་
4-1-119b
གྲངས་མེད་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་པས་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་སྒོམ་ལམ་དགུ་པོ་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་རྩོད་སྤངས་ལ་གྲངས་ལ་རྩོད་སྤང་དང་། བྱེད་པ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ། སྒོམ་ལམ་རེ་རེར་ཡང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པར་གསུངས་ན་དེའི་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་ཡང་གྲངས་དགུར་མི་ངེས་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། སྤང་བྱ་ཡང་ཚད་མེད་དགོས་པས་སྤང་བྱ་དགུར་གྲངས་མི་ངེས་ལ། དེ་མ་ངེས་ན་གཉེན་པོའི་རྟོགས་པ་ཡང་དགུར་མི་ངེས་པ་དང་། ཡང་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་ཡང་ཚད་མེད་ཡིན་དགོས་ཀྱི། རྒྱུ་ཐུག་བཅས་སམ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་བཟུང་སྟེ་དགུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྩོད་པ་ལ། སྒོམ་ལམ་རེ་རེར་ཡང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས༷་མེ༷ད་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་ལ༷་སོ༷གས་པར་བསྟན༷་པ༷་རྣམ༷ས་ནི་ད༷མ་པའི༷་དོན༷་དུ༷་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གྲངས་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་མང་ཉུང་གི་གྲངས་ཀྱིས་དབྱེ་
4-1-120a
བར་བཟོ༷ད་པའམ་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་དམ་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཆར་མ་གྲུབ་པས་མང་ཉུང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ལ་དོན་དང་ཡི་གེས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མ་དམིགས། ཞེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་ཚད་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཚད་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ནའང་འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，定义是：顺决择分加行道阶段，法性见道，及修习熟练之道三者，分别是：对真如切断增益而反复思维或修习，直接衡量真实性，以及已经证悟后反复串习，使之较先前更加深入，从而更为确定地证悟，因此将此证悟安立为甚深，因为它是修习已见之道。经中说："应当如是学习，应当如是成就。"等等。
或者，衡量等三者，是闻思修三者，或者由三摩地的加行、正行、后行三者所生的智慧，或者以四种理趣的所缘方式反复思维，以九种寂止心反复衡量，以四种胜观反复确定证悟。可以了解，在顺决择分中以总义方式证悟，在见道中了知自性，在修道中已熟练前者并逐渐加深。
第三分为二：本身分类和对分类的辩论解答。第一，修道不同于见道的刹那性，因为是反复串习而相续的缘故，三界九地各有大中小三种所断，每一种又分三种，共有九种，所以对治智慧虽然胜义中无差别，但在世俗中以小、中、大，细分为小小等支分的差别，以智慧对治的不同方式分类，修道有九种。广本《般若经》以大大烦恼分别为所断，说其对治为小小智，最终对小小烦恼分别说是"有数量、可测量、有限量"，其对治大大智则是"无数、不可测量、无限量"，这也是就九种修道各各而言，说其果德福德是无数、不可测量、无限量的。
第二，对辩论的解答分为对数量的辩论解答和对作用的辩论解答两部分。第一，若说每一修道的果德福德是无限的，则其因修道也不确定为九种，因为果德功德是从断除所断的证悟中生起，则所断也应无限，不确定为九，所断不确定则对治证悟也不确定为九；又若能产生无限果，则因也必须无限，以有限因或数量限定为九是不合理的——对此辩难的回答是：对每一修道所说的果德福德是无数、不可测量、无限等，从胜义谛而言，不能容许或不可能以多少数量来分类，因为胜义中因果二者皆不成立，不是有多少。如经中所言："于彼等法性中，不见以义和文字差别所成。"若因果是真实成立，则从有限因生无限果不合理，即使让对方了解这点，此处也不如是承许。


 །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ༷་སྒོམ་ལམ་རེ་རེ་ལའང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ་ནི༷། ཐུགས༷་བརྩེ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་མཐུན༷་མདོ་ལས་བསྟན་པ་དེ༷་དག༷་དེ་ལྟར་དུ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཐུབ༷་པ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཞེ༷ད་པ་སྟེ། དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གཟིགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དགོངས་པ་ཅན་མིན་ནོ། །མདོ་ལས། བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ནི་ས་བོན་གཅིག་ལ་འབྲས་བུ་དུ་མར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཕེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་མཐའ་ཡས་
4-1-120b
པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་དང་། དེ་ཡང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། བདེན་གཉིས་རོ་མཉམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་སྤངས་ལ། དོན་དམ་པར་ཉམས་འཕེལ་མི་རུང་བས་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་ཐོབ་མི་སྲིད་པར་རྩོད་སྤང་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་སྐད་ཅིག་མར་དཔྱད་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་མི་རུང་བའི་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩོད་པ་དང་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། མདོ་ནི།བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དོན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་ན་དེས་སྦྱིན་སོགས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པས། དངོས༷་པོ༷་རྣམས་བརྗོ༷ད་དུ༷་མེ༷ད་པའི་སྟོང་པ༷་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ༷་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམ༷ས་པ༷་དང༷་ནི༷་གཉེན་པོ་འཕེལ༷་པ་མི༷་རུང༷་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒོམ༷་ཞེས༷་བྱ༷་བའི༷་ལམ༷་གྱིས༷་ནི༷། སྤང་བྱ་དགུ་ལྟ་བུ་ཅི༷་ཞིག༷་ཉ༷མས་ཤིང༷་། 
4-1-121a
འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་ཅི༷་ཞིག༷་ཐོབ༷་སྟེ་སྤང་ཐོབ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བྱང༷་ཆུ༷བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཟད་ཅིང་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་། འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་སྐོང་ནུས་པ། ཇི༷་ལྟར༷་དེ༷་བཞིན༷་དུ་སྒོམ་ལམ་འདི་ཡང་ནི་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གཞན་གྱི་འདོ༷ད་པའི༷་དོན༷་སྒྲུབ་པར་བྱེ༷ད་དེ། བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱང་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་སྟོང་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅན་ལ། སྒོམ་ལམ་དེ༷་ཡང༷་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད༷་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བས་རྩོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ། དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྦྱར་བར་སྣང་ཡང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་དཔེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པས་མི་བདེ་བ་འདྲ་སྟེ། དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། 
4-1-121b
སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཕན་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་ཐོབ་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ། ཁོ་རང་གི་མཐར་འབྲས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་དཔེར་བྱས་ནས། སྔར་ཡོད་ཟད་པས་སྟོང་ཡང་རུང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་རུང་སྟེ་སྟོང་པར་དོན་དུ་གཅིག་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྤོང་པ་ལ་མི་སྐྲག་པར་བཟོད་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་ཁོ་བོས་མཐོང་ངོ་། །འདི་ལྟར་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལ་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་ལ། འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ལྡོག་པའང་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
那么是什么呢？在世俗言说中，每一修道都生起无量福德果报，这是与慈悲相顺应的，经中所说的这些确实如此，佛陀所许可，因为他见到实际确实如此而宣说，并非是隐含义。经中说："这不可言说是如来大悲相顺应的教法。"
一因生多果这一点，通过一粒种子生长出多次增长的众多果实等已经成立。在世俗中，缘于十方时际无边的众生，为了他们而将一切回向为获得无量功德佛果之因，以及以无执著的方便善巧摄持，以二谛等味法界本性的方式修行，即使一刹那的修行福德也无法衡量，这是以理可成的。
第二，对作用的辩论解答分为二：对胜义中不能有增减故修道的断得不可能的辩难回答，和对世俗中以刹那观察也不能获得一切智的辩难回答。第一部分又分为辩难和回答两方面。第一，辩难，经中说："若不可言说义中无增减，则布施等也无增减。"意即，若诸法是不可言说的空性，则其中不应有违品的衰减和对治的增长。若如此，以所谓的修道，怎么能减损如九种所断？怎么能获得小小智慧等果？断证不可能存在。
第二，回答：尽无生智菩提仅由断尽烦恼且不再生起而区分，虽无实法，但获得此果后永远从轮回苦中解脱，能满足求解脱的愿望。同样，此修道也通过断除所断和获得证悟来成办自他所欲之事，菩提是以真如空性为相，修道也是以空性真如为相，所以实事论者的辩难是毫无意义的。关于此，虽然似乎应解释为：无上菩提无漏智慧的本体，虽胜义无增减，但世俗中能如实成办所化众生利益，但以无上菩提胜义无增减为例对实事论者不成立，似不妥当。
因此，如龙树所言："灭尽与不生，义上是一致，故请汝忍受。"就像空性对于不了解如何安立因果断证的实事论者，以他们自宗的各别择灭性质的菩提为例，无论是先有后灭而空，还是本性空，在义上都是一样的空性，所以对大乘的断除不要恐惧而应忍受，我见此与彼同一要点。如是，轮回的现象也不是因为实际成立而有，而是由自己的遍计而显现，舍弃轮回而逆转也仅仅是分别而已。


 །དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་བྲི་གང་བླང་དོར་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་རིམ་བཞིན་སྤངས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིམ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གོལ་བའི་རང་གི་རྟོག་པ་ཟད་ཚུལ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ནི་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་འདས་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས་
4-1-122a
ལས། དང་པོ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པ་དག་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་དོན་བྱེད་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་ཀུན་ཅིག་ཆར་དུ་འབྱུང་མི་ཤེས་པས་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་གྱི་སེམ༷ས་དེ་ནི༷་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ༷་མ༷ས་ཀྱང་བྱང༷་ཆུབ༷་ཐོབ་པར༷་རིགས༷་པ་མིན༷་ཏེ་ཐོབ་མི་ནུས་ལ། སྔ་མ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱི་མའི༷་སྐད་ཅིག་མས༷་ཀྱང༷་ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་ཕྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཚང་ཞིང་ཕྱི་མའི་དུས་ན་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལ་ནི། སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་མར༷་མེའི༷་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དུ་མ་རྒྱུན་འཐུད་པས་སྔ་ཕྱི་མ་ལྟོས་པར་སྣུམ་ཟད་ཅིང་སྡོང་བུ་རྫོགས་པར་བསྲེགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ལ། མེ་ལྕེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་ཟབ་མོའི་དཔེ༷་ཡི༷་ཚུལ༷་གྱིས༷་ནི༷། སྔ་ཕྱིའི་སེམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱང་། སེམས་བསྐྱེད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནུས་པ་འཕེལ་ཏེ། རྟོགས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞིང་སྤང་བྱ་འགགས་པ་འཐད་པའོ། །མདོ་
4-1-122b
ནི། སེམས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་སླད་མ་དང་མི་འགྲོགས། ཞེས་སོགས་དང་མར་མེའི་དཔེ་དངོས་སུ་གསུངས།
差别法相
གཉིས་པ་རྟགས་ལ། དཔེ་དང་སྤྲེལ་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མར་མེའི་དཔེ་དེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཟབ༷་མོའི༷་ཆོས༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷་བརྒྱད་ཀྱང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ནི། དཔེར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་ཕྱི་རེ་རེས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད་པ་སོགས་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་གཉིས་མི་འགལ་བ་གོ་ཡུལ་ཙམ་མིན་པར་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་ན་ཕན་ཚུན་སྤོངས་མི་དགོས་པར་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སྐྱེ༷་བ༷་ལ་༡ ཟབ་པ་དང༷་ནི༷། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་བྱུང་ཙམ་ནས་རང་གྲུབ་པའི་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འགགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་མི་འགག་པ་གཉིས་འགལ་མེད་རོ་གཅིག་རྟོགས་པས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འགགས༷་པ༷་ལ་ཟབ་པ་དང༷་། ༢ གཉིས་འདི་ནི་གཞི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
因此，以真如不增不减、离取舍的平等性为所缘的智慧，渐次断除遍计与由此所生的二障，渐次获得证悟的智慧，虽然不是从真如的方面，但从脱离真如的自己分别念消尽方式上显现如此。
因此，应知如实见到法性平等性的义理，是不住于有寂二边的涅槃成就。经中说："如一切法真如本性，如是即是无上正等菩提。"
第二部分有辩难和回答两方面。第一，执二谛为相违者辩论：若胜义如此，则在世俗中修道也不能起作用，因为心是刹那生灭的法，其刹那不能同时生起，必须次第生起，如此则世俗和胜义的心，最初产生的前一刹那也不应能获得菩提，因为无法获得；而没有前前刹那为先导的后刹那也不能获得，因为分别的每一刹那能力不全，后刹那时前者已灭而不存在，所以不可能获得菩提。
第二方面回答：虽然前后各别等不能获得，但如同灯火的焰虽刹那生灭，但多刹那相续，不待前后，能耗尽油脂并烧完灯芯，虽然灯焰的前后刹那不可能同时聚集，但以互相依赖的缘起甚深方式为例，虽无前后心的同时聚集，但依靠前前发心，后后能力增长，对所证真如生起最极明了的智慧，所断得以止息，这是合理的。经中说："最初生起的心与后者不相伴"等，并直接提到灯的比喻。
差别法相
第二标志分为以比喻关联的略说和广说两部分。第一，以灯的比喻方式应了解下文将说的八种甚深法性。第二，其中八种甚深是：比如前后各别的发心不能产生菩提等，胜义中不生和世俗中由不虚缘起力而生两者不相违，不仅是理解的对象，而是在同一基础上不需互相排斥而平等证悟的殊胜双运证悟，这是对生①甚深；同样，诸法生起即刻不住于第二刹那而灭，与胜义中无自性不灭二者无违一味的证悟，通达二谛不可分，是对灭②甚深。这两者是就基的证悟方式而言。
;


 །སློབ་ལམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་དུས་མ་ཡིན་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན༷་ཉི༷ད་ལ་༣ ཟབ་པ་དང༷་སྟེ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་འགོག་པའི་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་
4-1-123a
མཐའ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ན་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་ནས་ལྡང་དཀའ་བའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ནའང་། ད་དུང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟིགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པས། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་ལའང་ད་དུང་སྐྱེད་འདོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འགོག་པ་ལས་སློང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའང་སྦྱངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་མཛད་ཀྱི། རང་གི་མཉམ་བཞག་དེ་ཁོ་ནའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཁོ་ནར་མི་མཛད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཟུང་གཅིག་ཏུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་ཤེས༷་བྱ༷་ལ་ཟབ་པ་དང༷་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས། དོན་དམ་པར་དངོས་དང་དངོས་མེད་སོགས་དམིགས་པས་མཐོང་བར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའོ་ཞེས་མ་མཐོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་དམ་པ་
4-1-123b
བསྟན་པ་ལས་མཐོང་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཏེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རང་གསལ་བ་ཤེས་པ་ལ་ཟབ་པ་དང༷་། ༥ དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ལའང་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པའི་དམ་པར་གསུངས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྤྱོ༷ད་པ་ལ་ཟབ་པ་དང༷་༦ ལམ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་མི་འདོར་བས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡེ་ནས་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉི༷ས་མེ༷ད་ལ་ཟབ་པ་དང༷་༧ ལྔ་ནི། སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལའང་གཞི་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཡོད་ཀྱང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྒྲིབ་གཉིས་མ་བྲལ་བའི་དུས་མིན་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་ཡུལ་ཤེས་བྱ་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་མེད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་རློམ་པ་ནི་ཐབས༷་མཁས༷་པ༷་ལ༷་ཟབ༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ། ཡང་དག་པར་ན་འཐོབ་བྱ་ཉིད་མ་དམིགས་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པའམ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འདུས་མ་བྱས་པ་
4-1-124a
རྒྱུས་སྒྲུབ་པ་མི་ནུས་པར་གཟིགས་པས་སོ། །ཟབ་མོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ནི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ངོར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཟུང་འཇུག་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་། དེ་ལྟར་མི་འགལ་བར་མཉམ་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟབ་མོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ལ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ནི་གཞན་ངོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་གཞུང་རྣམས་ལས་གསུངས་ཤིང་། རྟགས་འདི་རྣམས་གཞན་ངོར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པའང་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་སྟོང་རོ་མཉམ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ལ་གནད་གཅིག་གོ། མདོ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཟབ་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་རོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
虽然在学道中以智慧修习真如，但因悲心不在非时现证，这是对真如③甚深。这是指在真如法界中息灭一切心心所的灭尽、实际极为熟练，成为等味而难以出定的方式能够平等安住，虽从八地获得，但因仍有微细所知障，故对真如的见解不如佛陀那样极为清净，并且尚未获得安住真如中而见一切所知的智慧，因此在他们所见如实性中尚有可提升之处，所以如来以从灭尽中唤起的方式，由圆满成熟净修究竟的力量生起殊胜三摩地，净除极微细的所知障而成佛，而不仅仅是住于彼等自身三摩地的状态中，从这方面如是宣说。
一切法离戏论故无法成就布施等，但在世俗中了知无误修行布施等波罗蜜多的方式，以及通达此二无违一味的证悟，是对所知④甚深；一切法自性不成立，故胜义中无有丝毫以有和无等为所缘而可见之物，这就是见真实性，由宣说"不见即是最上见"，无有任何见，而此与见真性似乎相违的分别念已离，了知离一切所缘的智慧的自明见解，是对智慧⑤甚深；同样，因胜义中对任何法无所行持，所以宣说"不行即是最上行"，通达此义的殊胜证悟，是对行⑥甚深；虽不舍一切道的修行而现证果位，但了达胜义中无能所二元，本来平等的法性，是对无二⑦甚深。这五种是关于实修方式的甚深，其中就基础而言，虽然真如平等地存在于一切中无差别，但了知在圆满成熟净修究竟、未离二障之时不应现证；就道而言，有境所知、有境能知和修行行持三者；以及就果而言，见无能证所证二元的方面。
在世俗中圆满二资粮而不执著获得佛果，是对方便善巧⑧甚深，因为真实中不见所得，并且见到自性相或自性智慧身是无为，不能由因造作而成就。
这八种甚深，对于执持空性与缘起相违的分别心而言，以互相排除的方式难以证悟双运等味，如是了知不相违平等的方式具足八种甚深的智慧从八地获得，与之相应的身语言表在他前是不退转的标志，诸论中如是说，而这些标志不仅仅是在他前，似乎也有令自己确信的作用。这八种也都是在证悟现空大等味的关键点上一致。经云："缘起甚深，此实为奇妙。"


 །ཞེས་སོགས་སོ། །
证加行差别补特伽罗之修次第
གསུམ་པ་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེའི་སྒོམ་རིམ་ལ། བརྟེན་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུའི་ཐོབ་བྱེད་ཟབ་མོའི་ཡུལ་ཅན་དང་། ལོངས་སྐུའི་རྒྱུ་རྟེན་ཞིང་དག་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་། ཞིང་དེར་ཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུ་ཟུང་འཇུག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ། དང་པོ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དངོས་དང་། དེ་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས། དང་པོ། །ས་བརྒྱད་པར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི༷་ལམ༷་དང་འདྲ༷་བའི༷་ཕྱིར༷། 
4-1-124b
ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པ་ལས་ཐ་དད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ན། སྲི༷ད་དང༷་ཞི༷་བ༷ར་བླང་དོར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི༷་རྟོག༷་པ༷་ནི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲི་གང་ཀུན་བྱང་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་བྱང་འཆིང་གྲོལ་ཡོད་པས། ལས་དགེ་སྡིག་བསགས་པ་དང་དེའི་རང་འབྲས་འབྱིན་པ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ངང་འདྲ་ན། ཉིན་པར་གྱི་དགེ་སྡིག་གི་ལ༷ས་བསགས་པའང་། རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ལྟར་ཕན་གནོད་མེ༷ད་པའམ་ལས་ལམ་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ་ལ༷་སོག༷ས་པའི་སྒྲས་ཡང་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་བཅད་པ་སོགས་རྨིས་ནའང་ཉིན་པར་ལྟར་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཀླན༷་ཀ༷་ཡི༷། ལན༷་ནི༷་མདོ་ལས་ཇི༷་སྐ༷ད་བཤ༷ད་པར༷་དེ་དག་ཏུ་ཟ༷ད་དེ། དེ་ནི་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བདེན་རྫུན་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ལ། མི་ཤེས་པ་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་རང་གི་རྟོག་པ་མངོན་ཞེན་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་ལས་རང་འབྲས་དེ་ལྟར་འབྱིན་མི་འབྱིན་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་སད་པའི་ཚེ་རྫུན་པར་ཤེས་ནུས་པས། དེར་གཏེར་རྙེད་པར་
4-1-125a
རྨིས་པ་ལྟ་བུ་ལའང་། གཏེར་དངོས་སུ་རྙེད་པར་འཛིན་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལའང་ཉིན་སྣང་དང་ཁྱད་མེད་པར་མངོན་ཞེན་གྱི་གསོས་འདེབ་མཁན་ཞིག་བརྒྱ་ལ་ཡོད་ན་དེས་ལས་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས་པར་ཡང་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་ན་ཉིན་སྣང་ལའང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་སད་རྨི་གཉིས་ཀར་ལས་དང་སེམས་པ་དབེན་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མངོན་ཞེན་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་ན། དེ་དང་མི་འགལ་ཏེ་ཚུལ་དེ་དག་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་ཐར་གསུམ་བསྒོམས་ན་ཤེར་ཕྱིན་འཕེལ་ལམ་ཞེས་དྲིས་པས། ཉིན་པར་བསྒོམས་པས་འཕེལ་ན་མཚན་མོ་ཅིས་མི་འཕེལ་ཞེས་གསུངས་པས། བློ་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་ཞུགས་ན་ཉིན་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་སོགས་ཚོགས་བསགས་ན་དེས་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དོན་གྱི་ལན་སྔར་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པའི་དབང་གིས་བྱམས་པ་ལ་ཞལ་འཕངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ན་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་དང་། བྱམས་པས་ཅི་བྱམས་པ་ཞེས་པའི་མིང་
4-1-125b
གིས་ལན་ལྡོན་ནམ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས་དོན་ལ་སྲིད་ཞི་མ་གྲུབ་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མེད་པར་བསྟན་ལ། དྲི་བ་དེའི་ལན་དངོས་སུ་རྫོགས་པར་མ་མཛད་པ་ནི། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོག་རྟོག་མཐའ་མེད་པ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསལ་བར་བསྟན་ཏོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如是等等。
证加行差别补特伽罗之修次第
第三，具有殊胜加行修习者的修行次第，包括：依靠获得佛身法身的甚深境智，受用身之因清净广大刹土境智，及于彼刹土中事业运作化身之因双运方便善巧加行三种。
第一，轮涅平等性，分为直接论述和辩论解答两部分。第一，八地菩萨对轮回涅槃诸法虽现而无自性如同梦境，故一切法由自各别了知的现空平等性不可言说法界，同一方式中毫无差别，因此对轮回与涅槃不作取舍差别之分别，这是轮涅平等性的加行。
胜义中法性平等性无生灭、增减、染净，但对于未如是证悟、具有一切系缚的补特伽罗，由自分别的力量而有生灭、染净、系缚与解脱，故有积集善恶业及其果报。
第二，辩论：若诸法如梦境状，则白天所积善恶业，如同梦中业无有损益，或业道不圆满；"等"字表示或者梦中杀生等，如同白天一样成为圆满业道。对此责难，如经中所说的回答已经足够。这不是因为法自体有成立不成立的真妄，而是由于无明具一切系缚的补特伽罗自己分别现行执著的强弱而有能否产生自果的差别。梦中显现在醒来时能知是虚妄，故如梦中发现宝藏，也没有人执为真实发现宝藏。若有人百分之百地对梦境显现如白天显现一样执为实有，则为何不能圆满业道的正行？若不能，白天显现也不能。
若认为：醒梦二者业与思都是空寂，经中已说，故不能成立现行执著的差别。不相违，因为这些说法是就胜义而言。又舍利子问须菩提："梦中修三解脱门能增长般若否？"答："白天修能增长，夜晚为何不能？"意为心对境无错乱趣入，日夜有何差别？
若问："梦中行布施等积集资粮能圆满资粮否？"须菩提已作实义回答，为特定需要而推给弥勒说："此弥勒菩萨一生所系，可问之。"问后，弥勒言："以'弥勒'之名能回答吗？"等，表示实际上轮涅不成立，故无太过之失。未直接圆满回答此问题，是表明所化众生无尽邪见将由未来佛陀遣除。


 །དེ་ལ་སྔར་ལན་བཏབ་པ་དོན་གྱིས་འདིའི་ལན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཉིན་པར་གྱི་སྦྱིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཚོགས་རྫོགས་དགོས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྦྱིན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སད་པའི་དུས་ལྟར་རྗེས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་གྱི་ཡུལ་དུའང་འགྲུབ་དགོས་ན་དེ་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིན་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མངོན་ཞེན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལས་གང་ཡང་མི་གསོག་གམ་ཞེ་ན། དེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་གང་ཡང་མི་གསོག་སྟེ་མངོན་ཞེན་མེད་པས་ཟག་བཅས་ལ་འདུན་པ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མི་གསོག་པར་ཐལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མངོན་ཞེན་མེད་ཀྱང་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་བྱང་སེམས་དེའི་ཚོགས་རྫོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཞིང་དག་སྦྱོར་ནི། སེམ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་རིས་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག༷་རྟེན༷་མ་དག་པ་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཕྱི་སྣོ༷ད་ཀྱི༷་འཇིག༷་རྟེན༷། རྡོ་དང་། ཚེར་མ། གཡང་ས་སོགས་མ༷་དག༷་པ༷་དེ༷་དག་མཐོང་བ་ལ༷་བརྟེན་ནས། སངས་
4-1-126a
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བདེ་བ་ཅན་དང་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་སོགས་བཞིན་སྣོད་བཅུད་དག༷་པར༷་བསྒྲུབ༷་པ༷་ལ་སྨོན༷་ལམ་དང་། དེ་འགྲུབ་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིས༷། རང་ཉིད་གང་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང༷་ནི༷་དག༷་པ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དང་ཞིང་དག་སྦྱོར་གཉིས་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་མི་སློབ་པར་གསུངས་པས། སེང་བཟང་གིས་ཁྱད་པར་ལམ་ལ་བཞག་པ་མི་འཐད་ཅེས་ཨ་བྷ་ཡས་གསུངས་ཀྱང་འཕགས་པའི་དེ་ནི་དེ་ཕན་ཆད་བསླབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའམ། འབྲས་བུའི་སར་དགོངས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་དོན་ལ་གནས་སོ། །གསུམ་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་ཐར་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དུ་མ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འཇུག་ཡུལ༷་དེ་དང༷་དེ་དག་ལ། དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་པ་དང་སྒྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར༷་བ༷་ཅ༷ན་ཐབས་མཁས་འདི༷་ཡི་ནི༷་ངོ་བོའོ། །མདོར་ན་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་གཅིག་གོ་གཅིག་གིས་མ་བཀག་པར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་
4-1-126b
བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
对此先前已回答，其实质作为此问的回答方式是：若梦中布施应如同白天布施一样圆满资粮，则梦中布施对象等也应如醒时一样成为后续执著的对象，但这不能成立。
那么，菩萨将一切白天显现也如梦一样无执著地了悟，是否不积任何业？彼不积任何有漏业，因为无执著故无对有漏的希求等。若问：是否也不积无漏业？虽菩萨无执著，但不会无益于有执著的其他众生，因为因果不虚之力，菩萨资粮圆满不会不存在。
第二，净土加行：见到众生种类地狱等三恶趣等内情世间不净，同样外器世间的石头、荆棘、险地等不净，依靠见到这些，发愿成就如佛陀净土极乐和文殊净土庄严等情器清净，并积集能成就此愿的资粮，成就自己将成佛的清净佛土加行。
圣解脱军说轮涅平等性和净土加行属无学道，阿巴亚声称狮贤置于胜进道不合理，然而圣者所说指此后无需修习，或是就果位而言，而师长狮贤才是契合实义。
第三，方便善巧加行分为本质和分类两部分。第一，此菩萨对圆满解脱门和菩提分等法，以及成办众生多种利益的所趋入境界，通过了知时非时及多种不同修行方式的加行，这是方便善巧的本质。总之，以空性和悲心双运，既圆满自己的佛法，又成熟其他众生，二者不相妨碍而互为助伴的方便善巧。


 །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཚད་མེད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་བཅུ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། གནས་དེ་ནས་འཕོ་བ་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། དེ་གསུམ་ལས་འདའ་བའི་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ལྷའི་བུ་ཡི་བདུད་དེ་དགྲ༷་བདུད་བཞི་དང་ཉན་རང་གིས་གཉིས་པོ་རྣམ༷ས་ལ༷ས་ནི༷་ཡང་དག་པར་འདས༷་པ༷་དང༷་། ༡ བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པས་མཐའ་གཉིས་ལ་མི༷་གན༷ས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། ༢གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞིན༷་དུ་དེ་ཡི་ཤུགས༷་འབྱིན་པ་དང༷་ནི༷། ༣ ཡང་དག་མཐའ་ཤེས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ཉན་རང་དང་ཐུ༷ན་མོང༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དང་། ༤བསམ་གཏན་སོགས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་རོ་མྱོང་བ་མེད་པས་མ༷་ཆགས༷་པ༷་དང༷་། ༥ རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བདག་དང་ཆོས་སུ་མི༷་དམི༷གས་པ་དང༷་། ༦རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པས་སྲིད་ཞིར་མཚ༷ན་མ༷་ལ་མི་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ༧ དེ་ལྟ་ན་ཅིའང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དངོས་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་
4-1-127a
མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མར་མི་འཛིན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀུན་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་མེད་ཙམ་བློས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པས་དངོས་མེད་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བའི་མྱང་འདས་དང་། འདུས་བྱས་འཁོར་བ་གཉིས་ཀར་མི་གནས་པས་འབྲས་བུའི་རེ་འདོད་སྨོན༷་ལམ༷་རྣམ་པར་ཟ༷ད་པའི༷་སྦྱོར་བ་དང༷་། རང་གི་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འཆད་མཁས་པ་སོགས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ༷་ཡི༷་རྟགས༷་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་དང༷་། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ཚད༷་མེ༷ད་པ༷་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས། ཐབས༷་ལ༷་མཁས༷་པ༷་རྣམ༷་པ༷་བཅུ༷འོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，分类。虽可无限分类，但主要内容有十种：超越四魔——痛苦之依所取蕴五蕴魔，三界中行的烦恼即烦恼魔，从彼处迁移的死亡主魔，及障碍脱离前三者善行的天子魔——以及超越声闻缘觉二者；①通达二谛双运故不住二边而利益众生；②为所化众生如先前所发愿般发挥其力量；③虽知真实边际而不现证，故有别于声闻缘觉的特征；④对禅定等道与果法无有味著故无执着；⑤以解脱门空性相不缘我与法；⑥以解脱门无相相不执轮涅诸相的加行；⑦若如此，仅仅不见任何会现证无实涅槃吗？不是的，是无相执而见一切法，并非仅以意识现证无实，那是执著于无实相。以解脱门无愿，不以仅无实分别的涅槃和有为轮回二者为住所，故⑧灭尽对果的希求愿望的加行；自己所证悟的甚深空性不共殊胜法深广，善于解说等是不退转之相，故⑨善于解说不退转相的加行；因入于方便善巧境界之一切所知，故⑩了知无量的加行。以上是十种方便善巧。


 །ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་རྒྱན༷་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས། རྣམ༷་ཀུན༷་མངོ༷ན་པར༷་རྫོགས༷་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་སྐ༷བས་ཏེ༷་བཞི༷་པའི༷་བཤད་པའོ༷། །
广说摄持果顶加行分法
གཉིས་པ་དབང་དུ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྩེ་སྦྱོར་རྒྱས་བཤད་ལ། སྦྱོར་ལམ། མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་བཞི།
加行道顶加行
དང་པོ་ལ་དྲོད། རྩེ། བཟོད། ཆོས་མཆོག་
4-1-127b
བཞི། དང་པོ་རྟགས་ཀྱི་མཚོན་པ་དྲོད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དྲུག་རེ་སྟེ། དང་པོ་ཉིན་པར་གྱི་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་གོམས་པས་རྨི༷་ལམ༷་ན༷་ཡང༷་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཀུན༷། རྨི༷་ལམ༷་ལྟ༷་བུར༷་ལྟ༷་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ལ༷་སོག༷ས་པའི་སྒྲས། དེ་བཞིན་དུ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་རང་ལ་དགའ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་། སད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དམྱལ་བ་སོགས་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤོང་བར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཉིས་པ་རྨི་ལམ་སད་པ་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ན་མེས་ཚིག་པ་འདི་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པས་སེམས་མེད་ཀྱི་གནོད་པ་གྲོང་སོགས་མེས་ཚིག་པ་ཞི་སྟེ་བདེན་ཚིག་གི་བྱིན་བས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་
4-1-128a
དུ་སེམས་ཡོད་མི་མ་ཡིན་པས་བཟུང་བ་འབྱུང་པོའི་གནོད་པ་ཞི་བའི་བདེན་ཚིག་གྲུབ་པ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་བདེན་ཚིག་གྲུབ་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཤེས་ནས་བདུད་དང་སྡིག་གྲོགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ཞེན་མེད་པ་དང་། བསལ་བཞག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡུམ་ལ་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འབྲས་རྟགས་བརྒྱད། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བཞི། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་གཉིས། སྐྱབས་དང་དེའི་མཐུ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་པའི་རྟགས་གཉིས། རྨི་ལམ་ཤེས་པའི་རྟགས་གཅིག་ཞིང་དག་པའི་རྟགས་གཅིག་སེམས་ཅན་ཡིན་མིན་གྱི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་གཉིས། ལམ་ལ་སློབ་པའི་རྒྱུ། བསླབ་པའི་ཡུལ། སློབ་ཚུལ། ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྟགས་
4-1-128b
བཞི་སྟེ། རྩེ༷་མོར༷་ཕྱིན༷་པའི༷་སྦྱོར༷་བའི༷་རྟགས༷་ཀྱིས་མཚོན་པ་དྲོད་རྣ༷མ་པ༷་བཅུ༷་གཉི༷ས་དག༷་ཏུ༷་མདོ་ལས་བཞེད༷་དོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
《现观庄严论》，即《般若波罗蜜多教授论》中，遍智现观品第四的解释。
广说摄持果顶加行分法
第二，所控制的果位顶加行广说分为四：加行道、见道、修道、无间顶。
加行道顶加行
第一，包括暖、顶、忍、胜法四种。第一，以相标示的暖顶加行：梦中状态和醒时状态各有六相。第一，白日时分修习空性所缘止观，由此在梦中也不离于见一切法如梦，"等"字所表示的还有：同样由修习力在梦中不生喜乐声闻缘觉之心，梦中见如来被众多眷属围绕说法，梦中见佛陀神变游戏的化现，梦中对被痛苦所逼的众生生起说如梦之法的心，以见到梦中和醒时地狱等为先导，忆念自己将在佛土中断除恶趣，第二，醒来后说："若我被授记成佛，愿此被火烧毁者平息。"以此言语使无心之害如被火烧的村庄等平息，以谛语加持成就；同样，成就使有心非人所执持的鬼魅危害平息的谛语；由此类推，也应了知其他成就谛语的方式。了知魔业后降伏魔和恶友而依止善知识，为满足所化众生的期望，于定后诸相中依止般若，由遍知色等的自性，于一切染净法无现行执著，由如法行持无断立之法性佛母而趋近菩提。
就体性而言有八种果相，就自性而言有四种相，就智慧方便而言有两种主要相，就皈依及其力稳固修习而言有两种相，一种了知梦的相，一种净土相，两种平息有情与非有情危害的相，就学道之因、所学对象、学习方式和利益而言有四种相，总共是以顶加行相标示的暖十二种相，经中如是许。
;


 །མདོ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ། རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་ཐར་གསུམ་བསྒོམ་ན་ཤེར་ཕྱིན་འཕེལ་ལམ་ཞེས་དྲིས་པས་ཉིན་མོ་སྒོམ་པས་འཕེལ་ན་མཚན་མོས་ཀྱང་འཕེལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་རྣམ་འཕེལ་གྱིས་མཚོན་པའི་རྩེ་མོ་ནི། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཛམ༷་བུའི༷་གླིང༷་གི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་ཇི་སྙེད༷་ཀྱིས། སངས༷་རྒྱས༷་མཆོ༷ད་པའི༷་དགེ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྣམ་པ་མང༷་དུ་ནི༷་དཔེར༷་མཛ༷ད་ནས༷། དེ་ནས་རྣམ༷་པར་འཕེལ༷་བ་སོགས་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་བཅུ༷་དྲུག༷་གི་བདག༷་ཉི༷ད་དོ༷། ། དེ་ཡང་། མདོ་ལས། གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ན་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་བཞུགས་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིམ་གྲོར་བྱས། བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེར་ཕྱིན་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་སྤྱོད་ན་དེའི་བསོད་ནམས་
4-1-129a
མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོད་ཅིང་དགེ་བ་བསྔོས་པ་ལས། རྩེ་མོ་པ་རང་ཉིད་ཡུམ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། ༡ བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྦྱིན་གནས་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ༢ དེ་ལས་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། ༣ དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བྱ་འབྲས་བུ་དང་། ཆུབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་ཆེར་བརྩོན་པས་འཛིན་པ་དང་། ༤ འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དགེ་བཅུ་བསམ་གཟུགས་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ལས་རྩེ་སྦྱོར་འཕགས་པ་དང་། ༥ རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་དྲུང་དུ་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བའི་ཕྱིར་འོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། ༦ རྩེ་མོ་པས་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ༧ རྩེ་ཤེར་གྱི་མཐུས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་གུས་པས་གནས་པ་དང་༨ བརྒྱད་ལ་ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དཔེ་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་
4-1-129b
གཙོ་ཆེར་མཚོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ནི། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་གཟུགས་མེད་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་ཞིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ༩ མདོར། གསེར་འབྱུང་བའི་ས་ཉུང་བའི་དཔེས་རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ༡༠ འཁོར་སྒྱུར་ཉུང་བའི་དཔེས། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ༡༡ རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ༡༢ གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ༡༣ ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཤེས་པ་དང་། ༡༤ སྒོམ་བྱུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་དང་། ༡༥ དེའི་མཐུས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་སྟེ། ༡༦ དེ་རྣམས་སོ། །འདིར་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་སོགས་འདི་དག་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ས་མཚམས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གོང་མར་མེད་པ་མིན་ལ། ཞིང་དག་སྦྱོར་སོགས་ཆ་འདྲ་སྔ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ས་ནས་ཐོབ་པས་དེར་བཞག་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་འདྲ་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
经中：舍利子问须菩提："在梦中修三解脱门能增长般若波罗蜜多吗？"回答："白天修习能增长，则夜晚也能增长"等等来说明。第二，以增益标示的顶加行：加行道顶现观中住的大菩萨修学般若波罗蜜多的利益是：以闻思布的一切众生供养诸佛的善业等多种方式为例，然后以增益等利益方面宣说，具有十六种自性。
如经中所说："假使南赡部洲所有众生全部同时获得人身并成佛，在此期间住世，某善男子或善女人对其恭敬供养等所得福德，不如某善男子或善女子为他人宣说般若波罗蜜多乃至作意修行，其福德更多增益。"等等，如是所说，较三千大千世界中南赡部洲等有情数量相等的佛陀供养与回向善业，顶加行者自住般若并为他宣说的福德更大；①较此福德更为殊胜的是，精勤作意般若波罗蜜多成为殊胜福田；②较此更增长福德的是，获得无生法忍而使众生完全解脱；③较此更殊胜的是，以顶加行力对所证菩提果和能证因法虽无所缘而大精进修持；④较南赡部洲众生获得十善、禅定与无色定的福德，顶加行更殊胜；⑤天神为保护住于顶加行者而来，并劝请菩提；⑥顶加行者以修般若波罗蜜多的力量降伏一切魔；⑦以顶般若力如同对他人教授般自己恭敬安住；⑧这八种称为外主要，因为主要是依靠其他比喻和其他补特伽罗来表示。
内主要的八种是：⑨以顶般若力离无色界声闻缘觉等作意，通过方便善巧令学处完全清净；如经中以产金土地稀少为喻，⑩以顶般若力获得决定成为佛种性的殊胜性；以转轮王稀少为喻，⑪以顶般若力使获得佛果的因——发心等能力极大增长；⑫以顶般若力不生波罗蜜多违品的心；⑬对从色至一切相智之间不生显现遍计执实的心；⑭知道将一切波罗蜜多摄于般若波罗蜜多中而修行；⑮以修所生力获得三乘一切圆满证悟智慧；⑯以此力接近正等正觉。
在此，相与增益等这些是指最初获得的界限，并非在上位不存在。净土加行等相似分早已存在，但完全清净殊胜者从某地获得而安立于彼等，这类道理应贯通上下文理解。


 །
4-1-130a
གསུམ་པ་བརྟན་པས་མཚོན་པ་བཟོད་པ་ནི། རྣམ་འཕེལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པ་དང་། ལམ་ཤེས་དང་གཞི་ཤེས་ཉི༷ད་དེ་མཁྱེན་གསུམ༷་གྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རྟོགས་པ་ཡོངས༷་སུ༷་རྫོགས༷་པ༷་བླ༷་ན་མེ༷ད་པ༷་རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་དང་། སེམ༷ས་ཅ༷ན་གྱི་དོན༷་སྒྲུབ་པ་ལ་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་ཡོངས༷་སུ༷་མི༷་གཏོང༷་བ༷་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་བརྟན༷་པ༷་ཞེས༷་ནི༷་མངོ༷ན་པར༷་བརྗོ༷ད་པའོ། །བཞི་པ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ཆོས་མཆོག་ནི། དེ་ལས་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་འདི་ཡི་ཡི་རང་ཡང་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། གླིང༷་བཞི༷་པ༷་དང༷་སྟོང༷་དང་པོ་དག༷་དང༷་སྟོང༷་གཉི༷ས་པ་དང་སྟོང་གསུམ༷་པོ་དེ་དག༷་གི་ས་སོགས་སྲང་ལ་གཞལ་བའི་གྲངས་ཀྱི་དཔེར༷་མཛ༷ད་ནས༷། དེ་ལས་ཀྱང་ཚད་མེད་པས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསོ༷ད་ནམ༷ས་མང༷་པོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་པའི་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང༷་ངེ་འཛིན༷་ཡོངས༷་སུ༷་བསྒྲགས༷་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་
4-1-130b
མི་ལྡོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ་རིམ་པར་ས་དང་པོ་དང་བདུན་པའི་བར་དང་བརྒྱད་པ་དང་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ་དེ་བཞི་ཡི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རང་བའོ། །ཞེས་ཡུལ་དེ་བཞིའི་དགེ་བ་ལ་ཆོས་མཆོག་པས་ཡི་རང་བ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང་འཛིན་བསྒྲགས་སོ། ། དེ་ཡང་ཡི་རང་གི་བསོད་ནམས་དངོས་སུ་བསྟན་པས་དེའི་རྟེན་མཚུངས་ལྡན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །
见道顶加行
གཉིས་པ་སྤང་བྱ་འཇུག་ལྡོག་རྫས་བཏགས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྩེ་སྦྱོར་ལ། སྤང་བྱ་རྟོག་པ་དང་། གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་གཉིས།
所断分别
དང་པོ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་དང་། རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་བཞི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་རིགས་བསྡུས་ཏེ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་པོ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་འཇུག་ཡུལ་དུ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་དང་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལྡོག་བྱའི་ཡུལ་དུ་གཟུང་བ་སྟེ་གཉིས་དང་། སོ་སྐྱེའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང་།
4-1-131a
འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཉན་རང་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བཞིར་ཡོད་ལ། དེ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ནས་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་སེམས་པའི་རྟོག་པ་ནི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོས་ན་སྤངས་མི་དགོས་ཀྱང་། དེར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མའི་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བས་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྫས་བཏགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སྐྱེའི༷་ཆོས་ལ་རྫས་འཛིན་དུ་བསྟན་པས་བཏགས་འཛིན་དུའང་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ལས་བཏགས་འཛིན་བསྟན་པས་དེ་ལའང་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དོན་ལ་རྫས་བཏགས་སུ་འཛིན་པ་དེ་དག་སྤང་ཚུལ་འདིར་བཤད་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第三，以坚固标示的忍位，通过圆满增益而自在达到最胜的特征是确定宣说：遍智、道智和基智这三智的诸法的证悟圆满无上，自利证悟坚固，以及对成办众生利益的发心行持永不舍弃，他利悲心坚固，如是明确宣说。
第四，以福德标示的胜法位，由此获得安住心的殊胜三摩地，故此位随喜也最为殊胜：以四大洲和小千世界及中千世界和三千大千世界的土等称量数量为例，以无量不可量的福德，宣说无二心安住的胜法三摩地。
如经中说：初发心、入行、不退转、一生所系，分别对应从初地到七地之间、八地和十地所住，随喜这四种发心的善根。通过胜法位者随喜这四种境的善业功德大的方式，宣说胜法三摩地。这是通过直接显示随喜的福德，也宣说了其所依、相应三摩地的功


 །དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཇུག༷་པ༷་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་
4-1-131b
དང༷་ནི༷་ལྡོག༷་པ༷་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལ༷་དམིགས་ནས་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་གཟུང༷་བའི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་སྟེ་སོ༷་སོར༷་དེ༷་དག་ལ་དབྱེ་ན་དགུ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཇི༷་བཞིན༷་ཡུལ༷་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མི༷ན་པའི༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་བདག༷་ཉི༷ད་དག༷་ཏུ་ཤེས༷་པར་བྱ༷འོ། །འཛིན་པ་ལའང་འཛིན་མཁན་སོ༷་སོའི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་དང་འཕ༷གས་པའི་དབྱེ༷་བས༷། སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྫས༷་སུ་ཡོད་པ་དང༷་བཏགས༷་པས་ཡོ༷ད་པར༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་འཛིན༷་པ༷་ད༷ག་ཏུ༷་འདོ༷ད་ལ༷། དེ༷་དག༷་ལའང་སོ༷་སོར༷་དགུ༷་རེ་ཡི་བ༷དག་ཉི༷ད་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཅིང་། གལ༷་ཏེ༷་དེ་དག་གི་གཟུང༷་དོན༷་དེ༷་བཞིན༷་ཉིད་དུ་མེ༷ད་ན། རྫས་བཏགས་དེ༷་དག༷་ཡུལ་གང༷་གི༷་འཛིན༷་པར༷་འདོ༷ད་དེ་མི་འདོད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྫས་བཏགས་སུ་འཛིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་ལོག་ཤེས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལའང་རྫས་དང་བཏགས་པར་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ༷་ལྟར༷་ནང་འཛིན་པ་དེ༷་དག༷་འཛིན༷་པ༷་ཡི༷་ངོ༷་བོས༷་སྟོང༷་པའི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷། །གོང་སྨོས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་སྟངས༷་ཀྱི་རྣམ་པས་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། དང་པོ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་ལ། །
4-1-132a
མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་པ་ནས་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་གང་ཟག་རྫས་སུ་དང་འཕགས་པས་བཏགས་པར་འཛིན་ཞེས་བདག་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལ་བྱེད་དེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱ་བར་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་ཀྱང་། ཡུལ་དུ་བྱས་ན་གང་ལ་གང་ལྟར་བཟུང་ཡང་རུང་མོད། དང་པོའི་དམིགས་པར་སོ་སྐྱེ་བསྟན་པས་འཕགས་པ་ཤུགས་དང་། གཉིས་པས་འཕགས་པ་བསྟན་པས་སོ་སྐྱེ་ཤུགས་བསྟན་ཏེ། དོན་དུ་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རྫས་སུ་ལྟ་བ་དོན་དམ་པར་བཏགས་པར་ཡང་མི་དམིགས་པའོ། །དེས་ན་གོང་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས། བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་དང་དམིགས་པ་མཐའ་དག་སྤང་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་ཀུན་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་
4-1-132b
ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྟན་དོན་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་དང་། འཛིན་རྟོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་དང་། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
对此，菩萨的趣入境界大乘道果与背离声闻缘觉道果为所缘，对应取舍之境执为实有的所取分别，分别对这些各自分类有九种自性，应知这些是如同颠倒显现的自性，而非如实成立为对境。
对于能取，也因能取者凡夫与圣者的差别，认为众生实有和假有的分别是能取，这些各自也可分为九种自性。若这些所取对象如实不存在，则实有假有等作为何境的能取也不合理。
如是执著实有假有，如同将海市蜃楼视为水一样是错误认知，因为任何理由都未曾成立为实有或假有，如同石女之子。如是内在能取，以能取自性为空之特征。
上述四种所取能取分别，每一种通过内部分类，依境通过执持方式的行相各有九种，共三十六种。第一，趣入所取分别：
如经中说："须菩提，你意下如何，幻化般的心，你能如实见到吗？"乃至通过木制机械的比喻，宣说不分别作业之果。
凡夫执人为实有，圣者执为假有，这是就是否了悟无我而言，不是作为对境而是作为有境来解释，但若作为对境，无论如何执取都可以。第一以凡夫为所缘，暗示圣者；第二以圣者为所说，暗示凡夫。实际上，一切凡圣补特伽罗皆不可实有见，胜义中也不可视为假有。
因此，通过这些上下文所说的见修所断分别，表明应断除取舍遮遣成立的无尽分别的现行执著和所缘，同时从此说明中也能了知染净特征和大小乘差别等。如是了知后无现行执著地行持，这是般若波罗蜜多的教义。
第二分为所取分别和能取分别两部分。第一又分为趣入所取分别和背离所取分别。


 དང་པོ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཐེག་ཆེན་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་སྤྱི་དང༷་། ༡ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས༷་སུ་ངེས་པ་རྒྱུ་དང༷་ནི༷། ༢ ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ལམ༷་ནི༷་ཡང༷་དག༷་འགྲུབ༷་པ༷་སྟེ་ལམ་དངོས་དང༷་། ༣ ཡིན་ལུགས་ཤེས༷་པའི༷་དམི༷གས་པ༷་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པས་མ༷་འཁྲུལ༷་བར་དམིགས་པ་དང༷་། ༤ མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས༷་སྤོང་བ་དང༷་གཉེན༷་པོ༷་ལ་འདོར༷་ལེན་མ་ནོར་བས་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་དང༷་། ༥ འབྲས་བུ་ལ། རང་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་རང༷་གིས༷་རྟོགས༷་པ་དང༷་། ༦ གཞན་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ས་ལས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱེ༷ད་པ༷་དང༷་། ༧ གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་སྤྲུལ་པ་སོགས་དེ༷་ཡི༷་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་པའི་ལ༷ས་དང་༨ བྱ༷་བའི་འབྲས༷་བུ༷་སེམས་ཅན་མྱང་འདས་ཆེན་པོར་འགོད་པ་ལ༷་འཇུག༷་པའི༷་ཕྱོགས༷་སུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྟེན༷་ཅ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་དགུ༷ར་འདོ༷ད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོར་དམིགས་
4-1-133a
པའམ་མཚན་འཛིན་གྱིས་སྲི༷ད་པ་དང༷་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་ཞི༷་བར༷་ལྷུང༷་བའི༷་ཉེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར༷་ན། ཐེག་ཆེན་ལས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉན་རང་རྟོགས༷་པ༷་དམན༷་པ༷་ཉི༷ད་དང༷་ནི༷། སྲིད་ཞིར་ལྷུང་བ་ལས་འཛིན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཤེས་གཉེན་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས༷་སུ༷་འཛིན༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མིན་པས་ལམ༷་གྱི༷་རྣམ༷་པ༷་མ༷་ཚང༷་བ་དང༷་། སྲིད་མཐའི་ཚེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སོགས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་དབང་པོ་དམན་པ་གཞན༷་གྱི༷་རྐྱེན༷་གྱིས༷་འགྲོ༷་བ༷་དང༷་། ཐབས་དམན་པས་ཆེད༷་དུ༷་བྱ༷་བ༷་སྤང་རྟོགས་སེམས་ཏེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས་ལོག༷་པ༷་དང༷་། འབྲས་བུ་ཉི༷་ཚེ༷་བ༷་སྤང་བྱ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྤོང་བ་དང༷་། འབྲས་བུ་སྣ༷་ཚོགས༷་ཉི༷དརྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་འདིར་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྤང་བ་ཉི་ཚེ་དང་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཀྱང་། སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལུགས་སྤང་བ་ཟད་པའི་ཆ་ནས་རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་མིན་པ་ལས་སོ་སྙམ། རྣམ་མཁྱེན་ནམ་གཞན་དོན་དུའམ་ཐེག་ཆེན་ལ་གན༷ས་
4-1-133b
པ་དང༷་འཇུག༷་པ་ལ༷་རྨོངས༷་པ༷་དང༷་། འདི་ལ་མ་རིག་བག་ཉལ་མ་སྤངས་པས་གནས་འཇུག་ལ་རྨོངས་གསུངས། དེ་ལྟ་ན་སྤྱོད་ལམ་ཙམ་ལ་འདྲ་མོད་སྙམ། རང་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྗེས༷་ལ༷་ད་དུང་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྲོ༷་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་ལྡོག་བྱར་ཞེན་པའི་རྣམ༷་རྟོག༷་དགུ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དེ་འདི༷་རྣམས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དཔེ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོ་ཤེར་ཕྱིན་ཀྱི་དཔེར་གསུངས་པས་ལྡོག་ཕྱོགས་སྤང་བྱ་ཤུགས་ལ་འཕང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་ལྔ་ལམ་དང་ཕྱི་མ་བཞི་འབྲས་བུ་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་། ལྡོག༷་པའི༷་ཕྱོགས༷་ཐེག་དམན་གྱི༷་རྟེན༷་ཅ༷ན་ཏེ༷། ལྡོག་ཡུལ་དགུ་པོ་དེ་ཉན༷་ཐོས༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི་ཡི༷ད་ལ༷ས་འབྱུང་བ་དམན་པའི་ལམ་འབྲས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་གང་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ན་མ་དམིགས་པས་འཇུག་ལྡོག་གམ་ཉེ་རིང་བླང་དོར་གྱི་ཤེས་རབ་གཉིས་འཛིན་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་འཚོལ་བར་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཉེ་བ་དང་། ལྡོག་ཡུལ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་
4-1-134a
ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第一，无上菩提因果所离的大乘道果的自性总的来说，①决定为佛种性之因，②大乘圣道正确成就即实际之道，③了知实相的所缘如幻了悟故无迷惑之所缘，④断除违品和对治正确取舍故获得摧毁所断的能力，⑤于果位，为自利大乘道果的一切相智由自证悟，⑥为利他使大乘种性者远离声闻等地，⑦依化机意乐示现等事业，⑧安立众生于大般涅槃的作业果而执取为趣入之处的所依分别，认为有九种相。
第二，因为执相缘实有可能沉溺于有，无悲心可能堕入寂，所以大乘的反面是声闻缘觉的下劣证悟，以及由大乘善知识和方便善巧来把持不堕入轮涅的内外摄持无缺失，由不是二障一切的对治故道的行相不完全，甚至在有边际的命终时也需依赖佛等他者的教授，故根器低劣由他缘所行，方便低劣故所为断舍大断大悟大心三者而转向，只断部分所断的片面果，虽从预流到阿罗汉的证悟可解释为各种果，但此处是指获得阿罗汉果后根器利钝导致各种不同证悟，虽是片面断除和各种证悟，但各种证悟的本质是从断尽之角度来看的不同证悟类型，而非一切无戏论的行相，我如是认为。对住于大乘或趣入一切相智或利他而迷惑，于此由未断俱生无明故说迷于安住趣入，如是只在行为上相似而已。于自道的涅槃之后仍需趣向一切相智，对这些执著为应离背之九种分别的自性。这些皆在经中以比喻说明，以比喻说明对治分别的般若波罗蜜多，间接指明了应断的反面。
其中前五种是就道而言，后四种是就低劣果而言，背离方向的所依即小乘。九种背离对象是从声闻等心识中产生的低劣道果。如是趣入背离之任何对象，在如实性中皆无所缘，因此不应以趣入背离或亲疏取舍的二执慧寻求菩提，而应以一切法无二平等大的方式行持佛母般若波罗蜜多的诸菩萨，对趣入对象无亲近想，对背离对象无远离想等一切相执著所缘皆寂灭而行持。


 །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་ལ། རྫས་འཛིན་དང་། བཏགས་འཛིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལ་རྒྱུ་ཞེན་མེད་ཀྱི་ལམ་ལས་ཉམས་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ༷་མཁྱེན་མི་ཐོབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྤྱོད་པ། ཤེས་བྱ། སྤང་གཉེན་གསུམ། སྤྱོད་པ་ལ། ངོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་འཛི༷ན་པ༷་དང༷་ནི༷་སྐྱོན་འདོར༷་བ༷་ཡི་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང༷་། ༡ དེའི་རྒྱུ་ནི། གནས་ལུགས་ཡང་དག་པ་ལྟར་མིན་པའི་དོན་ཡི༷ད་ལ༷་བྱེ༷ད་པ་པོར་དང༷་། ༢ ཉེས་དམིགས་ནི། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ༷མས་རྣམ༷ས་ནི༷་སྟེ་ཁམས་གསུམ༷་པོ༷་དག༷་དང༷་ཉེར༷་འབྲེལ༷་༣ ཞེས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་པོ་ཡོད་ཡོད་པོར་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང༷་གསུམ། ཤེས་བྱ་ལ། དངོས་པོར་ནི། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་པར་ཞེན་ནས་གན༷ས་པ་༤ པོར་དང༷་། རྒྱུན་དུ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བདེན་མེད་ལ་མངོ༷ན་པར༷་ཞེན༷་པ༷་པོར་དང༷་། ༥ ཐ་སྙད་དུ་ནི། ཆོས༷་རྣམས་ཀྱི༷་དངོས༷་པོ༷་བཏགས༷་༦པ༷་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང༷་གསུམ། སྤང་གཉེན་ལ། སྤང་བྱ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤང་བླང་བདེན་ཞེན་གྱིས་ཆགས༷་༧ པ༷་པོ་དང༷་ནི། གཉེན་པོ་ནི། མཚན་འཛིན་
4-1-134b
གྱི་གཉེན༷་༨ པོ༷་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་བདེན་པར་ཞེན་པ་དང༷་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དོ། ། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་མི་ཐོབ་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་དང་བྲལ་བས་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཇི༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་པ་བཞིན༷་དུ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྲོ༷་བ་ཉ༷མས་པའི་གང་༩ ཟག་ལ༷་བདེན་པར་ཞེན་པ་བཅས་དགུ་པོ་ནི་འཛིན༷་པ༷་དང༷་པོར༷་ཞེས་རྫས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པར་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །གཉིས་པ་ནི། ཆེད༷་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་བཞིན༷་དུ་ངེས་པར༷་མི༷་འབྱུང༷་བའམ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་བཞིན་མི་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན་པ་དང་། ༡ དེ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ། ལམ༷་ཡང་དག་ཐེག་ཆེན་ལ༷་ལམ༷་ཡང་དག་མིན༷་ནོ་ཞེས་ངེས༷་པར་འཛིན༷་པ་པོ་དང༷་། ༢ ཤེས་བྱའི་ཁོངས་སུ་རྒྱུ་འགག༷་པ་དང༷་བཅས༷་པའི༷་འབྲས་བུ་སྐྱེ༷་བ༷་༣ ཀུན་རྫོབ་ལ་དོན་དམ་པར་ཞེན་པའི་གང་ཟག་ལ་དང༷་། ལམ་གྱི་དངོས༷་པོ༷་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་ལྡན༷་པ་དང༷་མི༷་ལྡན༷་པ་༤ ལ་ཞེན་པ་ལ་སྐྱེས་བུར་བཏགས་པ་ལ་དང༷་། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་གྱིས་གན༷ས་པ་ལ་དང༷་། ༥ སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས༷་ནི༷་འཇིག༷་པ༷་༦ ལ་སྐྱེས་བུར་དང༷་། སྟོང་པ་ཙམ་གྱི་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་སངས་རྒྱས་སམ་ཐེག་ཆེན་དོན༷་དུ༷་གཉེར༷་༧ བ་མེད་པ་ལ་དང༷་། 
4-1-135a
རྒྱུ༷་ཤེར་ཕྱིན་མེ༷ད་པ་ལས་སམ་བསྟན་པ་དང་སྒོམ་པ་སོགས་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དང༷་། རྒྱུ་མེད་སྐབས་འདིར་རྒྱ་མཚོ་འཛམ་གླིང་གི་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དཔེས་ཤེར་ཕྱིན་འཕགས་ཀུན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས། ལམ་གྱི་འགལ་རྐྱེན་ཕྱིར༷་རྒོལ༷་བ༷་ནི་བདུད་སོགས་དམི༷གས་པ༷་སྟེ་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་གང་ཟག་ལ༷་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན༷་པའི༷་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ་སྟེ་འདི་དགུ་པོ་སྔ་མ་རྫས་འཛིན་ལས་གཞན༷་བཏགས་པར་འཛིན་པ་ཡི༷ན་ནོ༷། །དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་སྤང་ཚུལ་ཡང་བྱ་བའི་ལས་སམ་ཡུལ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པ་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པ་བཞིན། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན། ཡུལ་གང་ལའང་ཡུལ་འདི་ལ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་གཞན་གྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་གིས་ཡུལ་ལ་
4-1-135b
ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ལ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་དེས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་བདེན་ཞེན་གྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，能取分别有实执和假执二者。第一，此中有因无执著道而堕落和果不获一切相智二者。第一包括行为、所知、断治三方面。行为方面：本质是对执持功德和舍离过患的补特伽罗执著为实有，①其因是非如实真实义的作意者，②过患是由此缘故与三界相联系③即执著有生有受生者为实有，以上三种。所知方面：于事物，执著色等为实有而安住④者，于相续，将一切法作为对境的无实有而执著⑤者，于名言，执著于诸法事物仅是假立⑥的分别者为实有，以上三种。断治方面：对所断，由对六度取舍的实执而执著⑦者，对对治，执著能享用执相对治⑧者为实有，以上二种，共八种。不获一切相智果位，即由缺乏般若波罗蜜多而如所欲不能趣向一切相智⑨的补特伽罗执实有，以上九种称为第一能取，应知是实执分别。
第二，执如同三大事业般不能决定出离或不如所欲获果的补特伽罗为唯假立的享用者，①同样类推，执著"大乘正道非正道"的决定执持者②，所知范畴中执因具灭而果生③的补特伽罗，于世俗执为胜义者，执著大乘道事相续不间断具有或不具有④者为假立补特伽罗，执对色等实执而安住⑤者，执由发心等破坏声闻种性⑥者为补特伽罗，执仅以空性为满足而不求佛或大乘⑦者，执由无因般若波罗蜜多或无教授修习等补特伽罗，无因处以海洋为赡部洲一切珍宝之因的比喻说明般若波罗蜜多是一切圣者证悟之因。执著道违缘的外敌魔等为所缘有的补特伽罗为唯假立的享用者的分别，此九种异于前面的实执而是假执。
如是对享用者补特伽罗实假执著的断除方式也是对作业或对境、作者和作业果不分别，如以幻等喻所示，当息灭所取能取戏论的无分别智慧完全成熟时，于任何境都无"我享用此境"的分别，而以任运成就的事业行取舍。未如是成就的其他圣者则执"唯假立的我享用对境"而行取舍，诸凡夫则执"实有我享用对境"而以实执行取舍。


 །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །
对治见道
གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་ནི། བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་མདོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ནི་ཟབ་པ་སྟེ་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་སོགས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་དྲུག་སྟོང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་གཏོད་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གཏད་པས་དང་། བསོད་ནམས་མང་པོ་དཔེས་བསྟན་པ་བཞིན། བྱང༷་ཆུབ༷་ནི་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་དང་། ལམ་ནི་འཆད་འགྱུར་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་པས་དེ་ལ༷་གཞན༷་འགོད་པའི་ཕྱིར་ལམ༷་སྟོན༷་པ༷་དང༷་སྒོམ་དུ་བཅུག་པ་དག་གོ། རྟོགས་པ་དེ༷་ཡི༷་རྒྱུ༷་ནི༷་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལ་ཡོངས༷་སུ་གཏོད༷་པ་སྟེ་སྟེར་བ་དང༷་། མཐོང་ལམ་དེ༷་ཐོབ༷་པར་བར༷་ཆ༷ད་མེ༷ད་པའི༷་རྒྱུ༷་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་
4-1-136a
རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རང་གི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་དང་གསུམ་པོ་དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེར་ཡང་བསོ༷ད་ནམས༷་མང༷་པོ༷་ཚད་མེད་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དོ༷་སྟེ་དམ་པས་བསྔགས་པ་དང་བདུད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་སོགས་སོ། །འདིར་འགྲེལ་བ་གྲགས་ཆ་ལས། བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། །ཞེས་རྫོགས་བྱང་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཤེར་ཕྱིན་གཏོད་པར་གསུངས། འདི་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བ་འདྲ་སྟེ་མཐར་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། དེའི་ལམ་འདི་ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་པ་འདྲའོ་སྙམ། འདི་སྐབས་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དོན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆེན་བསྟན་པ། རྟོག་པས་བཏགས་པའི་བྱང་ཆེན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི༷་མ༷་ཡེ་ནས་ཟ༷ད་པ་དང༷་། སླར་མི༷་སྐྱེ༷་བའི༷་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཤེས་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷་དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང༷་ཆུབ༷་ཆེན་པོ་ཅེས༷་བརྗོ༷ད་དེ༷། བརྟགས་ན་དྲི་མ་གདོད་
4-1-136b
ནས་ཟ༷ད་པ་མེ༷ད་ཅིང་སྐྱེ༷་བ་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་དེ༷་དག༷་གོ༷་རིམ༷་བཞིན༷་དུ༷་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ༷། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་ཟད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་བྱ་བར་སེམས་སུ་ཟད་དེ་སོགས་དང་། ཆོས་དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ན་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སོགས་གསུངས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེན་གསུང་གི་ལྗགས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ལུགས་དགག་སྟོང་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་དང་། ཁས་བླང་ནང་འགལ་གྱིས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དགག་བྱ་གང་ཡང་དགག་མི་དགོས་པའམ་འགོག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་རང༷་བཞིན༷་དུ་གནས་པ་ལ༷། མཐོང༷་བ་ཞེས༷་བྱ༷་བའི༷་ལམ༷་གྱིས༷་ནི༷་སྤང་བྱ༷་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ་ཡི་རིགས་སྔར་ཡོད་ཅི༷་ཞིག༷་ཟ༷ད་ཅིང་། སྐྱེ༷་མེ༷ད་ཀྱི་རྣམ༷་པ༷་སྔར་མེད་ཅི༷་ཞིག༷་འཐོབ༷་སྟེ་ཐོབ་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་གཤིས་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་
4-1-137a
དེ་མཐོང་དུ་རུང་གི་གལ་ཏེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ན། དེ་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་དུ་མི་རུང་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如是断除分别而应住于无分别。
对治见道
第二，对治分为因、果、自性三部分。第一，因：如向他人显示菩提的经中，"世尊，此般若波罗蜜多甚深，是彼等菩萨所行之难行"等，获得见道的六千比丘被授记成佛，及其因授记交付阿难般若波罗蜜多，以及如以譬喻示现的众多福德，菩提是究竟菩提，道是下文所说的尽智与无生智，为安立他人于彼而示道和引导修习。彼证悟之因是将般若波罗蜜多完全交付他人，以及无障碍获得见道之因是于法性等持。总之，后得位中令他相续现证和显现经教法，以及三摩地中修自般若波罗蜜多，此三者是获得见道之因，每一种都具有无量众多福德之相，为圣者所赞，魔不能害等。此处释论《明分》中说："示他菩提"，即指示他人圆满菩提，以及其因即交付般若波罗蜜多。这两者似乎是以因果不同方面区分的，最终以果位菩提为所缘而引导他完全摄持，并教授"此即其道"般若波罗蜜多，我如是认为。此处的道是指被授记成佛者。
第二分为二：显示实际安住的大菩萨，破斥分别假立的大菩萨。第一：法界自性中二障垢本来尽，以及其特性是不再生起，故了知此的智慧圆满即称为大菩提。观察则垢染本来无尽也无生起，故应知它们依次为尽智与无生智的智慧。如经中说："欲尽般若波罗蜜多即是欲尽虚空"等，以及"彼等法无生，何有可尽"等，为生信而如同示现真实语的舌相。
第二分二：破斥实事宗义，安立空性宗义。第一又分二：以能遍不可得和自相矛盾破斥。第一：若就本来清净法性实相而言，无任何所破需要遣除，或住于无遣除的自性中，然见道对所断分别种类有何可尽？对无生相有何可得？均不可得。其原因是，若诸法实相或本质无垢，则无颠倒心可以见到它，若有垢染，则不可能见其无垢，因为对境的自性就是如此。


 །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་ཀྱང་། བློས་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་ན་ནི་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་བའི་བློ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དེས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་དག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དྲི་མ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་བློ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དངོས་སྨྲ་བས་དྲི་མ་སྔར་ཡོད་ཟད་པ་དང་། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཞེས་འདོད་ཀྱང་དྲི་མ་སྔར་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པས་དེ་དག་གི་ལུང་རིགས་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི།གཞན༷་གྱི༷་སྟེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་ངམ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༷་དོན་དམ་པར་ཡོ༷ད་ལ༷། ཤེས༷་བྱ༷་ཐམས་ཅད་ལ༷་ཡང༷་སྟོན༷་པ༷་ཡི༷་སྟེ་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ༷་པ༷་ཟ༷ད་དོ་ཞེས་པར༷་བརྗོ༷ད་པ༷་སྟེ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པར་འདོད་པ་གང༷་ཡིན་པ་དེ༷་ལ༷་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁོ༷་བོ༷ས་མཚར༷་དུ༷་བརྩིས༷་པ་སྟེ་ཁས་བླང་ནང་འགལ་དུ་མཐོང་སྟེ། སྤང་བྱ་རང་བཞིན་
4-1-137b
གྱིས་ཡོད་པ་ལ་ཟད་པར་བྱར་མི་རུང་བས། ཆོས་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་། སྟོན་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་འདོད་པ་འགལ་བས་སོ། །དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་འཁོར་གསུམ་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཅི་ལྟར་འཛད་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྟོང་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་བཞག་པ་ནི། དངོས་པོའི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་འདི༷་ལ༷་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྔར་ཡོད་བསལ༷་བར་བྱ༷་བ་ཅི༷་ཡང༷་མེ༷ད་ལ་སྟོང་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བཞག༷་པར༷་བྱ༷་བ༷་ཅུང༷་ཟ༷ད་ཀྱང་མེ༷ད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བྱར་མེད་པ་ལ་བསལ་བཞག་གིས་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་པས་སོ། །དེས་ན་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཡང༷་དག༷་པའི་གནས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཉི༷ད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་བསལ་བཞག་མེད་པའི་དོན་ལ༷། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། དགག་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསླད་པ་དང་བྲལ་བའི་བློས་ཡང༷་དག་པར་བལྟ༷་བར་བྱས་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་ན། གོམས་པའི་མཐུས་གནས་ལུགས་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ཡང༷་དག༷་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང༷་ནས༷་རང་རྒྱུད་མཚན་མའི་རྟོག་པས་འཆིང་བ་ལས་རྣམ༷་པར༷་གྲོལ༷་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཟབ་མོའི་གནད་མཐར་ཐུག་
4-1-138a
པའང་འཇོག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་བསལ་བཞག་མེད་པའི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ལ་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཞེས་སྣང་ཚུལ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་སྤང་བ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་བོ། །གསུམ་པ་མཐོང་རྩེ་དངོས་ལ་གཉིས། མཐོང་རྩེའི་ངོ་བོ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཅིང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སྔར་གོ་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་སྦྱིན༷་པ༷་ལ༷་སོ༷གས་རེ༷་རེ༷ར་ནི༷། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེ༷་དག༷་ཕན༷་ཚུན༷་བསྡུས༷་པ༷་ག༷ང་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་གཅི༷ག་པའི༷་བཟོ༷ད་པ༷་ཡི༷ས་བསྡུས༷་པ༷་དེ༷་ནི་རྩེ་སྦྱོར་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི༷ར་མཐོང༷་བའི༷་ལམ༷་དུ་བཞེད་དེ། དེ་ལ་ལྡོག་ཆས་དབྱེ་བ་སོ་དྲུག་ཚང་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སམ། ཡང་ན་སྦྱིན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་སྟེ། 
4-1-138b
སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
即使对境自性有垢，若心见为无垢，则见无垢之心对境实相颠倒而成错误认知，故具此心相续者不能清净，见为有垢之心反而成为正确认知。因此，尽管实事论者认为之前存在的垢尽除及后不再生为尽无生，但若垢之前真实存在，则确定为无遣除的自性，与他们的教理相违。
第二，他者即实事论者认为外内或所断对治的一切法皆胜义有，并说一切所知中导师即佛已"尽障"，即认为断除所知障，对此尊者弥勒我感到惊奇，即视为自相矛盾，因所断若自性有则不可尽除，故承认法有而认为导师尽所知障是相互矛盾的。实际上，若一切法胜义成立，如何能以三轮无所缘的方式尽除所知障？
第二，安立空性论者之主张：事物本质或自性中，二障无任何先有需除，也无丝毫先无空性等功德需新立，因事物自性不可造作，无法以遣立改造。故离增减的真实实相或平等大法性无遣立之义中，相应于此，以离否定肯定污染的心如实观照而等持，以串习力见实相不住任何边的真实义，自相续从相执分别束缚中获得解脱，这也安立为般若波罗蜜多深奥瑜伽的究竟要义。
如是，从法性无遣立义转为颠倒的自相续分别停止称为断所断，生起与法性相顺的心称为生证悟，只是就显现方式而言，实相中断和生都不成立。
第三，见顶现观分二：见顶自性和修习方法。第一：如广本经中："须菩提，于此菩萨布施而"等，如前资粮道中所说，在布施等每一波罗蜜多中，彼等六波罗蜜相互摄持，其中一切法无自性的了悟智慧成就的刹那一忍所摄，此见道顶加行处说为见道。其中具足三十六种差别相的方便行相的殊胜智慧，或者说是布施等一切方便行相本性为空性的智慧，因为是以显空平等不可言说义中二现息灭方式而等持。


 །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་བཟོད་པའི་རྗེས་དེ༷་ནས༷་མཐོང་སྤང་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ། སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བག་ཚ་བ་མེད་པ་སེང༷་གེ༷་རྣམ༷་པར་བསྒྱིང༷ས་པ༷་ལྟ་བུའི་ཏིང༷་ངེ༷་འཛིན༷་ལ༷་སྙོམས༷་པར་ཞུགས༷་ནས༷། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟེན༷་ཅིང༷་འབྲེལ༷་བར་འབྱུང༷་བ་ལུགས༷་མཐུན༷་ཏེ་ལུགས་འབྱུང་དང༷་། ལུགས༷་མི༷་མཐུན༷་པ་ལུགས་ལྡོག་ལ༷་རྟོག༷་པར༷་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལ་དང་། འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་དང་། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་སྟེ་དེ་གསུམ་ཀར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་དོན་ལ་ཀུན་བྱང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་བྱང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ཀུན་ཉོན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་དུ་བསྒོམས་པས་ལས་ཉོན་གྱི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་རྟོགས་ཏེ་ཀུན་
4-1-139a
འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ལ། རྒ་ཤི་གང་ལས་བྱུང་། སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་སོགས་ཀུན་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་བསྒོམས་པས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལས་ཉོན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་སྡུག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགགས་སོགས་རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་དུ་བསྒོམས་པས་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་ཤེས་ཏེ་ལམ་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས་སོགས་རྣམ་བྱང་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་སྐྱེ་ཤི་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ་འགོག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཉིད་བསལ་བཞག་མེད་པའི་རང་གཤིས་དུ་སོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་སྤང་བ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོན་
4-1-139b
ཏན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་ཞིང་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགྲོལ་པའི་ཆོས་ཞེན་འཛིན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
修道顶加行
གསུམ་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞི་སྤང་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ལ་གསུམ། རྟེན་སྒོམ་ལམ། སྤང་བྱ་རྟོག་པ། བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་ནོ། །
所依修道
དང་པོ་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་དང་། དངོས་གཞི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་སྒོམ་ལམ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་ནི་སྒོམ་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་མདོ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་འགོག༷་པ༷་དང་བཅས༷་པའི༷་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས༷་འཇུག༷་དགུར༷་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གམ་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་མི་མཐུན་རྣམ༷་པ༷་གཉི༷ས་སུ༷་ཡར་སོང༷་ཞིང་མར་འོངས༷་ནས༷་ཏེ།
4-1-140a
བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོག་པའི་བར་དུ་སོང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་འོངས་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，见道忍之后，从见所断解脱的解脱道，对所断违品无所畏惧如狮子奋迅般的三摩地中平等趣入后，在后得位观察顺缘起即顺行和逆缘起即逆行。
获得见道后再次等持于法性，以及修习其他圣者三摩地为修道加行，以及见道无间道后生起的解脱道，这三种情况都称为"狮子奋迅"。
虽然在法性平等义中染净不成立，但由自分别力而成染净的方式是：以"由执我的无明缘故有诸行"等顺修染污缘起，了知业惑主要的无明和行二者是轮回根本，从而了知集谛本性；以"老死从何生？从生而生"等逆修集谛，了知生和老死是业惑的究竟果报，通达苦谛本性；以"无明灭故行灭"等顺修清净缘起，了知以无明对治——证悟无我的智慧断除有的根本，了知道谛本性；以"生灭故老死灭"等逆修清净缘起，了知断除染污无明后，究竟果报生死灭除即是灭谛，从而通达灭谛本性。
总之，不执著境与有境为相异所缘，而是于显空双运法性无遣立自性中抵达的智慧，断除于法性颠倒所缘的分别时，虽无分别但一千二百功德果自然生起，于等持中住于一切法不可得平等性，在后得时无耽著执持地教导解脱他人痛苦的法。
修道顶加行
第三，以断除俱生四分别等方式表示的修道顶加行分三：所依修道、所断分别、所依功德。
所依修道
第一分二：加行狮子奋迅和正行跳跃三摩地。第一：见道之后宣说功德所依的修道，理由是断除违品和所依功德皆以修道为前行。如经中说："须菩提，于此大菩萨远离诸欲"等所示，加行狮子奋迅三摩地是：以二种方式——顺行逆行或顺逆次第，上行下来于八等持及灭尽定九次第定中，即从初静虑直至灭尽定上行，然后从灭尽定回至初静虑下来。


 །གཉིས་པ་ནི། དངོས་གཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩལ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར། ཐོད་རྒལ་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་མཐར་གནས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ལུགས་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དགུ་པོ་འདིས་སེམས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོད་རྒལ་འབྲིང་པོའི་དུས་སུ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་ལ་འགོག་པ་རེ་སྤེལ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་སླར་སྲིད་རྩེར་ནུད་ཆུང་དང་བཅས་ན་བཅུ་བདུན་ནོ། །ཐོད་རྒལ་ཆེན་པོ་ལ་ནི། འགོག་པའམ་སྲིད་རྩེའི་ནུད་ཆུང་ལས་ལྡང་སྟེ། དེ་ཡང་འདོ༷ད་པར༷་གཏོགས༷་པའི༷་སེམས་རྣམ་པར༷་ཤེས༷་པ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ༷་བཞག༷་གི་ངོ་བོ་མིན༷་པའི༷་ཐུན་མཚ༷མས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཟུང༷་སྟེ༷་སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་འདོད་སེམས་སྤེལ་ནས། ཐོད༷་རྒལ༷་དུ༷་ནི༷་སྙོམས༷་པར་འཇུག༷་པ༷་ལ། འདོད་སེམས་དེ་ནས་འགོག་པ་དང་དེ་ནས་འདོད་སེམས་དང་། དེ་ནས་འགོག་པ་གཅི༷ག་པ་བོར་ཞིང་བརྒལ་བ་སྲིད་
4-1-140b
རྩེ་དང༷་འདོད་སེམས་དང་། དེ་ནས་འགོག་པ་དང་སྲིད་རྩེ་གཉི༷ས་བརྒལ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་དེ་ནས་འདོད་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པར་གསུམ༷་བརྒལ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་འདོད་སེམས། བཞི༷་བརྒལ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་འདོད་སེམས། ལྔ༷་བརྒལ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་འདོད་སེམས། དྲུག༷་བརྒལ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང༷་འདོད་སེམས། བདུན༷་བརྒལ་ནས་གཉིས་པ་དང༷་འདོད་སེམས། བརྒྱ༷ད་བརྒལ༷་ནས༷་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་དེ་ནས་འདོད་སེམས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་མར་འོང་ཁོ་ན་ལ་གསུངས་ཀྱང་། མར་འོང་དང་ཡར་འགྲོ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་འདོད་སེམས། དེ་ནས་དང་པོ་བོར་ནས་གཉིས་པ་དང་འདོད་སེམས་སོགས་ནས་འགོག་པ་དང་འདོད་སེམས་བར་རིམ་པར་སྤེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་འགོག༷་པའི༷་བར༷་དུ༷་མི༷་འདྲ༷ར་འགྲོ༷་བ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་གཅིག་དང་གཉིས་སོགས་བོར་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་དུ་མཉམ་རྗེས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་
4-1-141a
འགྲོ་བའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་པས་སོ། །ཐོད་རྒལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་གོམས་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ཟད་པའོ། །
所断分别
གཉིས་པ་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་གཉིས། གཟུང་རྟོག་དང་། འཛིན་རྟོག་གོ། དང་པོ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་གཟུང་བ་གཉིས་དང་། རྫས་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བཞི་ལ་ནང་གསེས་དགུ་རེར་ཕྱེ་བའི་སོ་དྲུག་པོ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇུག་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་རྟོགས་དང་། ལྡོག་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་དང་། རྫས་བཏགས་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེར་ཞེན་བྱེད་ཚུལ་ལས་དགུ་རེ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་འཇུག་པ་ནི་སྦྱོར་བས་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་ནི་སྦྱོར་བས་མི་ལེན་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་འཇུག་ཡུལ་ཙམ་མོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，为了修习正行三摩地的力量，在小跳跃时，顺次第平等趣入九种次第定，因为通过这九种定完全成就心的安住。在中跳跃时，从初静虑开始，交替进入八种等至和灭尽定，再回到有顶定并包括微细出定，共十七次。在大跳跃中，从灭尽定或有顶微细出定起，取欲界所摄心识非静虑无色定等持体性的间隔体性，交替九种等至和欲界心，以跳跃方式平等趣入，从欲界心到灭尽定，再到欲界心，然后跳过第一灭尽定至有顶定和欲界心，再到灭尽定，跳过有顶定二者至无所有处和欲界心，如是依次跳过三种至识无边处和欲界心，跳过四种至空无边处和欲界心，跳过五种至第四静虑和欲界心，跳过六种至第三静虑和欲界心，跳过七种至第二静虑和欲界心，跳过八种至初静虑再到欲界心。
略说虽然只讲述了下行，但实际上包括下行和上行两种，初静虑与欲界心，然后跳过初静虑到第二静虑和欲界心，如是依次交替直至灭尽定与欲界心，如是不同方式上行直至灭尽定的跳跃等至，即如前所述跳过一、二等，通过交替静虑四种、无色四种和灭尽定等至的不同种类等持和后得而行的等至。由串习跳跃等三摩地的作用而尽所断分别。
所断分别
第二，所断分别分二：所取分别和能取分别。第一分趣入背离二者，第一：总的来说，所断分别包括趣入背离两种所取和实假两种能取四种，各细分九种共三十六种的俱生部分断除。其中趣入对象是大乘教证，背离对象是小乘道，实假是就两者中均缘凡圣二者法并执著为彼的方式各说九种。因此，趣入是加行所趣入对象，背离则虽非加行所取但仅是心心所的趣入对象。


 །དེ་ལ་འདིར་མདོ་ན། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱི་སོགས་ཏེ། འདི་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས་བྱ་གཉིས། སྤྱོད་པ་གཅིག་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དགུ་པོ་རིམ་པར། དང་པོ་གཉིས་རྣལ་མ། དེ་
4-1-141b
ནས་བཞི་ལྡོག་པ། ཐ་མ་གསུམ་རྣལ་མའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ། སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཚིག་དོན་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བར་གསུང་རབ་མདོར༷་བསྡུ༷ས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བར་ཆོས་རྒྱས༷་པར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ་ཤེས་བྱ་གཉིས་དང༷་། སྤྱོད་པ་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་མི་བྱེད་པ་ལ་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱིས༷་བསྟངས༷་པས༷་ཡོངས༷་སུ༷་མ༷་བཟུང༷་བ་དང༷་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མི་དགྱེས་པ་སྟེ་དེ་ནི་གཉེན་པོར་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པའི་འཇུག་བྱ་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །སྐབས་འདིར་བསྟངས་ཞེས་པ་མགོན་གྱི་དོན་དུ་གསུངས། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ལམ་དུས་ད་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས། སྦྱོར་ལམ་འདས་པའམ་འགགས་ཟིན་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ད་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས་པའམ་གནས་པ་མེད་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་མ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས༷་གསུམ༷་གྱི་ལམ་གྱི་ཡོན༷་ཏན༷་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་བྱར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ་དེ་བཞི་འཇུག་ཡུལ་ལྡོག་པས༷་བསྟན་པའོ། །ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས་ལ་སྦྱོར་བས་སྦྱོར་ལམ། སྟོང་བ་ཉིད་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་
4-1-142a
གསར་དུ་མཐོང་བས་མཐོང་ལམ། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པས་སྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་ལེགས༷་པའི་ལམ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་པོ་ལ༷་འཇུག་བྱར་ཞེན་པ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འཇུག་བྱར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་གཟུང༷་བའི༷་རྣ༷མ་རྟོག༷་དགུ་པོ་འདི༷་ནི་གཅི༷ག་པ་སྟེ༷་དང་པོ་སྒོམ་ལམ་ཉེར་བསྡོག་གི་སྦྱོར༷་བའི༷་རྣམ༷་པ༷་སྤང་བྱའི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ནོ། །སྤྱིར་སྦྱོར་དངོས་ཀྱི་སྤོང་བར་བཤད་པ་ནི་མངོན་གྱུར་པ་ལྡོག་དཀའ་སླའི་ཁྱད་ཡིན་གྱི། ས་བོན་རྣམས་དངོས་གཞིའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུས་སུ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུང་རྟོག་ཕྱི་མའམ་གཉི༷ས་པ༷་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཅན། ཉན་རང་གི་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་སེམ༷ས་དང༷་སེམ༷ས་བྱུང༷་གི་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམ༷ས་གོང་ནས་གོང་དུའམ་དངོས་གཉེན་དུ་འཇུག༷་པའི༷་སྤྱོད་ཡུལ༷་ཅ༷ན་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྤང་བ་ཡི༷ན་པར་བཞེད༷་དེ༷་འདིའི་མདོ་ནི། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་སོ། །ཉན་རང་གི་ཚོགས་ལམ་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམ༷ས་མི༷་བསྐྱེ༷ད་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༷་། བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི༷་སྙིང༷་པོ༷་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་བྱར་ཡི༷ད་ལ༷་མི༷་བྱེ༷ད་དེ་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང༷་སྟེ་དེ་གཉིས་སོ། །ཉན་རང་
4-1-142b
དེ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་དུ་རང་རང་གི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག༷་པ༷་དམན༷་པ༷་ཉིད་ཡི༷ད་ལ་བྱེ༷ད་པ་དང༷་། དེ་བཞིན་དེའི་མཐོང་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོག༷ས་པའི༷་བྱང༷་ཆུབ༷་ཡི༷ད་ལ་མི༷་བྱེ༷ད་དེ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །དེའི་སྒོམ་ལམ་དུ་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་དོན་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་མི་རྟག་སོགས་སྒོམ༷་པར་བྱེད་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ད༷ང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་ཉན་རང་ལ་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ༷་པ༷་མེད་པའམ། ཡང་ན་མི་རྟག་པ་སོགས་སུ་དམིགས་པ་སླར་སྒོམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། སྒོམ་མི་སྒོམ་དེ༷་གཉིས་པོ་དག༷་ལ༷ས་ནི་བཟློག་པའམ་གནས་ལུགས་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་ཡོད་པ་ཉི༷ད་དང༷་ཡང་ན་མི་རྟག་སོགས་ལ་དམིགས་མེད་དུ་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་གནས་ལུགས་བདེན་ཞེན་གྱིས་སྒོམ་པ་ཡོད་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
于此，经中说："应当通达经和广说"等。此中，就所知和道而言，所知二种，行为一种，道功德三种，道体性三种，依据这九种次第：首先两种为正面，然后四种为反面，最后三种以正面方式显示。
佛陀对喜欢简略文义的大乘种性所化机以简略经典摄持，对喜欢广说者以广说法摄持，此为所知二种。行为方面，对不精进于法者，佛陀虽庇护而未摄受，如前所说，不修行者佛不欢喜，其对治是勤修般若波罗蜜多的所入境，对此有俱生实执。此处"庇护"是以救护之义而说。道功德方面，相对于现在见道，加行道已过去或已灭，于现在见道不住或无住，修道未生或无生，因此三时道功德胜义无，于世俗有作为所入境的俱生分别，以上四种以入境反面而显示。
道体性中，以大乘涅槃为加行而有加行道，因新鲜现见空性或真如而有见道，由修习已见而有修道，对此殊胜三道执为所入境，即对大乘道执为所入境的俱生分别，这九种所取分别为第一，即第一修道近对治加行之行相，具有所断行境。
一般说以加行和正行断除，是指现行断除难易之别，而种子均在正行无间道时断除。
第二，所取分别后者或第二以背离为所依，声闻缘觉道的正行心与心所证悟次第，趣入更高或直接对治的行境，为无间道所断而说。此经说："从发初心开始"等。声闻缘觉资粮道不发无上菩提心，因离大乘善知识故；不作意菩提心要—法身为所得，因缘他利狭小故，此为两种。
声闻缘觉加行道中，因各自是自种性者，故作意小乘；同样，在其见道中不作意正等菩提，因无方便智慧双运的般若波罗蜜多修行。在其修道中，为声闻缘觉涅槃而修习般若波罗蜜多影像或无常等，因有所缘故；于无学道中，声闻缘觉无圆满道实相义修习，或者说不需依靠再修无常等所缘；从这修与不修二者转为，无实相修习而有无常修习，或者说无以无常等无所缘修习而有以实执修习实相。


 །སྐབས་འདིར་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་བཟློག་ཕྱོགས་རྣམས་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པས། སྒོམ་པར་ཞེན་པ། སྒོམ་མེད་ལ་ཞེན་པ། གཉིས་ཀ་ལ་ཞེན་པ། གཉིས་མིན་དུ་ཞེན་པ་བཞི་ལ་གནས་པས་དེ་ལྡོག་བྱར་ཞེན་པ་ལྷན་སྐྱེས་རྣམས་སོ། །དེས་
4-1-143a
ན་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་སོགས་ལ་ཞེན་པའི་མཐར་ལྷུང་ནས་གནས་ལུགས་ཇི༷་བཞིན༷་པའི་དོན༷་མིན༷་པ་ལྡོག་བྱར་ཞེན་པའི་རྣམ༷་པར་རྟོག༷་པ༷་དགུ་པོ་སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་ལ༷་སྤང་བྱར་ཤེས༷་པར༷་བྱའོ། །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་ལ་གཉིས། རྫས་འཛིན་དང་། བཏགས་འཛིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལ་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པས་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང་རྟོགས་པས་བཟུང་ཚད་བཏགས་འཛིན་ཡིན། དེས་ན་ཡུལ་དུ་ཞེན་ནས་བླང་དོར་བྱེད་པས་ཀུན་བཏགས་འཛིན་ཞེན་ཡམས་ནད་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་འདི་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཇེ་ཞིར་སོང་ནས་དག་སར་དབུགས་ཕྱིན་པའོ། །མདོ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་བདག་དང་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་བྱ་ཞེས་སོགས་སོ། །འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཉིས། ཐབས་གཉིས། སོ་སྐྱེའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཏེ་དགུ་པོ་རིམ་པར། རང་དབང་མེད་པས་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཕུང་པོ་ལ་བཏགས༷་པའི༷་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་སོ་སྐྱེ་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྫས་སུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དང༷་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དོན་ལ་མེད་པ་ཡུལ་
4-1-143b
ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས༷་སུ་བཏགས༷་པ༷་ཙམ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་དང༷་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོང༷་པ་མིན༷་པའམ་མི་སྟོང་བའི་རྣམ༷་མཁྱེན་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉི༷ད་ལ་སྟེ་ཤེས་བྱ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སོ་སྐྱེའི་ཆོས་སམ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་ཆགས༷་པ་ལ་དང༷་། བྱང་སེམས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རབ༷་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེ༷ད་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་དམ་ཤེས་རབ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང༷་སྟེ་ཤེས་རབ་བམ་ལྟ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རང་དོན་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་དངོས༷་པོར༷་བྱེ༷ད་པའམ་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་དང༷་། བྱང་སེམས་ཐེ༷ག་གསུམ༷་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྟེ་ཐབས་སམ་སྤྱོད་པའོ། །སོ་སྐྱེ་དང༷་ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་བདེན་པར་འཛིན་པས་བདག་མེད་མ་རྫོགས་པ་ཡོན༷་ནི༷་དག༷་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པ་ལ་དང་། བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོ༷ད་པ༷་རྣམ༷་པར༷་འཁྲུགས༷་པ༷་སྟེ་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ལ༷་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན༷་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་རྫས་འཛིན་ཏེ་འཛིན་རྟོག་དང༷་པོ༷ར་དེ་ཉི༷ད་དུ་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷་བ༷་མདོ་ལས་བསྒྲགས༷་པ༷་ཡི༷ན་པས་སྦྱོར་བས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། 
4-1-144a
ཐ་སྙད་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས། ཡུལ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས༷་པ་ཙམ་དང༷་བཏགས་པ་དེ༷་ཡི་རྒྱུ༷་ཕུང་པོ་ཡི༷་རྒྱུན་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ༷་ཅ༷ན་ནམ་བཏགས་འཛིན་འཕགས་པའི་སྒོམ་ལམ་དེ༷་ཡིས༷་རྣམ༷་པར་འཇོམས༷་པར་བྱེད་པས༷་ན་སྒོམ༷་པའི༷་ལམ༷་དེ་དང༷་སྤང་གཉེན་དུ་འབྲེལ༷་བ༷་ཡི༷་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས༷་སྔ་མ་ལས་གཞན༷་རྣམ༷་པ༷་དགུ༷་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན༷་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དམིགས་པའི་བདག༷་ཉི༷ད་ཇི༷་བཞིན༷་དུ་མི་ཤེས་པ། ཀུན༷་མཁྱེན༷་སོགས་ནི༷་མཁྱེན་གསུམ་གྱི༷་སྒྲིབ༷་པ༷་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དང༷་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཚོགས་ལམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་ཤེས་པས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྤོང་ལ་རྨོངས་ཏེ་ལམ་གསུམ་མི་ཤེས་པས་སོ། །སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྤོང་ལ་རྨོངས་ཏེ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
此处经中所示的背离方面为分别所缘而示，执著修习、执著无修、执著二者、执著非二者这四种住处，是执著为背离境的俱生分别。因此，执著蕴无常等而堕入边执，执著非如实义为背离境的九种分别，应知为修道所断。
第二，能取分别分二：实执和假执。第一，未证无我者执为实有，已证者所执为假执。因此，对境执著而行取舍的遍计能取执著如同瘟疫般的分别，修道渐次息灭而于清净地获得解脱。经中说："若无所缘我及有情，如何假立为我及有情"等。
此中以智慧分类有三种，声闻与菩萨智慧两种，方便两种，凡夫见行两种，依次为九种：因无自主而观有情假立于蕴的行境，缘凡夫等并执为实有者，观享用者为实有；同理，于实无而唯假立为境有境法执为实有等；于世俗名言中非空或不空的一切智等诸法执为实有，此为所知；声闻对凡夫法或清净法执实有贪著；菩萨对实相义极为分别的自性或智慧执为实有，此为智慧或见解；声闻以执相方式行作或专为修持唯自利寂静的道果；菩萨对三乘决定出离，此为方便或行为；凡夫和声闻资粮道者因执实有而未完全证悟无我，非为清净；因实执而行布施等波罗蜜多行为混乱，即执三轮所缘，执为实有享用者，此实执为第一能取分别，经中宣说应由加行断除。
第二分示说二者，第一：经中说："名言非名相与执著"等，缘唯假立为有情及其因蕴相续显现的有境，或假执为圣者修道所摧破，故与修道成对治所断的违品，异于前者的九种。第二：经中说："一切相智是如来所有"等所示，不如实了知三智所缘自性，一切智等是三智三障，声闻资粮道者于断一切智障愚昧，不知如所是、尽所有相；于断道智障愚昧，不知三道；凡夫庸常者于断遍智障愚昧，不遍知一切基。


 ། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་གསུམ་སྤོང་བར་རྨོངས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །
4-1-144b
དེ་བཞིན་དུ། ཐར་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ལམ༷་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་སོག༷ས་དང༷་ཆོས་ཅན་གཟུགས་སོགས་མཚུངས་པར་ལྡན༷་པ་སྟེ་གཅིག་དང༷་མི༷་ལྡ༷ན་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་དང༷་། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་གང་དང་མི༷་མཉམ༷་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་དང་། སྡུག༷་བསྔལ༷་ལ༷་སོ༷གས་བདེན་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་མ་ཤེས་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་རྟག་སོགས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཞེན་པས་རྨོངས་པ་ལ༷་དང་། གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བྱ་ཉོ༷ན་མོང༷ས་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་རང༷་བཞིན༷་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ་སྤང་བྱ་གློ་བུར་བའམ་གདོད་ནས་སྟོང་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་ལ་དང༷་། གཟུང་འཛིན་གཉི༷ས་སུ༷་མེ༷ད་པ་ལ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་རྨོང༷ས་པ༷་དང་དགུ་ལ༷་ནི་རྣམ༷་པར༷་རྟོག༷་པ༷་ཐ༷་མར༷་ཏེ་བཏགས་འཛིན་དུ་བཞེད་དེ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྨོངས་དགུ་ལ་སྐྱེས་བུར་བཏགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང༷་། དེའི་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། སྤང་བྱ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་བདུན་གཉིས་དང་། དྲུག་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའོ། །
4-1-145a
མདོར་ན་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱད་བྱ་དང་། སྤྱོད་བྱེད་གཉིས་ལས། ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གཉིས། འཛིན་པ་ལ་གང་ཟག་དང་། དེའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གདགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་བླང་དོར་དང་། ལམ་བསྟེན་པ་པོ་དང་། ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྐབས་འདིར་འཛིན་སྟངས་གཙོ་ཆེ་བར་འབྱུང་བས། དེ་དག་གི་ས་བོན་རྣམས་ཟད་པ་ལ་ལྡོག་པས་དབྱེ་བར་གསུངས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་སྐྱེ་བའི་ནང་ནས་ལམ་རང་རང་གི་སྐབས་སུ་སྤང་བྱར་གྱུར་པ་ཆེ་རིམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
能依功德
གསུམ་པ་བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་ནི། མདོ་ལས། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ལྗང་བུ་འདོད་པས་སོགས་ལོ་འབྲས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པ་བཞིན། ཡམས༷་ནད་འབྲུམ་སོགས་ལྟ་བུ་ཟུག་རྔུ་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་གོང་བཤད་འདི༷་རྣམ༷ས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཇེ་ཟ༷ད་དུ་སོང་ནས༷་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ནི༷་ཡུན༷་རིང༷་ལོན༷་ནས༷་ནད་ལས་གྲོལ་བའམ་དབུག༷ས་ཕྱིན༷་པ་ལྟར༷་གཞན་དོན་བྱེད་པའི་གེགས་ཟད་པས་དུས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་འགྲོ༷་བ༷་ཡི༷་ཕན་བདེ༷་སྒྲུབ༷་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ལ་ཐེག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན༷་ཏན༷་ཕུན༷་སུམ་ཚོགས༷་པ་ཀུན༷། རྒྱ༷་མཚོ༷་ཆེ༷་ལ༷་ཆུ༷་བོ༷་ཀུན་འདུ་བ་བཞིན༷་
4-1-145b
དུ། སྒོམ་ལམ་རབ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས༷་བུ༷་མཆོག༷་གིས༷་སྤ༷་བའམ༷་མཛེས་པ་ཡི༷། བྱང་ཆུབ་སེམ༷ས་དཔའ༷་ཆེན༷་པོ༷་དག་ས་པའམ་ས་བཅུ་པ་དེ༷་ལ༷་ནི༷། རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་ཏུ༷་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འབད་པ་མེད་པར་འདུ་བའམ་བརྟེན༷་པར༷་བྱེ༷ད་དོ། །
无间道顶加行
བཞི་པ་སློབ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཅན་གྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་ལ། ངོ་བོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如是，对于断除三障愚昧者，执著假立之人为享用者的俱生分别。
同理，对解脱道体性、能息灭一切障碍之道—般若波罗蜜多愚昧；对法性真如等与法相色等相应即一体和不相应即差别的方式愚昧；对与魔外道等不同的甚深道愚昧；对苦等四谛不知离戏论，而执著字面无常等为究竟实相而愚昧；对实相颠倒所断烦恼本性愚昧，即不知所断为暂时或本来空性；对所取能取无二愚昧，这九种为最后分别，即假执。如是对九种普遍愚昧，执著假立之人为享用者。
这些是依据菩萨道障碍、其体性、所缘、特点、所断和道相而分类，即前三种，第四，第五七两种，第六，第八和第九。
总之，对所知境有所受用和能受用两类，所取境分趣入背离二者，能取分有情和以其法特征安立，简言之，取舍、依道者和道法在此处主要以执持方式而现，说明以断除其种子而分类，从颠倒分别以各种不同方式生起中，显示各自道中作为所断之大的次第。
能依功德
第三，能依功德，如经中说："有某人因希求枝条等"以丰盛果实为喻所示，如瘟疫天花等引生痛苦的上述分别，由修道渐渐灭尽，不再生起，如同久病获愈或解脱，因断除利他障碍而恒常成办众生利乐，并于自相续三乘所摄一切圆满功德，如大海汇集诸河川般，以修道至极圆满的殊胜果庄严的大菩萨，即第十地者，于彼无勤而集聚或依止诸功德。
无间道顶加行
第四，学道究竟无量利益之无间顶，体性：


 རྒྱུ། སྤང་བྱ་གསུམ། དང་པོ་ཕན་ཡོན་གྱིས་མཚོན་པའི་བར་རྩེའི་ངོ་བོ་ནི། མདོ་ལས། བྱང་སེམས་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན། སྟོང༷་གསུམ༷་གྱི་སྐྱེ༷་བོ༷་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཉན༷་ཐོས༷་ཀྱི་སྤང་བ་དང༷་། རང་རྒྱལ་བསེ༷་རུའི༷་རྟོགས༷་པ༷་ཕུན༷་ཚོགས༷་ལ་བཀོད་པ་དང༷་། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའ༷་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ་ས་དང་པོ་ལ༷་བཀོད༷་པའི༷་དགེ༷་བ༷་དཔེར༷་མཛ༷ད་ནས། དེ་ལས་ཆེས་བསོ༷ད་ནམས༷་མང༷་པོར༷་གྱུར་པ་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནི༷། སང༷ས་རྒྱས༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དང་ཆོས་གཞན་གྱིས་བར༷་ཆོད་པ་མེ༷ད་པ་སྟེ༷་རྒྱུན་མཐའི་བར༷་ཆ༷ད་མེ༷ད་པའི༷་ལམ་གྱི་ཏིང༷་ངེ༷་འཛིན༷་བསྟན་ལ། དེ༷་ནི༷་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་
4-1-146a
པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་ནི་དྲན་པ། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་རྒྱུ་བར་རྩེ་དང་རྣམ་མཁྱེན་འདི༷་ཡི༷་དམིག༷ས་པ༷་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་དངོས༷་པོར་མེ༷ད་པའི་དེ༷་བཞིན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། བདག༷་པོ༷་ཡི་རྐྱེན་ནི་ས་བཅུ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ཡི༷ན་པར༷་བཞེད༷་ལ། རྣམ༷་པ༷་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཞི༷་བ་ཉི༷ད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོའི་བསླབ་པ་འདི་ནི། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་བསླབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བས་ན། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་བའི་གཏེར་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཛོད་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་གཅོད་པའི་རིགས་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཛོད་མི་ཟད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཀུན་ལ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་སྐྱེད་ནས། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས། ཐོག་མེད་ནས་གནས་པའི་མ་
4-1-146b
རིག་པའི་ས་བོན་ཕྲ་བ་དང་བཅས་པ་དྲུང་ནས་བཅོམ་སྟེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་བསལ་བྱ་ལོག་རྟོག་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས་དང་པོ། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་འདི༷་ལ༷་ནི༷། དངོས་པོར་རབ༷་ཏུ༷་སྨྲ༷་བ་རྣམ༷ས་བརྒྱུ༷ད་མར༷་རྒོལ༷་ཏེ། འདི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་རྟོགས་པར་ཆེས་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ལགས། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
因、所断三种。第一，以利益表征的无间顶体性，如经中说："若有菩萨以三千大千世界"等所示，以三千世界所有众生皆安立于声闻断证、缘觉麟角独觉圆满证悟和无过初地菩萨的善行为喻，比此更多福德，以佛性和其他法无间隔，即金刚喻定无间道三摩地，此即一切相智无间道。
第二，经中说："须菩提，一切相智所缘是无事物，增上缘是忆念，行相是寂静无相"。那么，因无间顶与一切智所缘是一切法离一切戏论无事物的究竟真如，增上缘是第十地以下所缘真如之忆念，行相是一切戏论寂静自性。因此，金刚喻定无间顶学处是一切学处之最胜，因为是学处究竟体性的缘故。应当修学成为佛无间道体性的般若波罗蜜多学处，因为从此立即生起一切智智慧，此是一切诸佛法生起之藏、功德之最胜宝藏、佛种不断之种姓，以及众生安乐无尽宝藏。
因此，对一切缘起法，通达本无生灭平等安住的究竟智慧现前生起，以极其细微戏论相寂灭的智慧，从根本摧毁无始以来存在的微细无明种子，成就自生智慧身佛果，故宣说尽无生智最极无间道。
第三，所除邪执，分示说二者，第一：对此无间顶，实事论者连续诘难，因此义极为甚深极难了悟。第二，经中说："白言：世尊，如何？仅是一切相智无事物，还是色等也无事物？"等广说。


 །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་དམིགས་ན་དམིགས་བྱ་འདུས་བྱས་སོགས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དམིགས་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ན་ཆོས་ཀུན་གཟིགས་པ་མི་སྲིད་པས་དམི༷གས་པ༷་མི་འཐ༷ད་པར་རྒོལ་བ་དང༷་༡ དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ༷་ཡི༷་ནི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་དམ་རང་བཞིན་མེད་ན་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བའང་མི་འཐད་ལ། དེ་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱར་མི་རུང་བས་དེའི་རྣམ་པའམ་ངོ་བོ་ངོས༷་གཟུང༷་བ༷་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང༷་། ༢ དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། དེས་དངོས་དངོས་མེད་དུ་མི་དམིགས་
4-1-147a
པས་ཅི་ཡང་མི་མཁྱེན་པས་རྣམ༷་ཀུན༷་མཁྱེན༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡེ༷་ཤེས༷་མི་འཐད་པར་དང༷་། ཀུན་རྫོབ་མེད་ན་དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམ༷་པའི༷་དོན༷་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་དང༷་། ཀུན༷་རྫོབ༷་ཀྱང་མི་འཐད་དེ་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བདེན་གཉིས་ལ་རྩོད་པ་དང༷་། སྦྱོར་བ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཡང་མི་འཐད་དེ་སྦྱིན་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་མི་འཐད་པར་དང༷་།སྦྱོར་བའི་རྟེན་དཀོན༷་མཆོག༷་གསུམ༷་པོ༷་མེད་དེ། ཐོབ་པ་པོ་དང་རྟོགས་བྱ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མེད་པར་དང༷་། འགོག་པ་མིང་ཙམ་ཡིན་པས་ཆོས་མི་སྲིད་པར་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་གདགས་གཞི་གཟུགས་སོགས་མེད་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མེད་པར་དང་། སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཐབས་མཁས་པའང་མེད་དེ་སྦྱིན་སོགས་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀྱིས་ཟིན་པ་མེད་པས་སོ་སྙམ་དུ་ཐབས༷་མཁས་བཅས༷་ལ་དང་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྟོག་པ་བཀག་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་ཚུལ་མེད་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གཟིགས་པའི་ཐུབ༷་པའི༷་རྟོག༷ས་པ༷་མི་འཐད་པར་དང༷་། མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མི་འཐད་པས་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་ཡིན་པར་ནི༷་མི་འཐད་པར་དང་། 
4-1-147b
ལམ་བསྒོམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ༷་གྱི་ངོ་བོ་བཅ༷ས་མི་འཐད་པར་དང༷་། བླང་བྱ་མེད་པར་གཉེན༷་པོ༷་མི་འཐད་པར་དང་། སྤང་བྱ་མེད་པས་མི༷་མཐུན༷་ཕྱོགས༷་དག༷་མི་འཐད་པར་དང༷་། མཚན་གཞི་མེད་པས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚ༷ན་ཉིད་མི་འཐད་པར་དང༷་ནི༷། བསྒོམ་བྱ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ༷་པ༷་ལ༷་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་སྟེ། ༣དེ་ལྟར་ལོག་པར་སྨྲ༷་བ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་ཕྱིན་ཅི་ལོག༷་གི་རྟོག༷་པ༷་ཡང་དག་མིན་པ་ཅན་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་མཁྱེན༷་ཉི༷ད་ལ་རྟེན༷་པ་ཅ༷ན་རྣམ༷་པ༷་བཅུ༷་དྲུག༷་པོ་དག༷་ཏུ༷་བཞེད༷་དོ། །དེ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གིས། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་སུན་ཕྱུང་བ་དོན་དམ་སྒོ་ཅན་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་དག་ནི་རང་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅིང་། དོན་དམ་པར་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན་འདོད་ལན་ཐེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་
4-1-148a
ཐལ་ཞེ་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་སོགས་བདེན་གཉིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ལོག་རྟོག་བསལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དོན་དམ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་འགལ་བ་མེད་པར་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་རིགས་པས། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བར་ཆད་མེད་རྩེའི་དམིགས་རྣམ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་དམིགས་པ་སོགས་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བྱའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
在此，如果以如来智慧缘一切法，则所缘对象有为等成立；如果无有丝毫可缘对象，则不可能见一切法，故争论说"所缘不合理"。1）若所缘对象之自性或本性不存在，则指认离戏真如之体性也不合理，且任何人也不应能了知它，故争论说"指认其行相或体性不合理"。2）同样，果位一切智也不合理，因为它不缘实有非实有，故一无所知，故争论说"一切相智慧不合理"；无世俗则不可能有不依靠它的胜义，又世俗也不合理，因不可缘彼等，如是争论二谛；修行六度亦不合理，因无布施等，争论说"不合理"；修行所依三宝不存在，无能得者和所证故无佛，争论说；灭谛仅是名称，故法不可能存在；僧宝所依色等不存在，故僧宝不存在；行为特殊方便善巧亦无，因为无布施等三轮清净智慧摄持，争论说对方便善巧；遮止了实有非实有体性的分别，故无其他了悟方式，而争论说"现见真如之圣者证悟不合理"；持无常等非颠倒不合理，故持净乐等是颠倒亦不合理；虽修道不现前果位，故争论说"道体性亦不合理"；无所取则对治不合理；无所断则违品不合理；无事例故自相共相不合理；若无所修自共相，则争论说"信解行者和圣者以真如共相与自相修习不合理"。3）如是邪说者颠倒分别非真实，依一切相智慧的十六种。
对此，执二谛相违的人，依胜义无自性而破世俗是胜义门，依世俗而争论胜义不合理是世俗门，仅是自己颠倒分别而已。若说胜义无故世俗中无，则遍不定；若说因世俗无，则因不成立；若说胜义中无，则可接受；同样，若说世俗有故胜义有，则遍不定等，以分辨二谛、空性缘起无违的方式，除邪执时应知：究竟真实义中，胜义不离世俗而缘，故无所缘与所缘无违，以双运大平等随顺之理，除对难解无间顶所缘行相的他者邪见，成立所缘等合理，并以信心无颠倒地趣入甚深义。


 །དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་པས་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པ་མིན་པར་མ་ཟད་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་དང་མཉམ་པས་ཚད་དཔག་པར་དཀའ་བ་དང་། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཉམ་པའི་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་མཐུས་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་
4-1-148b
མ་ཤེས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡོད་ན། དེའི་དབང་གིས་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སོགས་ལ་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ཡང་དངོས་དངོས་མེད་དུ་དམིགས་པ་དང་མ་བྲལ་ན་སྲིད་ཞིར་བླང་དོར་དུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཞི་མཐར་ཡང་ལྷུང་ལ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་དག་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ། མཐའ་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སེར་སྣ་སོགས་མེད་པས་ན་དེ་དག་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའང་མེད་པས་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེ་ཡང་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་སོགས་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གང་
4-1-149a
ལའང་མི་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ཞི་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ལ། རང་གིས་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་ཡང་། གཞན་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་ཚད་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་དོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་གྱི་དུས་སུ་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་དེར་ཞེན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་ནས། འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྟག་ཁྱབ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པའང་། སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་སྦྱིན་སོགས་འགོག་པ་ཞིག་ན། དེས་མཐོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བའི་
4-1-149b
དངོས་མེད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་ལྟ་ན་མ་དམིགས་པར་བཏགས་ཀྱང་། དེས་དངོས་པོར་མ་དམིགས་ཀྱང་དངོས་མེད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་དོན་ནི་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་དུས་ནས་ཀྱང་། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མངོན་ཞེན་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་སྣ་གཅིག་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ཟིན་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཚང་སྟེ། སེར་སྣ་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་བཅོམ་པས་ན། ཐབས་ཀྱི་ཆ་སྦྱིན་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡང་འགྱུར་རོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
而且，安住于无分别般若波罗蜜多，不仅不妨碍趣入布施等其他波罗蜜多的修行，反而极为合理。每一波罗蜜多的功德皆与方位时间的边际相等而难以测量，且完全清净无瑕疵，与任何其他功德不相等的无与伦比，应知这是由安住于般若波罗蜜多的力量所成就。若不了知诸法无自性而有人我执，则由此生起悭吝等波罗蜜多的违品，这样就无法趣入离执著贪爱的完全布施等行。
即使不执著人我，但若未离实有非实有的执著，则因执著生死涅槃取舍而堕入寂灭边，有所缘的资粮也不能极为清净，因为被与事物本性相违的无明所染污。因此，没有般若波罗蜜多，其他波罗蜜多的圆满与清净都不会产生；若有不缘任何边的般若波罗蜜多，具此相续的菩萨则无悭吝等，无丝毫执著身体受用善根的贪着，故趣入布施等，且无希求回报和异熟果报，无三轮执著垢染地修习布施等一切。
如是见到不住于实有非实有生死涅槃任何边的般若波罗蜜多义理者，永不生起舍离轮回而证寂灭的心，虽自见无戏论双运真实性，但为利益未如是见的有情成办利乐，而趣入布施等，是与有情边际与量相等而趣入，故无量。因此，菩萨于道位缘他利而圆满成熟清净三者，无厌倦且无执著地趣入，至究竟果位无余涅槃时，以法性自性不住生死涅槃边的智慧身，尽虚空际常遍任运成办有情利益，也是由真实趣入显空大平等般若波罗蜜多的力量所成就。
若见无所缘法性空性而遮止布施等，则所见空性非般若波罗蜜多之义，只是与方便行相相违的单纯无实而已。这样，虽称为无所缘，然因虽不缘实有却缘非实有，故绝非远离一切所缘边的般若波罗蜜多义。般若波罗蜜多甚深义自闻思断除增益时起，就是能减损对生死涅槃边的明显执著，更何况直接证悟时。
而且，若仅布施一物也为般若波罗蜜多所摄持，则具足六波罗蜜多，因为般若波罗蜜多已摧毁悭吝等六度违品，故方便部分的单一布施也成为持戒等的体性。
;


 །དེས་ན་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལ་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་ན། གནས་པའི་ཆ་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གནས་མི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་མི་བརྩོན་ཞི་བའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ། བཟོད་མི་བཟོད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཁྲུགས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ། འཆལ་
4-1-150a
བ་དང་འཆལ་མིན་དུ་དམིགས་པ་ཟད་པས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་མི་དམིགས་པས་མཚན་མའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བ་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྣང་ཆ་སྦྱིན་སོགས་དང་སྟོང་ཆ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་ཞུགས་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་སྡུད་པ་ཡིན་པའི་གནད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་ལེན་གྱི་མདོ་འགག་ཡིན་པས། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་དུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས་རྩེ༷་མོའི༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་སྐབས༷་ཏེ༷་ལྔ༷་པ༷འོ༷། །
广说能依因果分法
གཉིས་པ་བརྟེན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཐར་གྱིས་པ་དང་། བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱས་བཤད་གཉིས་སོ། །
广说能依因次第
དང་པོ་ལ། སྐབས་དང་སྐབས་ཀྱི་མིང་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཆོས་ཀུན་སྣང་ལ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་
4-1-150b
སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ཚད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུའང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་བར་བསྒོམས་ཀྱང་། དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཚང་བའི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་སྒོམ་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་གང་རུང་རེ་རེ་རྩལ་ངུ་བཏོན་ནས་སྒོམ་པའང་ཡོད་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་ཚང་བར་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ན་བསྟན་པའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དཀྱུས་གཅིག་ལ་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། གོ་རིམ་ངེས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་ན་ཚང་མ་ཚང་གི་རྣམ་དབྱེ་འབྱེད་དཀའ་བའི་སླད་དུའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
因此，若以差别方面分析证悟离戏智慧，则安住的方面是禅定，这也是远离住与不住相的大禅定。同样，精进与不精进息灭的任运成就大精进，忍与不忍相完全寂灭的一切方面不动摇大忍，灭尽破戒与非破戒所缘而完全断尽破戒垢染的大持戒，不缘贪与无贪而远离细微相执贪着的大布施，即显现方面的布施等与空性方面智慧体性双运的具一切最胜行相空性，故摄集一切波罗蜜多，熟练此要诀是般若波罗蜜多修行的关键所在，应当精通方便智慧双运甚深般若波罗蜜多的修行。
章节总结：《般若波罗蜜多口诀论现观庄严论》中顶现观分第五。
广说能依因果分法
第二，能依因果支分广说分二：能依因次第和能依果刹那广说。
广说能依因次第
第一分二：处所与处所名称。第一，于一刹那显现一切法不杂乱的行相，修为无生，明显至极尽，是刹那加行成就标准的修习。虽在圆满加行阶段也修习完整的三智行相，但没有确定在一个修行程序中以确定顺序修习的必要，如单独着重修习无常行相等任一行相的情况也有；而此处是将一切修习包含在一个修行程序中，即于次第分中所说的十三法所摄持的方式以一贯确定顺序而修习。所谓确定顺序，是为易于辨别完整与不完整的区别。


 །དེ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆེན་མཐར་གྱིས་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་གྱིས་སློབ་པ་དང་། མཐར་གྱིས་ནན་ཏན་དུ་བགྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ལ་དེ་ལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྦྱིན༷་པ༷་ནས་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི་བར༷་དག༷་སྟེ་ཐབས་སྟོབས་སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཤེས་རབ་ལ་འདུ་བས་དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཇུག་པ་དང་། ལམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རྟེན་བསམ་པ་ཕུན་
4-1-151a
སུམ་ཚོགས་པས་སངས༷་རྒྱས༷་ལ༷་སོ༷གས་པ་རྗེས་སུ་དྲ༷ན་པ་དྲུག་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ལམ་དག་པར་བྱེད་པ་ཆོས༷་ཐམས་ཅད་དངོས༷་པོ་མེ༷ད་པའི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི༷ས་རོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ནི་ལམ་ལ་མཐར༷་གྱིས༷་སམ་རིམ་གྱིས་སློབ་པ༷་ཡི༷་བྱ༷་བ༷་གོམས་པར་བྱ་བར་བཞེད༷་དེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས། མཐུན་རྐྱེན་སྦྱིན་པ། དབང་པོ་ལྷར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་བ་གཉིས་ཕྱིན་དྲུག་སྐབས་དངོས་དང་། རྗེས་དྲན་གྱི་སྐབས་ན་འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་ཟློས་ལ། ལྷ་དབང་པོ་དང་དཀོན་མཆོག་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་མི་ཟློས་ཞེས་མཁས་པ་དག་བཞེད། དེ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱིས་དོན་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་རྣམས་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་ཤར་བ་ཙམ་ཞིག་གིས་མཐར་གྱིས་བསྒོམ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་མིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རིང་བའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། །དེར་མ་ཟད་
4-1-151b
གཞི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒོམ་པས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་མཐར་གྱིས་པར་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如经中说："世尊，菩萨大士于一切无体性之体性中次第而行、次第而学、次第而勤修"等所示。关于此，道之体性从布施至智慧等，方便力愿智四者皆摄于智慧中，故如是以圆满修行趣入六波罗蜜多，以及道殊胜所依圆满发心而不离忆念佛等六种，以及净化道的一切法无事物体性一味方式，是道之次第或渐次学习修习所应当熟练。
此中，佛等三宝虽胜义中无忆念，但以世俗中忆念的方式趣入。后三种随念是：基础戒律、顺缘布施和生为天尊的诸圣者的忆念。智者们认为，戒律布施二者在六度阶段是真实的，在随念阶段是从果位方面作意，故不重复；天尊与三宝是从所依方面而不重复。
对此，虽然三智一百七十三行相实际上已涵盖了基道果一切行相，然而仅仅在一个过程中于心中显现这些，还不是次第修习的特殊方式，而只是长期修行而已。不仅如此，即使修习基道三种行相为无生，也已实际包含一切法，但仅凭这些也不能成为次第修习，道理相同。


 །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་ངོར་ཆོས་གཅིག་བསྒོམ་ན་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་འཇུག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གཞན་བསྡུས་པས་ན། ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་འདུ་ཚུལ། ཕར་ཕྱིན་ཀུན་སྡུད་པ་དང་། བཤད་མ་ཐག་པ་སྦྱོང་བ་ལ་ལོག་སྒྲུབ་བསལ་བའི་སྐབས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་ནམ་སོ་སོར་དམིགས་ཕྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་སྦྱིན་པ་སྣ་གཅིག་ལའང་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་ཚང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་མེད་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་མཐུས། ཉམས་ལེན་གཅིག་གི་སྟེང་དུའང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཉམས་ལེན་མཐའ་དག་རིམ་གྱིས་འདྲེན་ཞིང་འཆར་ཐུབ་པའི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མྱོང་བ་དང་ངེས་པ་ཇེ་བས་ཇེ་འཕེལ་ལ་སོང་བ་ནི་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་གི་སྟེང་དུའང་
4-1-152a
གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྟོགས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོམ་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རེ་རེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་གྱུར་པས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་དཀྱུས་ཐོག་དེ་ལ་ཚང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྤོང་བས་ན། ཉམས་ལེན་སྣ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། ལམ་ཡང་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་དཔེ་བྱད་ཀྱི་བར་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་རྣམ་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་ནས་མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་བ་སྟེ། དོན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ནུས་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བློ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སྒོམ་ནུས་ན་གྲུབ་པའི་ཚད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། རིམ་གྱིས་འདྲེན་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ཞེས་སོ། །
4-1-152b
དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་ལའང་ཕར་ཕྱིན་གཞན་འདྲེན་ཐུབ་པས་མཚོན་ནས་གཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དམིགས་རྣམ་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་དེར་རིམ་གྱིས་འདྲེན་ཐུབ་པ་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་བཟུང་ནས་འདི་ཙམ་ཞིག་འཆར་ཐུབ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཙམ་ནས་དེ་གོམས་པ་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དང་། དེ་ནས་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མ་ལུས་པའི་དམིགས་རྣམ་མཐའ་ཡས་པ་འཆར་བའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་སྐབས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲི་མ་དག་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་ཆོས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པ་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་
4-1-153a
ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གནད་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
那么是什么呢？为了消除对于二取者而言修一法时不知趣入其他法的情况，由于布施等每一波罗蜜多都能摄集其他波罗蜜多，故应了解方便智慧不可分之殊胜修行中一切无漏法的汇集方式、一切波罗蜜多的摄集，如同前述遣除邪执的阶段所言，在后得位以确定次第或区分所缘的方式，以一种布施修行中具足一切波罗蜜多的方式无明执而修习，并通过入定时熟习一切法一味真如之力，能于一修行中逐渐引发并显现由三智一百七十三行相所表征的一切修行，在此特殊要诀上获得不断增长的体验与确信，这就是所谓的次第修习。
即在一法之上，也能以断除基道果一切所证之增益的殊胜智慧所摄持的特殊修法，由此每一道体性都具足六波罗蜜多，故道的一切行相都包含在这个过程中，修习所依三宝与三种福德事也不断向上增长而不退失，以无事物体性了达诸法无差别而断除二执，因此通过一种修行也能断除对基的增益、成就真实道、摄集乃至庄严相好的果位，所缘行相日益明显而无限增长。实际上，这是依般若波罗蜜多平等性之力而能修持具一切最胜行相空性的方式，且如能于一心中修习至极明显，则达到成就标准即为刹那，而逐渐引发则称为次第分。
因此，以一波罗蜜多修行中能引发其他波罗蜜多为例，在一贯修行中能逐渐引发断除对基的增益、修习道、获得果的一切所缘行相，这称为次第加行，而非执持数量之确定而认为"必须能显现如此多"。从最初仅六波罗蜜多行相开始，由熟习而至一百七十三行相，再到无量法门的无边所缘行相，不断增长，直至刹那分中说的现前一切无漏法为止。
又，一法的真如即是一切法的真如，由大平等真如摄集一切法的缘故，随着缘此的有境之垢染清净的次第，现证一法即能现证一切法，了知这是由具一切最胜行相空性的事物法性力量所致，此要诀极为重要。


 །གཉིས་པ་ནི། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོ༷ལ་དུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་རྒྱན༷་ཅེས་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས། མཐ༷ར་གྱིས༷་པའི་མངོ༷ན་པར་རྟོག༷ས་པའི༷་སྐབས༷་ཏེ༷་དྲུག༷་པ༷འོ༷། །
广说能依果刹那加行
གཉིས་པ་བརྟན་འབྲས་སྐད་ཅིག་མ་ལ། ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་དང་། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས།
摄持功德现前方便
དང་པོ་ལ། རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། དེ་མཚོན་པའི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ལ། མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་དེ་ལྟར་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང་མཉམ་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་
4-1-153b
པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་བཞེད་པ་འགའ་ཞིག་ན་རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ནི་དེ་སྔ་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཟིན་མིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སོགས་དང་། རྣམ་སྨིན་ཡིན་པ་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ནས་དཔེ་བྱད་རྗེས་མཐུན་པའི་བར་ལ་བཤད་ནས། དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་བཤད་པ་དང་། ཡང་རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ས་བདུན་མན་ཆད་དུ་འབད་རྩོལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་དག་ས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཤད་པ་དང་། གཞན་ཡང་སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ནའང་། འདིར་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་ཅན་བར་ཆད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་བཤད་དེ། རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ནི་སྔར་སློབ་ལམ་དུ་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོས་འདུ་ཚུལ་ཤེས་ནས་དེར་བསྡུས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གོམས་པའི་འབད་རྩོལ་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་གིས། ད་ལྟ་དངོས་པོ་ལ་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན༷་
4-1-154a
པ༷་ལ༷་སོ༷གས་རེ༷་རེ༷ས་ཀྱང༷་སྦྱིན་པ་ནས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་ཟག༷་མེ༷ད་ཆོས༷་ཀུན༷་བསྡུས༷་པ༷་དེའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར༷། ཐུབ༷་པའི༷་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐ༷ད་ཅི༷ག་གཅི༷ག་པ༷་ཡི༷་རྟོག༷ས་པ༷་འདི༷་ནི༷་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་སུ་ཤེས༷་པར༷་བྱ༷་སྟེ། སྔར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་རྣམས་སུ་བྱུང་བའི་མཐར་གྱིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ས་བོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔེ་ཇི༷་ལྟར༷་ན་སྐྱེས༷་བུས་ཟོ༷་ཆུན༷་ཁྱུད་མོའམ་རྒྱུ༷ད་དེའི་རྒྱུའི་དུས་ན་ཐག་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱང་བཟོ་ལེགས་པར་ཚར་རྗེས་རྡོག༷་ཐབས༷་གཅི༷ག་གིས༷་བསྐྱོད༷་པ༷་ན༷། །ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཅི༷ག་ཆར༷་འགུལ༷་ཞིང་ཆུ་ལེན་པ་དང་འཁོར་བ་སོགས་ཅིག་ཆར་བྱེད་པ༷་ལྟར༷། སྐ༷ད་ཅི༷ག་གཅི༷ག་པའི་ཤེས༷་པའང་དེ༷་བཞིན༷་དུ་སྔོན་དུ་འབད་རྩོལ་གྱིས་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐུས་ད་ལྟ་འབད་མེད་དུ་ཆོས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，《般若波罗蜜多口诀论现观庄严论》中，次第现观分第六。
广说能依果刹那加行
第二，能依果刹那分二：功德现前方式和依所缘本性了悟方式。
摄持功德现前方便
第一分二：非异熟和异熟刹那。第一又分二：正文和比喻。第一，解说圆满修行最极点刹那加行，如经中说："菩萨大士如是行般若，以一心生起圆满六波罗蜜多。"如是，在一刹那智慧中一切所知诸法显现且平等圆满。从差别特征方面分四种：非异熟刹那、异熟刹那、无相刹那和无二刹那。这些实际上是事业圆满的一刹那智慧，无有差别。
对此，有些认为非异熟是指之前未在自相续中成熟的佛陀功德如力等，异熟是指已在自相续中成熟的布施等直至相似随好，解释为这二者皆为所缘境。又有解释非异熟为七地以下勤修，异熟为净地智慧；还有解释为凡圣等差别。然而，此处从断障刹那自身差别方面解释这二者：非异熟是指先前在学道中了解于布施等每一法中无漏法皆以体性摄集的方式，并修习集中而圆满熟练，由勤修行为熟练至究竟之力，今无执取事物为各异的颠倒，故"布施等每一法也能摄集从布施至八十随好的一切无漏法"，能见其体性，故"此圣者无间道一刹那之智慧应知为非异熟刹那"。为了表明前述非异熟是从先前在无间道前次第而生，故以因名标果，或称为从非异熟因所生的刹那，如种子之果。
第二，比如一人制作绕绳或轮时，因阶段一一会合组成，但制作完成后，以一推动，则一切同时转动并取水、运转等同时进行。同样，一刹那智慧也是如此，由先前勤修熟练圆满之力，如今无功用现证一法时能现证一切法。


 །ད་ལྟ་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་
4-1-154b
གཅིག་གི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ཞིང་ས་རྣམས་སུ་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་དང་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཟབ་མོ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་ནུས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་བྲལ་བ་རྒྱུན་མཐའི་རྡོར་ཏིང་གི་སྐད་ཅིག་མའི་སྐབས་འདིར་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ལྟར་རིམ་ཅན་མིན་ཏེ། ཅིག་ཆར་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གང༷་ཚེ༷་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ཐོབ་པ་ན། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོས་དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས༷་དཀར༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི༷་རང༷་བཞིན༷་ནམ་དེ་དང་འབྲལ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་ཕྱིན༷་པ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྩོལ་མེད་དུ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ༷་པར་སྨིན༷་པའམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས༷་ཉི༷ད་ཀྱི་གན༷ས་སྐབས༷་ལས་སྐྱེས༷་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ༷་ཡི་ཚེ༷། དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་གཅི༷ག་གི་ཡེ༷་ཤེས༷་
4-1-155a
ཞེས་བྱའོ། །
摄持证境相方便
གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སློབ་ལམ་དུ་སྦྱིན༷་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཚང་བར་སྤྱོ༷ད་པ༷་ཡི༷་སྒོ་ནས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས༷་ཀུན༷་རྨི༷་ལམ༷་དང་འདྲ༷་བར་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་གན༷ས་ནས༷། གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་སྐྱེ་འགག་དང་གཅིག་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་མེ༷ད་པ༷་ཉི༷ད་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་ནི༷་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅི༷ག་གི༷ས་རྟོག༷ས་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་རྨི༷་ལམ༷་གྱི་སྣང་བ་དང༷་ནི༷། དེ༷་མཐོང༷་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉི༷ད་བརྟགས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་གཉི༷ས་ཀྱི༷་ཚུལ༷་དུ༷་མི༷་མཐོང༷་སྟེ། སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟར༷། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས༷་རྣམ༷ས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉི༷ས་སུ༷་མེ༷ད་པ༷་ཡི༷་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ༷་ཉི༷ད། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ་གཅི༷ག་གིས༷་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་མཐོང༷་བ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་བརྗོད་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如今刹那自身的体性是异熟，这是因为一事物的本性即是一切事物的本性，故深奥的双运法性无有差别，有境心也如是修习，并在各地通过精进成就，以期望"愿能在一刹那现前"的发愿与圆满资粮之力，具足如实见到深奥性的顺缘并远离违缘，在此道尽金刚定刹那之时，不像次第分那样渐次，而是一时显现圆满。
第二，因此，异熟是指当证得道尽无间道时，自性或体性本来无垢染的一切白法无漏法之自性或不可分离之方式成为其体性的般若波罗蜜多具一切相最胜空性，以无勤得到的方式，从异熟或圆满的法性境界中生起，于无间道之时，这称为异熟一刹那智慧。
摄持证境相方便
第二分二：无相刹那和无二刹那。第一，于学道中以布施等一切道行相圆满而行的方式，安住于将轮涅一切法如梦般显空双运而行，至熟练究竟时，染净诸法无生灭一异等相的无相性，即是道尽智慧一刹那，是以一刹那证悟，故如是称呼。第二，所缘如梦显现与见彼的有境心，观察时不见为境与有境差别二者的方式，因唯是心的显现而已；同样，轮涅诸法在实相中也是住于无二取一味平等方式，道尽智慧一刹那如实照见，称为无二刹那，此是与义相应的名称。


 །དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་
4-1-155b
གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་རིང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་མི་ནུས་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོར་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པའི་གཉིས་ཆོས་སུ་སྣང་བས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཆར་གཟིགས་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པ་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་གཟིགས་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པའང་དེ་དང་རོ་མཉམ་དུ་གཟིགས་ཤིང་དེ་ལས་གཡོ་བའང་མི་སྲིད་པར་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཆར་དུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལ་སྐྱེ་འགག་མ་གྲུབ་པས་འདི་ལ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་སོགས་མཚན་མར་སྤྲོས་པས་བཞག་ཏུ་མེད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནའང་། གཉིས་སྣང་གི་བསླད་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོར། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུའང་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་། སྐྱེ་འགག་གི་ཆོས་དེ་དག་མཁྱེན་ཅིང་དོན་མཛད་པའི་རང་སྣང་གི་ཆ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་མ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་ལས་གཟུང་མི་ཤེས་པས་རྣམ་མཁྱེན་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་སུའང་བཞག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་
4-1-156a
ལ་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་ན་དེ་ལྟར་འཆད་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་གྱིས་གཞལ་ནས། དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའོ་ཞེས་སུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔགས་རྒྱུད་རྣམས་སུའང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་ཟབ་མོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནས་སོ། །དོན་དུ། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་དངོས་པོ་རྣམས་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་འདུས་བྱས་སུ་སོང་བ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀའང་འདུས་བྱས་ཏེ། དངོས་མེད་རྣམས་ཀྱང་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལས་དེ་གྲུབ་ལ། དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་གྲུབ་པས་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་རེས་འགའ་བའམ་འདུས་བྱས་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དངོས་དངོས་མེད་གང་གིའང་མཐར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསལ་བཞག་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་ཕྱིར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་
4-1-156b
བའམ་རྒྱུ་ལས་བཏགས་མི་དགོས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་པས་སོ། ། མྱང་འདས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། རང་གི་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཙམ་ལས་དེར་བཏགས་པ་སྟེ།དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་འདིར་ཡང་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལམ་གྱིས་བསལ་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
然而，在被二取显现习气染污期间，无法如实见到一切法大平等义。在二显现前，法相差别、时间差别及其法性差别呈现为二法，故不可能同时见到一切所知的二谛。但当根除二显习气的道尽智慧生起时，由见到平等性究竟义，故平等性所摄诸法乃至一切所知也与之一味平等而见，不可能离此，故称为同时见到二谛。由于法性本质上无生灭，此中不可安立前中后等相的戏论，是不可思议的本性。
然而，对于被二显染污且现见三时生灭的所化机前，每一刹那中，从了知所化相续和生灭诸法并作利益的自显方面，显现如同刹那遍智，故不能执取，因此也可安立"遍智是无常的"。对于未生起真如义理确信的凡夫与外道辩论时，应当如此解说。
依自体与法性无二分别的自生智慧身无生灭义而衡量，三世一切时法性身无变易，故如经中所说："一切相智慧是无为常住"，密续中也如是所说，这是各自通达甚深义后的确信中如是安立。
实际上，如说："有法与无法是有为，涅槃是无为"，依缘而生的有为诸法与依缘假立而成有为的无法二者皆是有为。诸无法亦从遮遣所破而成立，不依彼则不成立，故依他而为暂时或似有为；不住有无二边的大涅槃，因与无增减法性一味而超越思议，故不需从因生起或从因假立，因法性本来安住。
涅槃似乎从因生起的显现，仅是自身二现分别消灭而假立，实际上一切法本性涅槃，本来光明，如同此般若波罗蜜多经中百余次所说。
因此，本性涅槃、生死平等性义上，以道清除暂时障蔽之力而远离一切垢染的真如大双运，称为佛陀智慧身。


 །དེ་ལྟར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྟར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་རྣམ་སྨིན་མིན་པའི་གནས་སྐབས་མངོན་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མི་འབྱུང་ལ། རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ཅི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་མི་ནུས་སྙམ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་གྲུབ་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་
4-1-157a
ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་ལམ་གྱིས་བསལ་ནས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཉིས་སུ་སྣང་ཞེན་ཅན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ། གཉིས་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད་པར་གཉིས་མེད་རོ་མཉམ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་བསགས་པ་ལས་འདས་པའི་མཁའ་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུའི་ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་མིན་འདི་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ལ་གོ་ན་ལེགས་ཏེ། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་སྨིན་མིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་རྒྱུའམ་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རྣམ་
4-1-157b
པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཡུལ་ཅན་ལ་ལྡོག་པས་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་ངོ་བོས་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་དང་། དེ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་སྨིན་པ་དང་གཉིས་སྣང་ཆའི་ངོས་ནས་དང་། ངོ་བོ་མེད་པས་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཡུལ་དང་། ཡུལ་དེ་དང་རོ་གཅིག་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བློ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དོན་དུ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གློ་བུར་གཉིས་སྣང་གི་དྲི་མ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
如是，一切无漏法以体性无别而为平等法性所摄，若不现前引发此现证之道的非异熟状态，则其果异熟刹那不会产生。若怀疑无论多少修习非异熟，也不能在一刹那中生起见一切所知的异熟智慧，然而，若一切法以相性差别而真实成立，则现前一法不能现前一切；但由于一切法在无相界中为一体性，故以道遣除对无相真如的遮障而离垢时，即见真如。除真如外无所谓其他显现，显空双运称为真如。此即大平等界中的一体性，为各自内证所知，并非如二现执著者前之显现。
如是，于法性无二大平等义上，拔除二执习气的智慧与境无有能所，成为无二大等味，具一切最胜行相空性的本性超越微尘与刹那积聚的遍虚智慧身，是果位佛母一切相智。
对此，理解异熟与非异熟为有因无因较好。前者为先前发愿因之非异熟刹那，后者为法性自性互为一体、不依因或勤作的异熟刹那，二者从有境方面差别而分：一切法体性无二故互相摄集，修习此至极成熟，从二显现方面，以及无体性故无分别显空平等为所缘境，与此境一味的无二智慧获得时，由法性同时照见一切所知。
若问一心如何了悟？答：以境有境无二方式。实际上，是具一切最胜行相空性与有境觉智慧无别的自性，即现前消尽暂时二显垢染之道后，以平等性方式。
;


 །སྐབས་བསྡུ་བ། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ༷་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ལས། སྐ༷ད་ཅི༷ག་མ༷་གཅི༷ག་པའི༷་མངོ༷ན་པར༷་རྫོགས༷་པར༷་བྱང༷་ཆུབ༷་པའི༷་སྐབས༷་ཏེ༷་བདུན༷་པ༷འོ༷།། །།
广说法身果位分法
གསུམ་པ་ཞུགས་འབྲས་ཆོས་སྐུའི་ཡན་ལག་ལ། རྟེན་སྐུ་དང་། བརྟེན་པ་མཛད་པ་གཉིས།
所依身
དང་པོ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ་དང་བཞི་ལས།
自性身
དང་པོ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བཞི་སྒོམ་
4-1-158a
པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི། མདོ་ལས་རབ་འབྱོར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐུབ༷་པའི༷་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་སྐུ༷་ནི༷། འཆད་འགྱུར་གྱི་ཟག༷་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཆོས༷་ཉིད་གཅིག་པོ་གང༷་དག༷་རྫོགས་པར་ཐོབ༷་པར་གྱུར༷་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ༷་པ་ཀུན༷་ཏུ་རྣམ༷་པར་དག༷་པ༷། ཡེ་ཤེས་དེ༷་དག༷་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་རང༷་བཞིན༷་གྱིས་དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་ཅ༷ན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྣང་ཆ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དང་། སྟོང་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དབྱིངས་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ཙམ་མིན་ཏེ། གཞི་དུས་ནའང་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་མིན་ལ། འབྲས་
4-1-158b
དུས་ནའང་དེའི་ཆ་ཙམ་སངས་རྒྱས་མིན་ཏེ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་ལ་མཁྱེན་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེས་མཁྱེན་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། འོན་ཏེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་ན་མི་ཤེས་འཇིག་པར་ཐལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་སྐུ་བཞི་པོ་གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཁྱེན་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའམ་མདོ་གཞན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་བྲལ་འབྲས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
摄义。《般若波罗蜜多口诀论现观庄严论》中，一刹那现前圆满菩提分第七。
广说法身果位分法
第三，能入果法身支分二：所依身和所依事业。
所依身
第一分四：自性身、智慧法身、受用身和化身。
自性身
第一，如是四加行修习的究竟果法性自性身，如经中说："须菩提，无漏法如梦，无实事，无实事自性，以相空，一切相中完全清净。彼等一切自性唯一相，即无相，应知彼即如来应供正等觉佛。"等所示，正等觉佛自性身是：获得所说无漏法性，彼等一切相皆清净，彼等智慧体性殊胜自性清净二者具足之相的法界，即为自性身或法性。
此即显现分智慧自性力等无漏法，与空性界分本来不离合的显空双运法性，清净暂时垢染而现前的自体，称为法性自性身，是如来智慧身的究竟。此非唯空分而已，因基位时唯空分非究竟法性，果位时此分也非佛，因为仅是无遮止，无丝毫了知等佛功德，如前贤所说确实如此。由与佛证悟相关，彼亦不能了知，如寂天所说："若因有心故能知，则无智者应灭尽。"
因此，佛四身无有任何不遍知一切相，若有则非佛。其中法性自性身，或如他经所说"金刚智身"，此为离果无漏功德一切法之所依。


 །
智慧法身
གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན། ཁྱད་པར། དེ་ལ་རྩོད་སྤང་དང་གསུམ། དང་པོ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་སོ་སོར་དབྱེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་ཏེ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་
4-1-159a
བཞི་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་སྤང་། དགེ་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི། འདུན་བརྩོན་སེམས་དཔྱོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། དད་བརྩོན་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་སྟེ་དབང་པོ་ལྔ། དེ་ལྔ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་ལྔ། དྲན་དང་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་བརྩོན་འགྲུས་དགའ་བ་ཤིན་སྦྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལྟ་རྟོགས་ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་རྩོལ་བ་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་ཏེ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཅས་བྱང༷་ཆུབ༷་ཀྱི་ཕྱོགས༷་དང་མཐུན༷་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
智慧法身
第二，智慧法身分三：正义、特点及辩诤解答。第一，彼一切相智慧本身的了知方面称为智慧法身。一切相智慧一体性之身若分别区分，则为二十一类无漏法。何者？身、受、心、法四念住；不善法未生不令生、已生令断，善法未生令生、已生令增，即四正断；欲、勤、心、观四等持，即四神足；信、勤、念、定、慧五根；此五成为力的五力；念、择法、精进、喜、轻安、等持、舍七正，即七菩提分；正见、正思、正语、正业、正命、正勤、正念、正定，即八圣道分，共三十七菩提分法。


 །བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད༷་མེ༷ད་བཞི་དང་། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དང་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ། སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་བཞི་དང་འགོག་པ་སྟེ་རྣམ༷་པ༷ར་ཐར༷་པ་བརྒྱད་དང༷་། བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་བཞི་འགོག་སྙོམས་ཏེ་མཐར༷་གྱིས༷་ནི༷་གནས་པའི་སྙོམས༷་འཇུག༷་དགུ༷་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་ད༷ང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཟ༷ད་པར༷་བཅུ༷་
4-1-159b
ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དང༷་། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་སྟེ་དབྱིབས་ཟིལ་གནོན་གཉིས། ནང་གཟུགས་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཉིས། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་ཏེ་ཟིལ༷་གྱིས༷་གནོན༷་པའི༷་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་ནི༷་རབ༷་ཏུ༷་དབྱེ༷་བས༷་རྣམ༷་པ་བརྒྱ༷ད་དང༷་། འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཉོ༷ན་མོང༷ས་མེ༷ད་པ་དང་། སྨོན༷་ནས་མཁྱེན༷་པ་དང༷་། ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་དང་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་དང་ཟག་ཟད་དེ་མངོ༷ན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཆོས་དོན་ཚིག་སྤོབས་པ་སྟེ་སོ༷་སོ༷་ཡང༷་དག༷་པར་རིག༷་པ་བཞི་དང་། ལུས་དང་དམིགས་པ་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་དག༷་པ་བཞི༷་དང༷་། ཚེ་སེམས་ཡོ་བྱད་ལས་སྐྱེ་བ་མོས་པ་སྨོན་ལམ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཏེ་དབ༷ང་བཅུ༷་དང༷་ནི༷། གནས་དང་གནས་མིན་རྣམ་སྨིན་དབང་པོ་ཁམས་མོས་པ་ལམ་བསམ་གཏན་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་ཟག་ཟད་དེ་སྟོབ༷ས་བཅུ༷་དང༷་། རྟོགས་པ་དང་སྤང་བ་དང་ལམ་དང་ལམ་གྱི་གེགས་སྟོན་པ་ལ་མི༷་འཇིག༷ས་པ༷་ནི༷་རྣམ་པ་བཞི༷་དག༷་དང༷་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྐྱོན་བཅབ་བྱ་མེད་པས་བསྲུང༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་རྣ༷མ་པ་གསུམ༷་དང༷་། 
4-1-160a
གུས་དང་མི་གུས་དང་དེ་གཉིས་འདྲེས་ལ་རིམ་པར་ཆགས་དང་སྡང་དང་གཉིས་ཀའི་བློ་མེད་པའི་དྲ༷ན་པ༷་ཉེ༷་བར་བཞག་པ་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་དང༷་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྙེལ༷་བ༷་སྟེ་དུས་འདའ་བ་མི༷་མདའ༷་བའི་ཆོས༷་ཉི༷ད་ཅན་དང༷་། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་བག༷་ཆགས༷་ཡང༷་དག༷་པར་བཅོ༷མ་པ༷་དང༷་། སྐྱེ༷་བོ་ཀུན་ལ༷་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས༷་རྗེ༷་ཆེན༷་པོ༷་དང༷་། འཁྲུལ་དང་ཅ་ཅོ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མ་བརྟགས་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ་སྤྱོད་བསྡུས་དྲུག་དང་འདུན་བརྩོན་དྲན་ཤེར་རྣམ་གྲོལ་དང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་རྟོགས་བསྡུས་དྲུག་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལས་གསུམ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གསུམ་དང་། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་གསུམ་བཅས་ཐུབ༷་པ༷་ཁོ༷་ན༷འི་མ༷་འདྲེས༷་ཆོས༷་བཅོ༷་བརྒྱ༷ད་བཤ༷ད་པ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དང༷་། རྣམ༷་པ༷་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་མཁྱེན༷་པ་ཉི༷ད་དང༷་སྒྲས་ལམ་ཤེས་དང་གཞི་ཤེས་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་ནང་གསེས་བརྒྱ་དང་ཞེ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ཆོས༷་ཀྱི་སྐུ༷་ཞེས༷་བརྗོ༷ད་པ༷་
4-1-160b
ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མིང་མཐུན་ཡང་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ནི་སློབ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོངས་མིན་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཉན༷་ཐོས༷་སོགས་ཀྱི་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་མེ༷ད་པའི༷་ལྟ༷་བ༷་ནི། གྲོང་སོགས་སུ་མི༷་ལ་སོགས་པ་ཡི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་རང་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་མཐོང་ན་དེར་མི་འགྲོ་བར་ཡོངས༷་སུ༷་སྤོང༷་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་གྲོང༷་སོ༷གས་སུ༷་གང་ཟག་དེའི༷་ཉོ༷ན་མོངས་རྣམ༷ས་རྒྱུན༷་གཅོ༷ད་པའི་ཆེད་དུ་གཤེགས་ནས་དེའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་གཅོད་པའམ་སེལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་རྒྱལ༷་བའི༷་ཉོ༷ན་མོང༷ས་མེ༷ད་པའི་ཁྱད་པར་རོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
慈悲喜舍四无量，有色见色与无色见色、净解脱、空无边等四与灭尽共八解脱，四禅四无色定灭尽定共九次第住等持，地水火风四、蓝黄白红四、虚空与识共十遍处，内有色想而见外色大小二种形状胜解，内无色想同样二种，蓝黄白红四，共八胜处，无烦恼，愿智，天眼、天耳、神通、他心智、宿命随念、漏尽六神通，法义词辩四无碍解，身、所缘、心、智四一切相清净，寿命、心、资具、业、出生、胜解、发愿、神通、智慧、法等十自在，处非处、业报、根、界、胜解、道、禅定、死生、宿命随念、漏尽等十力，证悟、断除、道、道障碍宣说四无畏，身语意无可隐藏过失的三无护，对于恭敬、不恭敬、二者混合依次无贪心、无嗔心、无二心的三念住，为众生利益而不忘失即不虚度时间的本性，断除三门烦恼智障种子习气，对一切众生行利乐事业的大悲心，无有散乱、喧嚣、失念、不入定、种种想、不善舍的六行摄，无有愿、勤、念、慧、解脱、解脱智见退失的六证摄，身语意业有智慧前导及随行三种，智慧趣入过去未来现在三时三种，共佛独有十八不共法，及一切相智（含道智与基智二者），如是二十一类无漏法分类总计一百四十四法称为法身。
虽然此中菩提分等与名称相同，但因从寂灭心心所戏论的无二智慧见解的差别方面而说，故佛之菩提分等与学人不共。
第二，无烦恼与愿智特点二。第一，声闻等无烦恼见，是见到于村落等人等烦恼以自我为所缘而生时，不往彼处而全然断除；而佛则为断除村落等中彼补特伽罗诸烦恼相续而前往，并断除或消除其烦恼相续，此乃佛之无烦恼之特点。


 །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན༷་ནས༷་མཁྱེན༷་པ༷་ནི༷་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱི༷ས་གྲུབ༷་པ་དང༷་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའམ་མཚན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས༷་སྤངས༷་པ་དང༷་། ཤེས་སྒྲིབ་དང་
4-1-161a
བྲལ་བས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཐོགས༷་པ༷་མེ༷ད་པར་འཇུག་པ་དང༷་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་རྟག༷་གན༷ས་དང༷་། འདྲི༷་བ༷་ཀུན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ལན༷་འདེ༷བས་པར༷་བཞེད༷་པ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་ལྔའོ། །གསུམ་པ་ལ། ཆོས་སྐུ་རྟག་པ་དང་། ཁྱབ་རྟག་གཉིས་ཀའི་རྩོད་སྤང་ངོ་། །དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། དེ་དཔེས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་ལ་ཉེ་རིང་མི་མངའ་ན་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་མི་སྣང་འགལ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཡོངས༷་སུ༷་སྨིན༷་པ་ལ་རག་ལས་པར་གྱུར༷་ནས། གང་ཟག་གང༷་དང༷་གང༷་ལ༷་ཡུལ་གང༷་དང༷་ནི༷། དུས་གང༷་གི་ཚེ༷་ན་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་དོན་གྱི་བྱ༷་བ༷་ཐབས་གང་གིས་ཕན༷་པར་གྱུར༷་པ༷་དེའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་དེ༷་དང༷་དེ༷་ལ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ༷་ལྟར་སྣང༷་ནས་དོན་མཛད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་དངོས་སུ་མི་སྣང་ངོ༷་། །གཉིས་པ། དཔེ་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ལྷ༷་ཡི༷་རྒྱལ༷་པོས༷་ཐམས་ཅད་དུ་སྙོམས་པར་ཆར༷་ཕབ༷་ཀྱང༷་། ས༷་བོན༷་དུ་མི༷་རུང༷་བ་ཚིག་པ་སོགས་ལས་མྱུ་གུ་མི༷་འཁྲུངས༷་པ་ལྟར༷། སངས༷་རྒྱས༷་རྣམ༷ས་ནི༷་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་བྱུང༷་བར་གྱུར༷་ཀྱང༷་། དེ་མཐོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐལ༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷ས་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་མཛད་པ་བཟང༷་པོ་ཉམས་སུ་མི༷་མྱོང༷་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ན། 
4-1-161b
སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། འོག་མིན་ཁོ་ནར་བཞུགས་པས་རྟག་ཁྱབ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི། དེ༷་ལྟར༷་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུ་དང་གསུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཆར་བ་དང་། ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་མཛ༷ད་པ༷་རྒྱ༷་ཆེའི༷་ཕྱིར༷་ཏེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་སངས༷་རྒྱས༷་ཁྱབ༷་པར༷་ངེས༷་པར༷་བརྗོ༷ད་ཅིང་། དེ༷་ཉི༷ད་དུས་ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ཟ༷ད་པ༷་མེ༷ད་པའི༷་ཕྱིར༷་རྟག༷་པ༷་ཞེས༷་ཀྱང༷་བརྗོ༷ད་པ༷་ཡི༷ན་ནོ། །
报身
གསུམ་པ་ལོངས་སྐུ་ལ་གཉིས། རང་བཞིན་མདོར་བསྟན། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་འོག་མིན་དུ་གདུལ་བྱ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚ༷ན་བཟང་པོ་ནི༷་སུམ༷་ཅུ༷་རྩ༷་གཉི༷ས་དང༷་དཔེ༷་བྱད༷་བརྒྱ༷ད་ཅུའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དུ་སྣང་བ་འདི༷་ནི་ཐེག༷་ཆེན༷་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཉེ༷་བར༷་ལོངས༷་སྤྱོད་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར༷་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཐུབ༷་པའི༷་ལོངས༷་སྤྱོ༷ད་རྫོགས༷་སྐུར༷་བཞེད༷་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，一般而言，愿智依赖禅定心，然而佛陀的愿智超胜声闻缘觉，具有五种特性：无勤而任运成就，断除烦恼障或执相习气，远离所知障故无碍入一切所知，恒时入定故常住，以及同时对一切提问作答。
第三，有法身常住及遍常二者的辩诤解答。第一分二：实际及以喻证明。第一，若问："若佛无亲疏，则对所化现不现相违？"答：佛的显现因取决于所化根机的成熟。对任何补特伽罗，于任何处所，任何时间，以何等方便宣法等事业有益时，即于彼彼所化前如是显现而作利益，若此因不具足则不实际显现。
第二，譬如帝释等天王虽普降雨，但对不适种子如焦种等不生芽；同样，诸佛虽出现于所化国土，然无见佛等福缘者不能体验闻法等善妙事业。
第二，若问："如何刹那生起以及唯住色究竟故非常遍？"答：如是于方位时间的所化前任运成就现起一切相身语，以及遍虚空所及众生广大事业故，遍一切方而被确定称为佛遍，以及彼于后际边际永无尽故，亦称为常住。
报身
第三报身分二：本性略说和功德广说。第一，智慧身于色究竟天对十地菩萨所化显为大丈夫相的三十二相及八十随形好，此为近享大乘法，即显现大乘法并常时安住轮转故，此五决定具足的佛圆满受用身。
;


 །གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། དེ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས། དང་པོ་ནི། 
4-1-162a
སྔོན་བླ་མ་ལ་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་ལ་གོམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱག༷་ཞབས༷་ཀྱི་མཐིལ་ན་རྩིབས་སྟོང་གི་རྣམ་པའི་འཁོར༷་ལོས༷་མཚ༷ན་པ༷་དང༷་། ༡ སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་རུས༷་སྦལ༷་གྱི་༢ ལྟོ་བ་ལྟར་ཞབས༷་མཐིལ་མཉམ་པ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསྟེན་པས་ཕྱག༷་དང༷་ཞབས༷་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་སོར༷་མོ་དྲ༷་བས༷་༣ འབྲེལ༷་ཡང་སོར་གདུབ་གཞུག་ཏུ་རུང་བ༷་དང༷་།བཟའ་བཅའ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ཕྱག༷་ནི༷་ཞབས༷་དང་བཅས༷་པ་འཇམ༷་ཞིང༷་གཞོན༷་ཤ༷་༤ ཆགས༷་པ་དང་། བཏུང་བ་སོགས་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་འདི༷་ཡི༷་སྐུ༷་ནི༷་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་རྒྱབ་བཞི་ཕྲག་པའི་སྟེང་གཉིས་ལྟག་པ་དང་བཅས་བདུན༷་༥ དག༷་མཐོ༷་བ༷་སྟེ་གང་ཞིང་རྒྱས་པ་དང༷་། བསད་བྱ་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པས་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར༷་མོ༷་རིང༷་བ་དང༷་། ༦ གཞན་གྱི་སྲོག་བསྲུངས་པས་ཞབས་ཀྱི་རྟིང༷་ཡངས༷་པ་སྟེ་མཐིལ་བཞི་ཆ་ཕྱིར་འཕགས་པ། སྲོག་གཅོད་སྤངས་པས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མིའི་ལུས་ཚད་ལས་ཁྲུ་བདུན་ཙམ་གྱིས་སྐུ༷་ཆེ༷་ཞིང་༨ དྲང༷་བ་དང་། དགེ་ཆོས་རང་གིས་བླངས་པས་པུས་མོའི་སླ་ང་དང་ཞབས༷་གྱི་ཕྱིའི་ལོང་བུ་ཆེ་བའི་འབུར༷་༩ མི༷་མངོ༷ན་པ་དང་། དགེ་ཆོས་གཞན་ལ་སྤེལ་བས་སྐུའི་བ་སྤུ༷་ནི༷་རེ་རེ་ནས་གྱེན༷་དུ༷་༡༠ ཕྱོགས༷་པ་དང་། བཟོ་དང་གསོ་བ་
4-1-162b
རིག་པ་སོགས་གུས་པར་བྱིན་པས་བྱི༷ན་པ༷་ཟླུམ་རྒྱས་རི་དྭགས་ཨེ༷་ན༷་༡༡ ཡ་དང་འདྲ༷་བར་མཛེས་པ་དང་། རང་ལ་བདོག་པའི་ནོར་བསླང་བ་ན་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་མ་སྤང་བས་སྐུ་མ་བཏུད་ཀྱང་པུས་མོའི་ལྷ་ངར་སླེབ་པས་ཕྱ༷ག་༡༢ རིང༷་ཞིང་མཛེས༷་པ་དང༷་། ༡༣ ཕྱེ་བ་བསྡུམ་པ་དང་གསང་ཚིག་བསྲུངས་པས་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟར་འདོམས༷་ཀྱི༷་སྦ༷་བ༷་སྦུབ༷ས་སུ༷་ནུབ༷་པའི༷་མཆོག༷་དང་ལྡན་པ་དང་། གདིང་བ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་པག༷ས་པ༷་གསེར༷་གྱི་མདོག༷་ལྟར་དྭངས་གསལ་སྣུམ་༡༤ པ་དང་། ཁང་བཟངས་སོགས་དམ་པ་བྱིན་པས་པགས༷་པ༷་སྲ༷བ་ཅིང་འཇམ་པ༷་དང༷་། ༡༥ འདུ་འཛི་དང་རྣམ་གཡེང་སྤངས་པས་སྐུའི་བ་སྤུ་ནི༷་ཁུང་བུ་རེ༷་རེ༷་ནས༷་སྐྱེས་ཤིང་གཡས༷་སུ་འཁྱིལ་པའི་ཚུལ་དུ་ལེགས༷་པར་འཁྲུངས༷་པ་ད༷ང་། ༡༦ བསྙེན་བཀུར་གྱི་གནས་ལ་ཇི་བཞིན་དུ་རིམ་གྲོ་བསྒྲུབས་པས་ཞལ་གྱི་སྨིན་མཚམས་ན་མཉེན་འཇམ་དཀར་བའི་མཛོད༷་སྤུས༷་བརྒྱན༷་པ་དང་། ༡༧ ཁ་དྲག་གི་ཚིག་གིས་གཞན་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པས་རོ༷་སྟོ༷ད་སེང༷་གེ༷་དང་༡༨ འདྲ༷་བར་འཕེལ་ཀ་ཆེ་བ་དང་། སྙན་པ་དང་ལེགས་པར་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པས་འདི༷་ཡི༷་དཔུང༷་པའི༷་མགོ༷་༡༩ གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ༷་པ་དང་། སྨན་སོགས་ཕན་པའི་ཟས་བྱིན་པས་ཐལ༷་གོང༷་སྟེ་ཕྲག་པ་
4-1-163a
གཡས་གཡོན་གྱི་བར་གྱི་སྒྲོག་རུས་ཕན་ཚུན་ཤས་གང་ཞིང་རྒྱས༷་༢༠ པ་དང་། ནད་གཡོག་དང་རིམ་གྲོ་བྱས་པས་ཐུབ་པའི་ལྗགས་འདི༷་ལ༷་རོ༷་མི༷་ཞིམ༷་པ༷འང་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རོ༷་མཆོ༷ག་ཏུ་ཞིམ་པར་སྣང༷་བ་དང་། ༢༡ ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་པས་སྐུ༷་ནི༷་ཤིང་ནྱ༷་གྲོ༷་ཏ༷་ལྟར༷་ཆུ༷་ཞེང༷་གབ༷་༢༢ པ་སྟེ་གྱེན་འཕྲེད་ཆ་སྙོམས་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཁང་བཟང་སོགས་བྱིན་པས་ཟླུམ་ཞིང་གནག་ལ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའི་གཙུག༷་ཏོར༷་བལྟར་མི་མངོན་པ་དབུར༷་ལྡན༷་པ་དང་། ༢༣འཇམ་པ་དང་སྙན་པ་དང་མཉེན་པར་གསུངས་པས་རང་བཞིན་དུ་ཞལ་དཀྱིལ་ཁེབ་པ་ཙམ་དུ་ལྗགས༷་རིང༷་ཞིང་མཛེས༷་པ༷་༢༤ འདོད་ན་སྟོང་གསུམ་ཡང་ཁེབ་པ་དང༷་། སེམས་ཅན་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པས། ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ། མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། ཟབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པ། བཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，功德广说分二：相好与随形好。第一分二：实际和产生因。第一，
昔日习惯于迎送上师等，故手足掌中有千辐相轮为标志，1 由善受律仪故足底如龟腹平坦，2 依四摄事故手与足如鹅王般指间有网相连而可置指环，3 施予精美饮食故手足柔软富有青春之肉，4 施予精美饮料等故其身具有手足背四、双肩上、颈部共七高处丰满广大，5 解救被杀被缚者故手足指甲长，6 保护他人生命故足跟宽广即四分之一脚掌凸出，7 断除杀生故身高大超过阎浮提人身高约七肘且端直，8 自取善法故膝盖前部与足外踝骨突起不显现，9 弘扬善法于他故身体毛发皆向上生长，10 恭敬给予工巧医术等故
小腿圆满如同鹿王伊那耶般美丽，11 当向自己乞求财物时不拒绝乞者故手臂长美丽能及膝而不弯腰，12 能解和及守密语故如骏马，阴茎藏于鞘中具胜相，13 施予精美敷具故皮肤如黄金色光泽滑润，14 施予精美房舍等故皮肤细薄柔软，15 断除扰乱散乱故身毛一一孔中生长右旋而生，16 对尊敬对象如法恭敬供养故眉间有柔软白色的白毫庄严，17 不以恶语轻视他人故上身如狮子丰满伟岸，18 随顺悦耳善言故其肩头如金瓶圆满，19 施予药物等有益食物故肩部肌肉丰满宽广，20 照顾病人及恭敬服务故能仁舌头即使不美味之物亦因福德力显为极美味，21 令他人修建园林庭园等故身如尼拘陀树高广相称，22 布施精舍宫殿等故头顶圆润乌黑右旋的顶髻不可视见，23 柔和悦耳温软而说故自然能遮覆脸轮的长舌美丽，若愿也能覆盖三千世界，24 随各众生语言而说法故，易解明了，堪听无违，深邃悦耳，不厌入耳，


 ཟབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པ། བཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པ། མ་འཁྲུགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་ཚངས་པའི༷་དབྱངས་༢༥ དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་ན་ཚངས༷་དབྱ༷ངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ལའང་བཤད་དོ། །
4-1-163b
ངག་འཁྱལ་སྤངས་པས་འགྲམ༷་པ༷་གཉིས་སྡུག་ཅིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་སམ་སེང༷་གེའི༷་འགྲམ་པ་དང་འདྲ༷་བ་དང༷་། ༢༦ སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པས་ཚེམས༷་ཐམས་ཅད་ཤིན༷་ཏུ༷་དཀར༷་བ་དང་། ༢༧ ལོག་འཚོ་སྤངས་པས་ཚེམས་ཐམ༷ས་ཅད་མཐོ་དམན་རིང་ཐུང་གི་ཚད༷་མཉམ༷་པ་དང་། ༢༨ རྫུན་སྤངས་པས་ཚེམས་ལ་བར་མཚམས་མ་ཕྱེ་བས་ཐགས༷་བཟང༷་བ་དང༷་། ༢༩ ཕྲ་མ་སྤངས་པས་ཡས་མས་ན་ཉི་ཤུ་རེ་སྟེ་ཚེམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ༷་པ༷་ཚང༷་བ༷་དང༷་། ༣༠ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་བལྟས་པས་སྤྱན༷་ནི༷་ནོར་བུ་མཐོན༷་མཐིང༷་དང་འདྲ་བར་སྡུག་པ་དང་། ༣༡ཆགས་སྡང་སྤངས་པས་སྤྱན༷་གྱི་རྫི༷་མ་བ༷་ཡི་མཆོག༷་ཁྱུ་མཆོག་གི༷་རྫི་མ་དང་འདྲ༷་༣༢བ༷་ནི་སྤྱན་ཡ་ལྕིབ་མ་ལྕིབ་ཀྱི་སྤུ་རྣམས་ལེགས་པར་གཞོལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་འདི༷་དག༷་མཐོང་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སུམ༷་ཅུ༷་རྩ༷་གཉི༷ས་ཏེ་མཚ༷ན་བཟང་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་འདི༷་ལ༷་མཚ༷ན་དེ་རྣམས་ནི༷་རྒྱུ་གང༷་དང་གང༷་གིས༷་སྒྲུབ༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའི༷་རྒྱུ༷་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་དང༷་དེ༷་ནི༷་རབ༷་ཏུ་རྫོགས༷་པས༷་མཚ༷ན་བཟང་པོ་ནི༷་འདི༷་དག༷་ཡང༷་དག༷་པར་འགྲུབ༷་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་སྔོན་སློབ་ལམ་དུ་བླ༷་མ༷་སྐྱེལ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་དང༷་། སྡོམ་པ་ཡང༷་དག༷་པར་བླངས༷་
4-1-164a
པ༷་བརྟན༷་པ༷་དང་། བསྡུ༷་བའི༷་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བསྟེན༷་པ་དང༷་། བཟའ་བཅའ་བལྡག་པ་སོགས་གྱ༷་ནོམ༷་པའི༷་དངོས༷་པོ༷་སྦྱིན༷་པ༷་དང༷་། གས༷ད་བར་བྱ༷་བ༷་ལས་ཐར༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ་དང་། དགེ༷་བ༷་ཡི་ཆོས་ནི༷་རང་གིས་ཡང༷་དག༷་པར་བླངས༷་པ༷་དང་། དགེ་ཆོས་བླང་བ་གཞན་ལ་སྤེལ༷་བ་ལ༷་སོ༷གས་པ་དངོས་བསྟན་བདུན་དང་སོགས་ཁོངས་ནས་བསྟན་པ་ཉེར་ལྔ་སྟེ་གོང་དུ་མཚན་བཟང་སྐབས་ཕན་ཚུན་སྦྱར་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་མཚན་བཟང་སྒྲུབ༷་བྱེ༷ད་ཀྱི༷་རྒྱུ༷་ཡི༷་མཚ༷ན་ཉི༷ད་དེ༷་རྣམས་མདོ༷་ལ༷ས་ཇི༷་སྐ༷ད་འབྱུང༷་བ༷་བཞིན༷་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
深邃而随顺宣说，不厌而悦耳，不紊乱而清晰的五支具足之梵音25，或者也说梵音具足六十支。
断除绮语故两颊美丽圆满丰满如镜面或似狮子颊26，赞叹称扬一切众生故一切牙齿极其洁白27，断除邪命故一切牙齿高低长短大小均等28，断除妄语故齿列无间隙29，断除离间语故上下各二十共四十颗牙齿齐全30，视一切众生如独子故眼如青玉宝石般美丽31，断除贪嗔故眼睫毛如牛王睫毛32，即眼上下睫毛齐整而不杂乱，仅见这些即可表示大丈夫的三十二种妙相。
第二，在此道理中，由何种因成就彼等相好，唯由彼彼因圆满故才能真正成就此等妙相。何为因？即昔日学道时迎送上师等，坚固善受律仪，依四摄事，施予精美食物饮料及可嚼之物等，令将被杀者获得解脱，自己善受善法，弘扬善法于他人等七种明显教示及"等"字所含二十五种，如上文妙相处相互对应广说一样，成就妙相的因相，应如经中所说而了知。


 །གཉིས་པ་དཔེ་བྱད་ལ། བཅུ་ཚན་བརྒྱད་ལས། དང་པོ། མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་དཔེ་བྱད་དེ། དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀུན་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ནང་རྟགས་ཕྱིར་ཤར་བ་ཐུབ༷་པའི༷་སེན༷་མོ༷་ཟངས༷་ཀྱི་མདོག༷་ལྟར་དམར་བ་དང༷་། ༡ ལྷག་བསམ་མངའ་བས་སེན་མོའི་མདོག༷་སྣུམ༷་པ་དང་། ༢ རིགས་མཆོག་ལས་སྐྱེས་པས་སེན་མོ་གཤོང་བུ་མེད་པས་མཐོ༷་བ་དང༷་། ༣ སྤྱོད་ཚུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་སོར༷་མོ༷་རྣམ༷ས་ཟླུམ༷་པ། ༤ དགེ་རྩ་རྫོགས་པས་རྒྱས༷་པ། ༥ ཐེག་གསུམ་ལ་མཐར་གྱིས་ཞུགས་པས་བྱི༷ན་གྱིས༷་ཕྲ༷་བ༷་དང༷་། ༦ མི་དགེ་བ་དང་ལོག་
4-1-164b
འཚོ་སྤངས་པས་ལུས་ཀྱི་རྩ༷་ཕྱིར༷་མི༷་མངོ༷ན་པ་དང༷་། ༧ ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བས་རྩ་ལ་མདུད༷་པ༷་མེ༷ད་པ་དང་། གསང་བ་བསྲུངས་པས་ཞབས་ཀྱི་ནང་གི་ལོང༷་བུ༷་ཆུང་ངུ་མི༷་མངོ༷ན་༩ པ་དང༷་། བགྲོད་དཀའི་གནས་ནས་དགྲོལ་བར་མཛད་པས་ཞབས༷་རིང་ཐུང་མེད་པས་མཉམ༷་པ་དང༷་། ༡༠གཉིས་པ། མི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་སེང༷་གེ༷ ༡༡། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གླང༷་༡༢ཆེན༷། ནམ་མཁའ་ལ་གཤེགས་པ་བྱ༷་ངང་པ་དང༷་ནི༷། ༡༣ གདུལ་བྱའི་སྣ་འདྲེན་པས་ཁྱུ༷་མཆོག༷་གི་སྟབས༷་ཀྱིས་གཤེ༷གས་པ་དང་། ༡༤ བསྐོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གཤེགས་པས་གཡས༷་ཕྱོགས༷་སུ་༡༥ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་དང༷་། གཤེགས་ཚེ་ཡིད་དུ་འོང་བས་མཛེས༷་པར་༡༦ གཤེ༷གས་པ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་གྱ་གྱུ་མེད་པས་དྲང༷་༡༧ པོར་གཤེགས་པ་སྟེ་གཤེགས་སྟངས་བདུན་དང༷་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་སྐུ་མཉེན་ཞིང་འགྱིང་ལེགས་པས་འཁྲིལ་བག༷་༡༨ ཆག༷ས་པ། སྒོ་གསུམ་སྡིག་པས་མ་གོས་པས་སྐུ་གཙང་དག་བྱི༷་དོར༷་བྱས༷་པ་དང་༡༩ འདྲ༷་བ། གདུལ་བྱའི་བློ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པས་རིང་ཐུང་སྦོམ་ཕྲ་མ་འཆོལ་བས་རིམ༷་པར༷་འཚམས༷་པ། ༢༠ གསུམ་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་པས་སྐུ་དྲི་མ་མེད་པ་གཙང༷་བ་དང༷་། ༢༡
4-1-165a
ཐུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སྐུ་འཇམ༷་པ་དང༷་། ༢༢ ཐུགས་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག༷་པའི༷་སྐུ༷་དང་། ༢༣ སྒྲིབ་གཉིས་འཇོམས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཚ༷ན་ནི༷་ཡོངས༷་སུ༷་གསལ་ཞིང་མཐའ་དག་རྫོགས༷་པ༷་དང༷་། ༢༤ ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་ཤིང་སྐུ༷་ཡི༷་ཁྱོན་ཆེ་བས་ཁོ༷་ལ༷ག་ཡངས༷་ཤིང༷་བཟང༷་བ་དང་། ༢༥ འགྲོ་ལ་ཐུགས་སྙོམས་པས་གོམ༷ས་པ་ཆེ་ཆུང་སྙོམ༷ས་པ༷་དང༷་། ༢༦ ཉེས་ཀུན་དག་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པས་སྤྱན༷་གཉི༷ས་ནི༷་ར་རི་མེད་པས་དག༷་པ༷་དང༷་། ༢༧ དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་ཆོས་གོ་སླ་བར་སྟོན་པས་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན༷་ཤ༷་ཅ༷ན་ཉི༷ད་དང༷་། ༢༨ བྱ་དཀའི་གནས་ལ་མ་ཞུམས་པས་སྐུ༷་ཤ་ཞུམ༷་པ་༢༩ མེ༷ད་པ་དང༷་། དགེ་རྩ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་སྐུ་ཤ་རྒྱས༷་པ༷་དང༷་། ༣༠ བཞི་པ། ཡང་སྲིད་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་མི་ལྷོད་པས་ཤིན༷་ཏུ༷་གྲིམས༷་པའི༷་༣༡ སྐུ༷་ཉིད་དང༷་། རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་རྟོགས་པས་ཡན༷་ལག༷་སོར་མོ་སོགས་ཆ་ཕྱེད་ཅིང་ཤིན༷་ཏུ༷་རྣམ༷་པར་འབྱེས༷་པ་དང༷་། ༣༢མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སྟོན་པས་སྤྱན་སོགས་ཡུལ་ལ་གཟིག༷ས་པ༷་རབ་རིབ་ཀྱི་སྒྲིབ༷་པ་མེ༷ད་པས་དག༷་པ༷་དང༷་། ༣༣ སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་
4-1-165b
ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀུ༷་སྟེ་སྟ་ཟུར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྐེད་པ་ཟླུམ༷་པ་དང་། ༣༤ འཁོར་བའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱིས་མ་སྦགས་པས་སྐེད༷་སྐབས༷་༣༥ ཕྱིན་པ་སྟེ་འཚམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྱིང་བག་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སྐེད་པ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བས་མ༷་རྙོངས༷་པ་དང༷་། ༣༦ ཆོས་ཟད་མི་ཤེས་པར་སྟོན་པས་སྐུའི་ཕྱལ་ཏེ་ལྟོ་བ་ཕྱང༷་༣༧ ངེ༷་བ༷་མཐོ་དམའ་མེད་པ་དང༷་། ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པས་ལྟེ༷་བ༷་ནི༷་གཏིང་ཟབ༷་པ་དང༷་། ༣༨ སློབ་མ་རང་དང་མཐུན་པར་གདམས་ངག་འཛིན་པས་ལྟེ་བའི་རི་མོ་གཡས༷་ཕྱོགས༷་སུ་འཁྱིལ༷་༣༩ བ༷་དང༷་།

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，随形好分八个十组：
第一，完成相好各部分的随形好。由于对一切行彻底离欲的内在标志向外显现，故能仁指甲如铜色般红色1，具清净意乐故指甲色泽光润2，生于高贵种姓故指甲无凹陷而高3，行为无过失故手指圆满4，善根圆满故丰满5，次第入三乘故手指纤细6，断除不善与邪命故身脉不外露7，解脱烦恼故脉无结节8，守护秘密故足内踝小而不显9，能解脱难行处故足长短一致而平等10。
第二，善于降伏人故如狮子11，善于降伏龙故如象12，在空中行走故如鹅鸟13，引导所化故如牛王步态而行14，随顺右绕之道而行故向右旋转而行15，行走时悦意故美丽行进16，无有低劣想作意之曲折故正直而行17，即七种行走姿态，及称扬他人功德故身柔软优雅动作得体18，三门无染罪过故身清净如经沐浴打扫一般19，随所化根机而说法故长短粗细不紊而次第相称20。
第三，身语意行为清净故身无垢清净21，具足大悲心故身柔软22，意无垢故清净之身23，能破二障之法圆满故相好完全清晰圆满24，具足广大美妙功德及身形宽广故肢体宽敞美好25，对众生心平等故步伐大小均匀26，教示能净除一切过失之法故两眼清澈无杂质27，以譬喻宣说易懂之法故身极具青春之肉28，对难行处不退怯故身肉不消瘦29，善根超越一切世间故身肉丰满30。
第四，因不再受后有故身不松弛而极其精练31，证悟缘起正逆次序故肢体手指等区分明显32，宣说胜义及决定善的法句义故眼等观察对境无翳障清净33，弟子具足戒律圆满故腰部圆满34，不为轮回过失所染故腰线匀称35，摧毁傲慢姿态故腰部不过长而适中36，教示无尽法故身腹平整无高低37，通达甚深法故肚脐深38，学生随顺自己而持教授故肚脐纹向右旋39。
;


 ༣༨ སློབ་མ་རང་དང་མཐུན་པར་གདམས་ངག་འཛིན་པས་ལྟེ་བའི་རི་མོ་གཡས༷་ཕྱོགས༷་སུ་འཁྱིལ༷་༣༩ བ༷་དང༷་། འཁོར་རྣམས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་མཛེས་པས་སྤྱོད་ལམ་ཀུན༷་ནས༷་ལྟ༷་ན༷་སྡུག༷་པ༷་དང༷་། ༤༠ ལྔ་པ། ཐུགས་དྲི་མ་མེད་པ་གཙང་བས་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཀུན༷་སྤྱོ༷ད་གཙང༷་བ་དང༷་། ༤༡ དུས་མ་ཡིན་པར་ཆོས་མི་སྟོན་པས་སྐུ༷་ལ༷་ནི༷་སྨེ༷་བ༷་དང་གནག༷་པའི་བག༷་མེ༷ད་པ༷་དང༷་། ༤༢ སྒོ་གསུམ་ཟོ་མདོག་བདེ་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་སྟོན་པས་ཕྱག༷་ནི༷་ཤིང༷་བལ༷་ལྟར༷་འཇམ༷་པ་དང༷་། ༤༣ རང་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་ཕྱག༷་རིས༷་ཏེ་ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས༷་༤༤ གསལ་བ་ཡོ༷ད་པ་དང་། ཟབ་མོའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་དང་། ༤༥ ཆོས་ཡང་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་པས་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང༷་བ་དང༷་། ༤༦ ཇི་
4-1-166a
ལྟར་འཚམས་པའི་བསླབ་པ་མང་པོ་སྟོན་པས་ཞལ༷་ནི༷་ཧ༷་ཅང༷་མི༷་རིང༷་ཞིང་མི་ཆེ་བ་དང༷་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རྟོགས་པས་མཆུ༷་ནི༷་ཤིང་ཏོག་བིམ༷་པ༷་ལྟར༷་དམར༷་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དྭངས་པ་དང༷་། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཚིག་འཇམ་པོས་འདུལ་བས་ལྗགས༷་མཉེན༷་པ༷་དང༷་། རིགས་པས་འཐད་པ་མང་པོའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་པས་ལྗགས་སྲབ༷་པ༷་དང༷་། ༥༠ དྲུག་པ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཆོས་སྟོན་པས་ལྗགས་དམར༷་བ་ཉིད་དང༷་། ༥༡ ཉེས་པ་བཅབ་པར་དོགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བས་གསུང་འབྲུག༷་གི༷་སྒྲ༷་ལྟར་བརྗིད་པ་ཉི༷ད་དང༷་། ༥༢ རྣ་བར་འཇེབས་པ་གསུངས་པས་གསུང༷་མཉེན༷་ཅིང་འཇམ༷་པ་ད༷ང་། ༥༣ ཆགས་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་མཆོག་འཛིན་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་སྟེ་ཀུན་སྤྱོད་དགུའི་འཆིང་བ་བཅད་པས་མཆེ༷་བ༷་ཟླུམ༷་པ་དང་། ༥༤ ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེའི་སྐྱེ་བོ་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་འདུལ་བས་མཆེ་བ་རྣོ༷་བ་དང༷་། ༥༥ ཉོན་མོངས་འཇོམས་པའི་ཆོས་དཀར་པོས་འདུལ་བས་མཆེ་བ་དཀར༷་བ་དང༷་། ༥༦ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་རིང་དུ་འཛིན་པ་ཟད་པས་མཆེ་བ་རིང་ཐུང་མེད་པས་མཉམ༷་པ༷་དང༷་། ༥༧ ཐེག་གསུམ་གྱི་མངོན་
4-1-166b
རྟོགས་མཐར་གྱིས་སྟོན་པས་མཆེ་བ་བྱི༷ན་གྱིས༷་ཕྲ༷་བ་དང༷་། ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་གནས་པས་ཤངས༷་ཀྱི་གཟེངས་མཐོ༷་བ་དང༷་། གདུལ་བྱ་སྐྱེ་བོ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤངས་སྣབ་སོགས་མེད་པས་མཆོག༷་ཏུ༷་དག༷་པ༷་དག༷་དང༷་ནི༷། ༦༠ བདུན་པ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་པས་སྤྱན༷་ཨུཏྤལ་འདབ་ལྟར་དཀྱུས་རིང་བའམ་ཡང༷ས་པ༷་དང༷་། ༦༡ སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མང་པོ་འཁོར་བ་ལས་དྲངས་པས་རྫི༷་མ༷་༦༢ ཡིད་དུ་སྡུག༷་པ༷། མགུ་བར་དཀའ་བ་ལྷ་མི་ལྷ་མིན་གྱི་འགྲོ་བ་གཞོན་ནུ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པར་འོས་པས་མངོན་པར་མགུ་བར་མཛད་པའི་སྤྱན་དཀར་ནག་གི་ཆ་པ༷དྨའི༷་འདབ༷་མ༷་དང་༦༣ འདྲ༷་བ༷་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༷་། འགྲོ་ལ་རྟག་ཏུ་མ་འོངས་པ་ན་ཅི་འགྱུར་གཟིགས་པས་སྨིན༷་ཚུགས༷་རི༷ང་བ་དང༷་། ༦༤ འཇམ་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པས་སྨིན་མ་སྤུ་འཇམ༷་པ༷་དང༷་། ༦༥ཐུགས་རྒྱུད་དགེ་བས་བརླན་པས་སྨིན་མ་སྣུམ༷་པ་དང༷་། ༦༦ དུས་ཀུན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྐྱེན་གཟིགས་པས་སྨིན་མ་སྤུ༷་ནི༷་རིང་ཐུང་མཉམ༷་པ༷་དང༷་། ༦༧ མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་ཉོན་མོངས་རྣམ་བཟློག་པར་མཛད་པས་ཕྱག༷་རིང༷་ཞིང་རྒྱས༷་པ་དང༷་། ༦༨ རྒྱལ་བར་དཀའ་བ་ཆགས་སོགས་ལས་རྒྱལ་བས་སྙན་རིང་ཐུང་མཉམ༷་པ༷་དང༷་། ༦༩ གདུལ་
4-1-167a
བྱའི་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པས་སྙན་དབང་ལ་ཉ༷མས་པ༷་རྣམ༷་པར༷་སྤངས༷་པ༷་དང༷་། ༧༠ བརྒྱད་པ་ལ། ལྟ་བ་ངན་པས་ཐུགས་མི་འགྱུར་པས་དཔྲལ༷་བ༷་སྐྲ་མཚམས་ལེགས༷་པར༷་འབྱེས༷་པ༷་སྟེ་དོད་པ་དང༷་། ༧༡ ལོག་སྨྲ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་མཛད་པས་དཔྲལ་བ་རྒྱས་པ་སྟེ་དབྱེས༷་ཆེ༷་བ༷་དང༷་། ༧༢ གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་སྨོན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབུ༷་གདུགས་ལྟར་རྒྱས༷་པ་དང༷་།

这是藏文文本的简体中文直译：
38 学生随顺自己而持教授故肚脐纹向右旋39，眷属三门行为美好故一切威仪悦目40。
第五，意无垢清净故三门行为清净41，不于非时说法故身无黑痣斑点42，教示能令三门安乐之法故手如棉花般柔软43，对自他众生心平等故手纹色泽明亮44，甚深证悟圆满故手纹深45，屡次宣说法故手纹长46，
宣示众多适宜学处故面不过长过大47，通达器情世间如影像故唇如频婆果般红色且如影像般明净48，以柔和语言调伏所化众生故舌柔软49，宣说符合正理的众多功德故舌薄50。
第六，教示凡夫难以测度之法故舌红51，无隐藏过失之顾虑与恐惧故语如龙吼般威严52，说悦耳之语故语柔软温和53，断除贪嗔慢无明见疑胜执嫉妒吝啬等九种行为束缚故犬齿圆满54，能调伏烦恼深重难调众生故犬齿锋利55，以白法降伏烦恼故犬齿洁白56，对众生无亲疏执取故犬齿长短一致而平等57，次第教示三乘现证故犬齿逐渐细薄58，安住胜慧故鼻高59，所化众生具足信任圆满故鼻无鼻涕等极净60。
第七，教示大乘广大法故眼如莲花瓣般长或广61，引领众多众生出离轮回故睫毛悦意62，难以满足的天人非天等一切少女都应赞叹，令满意的眼白黑分如莲花瓣63一般悦意，恒常观照众生未来将成何等故眉长64，善于以柔和法调伏故眉毛柔软65，意相续被善法滋润故眉毛润泽66，常见烦恼因缘故眉毛长短均等67，能遮止最极有害之烦恼故手长且丰满68，战胜难胜的贪等故耳长短相等69，令所化相续不退而安置于安乐故耳廓无损伤70。
第八，不被恶见转意故额头发际分明71，能摧伏一切邪说故额头宽广72，为他利益获得佛果的愿望圆满故头如伞盖般圆满73。


 ༧༢ གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་སྨོན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དབུ༷་གདུགས་ལྟར་རྒྱས༷་པ་དང༷་། ༧༣ ཡུལ་ལ་དགའ་བའི་སྲེད་པ་བཟློག་པས་དབུ༷་སྐྲ༷་བུང༷་བ༷་ལྟར༷་གནག༷་པ་དང༷་། ༧༤ མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཟད་པས་དབུ་སྐྲ་སྟུག༷་པ་དང༷་། ༧༥ བློ་འཇམ་པོ་རྟོག་མེད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཤེས་པས་དབུ་སྐྲ་འཇམ༷་པ་དང༷་། ༧༦ ཐུགས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་མ་འཁྲུགས་པས་དབུ་སྐྲ་མ༷་འཛིང༷ས་མ་འཕྱིང་བ་དང༷་། ༧༧རྟག་ཏུ་ཚིག་རྩུབ་སྤངས་པས་དབུ་སྐྲ་མི༷་གཤོར༷་སྟེ་མི་རྩུབ་པ་དང་། ༧༨ དཀོན་མཆོག་གི་མདུན་དུ་དྲི་ཞིམ་པོའི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པས་དབུ་སྐྲ་དྲི༷་ཞིམ༷་པ་༧༩ སོགས་དཔེ་བྱད་ཀུན་གྱིས་སྐྱེས༷་བུ༷་ཡི༷་ཡི༷ད་ནི༷་འཕྲོག་པར༷་བྱེད་པ༷་དང༷་། ཀུན་ཏུ་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་སོགས་ལ་དཔ༷ལ་གྱི༷་བེའུ༷་དང༷་བཀྲ༷་ཤིས༷་ཀྱི་རི་མོ་ནི༷་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པས་
4-1-167b
མཚོན་ཏེ། གྲུ་བཞི་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དང་། དུང་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོ་བརྒྱད་ཅུས་མཚན་པ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པ་སྟེ། ༨༠དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་པོ་སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་དཔེ༷་བྱད༷་བཟང༷་པོར༷་བཞེད༷་པ་ཡིན་ནོ། །
化身
བཞི་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྐུ་དེ་ཉིད་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་ཤར་བའི་སྐུ་གང༷་གིས༷་སྲི༷ད་པ༷་ཇི༷་སྲི༷ད་པར༷། འགྲོ༷་བ་རྣམས་ལ༷་ཕན༷་པ༷་སྣ༷་ཚོགས༷་པ་དག༷་དུས་མཉམ༷་དུ༷་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛ༷ད་པའི༷་སྐུ༷་དེ༷་ནི༷་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་སྐལ་དུ་སྣང་བ་ཐུབ༷་པའི༷་སྤྲུལ༷་སྐུ༷་ལ་སོགས་པར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐུ་བཞི་པོ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་ན་ཆོས་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཆ་ནས་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེའི་མཁྱེན་ཆ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུར་བཞག་པ་ལས་དོན་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དབྱིངས་ཡེ་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་ཕྲིན་ལས་དང་བཞི་ལ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཞིར་
4-1-168a
བཞེད་པའང་ཡོད་ལ། ཕྲིན་ལས་ནི་ཆོས་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་གཉིས་ཀ་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཕྲིན་ལས་ལོགས་སུ་མི་རྩི་བར་སྐུ་བཞི་པོ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་མཚོན་པའི་ཆོས་བཞིར་འཆད་དེ། དེ་གཉིས་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །
所依事业
གཉིས་པ་ཕྲིན་ལས་ལ་གསུམ། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ནས། བྱང་ཆེན་དག་ཆེད་དུ་བསམ་སྟེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དག་དུ་དོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱས་ནས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ནས་དེའི་བྱིན་བས་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དེ༷་བཞིན༷་དུ་འཁོར༷་བ༷་ཇི༷་སྲི༷ད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་འདིའི༷་ཕྲིན༷་ལ༷ས་ནི༷་རྒྱུན༷་མི༷་འཆ༷ད་པར༷་འདོ༷ད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
4-1-168b
པ་ལ། ལམ་གྱི་རྟེན་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
72 为他利益获得佛果的愿望圆满故头如伞盖般圆满73，遮止对境贪爱故头发如蜜蜂般黑色74，见修所断已尽故头发浓密75，以温和无分别智了知教法精髓故头发柔软76，意不为烦恼所扰故头发不纠结不乱77，恒常断除恶语故头发不粗糙78，于三宝前铺设香花故头发香气芬芳79，等随形好能夺众生之心80，为全面美丽故手足掌等有吉祥结与吉祥纹如右旋卍等，
即四方、金刚、莲花、海螺等吉祥纹八十种为标志计为一项，80 如是八十种为佛之妙好。
化身
第四，化身：即一切相智慧身随何所化而显现的身，能尽有情际，对诸众生作各种利益，同时无勤任运成就的身，即随各所化根机而显现的能仁化身等，恒时相续不断，如是四身为果。或者，将法身与法性自性身视为一体，则从具二清净解脱分与界不二之智慧身为法性身，其智慧分从无漏法二十一类的角度安立为法身，但实际上具二清净的界智双运智慧身无差别，故也有将法身、报身、化身三身加事业共四者视为果位法身的四种表征法的说法。事业是法身的事业，证悟与事业二者皆为自他二利任运成就，是佛法，故不单独计算事业，而以四身本身为法身的四种表征法。这两种说法实质上无矛盾。
所依事业
第二，事业分三：从时间角度略说，从分类角度广说，从数量角度总结。第一，如经中云："须菩提，若佛以佛眼观察世间，于东方恒河沙数世界中，有菩萨摩诃萨为度众生而入大地狱，并平息地狱众生之苦等"，得到智慧法身后，由其加持力以二色身无间断利益众生，如是轮回尽所有时，此智慧法身之事业相续不断。第二
分为道之依止、道、安立于果。
;


 །དང་པོ། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དུ་ཡོད་སྙམ་ན། སྤྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་མཐའ་ཡས་པ་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཚད་མེད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་ཕྲིན་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མར་ཚོགས་ལམ་དུ་འགྲོ༷་བ་རྣམ༷ས་ཞི༷་བའི༷་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྟེན་བདེ་འགྲོར་འགོད་པའི་ལ༷ས་མཛད་པ་དང༷་༡ ནི༷་ཞེས་ས། །གཉིས་པ་ནི། སྦྱོར་བ་བདག་གཞན་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བསྡུ༷་བ༷་རྣམ༷་པ་བཞི༷་ལ༷་འགོད༷་པ༷་༢ དང་། ལྟ་བ་ཀུན༷་ན༷ས་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པ་དང་བཅས༷་པ༷་ཡི༷་སྡུག་ཀུན་དོར་བྱར་ཤེས་པ་དང་ལམ་དང་འགོག་པ་རྣམ༷་པར༷་བྱང༷་པ༷་སྟེ་བླང་བྱར་ཤེས་པ་བདེན་བཞི་རྟོག༷ས་པ༷་༣ ལ་འགོད་པ་དང༷་། བསམ་པ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ཀྱི་དོན༷་ལ་དམིགས་ནས། དེ་དག་གི་དོན་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞིན༷་གྱི༷་དོན༷་བྱེད་པའི་༤ སེམས་བསྐྱེད་ལ་འགོད་པ་དང༷་། སྦྱོར་བ་ཕ༷་རོལ༷་ཕྱིན༷་དྲུག༷་༥ ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ས༷ངས་རྒྱས༷་སུ་འགྲོ་བའི་ལ༷མ་དགེ་བ་བཅུ་དང་དུ་ལེན་པ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པ་ད༷ང་། ༦ སྦྱོར་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང༷་བཞིན༷་གྱིས༷་སྟོང༷་པ༷་༧ ཉི༷ད་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་།
4-1-169a
མཐོང་ལམ་དུ་གཉི༷ས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཟ༷ད་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ༨ སྒོམ་ལམ་ས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་བརྡ༷་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ༩ ས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དྲུག་པ་གསུམ་དུ་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་ཞེན་གྱིས་དམི༷གས་པ༷་མེ༷ད་པ༷་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ༡༠ས་བདུན་པར་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ལུས༷་ཅ༷ན་རྣམ༷ས་ནི༷་ཡོངས༷་སུ༷་༡༡ སྨིན༷་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ས་བརྒྱད་པར་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་དཔའི༷་ལམ༷་༡༢ གྱིས་མཚོན་པས་ལམ་གསུམ་མངོན་དུ་ཤེས་པ་དང༷་ནི༷་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་མངོ༷ན་པར༷་ཞེན༷་པ༷་མཐའ་དག་བཟློག༷་པ༷་དང༷་། ༡༣ དེའི་དབང་གིས་བྱང༷་ཆུབ༷་དམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་ཐོབ༷་པ་དང༷་། ༡༤ སངས༷་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང༷་རྣམ༷་པར༷་༡༥ དག༷་པ་ལ་དབང་བ་དང༷་བཞི་ལ་འགོད་དོ། །དགུ་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་ངེས༷་པ༷་དང༷་། ༡༦ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེ༷མས་ཅ༷ན་གྱི་དོན༷་ནི༷་ཚད༷་མེ༷ད་འགྲུབ་པ་༡༧ གཉིས་ལ་འགོད་པ་དང༷་། ས་བཅུ་པར་དབང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པས་ས༷ངས་རྒྱས༷་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་བྱོན་
4-1-169b
ནས་སངས་རྒྱས་བསྟེན༷་པ་༡༨ དང་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཡོན༷་ཏན༷་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང༷་། བྱང༷་ཆུབ༷་ཡན༷་ལག༷་གི་རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ༡༩ ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལ༷ས་རྣམས་ནི༷་ཆུད༷་མི༷་༢༠ ཟ་བར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་དང༷་། རྒྱ་ཆེ་བ་བདེན༷་བཞི་རྫོགས་པར་མངོན་སུམ་མཐོང༷་བ་དང་། ༢༡ ཕྱིན༷་ཅི༷་ལོག༷་བཞི་ནི༷་ཟད་པར་སྤངས༷་པ༷་དང༷་། ༢༢ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ༷་ཡི་གཞི༷་མཚན་འཛིན་མེ༷ད་པའི༷་ཚུལ༷་དང༷་ནི༷། ༢༣ ཆོས་ཀུན་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དྲི་མ་རྣམ༷་པར༷་བྱང༷་པ་མཆོག་ཏུ་རྫོགས་པ་དང༷་། ༢༤ ཚོགས༷་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་༢༥པ་དང༷་ནི༷་འདུས༷་བྱས༷་འཁོར་བ་དང་འདུས༷་མ༷་བྱས༷་པ༷་མྱང་འདས་ལ༷་ཐ༷་ད༷ད་པར་ཡོངས༷་སུ༷་མི༷་ཤེས༷་པའམ་༢༦ མི་དམིགས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ལ་འགོད་པ་དང༷་། གསུམ་པ་ནི། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་མི་གནས་པའི་མྱ༷་ངན༷་ལས་འདས༷་པ་ལ༷་འགོད༷་པ༷་སྟེ༷། ༢༧ མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མི་མཉམ་པ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第一，若问事业有几种相，总的来说，虽然为众生所作的利益安乐无边际而恒常遍满的事业无量，但略说有二十七种事业：首先在资粮道上令诸众生获得寂静地位的基础，安立于善趣的事业1，第二，在加行道上安立于能成熟自他之因四摄事2，安立于知苦集二谛为应断、道灭二谛为清净为应取之四谛了悟3，安立于缘众生利，如其所是而作利益的4菩提心，安立于实践六波罗蜜多5，安立于趋向成佛之道修持十善的律仪戒6，在加行道上安立于一切法自性空性7修所生证悟，
安立于见道上二相戏论已尽8，安立于修道第二地和第三地获得仅是名相领悟的智慧相应之戒律和忍辱9，安立于第四、第五、第六三地对诸法无执著10，安立于第七地通过方便善巧令众生11成熟，安立于第八地福德广大的菩萨道12所标示，而了知三道及由于无分别智圆满成熟而遮止一切执著13，由此无勤获得殊胜菩提14，获得掌控清净15佛土等四种。安立于第九地必定一生成佛16，由获得四无碍解而以说法等能成办无量17众生利益二者上，安立于第十地获得殊胜之力而前往诸佛国土亲近佛18，获得供养闻法等无量功德，菩提支分证悟增长无量，19二资粮之事业皆不20虚弃而成就佛果，广大圆满见证四谛21，断尽四颠倒22，无执著四颠倒之所依之道23，因证悟诸法平等性而极尽清净垢染24，圆满一切资粮25，不见有为轮回和无为涅槃为差别26，即安立于等同轮涅学道之究竟智慧上。第三，安立于最终果位不住的涅槃27，如经中所说："白言：世尊，何为如来？世尊告曰：法性无不平等、无愚痴即是涅槃。"等所教示。
;
Human: 请直译这段：གཉིས་པ་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་དངོས་བཤད་ཟིན་ནས། གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཟིན་ལ། གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཕྲི༷ན་ལ༷ས་གསུམ༷་ནི༷་ཡེ༷་ཤེས༷་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་སྐུ༷་ཡི༷་འབྲས་བུ་སྟེ། སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན༷་ཏན༷་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མྱང་འདས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡིན་ལ། གཙོ་བོར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དང་གྲོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།


 །
4-1-170a
གསུམ་པ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས༷་ཀྱི༷་སྐུ༷་ཡི༷་བདག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲིན༷་ལ༷ས་ནི༷། དེ་ལྟར་རྣམ༷་པ༷་ཉི༷་ཤུ༷་རྩ༷་བདུན༷་དུ་རྒྱལ་བས་བཞེད༷་དེ། མདོར་བསྡུས་ན་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་ལམ་དང་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐབས་བརྒྱད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུ་ན། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་མཆོག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་སྐུ་བཞི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པས་ཞིང་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་ལས་འདས་པར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུས་མཛེས་པར་སྤྲས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་
4-1-170b
པའི་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས་རྗེས་སུ་འཛིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་རྒྱུད་དམ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། དེ་ཉིད་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་བཅུར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་དགེ་འདུན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེས་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲིན་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཕན་བདེའི་ཆོས་ཚུལ་མ་ལུས་པ་ཀུན་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཏེ་དེར་གཏོགས་པ་ཐམས་
4-1-171a
ཅད་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་ནས། སྣོད་བཅུད་དག་པ་གང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་ཤིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་འབུད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲགས་པའི་སྒོ་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་སམ་གདུང་རྒྱུན་ནམ་རྒྱུད་མི་འཆད་ཅིང་ཕན་བདེའི་ཆོས་ཀུན་མི་ནུབ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
第三，从数量角度总结：如是由法身的增上缘所生的事业，如是有二十七种相被胜者认可，概括而言，通过安立于道之依止、道与道圆满的果位，如虚空与众生边际一般，事业相续不断而运行。总结上述所说的第八品之义：以金刚喻定摧毁二障及习气的解脱道上，一切相智慧之身断证圆满的无上果位——不住涅槃、无上大菩提得以成就。当时，四身连同事业任运成就，如是获得究竟转依，于清净刹土色究竟天法界宫殿超越度量广大范围中，智慧身以三十二种妙相及八十随形好庄严，安住于圆满报身本性，
其眷属中有心相续清净的十地大菩萨，为其宣说大乘法令其成熟而摄持。其自性即是佛相续，亦即界与智慧不二的自性身，持有一切三世诸佛非各别而无差别之法性智慧身的自性，其意即一切相智慧、二十一组无漏法之相续或本性的法身自体而遍摄持，彼身随各所化而显现种种化身，于十方摄持三乘种性僧伽之相续，获得金刚喻智慧身者，如虚空与众生际般以二十七种事业之方式，以无分别如意宝方式任运成就地持有轮回涅槃一切利乐法义。此处"相续"一词意为无尽和尽所有义，即摄集一切归属之法。获得究竟清净转依后，于清净器情中现证佛果时，于十方虚空边际竖立教法胜幢，吹响正法法螺，广大宣说圣法大鼓的方式，使三宝种性或传承或相续不断，持有一切利乐法不衰没。


 །སྐབས་བསྡུ་བ། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་ཕྱིན༷་པའི༷་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོགས༷་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷་ལ༷ས། ཆོས༷་སྐུའི༷་སྐབས༷་ཏེ༷་བརྒྱ༷ད་པ༷འོ༷། །
中等欢喜分六
རྩ་བའི་གཉིས་པ་འབྲིང་པོར་དགའ་བ་ལ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སྐབས་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་མཚ༷ན་ཉི༷ད་གཏན་ལ་དབབ་བྱའམ་བསྒོམ་བྱ་དང་། ༡ དེ༷་ཡི༷་སྦྱོར༷་བ༷་རྣམ་རྫོགས་དང༷་། ༢ རྣམ་རྫོགས་དེ༷་རབ༷་ཏུ་གྱུར་པ་རྩེ་མོ་དང་། ༣མཁྱེན་གསུམ་དེ༷་ཡི༷་གོ༷་རིམ༷་མཐར་གྱིས་པ་དང༷་། ༤ དེ༷་ཡི་མཐའ༷་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་དང༷་། ༥ དེ༷་ཡི༷་རྣམ༷་སྨིན༷་ནི༷་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ཏེ། ༦
4-1-171b
དོན༷་དྲུག་ཏུ་བསྡུས༷་པ་ནི་བརྒྱད་པོ་ལས་གཞན༷་ཏེ༷་རྣམ༷་པ༷་དྲུག༷་ཡིན་ནོ། །
略等胜解分三
གསུམ་པ་བསྡུས་པར་མོས་པ་ལ་མངོན་རྟོགས་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། ཡུལ༷་ནི་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་མཁྱེན་པ་རྣམ༷་པ༷་གསུམ༷་པོ༷་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ༷ད་དང་༡ དེ་རྣམ་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར༷་བ༷་བཞི་ཡི༷་བདག༷་ཉི༷ད་དངོས་དང༷་། ༢ ཆོས༷་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལ་འབྲས༷་བུ༷་ནི༷་སྟེ་དེ་༣ལྟར་དོན༷་བསྡུས༷་ན་སྔ་མ་རྒྱས་འབྲིང་ལས་གཞན༷་ཏེ་རྣམ༷་པ༷་གསུམ༷་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་གནད་ཟབ་མོ་རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གིས་སྦས་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་གུས་རྟག་གི་བརྩོན་པས་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ཁྱོད་ལ་ཇི་སྙེད་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་བརྗེད་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཉམས་པ་མི་རུང་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་དྲིན་དུ་དྲན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་མ་ཉམས་པར་ཟུངས་ཞེས་གདམས་པར་མཛད་པ་ལྟར་དོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
竟义
བཞི་པ་མཇུག་དོན་ལ་གཉིས། མཛད་བྱང་དང་འགྱུར་བྱང་ངོ་། །དང་པོ། ཤེས༷་རབ༷་ཀྱི༷་ཕ༷་རོལ༷་ཏུ་ཕྱིན༷་པ༷འི་མན༷་ངག༷་གི༷་བསྟན༷་བཅོས༷་མངོ༷ན་པར༷་རྟོག༷ས་པའི༷་རྒྱན༷་ཞེས༷་བྱ༷་བ༷། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་
4-1-172a
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ད་ལྟ་དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པའི་རྗེ༷་བཙུན༷་བྱམས༷་པ༷་མགོ༷ན་པོས༷་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་བརྗོད་དོན་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚིག་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ཏེ་མཛ༷ད་པ༷་རྫོགས༷་སོ༷་བཤད་ཟིན་པར་བསྟན་པའོ།

这是藏文文本的简体中文直译：
总结章节。《现观庄严论》即《般若波罗蜜多教授论》中，法身品第八。
中等欢喜分六
根本第二中等欢喜分为六：如是在八章中所说这些成为三智体性的相应当确定或修习的对象1，及其圆满加行2，圆满进一步发展的顶峰3，三智次第渐进4，其终点刹那加行5，其异熟即法身阶段6，归纳为六义是除八者外的六种相。
略等胜解分三
第三略说胜解归纳为三种现观：对境是应当确立的三种智为加行之因1，圆满等四种加行本身为事2，法身及佛事业为果3，如是归纳则与前述广中不同，归纳为三种。如是般若波罗蜜多甚深教授要义，由佛子十地自在者解释为究竟密意，对如此教法理当以恭敬持久的精进而行持，因如来对阿难说："我向你所教一切法若忘失毁坏，但般若波罗蜜多乃至一字的毁坏也不可，应以报答如来恩德之心不令此般若波罗蜜多毁坏。"如是教诫是因为其义重大。
结语
第四结语分二：作者记及译者记。首先，《般若波罗蜜多教授论·现观庄严论》是一生补处大菩萨、现居兜率天的至尊慈氏怙主，将般若广中略三部之所诠八事内容以少字汇总而作，完毕。以上表明已解释完毕。


 །གཉིས་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ལྷ་བཙད་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རྒྱ༷་གར༷་གྱི༷་མཁན༷་པོ༷་བི༷དྱ༷་ཀ༷་ར༷་པྲ༷་བྷ༷་སྟེ་རིག་བྱེད་འོད་ཟེར་རམ་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་དང༷་། ཞུ༷་ཆེན༷་གྱི་ལོ༷་ཙཱ༷་བ༷་བན༷་དེ་སྐ་བ་དཔ༷ལ་བརྩེགས་ཀྱིས༷་བསྒྱུར༷་ཅིང༷་ཞུས༷་ཏེ༷་གཏན༷་ལ༷་ཕབ༷་པ༷་ལ༷ས། སླ༷ད་ཀྱིས་པ༷ནྜི༷་ཏ་གོ༷་མའི༷་འཆི༷་མེ༷ད་དང༷་། ལོ༷་ཙཱ་བ༷་དགེ༷་སློང༷་བློ༷་ལྡན༷་ཤེས༷་རབ༷་ཀྱིས༷་བསྒྱུར༷་ཅིང༷་ཞུས༷་ཏེ༷་ལེགས༷་པར༷་གཏན༷་ལ༷་ཕབ༷་པ༷འོ༷། །འབྲས་ཡུམ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་ཚུལ། །མཐར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ཆེ་ལ་གཞོལ་ཞིང་འབབ། །དེ་སླད་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཀུན་བརྗེད་ཀྱང་སླའི། །ཤེར་ཕྱིན་འདི་ཡི་ཚིག་གི་ཟུར་ཙམ་ཡང་། །ཉམས་མི་རུང་ཞེས་ཐུབ་པ་མཆོག་དེ་ཡིས། །ཡང་ཡང་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཚུལ་འདིར་གཟིགས། །རྒྱལ་དགོངས་མཐར་ཐུག་མ་སྦས་ཇི་ལྟ་བར། །རྒྱལ་ཚབ་འཕགས་པས་ལེགས་བཀྲལ་མངོན་རྟོགས་རིམ། །འཕགས་
4-1-172b
བོད་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་བྱེ་བའི་བཅུད། །ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་རྣམ་དཔྱོད་མཐུ་ཡིས་བསྡུས། །ཀུན་དང་མཐུན་ཞིང་ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་པའི། །ཟབ་གནད་མཐའ་དག་རྗེན་པར་བཀྲལ་དེའི་ཕྱིར། །བློ་གསལ་བློ་ཡི་པད་དཀར་བཞད་པའི་གཉེན། །བློ་ཆེན་བློ་ཡི་འདོད་འཇོའི་གཏེར་གཅིག་ཡིན། །དེས་ན་བསྟན་ལ་དགོངས་ཤིང་དུས་ཀྱི་མཐར། །སྐྱོབ་པ་མཆོག་དེའི་བཀའ་དྲིན་འཚོབ་འདོད་རྣམས། །ཚུལ་འདི་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་རུ། །མཆོད་པར་མཛོད་ཅེས་ལྷག་བསམ་མཐུ་ཡིས་གསོལ། །ཟབ་མོ་བྱིས་པའི་བློ་ཡི་གཞལ་དཀའ་ཡང་། །ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་རྩ་མཆན་མདོ་སྦྱར་གྱི། །དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་ཉིད་ལས་འདོད་ཞེན་གྱིས། །གསུང་སྒྲོས་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་བསླད་པ་མེད། །དེ་སླད་ཆོས་སྤྱན་ལྡན་རྣམས་དཔང་པོར་འོས། །འདིར་འབད་དགེ་དེས་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ། །ཡབ་སྲས་བརྒྱུད་པའི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་ཕྱིར་དང་། །ད་ལྟར་བཞུགས་དང་སླད་ནས་འབྱོན་འགྱུར་བའི། །སྐྱེས་ཆེན་མཆོག་རྣམས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་འདིར་བརྩོན། །དེ་ལྟའི་དགེ་བ་ནོར་བུའི་སྒྲོན་མེ་ཡི། །ས་གསུམ་ཉེས་པའི་མུན་པ་ཀུན་སེལ་ཞིང་། །དོན་གཉིས་མཐའ་ཕྱིར་རྣམ་གྲོལ་འདོད་རྒུའི་ཆར། །མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་ན་རྟག་པར་མཛེས་གྱུར་ཅིག །བདག་གཞན་སྐྱེ་
4-1-173a
ཀུན་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཡི། །ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་བསྟེན་པའི་དཔལ་ཐོབ་ནས། །བྱམས་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ། །ཟབ་རྒྱས་ཆོས་མཛོད་རྒྱ་མཚོ་འཛིན་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཤེར་ཕྱིན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་རྩ་མཆན་དཀྱུས་སུ་བཀོད་པའི་འགྲེལ་ཆུང་པུཎྜ་རི་ཀའི་དོ་ཤལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་མཆན་ལྟར། སྐབས་ལྔ་པ་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཕྱེད་ཡན་ཆོད་ཀཿཐོག་སི་ཏུ་པཎྜི་ཏས་ཞལ་བཤུས་པར་མཛད་ཅིང་། དེ་ཕྱིན་གྱི་མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཞུས་དག་པར་བྱེད་པ་པོ་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཚད་མེད་པའི་མངའ་བདག་མཁན་ཆེན་བླ་མ་སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་བཟང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞབས་རྡུལ་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་སྐལ་བཟང་ཐོབ་པ་འགྱུར་མེད་པདྨ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཞེ་ཆེན་ཡང་དབེན་བདེ་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང་དུ་མེ་སྟག་ས་ག་ཟླ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ཌཱ་ཀི་འདུ་བའི་དུས་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པ་འདིས་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཟབ་དགོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
4-1-173b
དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་དཱ་མངྒ་ལཾ།། །། ༈ ཨོཾ་སྭ་སྟི། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་གནས་ལུགས་དོན། །ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། །བྱམས་ཆེན་མི་ཕམ་རྒྱལ་བ་དེས། །

这是藏文文本的简体中文直译：
第二，在化身法王大天子赤松德赞统治期间，由印度堪布毗陀迦罗钵罗婆（即明智光明或智慧源）和大译师班德萨迦华丹翻译校对并确定，后由班智达高摩·阿基美德和译师比丘罗登谢饶翻译校对并善加确定。
果母一切种智相续真如，
深寂离戏双运平等性，
自生智慧甚深具八相，
终至圆满大果而趣入。
是故虽忘一切佛法易，
而此般若少许之文句，
不可毁坏，彼殊胜能仁，
反复称赞之理请观照。
胜者究竟密意无隐如实，
佛子圣者善释现观次第，
圣印贤哲善说千万精华，
以遍智上师智慧力汇集。
与一切相顺超胜一切者，
深义一切要点明显解释，
故为明智智莲花绽放之友，
大智欲宝满足之唯一宝藏。
是故关心教法末法之际，
欲报至尊救主恩德诸位，
此理教证胜幢顶端上，
敬供请以清净发心祈请。
甚深难以凡夫智衡量，
然如遍智上师根本注释经论会合，
如其密意不以欲执，
未损口传只言片语。
故具慧眼诸位堪为证。
此勤善愿文殊怙主法王，
父子相续意趣圆满故，
今住及后将临世间之，
大士尊者欣喜此方便精进。
如是珍宝灯明之善业，
遍除三地过失之黑暗，
为成二利究竟解脱所愿雨，
遍满虚空界中恒常美善。
愿我等一切众生依止，
文殊怙主莲足获胜福，
当大慈法日升起之时，
持受深广法藏大海愿。
如是《现观庄严论根本注释直接安置之略解白莲花璎珞》，依文殊怙主法王之批注，第五品顶现观的一半由噶陀司徒班智达誊写，此后直至结尾完整部分和校对者，为具无量智悲之主持大堪布喇嘛持戒持律大师图登衮桑确吉札巴提供协助。依此，获得以顶礼文殊上师足尘之善缘者，无变莲花南嘉于日诚扬登德切札西给培林寺，在火虎岁萨嘎月东方空行会聚之时二十五日完成。愿此亦成为全部了悟遍智上师甚深意趣及如实了悟般若波罗蜜多甚深密义之因。萨尔瓦达芒嘎朗！
嗡梭悉！对于深广实相义，如实确立之时，彼大慈弥勒胜者，


 །བྱམས་ཆེན་མི་ཕམ་རྒྱལ་བ་དེས། །དཔལ་གྱི་མགུལ་ནས་ལེགས་ཕྱུང་པ། །༡ས་གསུམ་ཐོགས་མེད་ཐུགས་མཚོར་རོལ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་། །དུས་གསུམ་མཁས་པ་འབྱུང་བའི་གཞི། །སླར་ཡང་གསལ་མཛད་འཇམ་པའི་དབྱངས། ༢། མི་ཕམ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་སྡེས། །ལེགས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་གསལ་གྱི། །སྤུན་ཟླ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྲུབ། །འདིར་ཞུགས་ཤེར་ཕྱིན་དོན་བཟང་ངེས། ༣། ཀུན་ལ་
4-1-174a
ཕན་ཕྱིར་སྤར་གྱི་འཕྲུལ། །འདུ་བྱེད་བརྩོན་པའི་དགེ་འདི་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་ཡིད་ཅན་མ་ལུས་པས། །ཡུམ་དོན་བདེ་བླག་རྟོགས་པར་ཤོག །༤ཅེས་པའི་པར་སྦྱང་སྨོན་ཚིག་འདིའང་ཞེ་ཆེན་ནས་སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་པར་དུ་སྒྲུབ་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་པས་སྨོན་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ། ཤུ་བྷཾ།། །། །། །།

这是藏文文本的简体中文直译：
大慈弥勒胜者，
从吉祥颈善妙流出，
1三地无碍心海畅游，
现观庄严论之典籍，
三世贤哲生起之基，
复又明显作者文殊，
2弥勒方胜德，
善加解释义明晰，
确定为彼之同伴，
入此般若善义定。
3为利一切刻印术，
勤作精进此善业，
愿三界有情无余，
般若之义易了悟。
4此印经祈愿文也是于日诚由贾瑞嘉察仁波切圆满意愿而付印之时，以文殊上师加持乳汁滋养的确吉洛珠所发愿，愿善妙增长！舒班！


༤ཅེས་པའི་པར་སྦྱང་སྨོན་ཚིག་འདིའང་ཞེ་ཆེན་ནས་སྐྱབས་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་པར་དུ་སྒྲུབ་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་པས་སྨོན་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ། ཤུ་བྷཾ།། །། །། །།
4-1-174b




这是藏文文本的简体中文直译：
4此印经祈愿文也是于日诚由贾瑞嘉察仁波切圆满意愿而付印之时，以文殊上师加持乳汁滋养的确吉洛珠所发愿，愿善妙增长！舒班！


